Sosyal bilgiler derslerinde öğrencilerin kullandıkları öğrenme stratejilerinin çoklu değişkenler açısından incelenmesi

Bu çalışma, sosyal bilgiler derslerinde öğrencilerin kullandıkları öğrenme stratejilerinin çoklu değişkenlere (baskın zeka alanı, öğrenme stilleri, cinsiyet, sınıf düzeyi, sosyoekonomik düzey, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne mesleği ve baba mesleği) göre değişip değişmediğini betimlemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel betimsel tarama modelindeki bu çalışmada öğrenme stratejileri, öğrenme stilleri ve çoklu zeka veri toplama araçları kullanılmıştır. Sınırlandırılmış evren kullanılan bu çalışmada, sırasıyla tabakalı ve seçkisiz örnekleme yöntemleriyle belirlenen 4 ilkokul ve ortaokulun 4, 5, 6 ve 7. sınıflarından toplam 1940 öğrenci ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada özetle aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. 1. Sosyal bilgiler dersi kapsamında 4, 5, 6 ve 7. sınıf öğrencileri en çok duyuşsal stratejileri, en az da izleme stratejilerini kullanmaktadırlar. Bununla birlikte duyuşsal stratejileri, geri getirmeyi artırıcı stratejileri, dikkat stratejileri ve kısa süreli bellekte depolamayı artırıcı stratejileri her zaman düzeyinde, kodlamayı güçlendirici stratejiler ve izleme stratejilerini ara sıra düzeyinde kullanılmaktadır. a) 4. sınıf öğrencileri sosyal bilgiler dersinde en çok duyuşsal ve geri getirmeyi artırıcı stratejileri, en az da kodlamayı güçlendirici ve izleme stratejilerini kullanmaktadırlar. b) 5. sınıf öğrencileri sosyal bilgiler dersinde en çok duyuşsal stratejileri, en az da izleme stratejilerini kullanmaktadırlar. c) 6. sınıf öğrencileri sosyal bilgiler dersinde en çok duyuşsal stratejileri, en az da izleme stratejilerini kullanmaktadırlar. d) 7. sınıf öğrencileri sosyal bilgiler dersinde en çok duyuşsal stratejileri, en az da kodlamayı güçlendirici ve izleme stratejilerini kullanmaktadırlar. 2. Öğrencilerin sahip oldukları zeka alanları ile kullandıkları öğrenme stratejileri (dikkat, kısa süreli bellekte depolama, kodlama, geri getirme, izleme ve duyuşsal stratejiler) arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. 3. Öğrencilerin sahip oldukları öğrenme stilleri ile kullandıkları öğrenme stratejilerinden geri getirme stratejileri dışındaki tüm stratejiler (dikkat, kısa süreli, kodlama, izleme ve duyuşsal stratejiler) arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. 4. Öğrencilerin kullandıkları dikkat stratejileri ile duyuşsal stratejiler cinsiyete göre değişirken kısa süreli bellekte depolama, kodlama, geri getirme ve izleme stratejileri cinsiyete göre değişmemektedir. 5. Öğrencilerin sınıf düzeyleri (4, 5, 6 ve 7. sınıf) ile kullandıkları öğrenme stratejileri (dikkat, kısa süreli bellekte depolama, kodlama, geri getirme, izleme ve duyuşsal stratejiler) arasında anlamlı bir farklılık vardır. 6. Öğrencilerin kullandıkları dikkat ve kodlama stratejileri sosyoekonomik düzeye göre değişirken kısa süreli bellekte depolama, geri getirme, izleme ve duyuşsal stratejileri sosyoekonomik düzeye göre değişmemektedir. 7. Öğrencilerin kullandıkları dikkat, kısa süreli bellekte depolama ve kodlama stratejileri öğrencilerin annelerinin eğitim durumlarına göre değişmezken geri getirme, izleme ve duyuşsal stratejileri öğrencilerin annelerinin eğitim durumlarına göre değişmektedir. 8. Öğrencilerin babalarının eğitim durumları ile kullandıkları öğrenme stratejileri (dikkat, kısa süreli bellekte depolama, kodlama, geri getirme, izleme ve duyuşsal stratejiler) arasında anlamlı bir farklılık yoktur. 9. Öğrencilerin annelerinin meslek durumları ile kullandıkları öğrenme stratejilerinden duyuşsal stratejiler dışındaki tüm stratejiler (dikkat, kısa süreli bellekte depolama, kodlama, geri getirme ve izleme stratejileri) arasında anlamlı bir farklılık yoktur. 10. Öğrencilerin babalarının meslek durumları ile kullandıkları öğrenme stratejileri (dikkat, kısa süreli bellekte depolama, kodlama, geri getirme izleme ve duyuşsal stratejiler) arasında anlamlı bir farklılık yoktur. 11. 4, 5, 6 ve 7. sınıf öğrencileri en çok ayrıştırma öğrenme stiline sahipken bu öğrenme stilini sırası ile yerleştirme, özümseme ve değiştirme öğrenme stilleri izlemektedir. 12. 4, 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerien en çok mantıksal-matematiksel zeka alanına sahipken bu zeka alanını sırası ile sosyal-bireylerarası, sözel-dilbilimsel, müziksel, bedensel, uzaysal ve içsel zeka alanları izlemektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, öğrenme stratejileri, öğrenme stilleri, çoklu zeka