Tereke kayıtlarından hareketle şiran kazasında sosyo-ekonomik hayat (1893-1911)

Osmanlı Devleti'nin sosyo-kültürel ve ekonomik hayatının aydınlatılması ‎hususunda önemli bir yere sahip olan kaynaklardan biri de şer'iyye sicilleri içerisinde ‎bulunan tereke kayıtlarıdır. Bu kayıtlar tereke sahiplerinin geride bırakmış oldukları her ‎türlü menkul ve gayrimenkul mallar ile birlikte alacak, borç ve mehir gibi birçok yönden ‎sosyal ve ekonomik hayata dair bilgiler vermektedir. Yapılan çalışma, 1893-1911 yılları ‎arasında 8191 ve 8192 numaralı Şiran Şer'iyye Sicilleri içerisinde bulunan toplamda 124 ‎adet tereke kaydından hareketle elde edilen veriler doğrultusunda değerlendirilmeye ‎çalışılmıştır.‎ Şiran kazasına ait tereke kayıtlarına göre yapılan çalışma giriş ve üç bölümden ‎oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın amaç, yöntem ve kapsamı hakkında bilgi ‎verilmiştir. Birinci bölümde şer'iyye sicilleri, tereke kayıtları ve kayıtların ‎oluşturulmasında izlenen usul, tereke üzerinde hak sahibi olan kişiler ve Şiran kazası ‎hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Şiran Şer'iyye Sicilleri içerisinde kayıtlı olan ‎ve 1893-1911 yılları arasında bulunan 124 adet tereke kaydı incelenerek tereke ‎sahiplerinin isimleri, ikamet yerleri, unvanları, lakapları ve meslekleri, medeni durumları ‎ve varisleri hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise kişilerin servet ‎miktarları, bu miktarlara göre ekonomik durumları, malları arasında bulunan menkul ve ‎gayrimenkul mal grupları hakkında bilgi verilerek Şiran kazasının sosyo-ekonomik yapısı ‎aydınlatılmaya çalışılmıştır.‎ ‎ Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicilleri, Şiran Kazası, Tereke.‎