Tokat Erbaa'da geçiş dönemleri inanış ve uygulamaları

"Tokat Erbaa'da Geçiş Dönemleri İnanış ve Uygulamaları" başlığını taşıyan bu yüksek lisans tezi, Tokat ilinin Erbaa ilçesindeki geçiş dönemlerine bağlı inanış ve uygulamaları konu almaktadır. Çalışma inanış ve uygulamaların derlenmesi, tarihsel ve mitolojik kökenine gidilerek yorumlanması, geçmiş ile günümüz âdetleri arasındaki değişikliklerin tespit edilmesi, gelecek kuşaklara kültürel miras olarak geçişinin gerçekleştirilmesi için yazıya aktarılması, somut örnekler olmasını sağlamak adına çeşitli uygulamaların fotoğraflanmasını içermektedir. Çalışmaya konu olan geçiş dönemleri "doğum, evlenme, askerlik, hac ve ölüm" olarak ayrılmış ve incelenmiştir. İncelenen bu âdetler çalışma içerisinde ayrı bölümler halinde belirtilmiş ve tüm âdetlerin "öncesi, sırası ve sonrası" alt bölümlere de ayrılarak düzenlenmiştir. Çalışmanın kapsamına Tokat'ın Erbaa ilçesine bağlı tüm mahalle ve köyler dâhil edilmiştir. Bu kapsama alınan bölgelerde çeşitli derleme faaliyetleri yürütülmüş ve bu esnada halk biliminin "gözlem" ve "görüşme" yöntemleri kullanılmıştır. Konuyla ilgili bilgi sahibi olan kaynak kişilerin aktarmış olduğu bilgiler büyük oranda sesli olarak kaydedilmiş, kayıtların mümkün olmadığı durumlarda yazışma yoluyla veriler elde edilmiştir. Aynı zamanda tespit edilen uygulamaların bir kısmı katılımlı ve katılımsız gözlem yoluyla elde edilmiş, görsellerle desteklenerek çalışma içerisine dâhil edilmiştir. Bu çalışmada geçiş dönemleriyle ilgili yalnızca güncel inanış ve uygulamalar tespit edilmemiş, kimi kaynaklardan tarihsel verilere ulaşılmış ve günümüz ile geçmiş dönemlerin karşılaştırılması yoluna gidilmiştir. Bu sayede tespit edilen inanış ve uygulamaların tarihsel olarak değişimi, kimi zaman da kayboluşu işlenmiştir. Çalışma içerisine dâhil edilen geçiş dönemi inanış ve uygulamalarının bir kısmının Türk dünyasında ve Türk mitolojisindeki aynı ya da benzer şekilleri kaynaklar aracılığıyla tespit edilmiştir. Bu anlamda çeşitli kaynaklar taranarak ilçedeki inanış ve uygulamalarla karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışma içerisinde incelenen başlıklar hakkında daha önceden yapılmış bilimsel çalışmalardan faydalanılarak ön bilgiler verilmiştir. Verilen bu bilgiler inanış ve uygulamalar hakkında genel olarak bilgi sahibi olunmasını amaçlamaktır. Bu bilgilerin ardından konuya kapsam olarak alınan Erbaa'daki inanış ve uygulamalar işlenmiştir. Çalışma sonucunda ilçede geçiş dönemine bağlı âdetlerin zaman geçtikçe azalmaya ve kaybolmaya başladığı tespit edilmiştir. İlgili çalışma bu durumun devam etmemesini, konuyla ilgili âdetlerin gelecek kuşaklara aktarılmasını amaç edinmiştir.