Türk vergi yapısının OECD ülkeleri ile karşılaştırmalı analizi

Bir ülkede toplanan vergilerin bileşimini ve farklı kaynaklar arasındaki dağılımını ifade eden vergi yapısı, ülkelerin gelişmişlik düzeylerine bağlı olarak; ekonomik, sosyal ve siyasal amaçlar doğrultusunda şekillenmektedir. Vergi yapısı, ülkeler arasında hatta zaman içerisinde aynı ülkede bile farklılık göstermekte; ekonomik, sosyal ve politik yapılara bağlı olarak zaman içinde değişmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde sağlıklı vergi politikaları geliştirebilmek ve uygulayabilmek için vergi yapısının tarihsel değişiminin vergi oranları, vergi tarifeleri, vergi gelirleri, vergi yükü, vergi türlerine göre elde edilen gelirlerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı açısından bilinmesi gerekmektedir. Günümüzde birçok ülke vergiyi mali amaçlar dışında sosyal ya da ekonomik amaçlara ulaşmada araç olarak kullanmakta ve değişen mali ve ekonomik amaçlar doğrultusunda vergi yapısı da değişmektedir. Şüphesiz vergi; istihdam, tasarruf, yatırım, harcama tercihleri üzerindeki etkisi ile ekonomik büyüme ve gelişmenin en önemli araçlarından biridir. Ülke ekonomilerinin gelişmesiyle birlikte değişen vergi yapısına paralel olarak önemide artmaktadır. Bunun için gelişmekte olan ülkelerde vergilerin bileşimi ve türleri iyi analiz edilerek ekonomik gelişmenin sağlanması amaçlanmalıdır. Bir ülkede belli bir dönemde toplam vergi yükünü oluşturan vergi türlerinin dağılımını gösteren vergi yapısının belirlenmesinde yararlanılan tasnif şekillerinden birincisi ve en çok kullanılanı dolaylı ve dolaysız vergi ayrımıdır.. İkincisi ise konularına göre yapılan tasniftir. Esas olarak konularına göre ayrılmış olan, gelir ve servet üzerinden alınan vergiler dolaysız, harcamalar üzerinden alınan vergiler ise dolaylı vergiler olarak tanımlanmaktadır. Genelde maliye politikasının, özelde ise vergi politikasının amaçları doğrultusunda kullanılan gelir, servet ve harcamalar üzerinden alınan vergilerin kamu gelirleri veya toplam vergi gelirleri içindeki paylarının ya da dolaylı-dolaysız vergi paylarının bilinmesi amaçlanan ekonomik hedeflerinin gerçekleştirilmesi açısından önemlidir. Bir ülkede ekonominin içinde bulunduğu mevcut koşullar ve amaçlar belirlendikten sonra, bu amaç ve koşullara uyumlu, vergileme ilkeleri ışığı altında etkin ve verimli bir vergi yapısı oluşturulmalıdır Bu çalışmanın amacı, Türk vergi yapısı ile OECD ülkelerindeki vergi yapısını karşılaştırmalı olarak ele almaktır. Sonuç olarak ekonomik, sosyal ve politik yapının yansıması olan vergilerin ekonomik büyüklükler içindeki ağırlıkları ve uygulama şekilleri örneklenerek etkin ve ideal bir vergi yapısı için önerilerde bulunulacaktır.