Türkiye hentbol liglerinde görev yapan hakemlere yönelik yıldırma (mobbing) davranışlarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye hentbol liglerinde görev yapan hakemlere yönelik yıldırma (mobbing) davranışlarının incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, 2020-2021 sezonunda Türkiye Hentbol Federasyonu bünyesinde aktif olarak görev alan klasman hakemleri oluşturmaktadır. Örneklemini ise, Türkiye Hentbol Federasyonu tarafından 2020-2021 Sezonu Hakem Eğitim Semineri'ne davet edilen, 128 erkek, 20 kadın olmak üzere toplam 148 klasman hakemi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, ilk bölümde araştırmacı tarafından hazırlanan yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, hakemlik yılı, hakemlik klasmanı, gelir düzeyi ve meslek gibi sosyo-demografik değişkenlerin bulunduğu kişisel bilgi formu kullanılmıştır. İkinci kısımda ise "Salon Sporları Hakemlerine Yönelik Mobbing Ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçek 31 maddeden oluşmakta, tek bileşenli bir yapı göstermekte ve 5'li likert tipinden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde ise, bir sezon veya 6 ay içinde mobbinge uğradığını belirten hakemlere yönelik 13 madde yer almaktadır. Çalışmada kullanılan ölçeğin Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,89 olarak bulunmuştur. Bu değer kullanılan Mobbing Ölçeğinin yüksek derecede güvenilir bir ölçek olduğunu göstermiştir. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for The Social Sciences) 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin arasındaki farklılıklar veri normal dağılıma uygun olmadığından iki kategorili değişkenler için Mann Whitney U testi, ikiden fazla bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Kruskal Wallis H testi anlamlı olması durumunda işlem sonrası Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler %95 güven düzeyinde ve p<0,05 anlamlılık düzeyinde karşılaştırılmış ve sonuçlar açıklanmıştır. Yapılan analiz sonucunda, araştırmaya katılan hentbol hakemlerinin mobbing ölçeği puanları ile cinsiyet ve yaş değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Erkek hentbol hakemlerinin sıra ortalama puanlarının (79.17), kadın katılımcıların sıra ortalama puanlarına (44.60) göre daha yüksek olduğu ve farklılığın buradan kaynaklandığı görülmüştür. Yaş gruplarına ait Mobbing Ölçeği puanları incelendiğinde, anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan; Mobbing Ölçeği puanları ile medeni durum, eğitim düzeyi, hakemlik yapma süreleri ve hakemlik klasmanı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Sonuç olarak; bu araştırmada hentbol hakemlerinin mobbinge uğrama düzeyleri, cinsiyet ve yaşa göre anlamlı farklılık gösterirken, medeni durum, eğitim düzeyi, hakemlik yapma süreleri ve hakemlik klasmanları açısından anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Hakem, Hentbol, Mobbing