XIX. yüzyıl ortalarında Temettuat Defterlerine göre Niş'in sosyo-ekonomik yapısı

Bu çalışmada, günümüzde Sırbistan'ın ikinci büyük şehri olan Niş Şehri'nin XIX. Yüzyıl ortalarındaki sosyo-ekonomik yapısı ele alınmıştır. Osmanlı Arşivi'nde bulunan ML.VRD.TMT.d kodlu 1260/61 (1845) tarihli ve farklı numaralarla kayıtlı Temettuat Defterleri kullanılmıştır. İnceleme sonucunda Niş Şehrine ait (1845) nüfus miktarı, ziraat, hayvancılık, iş faaliyetleri ve alım satım ile ilgili konular ve bu konulardan elde edilen gelirlere bakılarak vergilerin ortaya çıkması amaçlanmıştır. Niş şehri 1386 yılında I. Murat döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. Daha sonra şehrin çevresine Anadolu'dan gelen Türk aileler yerleşmeye başlamıştır. Şehirdeki Müslümanlar genellikle nalbantlık, kunduracılık, dokumacılık, eyercilik ve deri işçiliği gibi işlerde çalıştılar. Bu bağlamda çalışmamızda merkezdeki mahalleler ile merkez çevresindeki mahalle ve çiftliklerde yaşayan Müslüman ve gayrimüslimlerin sosyal ve ekonomik faaliyetleri ele alınmıştır.