Yapısal reformların iktisadi, politik ve kurumsal belirleyicileri: OECD ülkeleri örneği

İktisadi büyüme ve verimliliği amaçlayan yapısal reform politikaları liberal iktisadi düzen paradigmasının 1980'lerin ilk yıllarıyla beraber tekrar popülerlik kazanmasıyla birçok ülkede uygulama alanı bulmuştur. Piyasa yanlısı reform politikalarının hangi durumlarda ortaya çıktığı konusunda iktisat literatüründe üzerinde fikir birliğine varılan bir teori veya deneysel bulgu henüz mevcut değildir. Bu çalışmada teoride ve uygulamada rastlanan bu problemin çözümüne katkı sağlamak için yapısal reform politikalarının gerekçeleri nitel ve nicel olmak üzere iki farklı yöntem yardımıyla açıklanmıştır. Bu doğrultuda çalışma boyunca 1996-2017 döneminde OECD ülkelerinin yapısal reform deneyimlerinin arkasındaki gerekçelerin tam olarak ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu amaca uygun bir şekilde, OECD ülkelerindeki yapısal reform politikalarının nedenleri sabit etkileri içeren panel veri modelleriyle ve vaka analizinin bir türü olan süreç izleme yaklaşımıyla açıklığa kavuşturulmuştur. Analiz sonuçlarına göre işsizlik oranlarındaki artışlar genel olarak reformların başlıca tetikleyicisi olmaktadır. Aynı zamanda piyasa kontrolleri arttıkça zamanla daha fazla reform yapıldığı görülmektedir. Bununla birlikte iktisadi faaliyetteki durgunluk ve reform ihtiyacı reform yanlısı mevzuat değişimleri için tek başına yeterli değildir. Bu gerçek ekonometrik analiz tarafından politik iş döngülerinin fırsatçı modelini yanlışlayan ve partizan modelini doğrulayan kanıtlar sunduğunda, vaka analizinde ise popülist hükümetlerin reform karşıtı uygulamaları tarafından açıklığa kavuşturulmaktadır. Halkın talepleri ve hükümeti meydana getiren partilerin reformlara karşı tutumunun reform sürecine olan etkileri farklı ekonometrik model tanımlamalarında ve süreç izleme yaklaşımının sunduğu kanıtlarda gün yüzüne çıkmaktadır. Güçlü hükümetler yapısal reform politikalarının ihtimalini artırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Piyasa yanlısı reform, İktisadi krizler, Süreç izleme yaklaşımı, Politik iş döngüleri modeli.