Beykoz University
Discipline

Business Administration

Beykoz University

4,002

Archived Theses

9

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Örgüt kültürü ve örgütsel sapma arasındaki ilişkide çalışan performansı davranışının aracı rolü

Bu çalışmanın amacı, örgüt kültürü ile örgütsel sapma arasındaki ilişkide çalışan performansı davranışının aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada örgüt kültürünün çalışanların performans davranışlarını nasıl etkilediği, performans davranışının örgütsel sapma üzerindeki rolü ve örgüt kültürünün sapma davranışlarıyla doğrudan ya da dolaylı ilişkisi ele alınmaktadır. Bu doğrultuda Bayburt Üniversitesinde görev yapan akademik ve idari personelden anket tekniğiyle veri toplanmış; elde edilen veriler güvenilirlik, faktör, korelasyon, regresyon ve aracı etki analizleriyle değerlendirilmiştir. Çalışma, olumlu örgüt kültürünün çalışan performansı davranışını güçlendirebileceğini ve bu yolla örgütsel sapma eğilimlerini azaltabileceğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bulguların, örgütsel davranış literatürüne ve yönetsel uygulamalara katkı sağlayabileceği beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Örgüt kültürü, örgütsel sapma, çalışan performansı davranışı, aracı rol, örgütsel davranış.

Bayram Ali Çebi
Bayburt University · Institute of Graduate Studies
2026
00
DoctorateOpen AccessTR

Borsa İstanbul'da 2013–2021 yılları arasında gerçekleştirilen ilk halka arzlar için düzenlenen fiyat tespit raporlarının içerik analizi

Türkiye'de ilk halka arzlar öncesinde aracı kurumlar tarafından fiyat tespit raporu düzenlenmektedir. Fiyat tespit raporlarında halka arz edilen şirket hakkında bilgiler, şirketin faaliyet gösterdiği sektör hakkında bilgiler, şirketin finansalları ve finansal analizi ile şirket değerlemesi yer almaktadır. Fiyat tespit raporları uluslararası değerleme standartlarına uygun şekilde düzenlenmektedir. Düzenlenen fiyat tespit raporları kamusal otorite olan SPK ve BIST tarafından denetlenmekte ve onaylanmaktadır. İlk halka arzlar öncesinde düzenlenen fiyat tespit raporlarının kapsamı ve içeriği sermaye piyasalarının gelişimi, etkinliği ve şeffaflığı bakımından son derece önemlidir. Fiyat tespit raporlarında yer alan bilgi düzeyi şirket ortakları ve aracı kurumlar ile halka arza katılan yatırımcılar arasındaki bilgi asimetrisinin azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Finans literatüründe aracı kurum analistlerinin hazırladığı raporların yatırımcılar tarafından dikkate alındığı ve raporların içeriği, yazım tonu, bilgilendiriciliği gibi özellikleri ile yatırımcı davranışı, ilk halka arz sonrası fiyat performansı ve halka arz sonrası pay fiyatı volatilitesi arasında ilişki olduğuna yönelik çalışmalar bulunmaktadır. Araştırma kapsamında 2013 – 2021 yılları arasında ilk kez halka arz edilen şirketler için düzenlenen fiyat tespit raporlarının kapsamı, fiyat tespit raporlarının kapsamı ile ilk halka arz sonrası fiyat performansı ve fiyat tespit raporlarının kapsamı ile halka arz sonrası pay fiyatı volatilitesi arsındaki ilişki regresyon modelleri ile ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçları fiyat tespit raporlarında önemli kapsam eksiklikleri bulunduğunu, bu eksikliklerin şirket ortakları ve aracı kurumlar ile yatırımcılar arasında bilgi asimetrisine neden olduğunu göstermektedir. Ayrıca fiyat tespit raporlarında verilen bilgi düzeyi yükseldikçe ilk halka arz sonrasındaki anormal getiri düzeyi ve volatilite azalmaktadır. Elde edilen sonuçlar fiyat tespit raporlarının bilgi düzeyindeki artışın yatırımcıların doğru bilgilendirilmesine, bilgi asimetrisinin azalmasına ve etkin fiyatlamaya katkı sağladığını göstermektedir.

Anormal getiriDeğerlemeDüşük fiyatlandırma+2
Selahattin Çağatay Öztürk
Ankara University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Tüketici yenilikçilik eğilimi ile satın alma niyeti ilişkisinde Instagram reklamlarının aracılık rolünün değerlendirilmesi

Sosyal medya, tüketicilerin alışkanlıklarını derinden etkileyen bir güç haline gelirken, Instagram ise bu alanda en popüler platformlardan biri olarak öne çıkmıştır. Bu araştırma, Instagram reklamlarının, özellikle yenilikçi ürünlerin pazarlanması sürecinde, tüketici davranışları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Türkiye'de yaşayan 500 Instagram kullanıcısıyla gerçekleştirilen anket çalışması sonucunda elde edilen veriler, nicel araştırma yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, yenilikçi tüketicilerin sosyal, işlevsel, hedonik ve bilişsel yenilikçilik özelliklerine dayalı olarak yenilik odaklı ürünlere olan ilgisinin doğrudan satın alma niyetini etkilediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, Instagram reklamlarının ilgi, içerik, motivasyon, güvenilirlik ve inanç boyutları, yenilikçi tüketicilerin satın alma niyetini güçlendirmektedir. Bu durum, Instagram'ın markalar için etkili bir pazarlama aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu araştırma, Instagram reklamlarının tüketici davranışları üzerindeki önemli etkisini ortaya koymakta ve markaların bu bulguları dikkate alarak Instagram'ı pazarlama stratejilerinin merkezine yerleştirmeleri gerektiğini göstermektedir. Markalar, Instagram'da hedef kitlelerine ulaşmak için kişiselleştirilmiş reklamlar, etkileşimli içerikler ve influencer iş birlikleri gibi stratejileri kullanarak daha etkili sonuçlar elde edebilirler. Ayrıca, sürekli değişen sosyal medya trendlerini takip etmek ve reklam kampanyalarını bu trendlere göre güncellemek, markaların rekabet avantajı elde etmesini sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Instagram reklamları, tüketici davranışları, satın alma niyeti, yenilikçi ürünler, sosyal medya pazarlaması.

Savaş Gökalp Karamık
Ankara University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Kripto para getirisi ile optimal portföy modellemesi

Spot piyasalarda işlemlerle başlayan kripto paralar günümüzde vadeli işlemlere konu olmakta borsalarda yatırım fonları (ETF) olarak alınıp satılmaktadır. Kripto paralardaki yüksek fiyat oynaklıkları yatırımcıların ilgisini çekmiş ve kripto para piyasası büyük yatırımlar almıştır. Bundan dolayı kripto paraların volatilitesini hesaplamak, fiyat tahminleri yapmak ve portföylerdeki yerini araştırmak önem kazanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünde stake getirileri (kripto para kilitli tutma ödülü) olan seçili kripto paralar analiz edilmiştir. Bu kripto paraların getiri ve volatilite yayılımları hesaplanmıştır. Her kripto para için riskten korunma oranları hesaplanmış ve ikili optimal portföyler oluşturulmuştur. İkinci bölümde Bitcoin, Ripple ve Litecoin kullanılarak getiri ve volatilite yayılımları hesaplanmıştır. Seçili üç kripto para için riskten korunma oranları ve ikili optimal portföyleri analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise Bitcoin ve Bitcoin madencilik şirketleri arasında volatilite ilişkisine bakılmıştır. Bitcoin, MARA ve RIOT arasında riskten korunma oranları hesaplanmış ve ikili portföylerin ağırlıkları hesaplanmıştır.

Fettah Kaba
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Hekimlerin yapay zeka teknolojilerini kabulünün Planlı Davranış Teorisi, Teknoloji Kabul Modeli ve güven çerçevesinden incelenmesi

Bu çalışmada sağlık sektöründe evrimsel bir dönüşüme yol açacak potansiyele sahip, son yılların önemli tartışma konularından olan sağlıkta yapay zeka kullanımına yönelik hekimlerin kabul düzeylerini, algılarını, anlayışlarını ve kullanıma ne derecede hazır olduklarını tespit etmek, sağlık hizmeti sunan kurum ve kuruluşlara strateji belirlemelerinde kaynak oluşturmak, teknoloji girişimcileri için farkındalık sağlamak, sonraki araştırmalara ve literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu çalışma, planlı davranış teorisi, teknoloji kabul modeli ve güven entegrasyonuna dayalı bir model geliştirmek ve test etmek için nicel yöntem yaklaşımını kullanmaktadır. Veriler, ülkemizde kamu ve özel hastanelerde hizmet veren hekimlerden çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Ankete toplam 414 hekim katılım sağlamıştır. Elde edilen verilerin analiz sürecinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ve SmartPLS v.3.1.5 yazılım programından yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda planlı davranış teorisi, teknoloji kabul modeli ve güvenin hekimlerin yapay zeka teknolojilerini kullanma niyetleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Yine çalışma sonucuna göre, tutumun, algılanan faydanın, algılanan kullanım kolaylığının ve güvenin kullanma niyeti üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu, algılanan davranışsal kontrol ve sübjektif normun ise anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte güvenin, sübjektif norm, algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığı ile davranışsal niyet arasındaki ilişkiye aracılık ettiği görülürken; algılanan davranışsal kontrol ve tutum ile davranışsal niyet arasındaki ilişkide aracı role sahip olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, hekimlerin yapay zeka destekli teknolojilerini kabulünü etkileyen değişkenleri vurgularken yapay zeka teknolojilerini sisteme entegre etmenin potansiyel faydaları konusunda da değerli bilgiler sağlamaktadır. Planlı davranış teorisi, teknoloji kabul modeli ve güvenin entegrasyonu ile oluşturulan model, bu alandaki gelecekte yürütülecek araştırmalar için bir çerçeve sunmakta ve daha kullanıcı dostu yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine rehberlik etmektedir. Ayrıca sağlık sisteminde yapay zeka teknolojilerinin kabulünü ölçme ve iyileştirme olanağı tanıyan basit, uygulanabilir ve geçerli bir araç sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Fatma Nur Çiçin
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bankalarda iç kontrol ve iç denetim fonksiyonlarının karşılaştırılması

Bankacılık sektörü, modern ekonomilerin temel taşlarından biri olarak kabul edilmekte ve bu sektörün sağlıklı işleyişi, genel ekonomik istikrar için kritik öneme sahiptir. Bankalar, hem bireysel hem de kurumsal müşterilere finansal hizmetler sunarak ekonomik faaliyetlerin finansmanında merkezi bir role sahiptirler. Bu doğrultuda, bankacılık faaliyetlerinin etkin bir şekilde yönetilmesi ve denetlenmesi, finansal sistemlerin güvenilirliği ve sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. İç kontrol ve iç denetim mekanizmaları, bankacılık faaliyetlerinin düzenli ve güvenli bir şekilde yürütülmesini sağlayan temel unsurlardır. Bu mekanizmalar, bankaların karşılaştığı riskleri azaltmak, operasyonel verimliliği artırmak ve yasal düzenlemelere uyumu sağlamak için tasarlanmıştır. Bu anlamda çalışma, bankacılık sektöründe hayati öneme sahip olan iç kontrol ve iç denetim fonksiyonlarını karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Bankacılık sisteminin sağlıklı işleyişi ve mali istikrar için bu iki fonksiyonun etkin uygulanması büyük önem taşımaktadır. Çalışma, öncelikle iç kontrol ve iç denetimin temel kavramlarını ve teorik çerçevesini ele almakta, ardından bu fonksiyonların bankacılık sektöründeki uygulamalarını detaylı bir şekilde incelemektedir. İç kontrolün, risk yönetimi, kontrol ve yönetişim süreçlerinin bütünleşik bir parçası olarak bankaların faaliyetlerini düzenleyici ve denetleyici bir rol oynadığı belirtilirken, iç denetimin ise bağımsız ve objektif bir değerlendirme yaparak bankanın risk yönetimi, kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğini arttırmaya yönelik olduğu vurgulanmaktadır. Araştırma, her iki fonksiyonun bankacılık sektöründeki uygulanış biçimlerini, karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele almakta ve bu süreçlerin bankaların mali sağlamlığı üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Bunun yanı sıra, iç kontrol ve iç denetimin birbirleriyle olan ilişkileri ve bu iki fonksiyonun etkileşimi üzerine derinlemesine bir inceleme sunmaktadır. Sonuç olarak, çalışma, iç kontrol ve iç denetim fonksiyonlarının bankacılık sektöründe nasıl bir uyum içinde çalışması gerektiğine ve bu iki fonksiyonun etkin bir şekilde entegre edilmesinin bankaların risk yönetimi ve genel performansı üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çekmektedir.

Samet Nar
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Fikri ve sınai mülkiyet ve teşvik mevzuatı çerçevesinde teknokentlerdeki Ar-Ge faaliyetleri

Yenilikçi fikirler, araştırma ve geliştirme yoluyla geliştirilerek ticari ürün veya hizmetlere dönüştürülür. Araştırma ve geliştirme faaliyetleri, şirketlere yeni ürünlerin tasarlanması, geliştirilmesi ve pazarlanması konusunda önemli bir avantaj sağlar. Şirketler sürdürülebilirlik ve rekabet avantajı sağlamak için araştırma ve geliştirmeyi çok önemli görmektedir. Ar-Ge artık şirketler için vazgeçilmez bir kavramdır. Böylece araştırma ve geliştirme stratejik planlamaya dahil edilmiştir. Şirketler araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile pazarda rekabet edebilirler. Araştırma ve geliştirme maliyetleri düşürür ve karı artırır, şirketlere rakiplerinden daha iyi ürün ve hizmetler geliştirme fırsatı verir ve geri dönüşün anlık değil uzun vadeli olmasından dolayı önemlidir. Sürekli iyileştirme ve yenilik, araştırma ve geliştirmenin temel bileşenleridir ve bu sayede başarıya ulaşılır. Teknokentlerde Ar-Ge faaliyetleri gösteren firmalar yer almaktadır. Burada bulunan firmaların temel amacı ürün geliştirme sonucunda üretim, satış ve teknolojik avantajlar, haklar yoluyla yazılım ve tasarım faaliyetleri, bölgenin vergi teşviklerini kullanarak iç ve dış pazarda rekabet avantajı sağlamaktır. Bu çalışma; Ar-Ge faaliyetlerinin anlaşılması, Ar-Ge faaliyetleri kapsamında şirketlere teşvik veren kurumların destek programları, devlet tarafından yürürlüğe konulan 5746/4691 sayılı kanunları, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Özelgeleri çerçevesinde Ar-Ge ve teknolojik faaliyet teşviklerinin sağlanmasının muhasebe ve vergi yönlerinin açıklanması, muhasebe işlemlerinin temel mantığının belirlenmesi ve diğer Ar-Ge teşviklerinin değerlendirilmesi konularında yol gösterici olacaktır.

Meryem Alkan
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu örgütlerinde liyakat ve etik ilkelerin öneminin incelenmesi

Kamu hizmetlerinin etkinliği ve verimliliği açısından liyakat ve etik ilkeler, kamu örgütlerinde kritik bir öneme sahiptir. Bu ilkeler, kayırmacılığın önlenmesini ve kamu yönetiminde adaletin sağlanmasını sağlar. Liyakat kamu örgütlerinde yetkin kişilerin görevlendirilmesini sağlayarak, kamu hizmetlerinin kalitesini artırır iken etik ilkeler kamu personelinin profesyonel ve şeffaf bir şekilde çalışmasını teşvik eder. Bu çalışma nitel araştırma yöntemi çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup bazı dokümanların içerik analizi tekniği ile değerlendirilmesini içermektedir. Tezin literatür kısmında, liyakat kavramının tanımı, kapsamı, temel ilkeleri ve belirleyici unsurları detaylı olarak ele alınmıştır. Liyakat ile adalet ilişkisi ve liyakat karşıtı kayırmacılık türleri incelenmiştir. Ayrıca, Türk kamu personel yönetimi tarihinin tarihsel süreçleri, liyakatin kamu hizmetindeki önemi ve rolü, kamu sektöründe liyakatsizliğin sonuçları ve memuriyete girişte ile görevde yükselmede liyakat ve adaletin sağlanması konuları ele alınmıştır. Tezde, kamu örgütlerinde liyakatin daha etkin kullanılması için öneriler sunulmuş ve Avrupa Komisyonu'nun Türkiye raporlarında liyakat ile ilgili değerlendirmelerine yer verilerek bazı ülkelerin liyakat sistemleri incelenmiştir. Etik kavramının anlamı, amacı ve ilgili diğer kavramlarla bağlantısı ele alınarak Kamu Görevlileri Etik Kurulu (KGEK) tarafından alınan etik ihlal kararları incelenmiştir. Nitel veri analizleri sonucunda elde edilen bulgular, liyakati bilgi, deneyim ve ehliyet temelinde adil bir istihdam modeli olarak tanımladığını göstermektedir. Ancak, uygulamada bu ilkenin siyasal, kurumsal ve sosyal faktörler nedeniyle sıklıkla ihlal edildiği belirlenmiştir. Benzer şekilde, etik ilkeler konusunda farkındalık düzeyinin yüksek olduğu tespit edilmesine rağmen, kurumsal yapılar içinde bu ilkelerin yeterli düzeyde uygulanamadığı görülmektedir. Etik komisyonlarının etkin işleyişinin sağlanamaması, yaptırım mekanizmalarının eksikliği ve üst kademe yöneticilerinin etik dışı davranışlarının tolere edilmesi, bu durumun daha da derinleşmesine neden olmaktadır. Bulgular, kamu yönetiminde adalet, hesap verebilirlik ve güven temelinde kapsamlı bir dönüşüm ihtiyacını açıkça ortaya koymaktadır. Bu çalışma, kamu örgütlerinde liyakat ve etik ilkelerin önemini vurgulamakta ve bu ilkelerin etkin bir şekilde uygulanmasının kamu hizmetlerinin kalitesini artıracağına dair bulgular sunmaktadır. İçerik analizi yöntemiyle yapılan bu araştırma, kamu yönetimi alanında önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

Türker Asil Kaya
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kargo sektöründe tersine lojistik önündeki engellerin değerlendirilmesi

Sürdürülebilirlik konusu, dünya genelinde giderek daha fazla önem kazanmaktadır ve bu bağlamda, sürdürülebilirlik açısından etkili olan sektörler de dikkat çekmektedir. Bu sektörlerden biri olan lojistik sektörü, küresel ısınma üzerindeki büyük etkisi nedeniyle kritik bir konumda bulunmaktadır. Dünyadaki enerji tüketiminin yaklaşık dörtte biri ve petrol tüketiminin yarısından fazlası lojistik sektöründe, özellikle taşımacılık faaliyetlerinde kullanılmaktadır. Lojistik sektörünün taşımacılığın yoğun olarak gerçekleştiği kargo sektörü, bu bağlamda önemli bir rol oynamaktadır. Sürdürülebilir lojistik kapsamında dikkate alınması gereken önemli konulardan biri de tersine lojistiktir. Tersine lojistik, hammadde, yarı mamul, nihai ürün ve ilgili bilgilerin tüketim noktasından orijin noktasına doğru ters yönlü bir hareketini ifade eder ve geriye doğru lojistik olarak da adlandırılabilir. Ancak, literatür taramaları, kargo sektöründe tersine lojistik ile ilgili yapılan çalışmaların sınırlı olduğunu göstermektedir. Bu çalışmanın temel araştırma sorusu, "Kargo sektöründe tersine lojistik uygulamalarının önündeki engeller ve yaşanan problemler nelerdir?" şeklinde belirlenmiştir. Bu çalışmada, tersine lojistiğin önündeki engeller olarak adlandırılan kriterlerin önem derecelerini belirlemek amacıyla çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden DEMATEL ve Analitik Network Prosesi (ANP) yöntemleri kullanılmıştır. DEMATEL yöntemi ile engeller arasındaki nedensel ilişkiler belirlenirken, ANP yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları hesaplanmıştır. Araştırma, kargo sektöründe iade kargoları özelinde gerçekleştirilmiş bir anket çalışmasına dayanmaktadır. Bu yöntemlerle, tersine lojistik sürecinde karşılaşılan engellerin ilişkileri ve ağırlıkları belirlenerek, bu alanda çözüm önerileri geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı, kargo sektöründe tersine lojistik uygulamaları önündeki engelleri incelemektir. Bu araştırmanın, ulusal literatürde bu alanda yapılan sınırlı sayıdaki çalışmaya katkı sağlayarak, kargo sektöründeki tersine lojistik faaliyetlerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilirlik açısından önemli bir farkındalık yaratması beklenmektedir.

DEMATEL
Elif Sezen Yiğit
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Yeşil pazarlama kapsamında çevresel kaygı, çevresel duyarlılık ve algılanan kalitenin yeşil ürün satın alma niyeti üzerine etkisi

Bu çalışma, yeşil pazarlama alanında çevresel kaygı, çevresel duyarlılık ve algılanan kalite faktörlerinin tüketicilerin yeşil ürün satın alma niyeti üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde çevresel sorunların artmasıyla birlikte hem bireylerin çevreye karşı olan davranış biçimleri hem de işletmelerin çevre dostu yaklaşımları önem kazanmıştır. Bu bağlamda araştırmada, bireylerin çevreye olan kaygılarının, çevreye olan duyarlılıklarının ve algıladıkları ürün kalitesinin, yeşil ürün satın alma niyeti üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında istatistiksel bir yöntem benimsenmiş ve anket aracılığıyla toplanan veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Yapılan veri analizleri sonucunda, çevresel kaygı, çevresel duyarlılık ve algılanan kalitenin yeşil ürün satın alma niyeti üzerinde pozitif bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, bireylerin sadece çevresel faktörler değil, aynı zamanda algılanan ürün kalitesiyle de yeşil ürünlere yöneldiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, işletmelerin yeşil pazarlama stratejilerini oluştururken tüketici davranışlarını dikkate almalarının gerekliliğini vurgulamaktadır. Özellikle çevre dostu üretim süreçlerinin benimsenmesi, sürdürülebilirlik ilkelerine uygun hareket edilmesi ve bu değerlerin pazarlama iletişiminde açıkça ifade edilmesi, tüketici tercihlerinde etkili rol oynamaktadır. Ayrıca çalışmada, politika yapıcılara, işletmelere ve akademik çevrelere yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur. Bu doğrultuda, çevreci pazarlama anlayışının hem çevresel sürdürülebilirlik hem de rekabet avantajı açısından önemli katkılar sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Algılanan kaliteYeşil pazarlamaYeşil ürün+2
Hale Sevin
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Yenilenebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisi sistemleri için kuruluş yeri seçimi

Sürdürülebilirlik ve yenilenebilir enerji kaynakları son yılların en önemli konularından birisidir. Güneş enerjisi santrali (GES) kurulumunda uygun yer seçimi, enerji üretim verimliliğini en üst düzeye çıkarmak için kritik bir rol oynamaktadır. Literatürde, genellikle açık arazilerde yapılan yer seçimleri üzerine yoğunlaşılırken, çatı alanlarına yönelik çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışma, özellikle çatı uygulamaları için güneş enerjisi santrali yer seçiminde etkili olan Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerini incelemektedir. Çalışmada, çatı alanları için önemli kriterler arasında yıllık güneş ışınım miktarı, güneş panelinin yönü (bakı), sıcaklık, güneşlenme süresi ve toplam enerji potansiyeli, rüzgar potansiyeli, solar panellerin ileriye dönük gölgelenme riski, depo içerisindeki tüketilen elektrik miktarı (öz tüketim), depo çatı alanı, statik yük durumu, çatı tipi ve eğimi ile trafo kapasitesi ve şebeke bağlantı durumu gibi teknik ve yapısal faktörler dikkate alınmıştır. Bu kapsamda, çatılarda güneş paneli kurulumunu etkileyen koşullar analiz edilmiş ve bu faktörlerin uygunluk değerlendirme süreçlerine entegre edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, çatılarda güneş enerjisi santrali kurulumu için belirlenen kriterlerin, mevcut literatürdeki boşlukları dolduracak şekilde bir karar destek sistemi geliştirilmesine olanak tanıdığını ve bu alanda daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Eyüp Öner
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Marka ve ambalaj ilişkisi: Türkiye çikolata sektöründe bir çalışma

Marka, oldukça farklı anlamları içeren, geniş bir terimdir. Pazarlama literatüründe marka ile ilgili çok sayıda tanımlama mevcuttur. Markalı bir ürünün, markasız bir ürüne göre üretici ve tüketici açısından avantajları bulunmakla birlikte, firma açısından markalama ve marka algısını koruyup geliştirebilme oldukça zorlu bir iştir. Markalı ürünün, tüketici bilinirliğinin ve etkin pazar payının daha fazla olduğu bilinmektedir. Bu sebepten dolayı, bir ürünü tanıtmada ve pazar payını arttırmada en bilinen yol ürünü markalamaktır. Başarılı bir marka ise, rekabet ortamında tüketici tarafından değer katılan bir ürün/hizmet olarak algılanmaktadır. Bu bağlamda, özellikle son zamanlarda başarılı bir marka bir bütün olarak düşünülmektedir. Günümüzde bir marka tasarlanırken, tasarımdaki en önemli boyutlardan bir tanesi de ambalajdır. Uzun zamandır göz ardı edilmiş olan ambalaj, günümüzde önem kazanmaya başlamıştır.Son zamanlarda firmalar ambalajı, tüketicinin satın alma kararını verdikleri son nokta olan market raflarında vazgeçilmez bir pazarlama aracı olarak görmektedir. Etkili ambalajlama, reklam ve promosyonlar kadar önemli bir pazarlama aracı olmuştur, aynı zamanda tüketici bağlılığını arttırarak, ekonomik değişkenlerin üstesinden gelebilen geçerli stratejilerin değişmeyen bir parçası haline gelmiştir. Bir ürünün başarılı olup olmamasındaki en belirleyici unsurlardan birisi haline gelmiştir.Bu çalışmada, markalama ve ambalajın markalamadaki önemi konularında daha önce yapılmış olan çalışmalar değerlendirilmiş; ikinci bölümde ise hızlı tüketim ve asıl tez konusunu oluşturan çikolata sektöründe ambalajlama ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada kullanılan veri toplama yöntemi ankettir. Anket yoluyla toplanan veri, SPSS'te analiz edilerek önemli bulgular elde edilmiştir.Elde ettiğimiz bulgulara göre, iyi bir çikolata markasının ambalajı mutlaka fiziksel olarak ürünü iyi bir şekilde koruma özelliğine sahip olmalı, dışarıya sızdırma yapmamalıdır. İyi bir marka ambalajında olmazsa olmaz bilgiler ise SKT (son kullanma tarihi), içindekiler listesi, üretici firma adı, özellikle son yıllarda çok fazla önem kazanmaya başlayan diğer bir konu olan besin değerleri ve kalori bilgisidir. Artan çevre hassasiyetinden dolayı ambalajın çevreye duyarlı olduğunu belirten işaret ve yazılar ile kalite belgeleri işaret ve yazıları ambalajın üzerinde mutlaka yer alması gereken unsurlardır.Tüketici için de çikolata ambalajı yukarıda da bahsettiğimiz gibi, üzerinde her türlü ürün ve ambalaj özellikleri bilgisini içeren, bunun yanı sıra tüketicinin görsel dünyasına hitap edecek albenisi yüksek şekilde tasarlanmış olması gerekmektedir. Günümüzde firmalar, pazarda yaşanan yoğun rekabette ayakta kalabilmek için teknoloji, ürün çeşitliliği, fiyat gibi pazarlama unsurlarının yanında ambalaja çok daha fazla önem vermeleri gerekmektedir. Bu nedenle ambalaja gerekli önemi vermeyen firmalar rekabet avantajı elde etme konusunda bir adım geride kalabilir.Bu bağlamda ambalajın, ürünün diğer özellikleriyle birlikte markalamada en önemli unsurlardan birisi olduğu gerçeği, bu çalışma ile bir kez daha ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Ambalaj, Çikolata, Marka, Marka değeri, Marka kimliği.

Ambalaj tasarımAmbalajlamaMarka+2
Nejdet Geler
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Sağdan direksiyonlu araç projesi ve yalın felsefeye göre uyarlanmış ürün geliştirme süreçleri

Proje yönetimi, çağımızda, ölçekleri ne olursa olsun tüm işletmelerin kullandığı etkili bir yönetim şeklidir. Kullanım alanlarının çeşitliliğinin çokluğu, yönetim ana prensiplerinde değişikliğe sebep olmamaktadır. Bunun yanında, tecrübe ile doğru orantılı olarak artan uzmanlıklar, söz konusu projelerde çabukluk sağlanmasında, kalitenin artmasında, proje maliyetlerinin düşürülmesinde fayda sağlamaktadır.Otomotiv, savunma, uzay, bilişim, inşaat sektörlerinde kullanılan proje yönetimi, ürün geliştirme, araştırma-geliştirme, işletme kaynaklarının planlanması, yazılım geliştirme, satış stratejisi geliştirme konularında olabilir.Otomotiv sektörünün, sıklıkla araç olarak kullandığı, ürün geliştirme projelerinin uygulanması ve süreçlerin içeriklerinin, günümüz rekabet koşullarına uygun olarak, hızlı, net bilgilere ulaşılabilir sistemlerle, belirlenebilir ve takip edilebilir olmasını da sağlar.Örnek ürün geliştirme projesi olarak bu çalışmada seçilmiş ve irdelenmiş olan ?Sağdan Direksiyonlu Araç Projesi?'nin, seçilmesindeki en büyük sebeplerden birisi, temel model olarak belirlenmiş araç ile üretilmesi planlanan sağdan direksiyonlu araç arasında büyük teknik farklılıklar olmasıdır. Bu da, ar-ge, test, dokümantasyon, satın alma, kalite, lojistik, üretim, son kontrol çalışmalarının içeriklerinin geniş olmasını, projenin detaylı irdelenebilmesini ve araştırmacıların bu çalışmadan daha fazla faydalanabilmesini sağlayacaktır. Büyük oranda yalın üretim sistemine göre yapılandırılabilmiş olmasına rağmen, yalın felsefenin bu otomotiv sektörü işletmesin de, yerleştirilebilmesi için özelliklede ürün geliştirme safhalarında çabalar sürdürülmektedir.Bu çalışma yalın felsefenin, ürün geliştirme süreçlerinde, oluşturulabilmesi için gerekli olan safhaların yerine getirilmesiyle beraber, geliştirilmiş bu süreçlerin işletmeye rekabet gücü ve fırsatlar kazandıracak bir silah haline gelebileceğini gözler önüne sermektedir. Aynı zamanda da örnek projenin kapsamında olan, müşterilerin araç özelliği olarak seçtiği, bir satış grubunun alt parçalarını, ürün ağacı olarak göstermekte böylece yapılacak yeni araç projesinde, hangi iş paketlerinin oluşturulacağını işaret etmektedir. Son bölümünde, ürün geliştirme süreçlerinin ve örnek otomotiv işletmesinin ürün geliştirme süreçlerinin belirlenmiş safhaları, süreç olgunluk/fırsat analizi ve fonksiyon değerlendirmeyle detaylı incelenecektir.Anahtar Kelimeler: Ürün, Ürün Geliştirme, Ürün Ağacı, Proje Yönetimi, Ürün Geliştirme Projesi, Otomotiv, Otomotiv Sektörü, Yalın Üretim, Ürün Geliştirme Süreçlerinde Yalın Felsefe,

OtomotivOtomotiv sektörüProje uygulaması+7
Mehmet Hürmeydan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Yatırım projelerinin değerlendirilmesi: Türkiye elektrik enerjisi sektöründe bir çalışma

Bu çalışmada, sabit sermaye yatırımlarının gerek işletmeler gerekse ülke ekonomisi açısından öneminden hareketle, yatırım projelerine ilişkin yapılabilirlik çalışmalarının hazırlanmasında ve yatırım projelerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntemler literatür çerçevesinde açıklanarak, 76 MW kurulu gücündeki bir hidroelektrik santral projesine ait yapılabilirlik çalışması hazırlanmıştır. Hazırlanan yapılabilirlik çalışması kapsamında, Türkiye elektrik enerjisi sektörünün analizi yapılarak, projenin toplam yatırım tutarı, işletme dönemi gelir ve giderleri, amortisman giderleri, ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti hesaplanmış, faaliyetlerden kaynaklanan nakit akımı ve bütünleşik mali analiz tabloları oluşturulmuştur. Elde edilen veriler, Net Bugünkü Değer, İç Verim Oranı, Kârlılık Endeksi, İskonto Edilmiş Geri Ödeme Süresi Yöntemleri çerçevesinde değerlendirilerek, Duyarlılık Analizi yapılmış ve projenin yapılabilir olup olmadığı ortaya konulmuştur.

Elektrik santralleriElektrik sektörüElektrik üretimi+6
Özge Erbaş
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye biyoteknoloji sektöründe reel opsiyonlar yöntemi ile bir ar-ge projesinin değerlemesi

Artan rekabet ortamı ile birlikte, ülkeler kalkınma yarışında sürdürülebilir rekabet gücüne sahip olmak amacıyla yüksek teknolojili sektörler ve inovasyona dayalı büyüme stratejisine doğru yönelmektedir. Artan nüfus ve değişen talep yapısı da, yenilikçi uygulama ihtiyacını doğurmakta ve biyoteknoloji gibi yüksek teknolojili sektörler, gelişmiş ülkelerin yanı sıra, gelişmekte olan ülkelerde de önem kazanmaktadır.Biyoteknoloji sektörünün gelişimi, sektördeki firmalar için patent, teknoloji transferi, lisans anlaşmaları gibi süreçleri beraberinde getirmiştir. En önemli varlıklarından biri Ar-Ge projeleri olan biyoteknoloji firmaları için bu süreçler Ar-Ge projelerinin değerleme gereğini ortaya çıkarmaktadır. Değerleme süreçlerinde geleneksel bir yöntem olan İndirgenmiş Nakit Akımları (İNA) yönteminin eksiklerinin giderilmesi amacı ile geliştirilmiş olan Reel Opsiyonlar yöntemi, Ar-Ge süreçlerinin değerlemesinde son yıllarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Değerleme sürecinde ülke ve sektör faktörü önemli olup literatürde Türkiye'de yer alan biyoteknoloji firmalarının Ar-Ge projesi değerlemesine ilişkin bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye biyoteknoloji sektöründe yer alan bir firmanın gerçek yaşamda yürütülen ve tamamlanmamış bir Ar-Ge projesi için, Reel Opsiyonlar yöntemi ile örnek bir değerleme modelinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Özet girişin sunulduğu ilk bölümden sonra, biyoteknoloji ve kullanıldığı alt sektörler, dünyada ve Türkiye'de biyoteknoloji sektörünün durumu ikinci bölümde yer almaktadır. Üçüncü bölümde değerleme kavramı, kullanıldığı durumlar ve yöntemleri ve biyoteknoloji sektöründe değerlemenin kullanımı üzerinde durulmaktadır. Örnek olarak seçilen projenin derinlemesine yüz yüze görüşmeler ile toplanan verileri, proje sürecinin binomial ağaç ve gerekli model parametrelerinin hesaplamaları dördüncü bölümde sunulmaktadır. Beşinci bölüm İNA ve Reel Opsiyonlar yöntemi ile değerlemenin yapıldığı bölümdür. Çalışmanın son bölümü olan altıncı bölümde ise sonuçlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmekte, duyarlılık analizlerine yer verilmekte ve Türkiye'de biyoteknoloji sektöründe değerleme sürecine ilişkin genel bir değerlendirme yapılmaktadır.

Araştırma-geliştirmeBiyoteknolojiBiyoteknoloji sektörü+3
Selin Arslanhan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'de faaliyet gösteren mobil operatörlerin pazar paylarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Küreselleşmenin getirdiği değişim ile insanların yaşam biçiminin yanında iletişim biçimlerinde de değişiklikler görülmektedir. Müşterilerin yeni teknolojilere ilgi ve taleplerinin her geçen gün artmasıyla mobil iletişim sektöründe hızlı bir değişim ve günden güne artan ihtiyaca yönelik gelişmeler yaşanmaya başlanmıştır. Telekomünikasyon sektöründe hizmet veren operatörler, gün geçtikçe büyüyen bu pazardan mümkün olduğunca fazla pay almaya çalışmaktadır. Türkiye'de mobil ses hizmetleri yaygın olarak birçok tüketici tarafından kullanılmaktadır. Türkiye'deki toplam GSM operatörü abone sayısı 15-64 yaş arası nüfustan fazladır ve ses hizmetlerinin penetrasyonu %90 seviyelerindedir. Bu çalışmada, Ocak 2008 ile Aralık 2012 arasındaki dönemde açıklanmış olan halka açık pazar verilerinden faydalanılmıştır. Veri setinde; abonelik düzeyleri, kullanıcı başına ortalama gelir (ARPU), ortalama sesli iletişim dakikası (MOU), müşteri kayıp oranları ve yatırım seviyeleri yer almaktadır. Çalışmada amaç mobil ses hizmetlerine olan talebi etkileyen faktörleri incelemektir. Daha farklı ülkelerde yapılmış çalışmalara benzer olarak 1994 yılında Berry`nin kullandığı Discrete-Choice Model'den faydalanılacaktır. Anahtar Kelimeler: Mobil telekomünikasyon; Pazar payı tahmini, Fiyat elastikiyeti; Ağ etkisi; Panel veri; Berry (1994) model

Cep telefonuFiyatMobil pazarlama+4
Merve Güven
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Borsa İstanbul kurumsal yönetim endeksinde yer alan firmaların kurumsal yönetim derecelendirme notunun marka değeri üzerindeki etkisinin analizi

Bu tez çalışması Türkiye'de Ağustos 2007'den bu güne hesaplanmakta olan BİST Kurumsal Yönetim endeksine dâhil şirketlerin kurumsal yönetim performanslarının marka değerleri üzerinde etkisinin olup olmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Kurumsal yönetim başlığı altında hesaplanan pay sahipleri, kamuyu aydınlatma ve şeffaflık, menfaat sahipleri, yönetim kurulu ve bunların genel ortalaması olarak hesaplanan notların her biri için ayrı ayrı analiz yapılmış olup marka değeri ile aralarındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmanın ilk aşamalarında kurumsal yönetim kavramının dünyada ortaya çıkışı ve gelişimi süreci incelenmiş, bununla ilgili literatürde bulunan kaynaklar araştırılarak derlenmiştir. Daha sonra marka ve marka değerleme kavramları ile ilgili yapılmış araştırmalar incelenerek piyasada kullanılan marka değerleme yöntemlerine literatür araştırmasında yer verilmiştir Yapılan analizler sonucunda kurumsal yönetim ilkelerinden sadece pay sahipleri ve cari dönem kamuyu aydınlatma ve şeffaflık uygulamaları ile marka değeri arasında anlamlı ve olumlu ilişki bulunmuştur. Diğer ilkeler ile ilgili yapılan analiz sonuçları yeterli istatistiki anlamlılık gösterememiştir.

Borsa İstanbulFirmalarKurumsal yönetim+2
Ozan Karslıoğlu
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Hekim-hasta ilişkisinde olumlu ve olumsuz duyguların tüketici davranışı çerçevesinde incelenmesi

Bu çalışmanın amacı hekimin hastaya sergilemiş olduğu olumlu duyguların hastanın hekime hissettiği olumsuz duyguları ve hekimden memnuniyetini hangi yönde etkilediğini araştırmaktır. Kuramsal tartışmalar incelendiğinde, sağlık hizmetlerinde tüketicilerin olumsuz duygularının hizmet sağlayıcıların olumlu duyguları ile olan ilişki çok fazla ele alınmamıştır. Bu çalışmanın önemi kuramsal tartışmalardaki bu boşluğu doldurmak ve bu konu üzerine tüketici araştırmacılarının dikkatini çekmektedir. Araştırmanın keşfedici bir boyutunun olması sebebiyle, bu araştırma kapsamında hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerine başvurulmuştur. Bu kapsamda, derinlemesine mülakatlara ve deneysel tüketici araştırma yöntemi ile anket çalışmalarına başvurulmuştur. Başvurulan analiz yöntemleri ise şunlardır: içerik analizi, bağımsız örneklem t testi ve çok değişkenli hiyerarşik regresyon. Sonuç olarak, hekimin hastaya olumlu duygularını sergilemesi, hastanın psikolojik şiddetine ve yaşına bağımlı olarak hekime hissettiği olumsuz duyguları arttırmakla beraber hekimden memnuniyetini azaltmaktadır.

Doktor-hasta ilişkileriHasta memnuniyetiHasta psikolojisi+6
Halil Pak
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2014
00
Master'sOpen AccessTR

Kadınların gözünden kadın istihdamı meselesi

Bu çalışma; kentlerde yaşayan eğitimsiz kadınların istihdamının önündeki engellerin kadınların gözünden keşfedilmesini ve bu yolla, aktif işgücü politikalarının ve sosyal yardımların hedef kitlenin emek arzı davranışı üzerindeki etkisinin araştırılmasını amaçlamaktadır. Gerek mevcut literatür gerekse anekdota dayalı kanıtlar, kadın istihdamının arttırılmasına yönelik olarak uygulanan sosyal politikaların amacına ulaşabilmesi için kadınların homojen bir grup olarak ele alınmaması gerektiğini göstermektedir. Buradan hareketle, uygun ve etkili sosyal politikaların hayata geçirilmesine katkıda bulunmayı amaçlayan bu araştırma için hedef kitle olarak, istihdam konusunda en dezavantajlı grup olan kentlerde yaşayan eğitimsiz kadınlar belirlenmiştir. İlgili grubun sorun ve ihtiyaçlarının derinlemesine keşfedilebilmesi için, nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Tümevarım yaklaşımının benimsendiği araştırma, gömülü teori metoduyla gerçekleştirilmiş ve veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar kullanılmıştır. Araştırmanın temsil gücünün arttırılması amacıyla Tekirdağ, Diyarbakır, Gaziantep ve Kocaeli illerinde yaşayan 12 kadınla mülakat yapılmış ve bu mülakatlar sonucunda, hedef kitlenin emek arzı davranışının belirleyicisi olan dört temel etken tespit edilmiştir. Bunlar kişinin özgüven düzeyi, meslek sahibi olup olmaması, hanehalkı geliri ve medeni durumudur. Araştırma bulguları ayrıca, istihdam garantili meslek kurslarının araştırmanın hedef kitlesi tarafından tanınmadığını ve bu kursların etkinliğinin arttırılması için İŞKUR ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının işbirliğinin önemli olduğunu göstermiştir. Öte yandan, ilgili grubun emek arzı davranışıyla sosyal yardımlar arasında güçlü bir ilişki tespit edilememiştir. Anahtar kelimeler: Kadın işgücü, Kadın istihdamı, Sosyal politika, Sosyal yardımlar, Toplumsal cinsiyet

Cinsel kimlikKadın iş gücüKadınlar+3
Esra Doğan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2014
10
Master'sOpen AccessTR

2010-2014 yılları arasında halka arz edilen hisselerin kısa dönem performansları

Bu çalışmanın temel amacı güncel veri seti olan 2010-2014 yılları arasında halka arz edilen şirket paylarının ilk otuz günlük fiyat performanslarını yıllara, halka arzı yapılan payların işlem gördüğü pazarlara, halka arz edilen şirketlerin bulunduğu sektörlere, halka arzların ortak satışını barındırıp barındırmadığına, halka arza katılan yatırımcı sayısına, halka açıklık oranlarına ve Borsa Tüm endeksine göre incelemek ve "Halka Arz Seferberliği" ile halka arzlara yönelik düzenlemelerin halka arzların fiyat performanslarına etkisini araştırmaktır.Yapılan çalışma sonucunda daha önce yapılan çalışmalara paralel olarak 2010-2014 yılları arasındaki ilk defa halka arz edilen 106 şirket paylarının ilk otuz günlük halka arz fiyatlarına göre performanslarına bakıldığında getiriler ortalamasının pozitif olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, diğer çalışmalardan farklı olarak SPK tarafından halka arza ilişkin bazı düzenlemelerin başarılı sonuçlara yol açtığı bulgularına ulaşılmaktadır.

Birincil halka arzFiyat hareketiHalka açılma+4
Bilal Yazaroğlu
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

İstatistiksel arbitraj: NYSE ve NASDAQ'da işlem gören hisse senetleri ve yatırım fonları için ikili işlem stratejisi

Sayıları gün geçtikçe artan hisse senetleri ve yatırım fonları, riskli arbitraj stratejileri için çok sayıda fırsatı da beraberinde getirmektedir. Algoritma oyuncuları tarafından geliştirilen riskli arbitraj stratejilerinden ikili işlem stratejisi otomatik alım/satım programlarında kullanılan stratejilerin başında gelir. İkili işlem stratejileriyle piyasa nötr portföyler oluşturulduğundan, strateji her türlü ekonomik koşul altında kâr elde etmeyi başarabilir. Bu çalışmada, hedge fonların ve büyük yatırım firmalarının yer aldığı bu oyunda, sınırlı imkan ve kaynakla ikili işlem stratejisi kullanılarak ne ölçüde kâr elde edilebileceği gösterilmiştir. İkili işlem stratejisi geliştirilerek 2011 ile 2015 yılları arası için NYSE ve NASDAQ'da işlem gören hisse senetleri ve yatırım fonları için performans test edilmiştir. İkili işlem stratejisini toplam 17 farklı varlık grubu için test eden algoritma tasarlanmış ve MATLAB'da kodlanmıştır. Verileri Yahoo Finance'dan otomatik çeken, ekonometrik modellere uyumluluğunu test eden, istatiksel olarak uygun seviyelerde pozisyon açan bir alım/satım programı geliştirilmiştir. İkili işlem stratejisinin sonuçları S&P 500 endeksinin yıllık getirisi ve Sharpe oranıyla kıyaslanmıştır. Uygulandığı yıllar ve varlıklar baz alındığında günlük kapanış verisiyle ikili işlem stratejisi kullanılarak kâr elde etmenin oldukça zor bir süreç gerektirdiği ortaya çıkmıştır. Parametrelerin performansı oldukça etkilemesi ve anlık değişebilen ekonomik koşullar nedeniyle, sürekli optimizasyon yapılması gerektiği gösterilmiştir. Buna rağmen ikili işlem stratejisine işlem maliyetleri de dâhil edildiğinde günlük kapanış fiyatları kullanılarak kâr elde etmek mümkün görünmektedir.

AlgoritmalarArbitrajArbitraj fiyatlama modeli+5
Ahmet Cevdet Hayrullahoğlu
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'nin enerji ithalatı ve cari açık sorunu

Ekonomik büyüme ve kalkınma konusunda önemli hedefleri olan Türkiye, enerji ihtiyacının yaklaşık %75'ini ithalatla karşılamaktadır. Enerjide dışa bağımlılık, dış ticaret dengesini bozmakta, dolayısıyla da cari açık düzeyini yukarı çekmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak dünyadaki ve Türkiye'deki enerji kaynakları, enerji arz-talep oranları ve elektrik üretim-tüketim değerleri incelenmiştir. Daha sonra Türkiye'deki sanayi üretiminin enerji ithalatına etkisi analiz edilerek, petrol ve doğal gaz ithalatının cari açığa olan etkileri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, petrol ve doğal gaz ithalatındaki artışların cari açıkta artış meydana getirdiği görülmüştür. Çalışmanın sonuç kısmında, enerji ithalatına ve cari açığa çözüm getirecek alternatif ve kalıcı hedeflerden bahsedilmiştir. Anahtar Kelimeler: Cari Açık, Doğal Gaz İthalatı, Enerji İthalatı, Petrol İthalatı, Yenilenebilir Enerji.

Cari açıkDoğal gazEnerji+6
Reyhan Demir
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

BEEPS 2012 - 2014 dönemi araştırmasına ait veriler çerçevesinde şirketlerin inovasyon yapmalarını etkileyen faktörler

Bu çalışmada, günümüzde şirket ve devletler nezdinde her geçen gün daha fazla önem kazanan inovasyon kavramı çerçevesinde, özel şirketleri yenilik yapmaya sevkeden faktörler incelenmektedir. Bu bağlamda, Dünya Bankası ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası tarafından ortaklaşa yürütülen ve 2012-2014 yılları arasında Türkiye de dâhil olmak üzere Doğu Avrupa ve Orta Asya'da yer alan 30 ülkede faaliyette bulunan 15.883 kuruluşta uygulanan BEEPS Araştırması uyarınca elde edilen veriler baz alınmaktadır. Bu çerçevede ilk olarak yenilik literatüründe söz sahibi olan teorisyenler ile ampirik araştırma sonuçları incelenmektedir. İkinci olarak, güncel BEEPS Araştırması verileri ışığında yeniliğin belirleyicileri lojistik regresyon analizleri aracılığıyla irdelenmektedir. Araştırma sahası olarak Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Makedonya, Gürcistan, Macaristan, Kazakistan, Kosova, Kırgız Cumhuriyeti, Letonya, Litvanya, Moldova, Moğolistan, Karadağ, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, Tacikistan, Türkiye, Ukrayna ve Özbekistan seçilmiştir. Sonuçlar inovasyonun belirleyicilerinin, yeniliğin çeşitleri bazında ufak değişikliklere uğramalarının yanı sıra bu alanda şirketin büyüklüğü, tepe yöneticisinin tecrübesi, uluslararası sertifikasyonlar, sübvansiyonlar, danışman tayini, eğitim programları, kredi kullanımı, yabancı firmadan edinilen lisanslı teknolojiler, Ar-Ge harcamaları gibi unsurların öne çıktığı gözlemlenmektedir.

Araştırma-geliştirmeLojistik regresyon analiziYenilik+1
Yasemin Şükran Uçar
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

İş yaşamında üretkenlik karşıtı davranışlar: Ayrımcılık ve adaletsizlik algıları ile olumsuz duyguların etkileri

Bu çalışmada; ayrımcılık algısı, adaletsizlik algısı, olumsuz duygular ve üretkenlik karşıtı iş davranışları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma kapsamında hem nitel (derinlemesine mülakatlar) hem de nicel araştırma yöntemleri (anket çalışmaları) kullanılmıştır. 381 kişiden toplanan veriye içerik analizi, faktör analizi, bağımsız örneklemler t testi, korelasyon analizi, tek yönlü varyans analizi ve çok değişkenli hiyerarşik regresyon uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçları; ayrımcılık algısının, adaletsizlik algısının ve olumsuz duyguların ara bulucu etkisiyle ÜKD'yi arttırdığına yönelik oluşturulan kuramsal çerçeveyi desteklemektedir. Ayrıca; okul, hemşericilik, hayat görüşü/ideoloji ve yaş kriterleri üzerinden ayrımcılığın cinsiyete dayalı ayrımcılık kadar örgüt içerisinde önemli bilgisel adaletsizlik algısının ÜKD üzerinde büyük etkisi ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: örgütsel adaletsizlik, işyerinde ayrımcılık, üretkenlik karşıtı iş davranışları, olumsuz duygular

AdaletsizlikAyrımcılıkOlumsuz duygulanım+2
İrem Öztürk
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2015
00
Master'sOpen AccessTR

Tahvil ağırlıklı portföyün hisse senedi ağırlıklı portföye göre daha yüksek performans göstermesi üzerine bir yaklaşım

Bu tezin konusu, finans piyasalarında ve literatüründe bulunmayan, tahvil ağırlıklı portföyün hisse senedi ağırlıklı portföye göre daha yüksek getiri sağlarken riskinin de daha düşük olabileceğini öne sürerek yatırımcılara alternatif portföy sunmaktır. Yatırımcılar finansal varlıkların geçmiş verilerini inceleyip gelecekteki getirilerini öngörerek yatırım yapmaktadırlar. Yatırımcılar için önemli olan yatırımlarından sağlayacağı getiriye ek olarak, karşılaşacakları riski minimuma indirmektir. Hipotezi ispatlamak için global bir portföy oluşturulmuştur. Portföye dahil edilen varlıkların verileri Thomson Reuters veri sisteminden alınmış olup, varlıkların aralarındaki ilişkiyi incelemek için korelasyon matrisi oluşturulmuş, portföyün standart sapması hesaplanmış ve portföyün riske göre düzenlenmiş performansını ölçmek için Sharpe oranı hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda tahvil ağırlıklı portföyün getirisinin hisse senedi ağırlıklı portföyden yüksek olduğu sonucuna ulaşılırken, tahvil ağırlıklı portföyün sahip olduğu riskin de hisse senedi ağırlıklı portföyün sahip olduğu riskten daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Modern Portföy Teorisi, Sharpe Oranı, Portföy Yönetimi, Risk.

Hisse senetleriPortföyPortföy performansı+7
Naz Temuçin
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2016
00
Master'sOpen AccessTR

Bireylerin reçetesiz -tezgah üstü- ilaçlarla ilgili bilgi ve davranışlarının belirlenmesi

İlaç harcamalarının kontrolü amacıyla reçetesiz ilaç kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Reçetesiz ilaç kullanımı avantajları yanında sağlıkla ilgili riskler de doğurabilir. Reçetesiz ilaç grupları arasında yer alan ve bir sağlık profesyoneli tarafından reçete edilmesi gerekmeyen ilaçlar "tezgah üstü ilaç" olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışma, tezgah üstü ilaç kullanan bireylerin bilgi ve davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla hazırlanan anket formu 29 Mayıs-26 Haziran 2017 tarihleri arasında Ankara'da yaşayan 190 kişiyle gerçekleştirilmiştir. Kadınlar, eğitim (üniversite ve üzeri) ve gelir düzeyi yüksek gruplar daha fazla tezgah üstü ilaç kullanmaktadır. Kullanıcılar tezgah üstü ilaçlarla ilgili bilgiyi en fazla prospektüsten öğrenmektedir. İkinci bilgi kaynağı eczacılar ve doktorlardır. Bireyler doktora gitmeden ilaç kullanmanın kolay olduğunu düşündüklerinden, eczacının hastaya tezgah üstü ilaçlarla ilgili yeterli bilgi vermesinin sağlanması, tezgah üstü ilaçların doğru kullanımı açısından kritiktir. Bunun sağlanması, kamunun Türk Eczacılar Birliği ve diğer ilgili kuruluşlarla işbirliklerini geliştireceği alanlardan birisidir. Tezgah üstü ilaçların yaygınlaştırılması kişilerin ilaç kullanımı hakkında sağlık okuryazarlığı seviyesi ile desteklenmelidir.

Reçetesiz ilaçlarSağlık ekonomisiSağlık okuryazarlığı+4
Burçin Arslan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'deki şirketlerin türev araç kullanım ve miktarını belirleyen faktörlerin incelenmesi: Borsa İstanbul örneği

Bu çalışmanın temel amacı, kurumsal finansal riskten korunma işleminin belirleyicilerini anlamak ve Türkiye'de finansal olmayan firmalar tarafından türev kullanımı ile ilgili faktörleri incelemektir. Bu çalışmada, hem türev araç kullanma kararının hem de türev kullanımının kapsamının/miktarının belirleyicileri araştırılmıştır. Bu süreçte türev araç kullanma kararını incelemek için Logit regresyonu kullanılırken, türev kullanımının miktarını incelemek için Tobit regresyonu kullanılmıştır. Analiz, 2015 yılında Borsa İstanbul'da (BİST) listelenen 200 firmanın verilerine dayalı olarak yapılmıştır. Çıkan sonuçlara göre Logit analizi, türev ürünlerin kullanılmasında firma büyüklüğü ile dış satışların pozitif etkili olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, işlem maliyetleri ve ölçek ekonomileri ve finansal fiyat riskine maruz kalma hipotezlerini desteklemektedir. Öte yandan, Tobit sonuçlarına göre, bir firma türev araç kullanma kararı aldığında, firmanın büyüklüğü ve dış satışları arttıkça daha fazla türev araç kullanmaktadır. Son olarak, çoklu doğrusal bağlantı probleminden kaçınmak için kurulan bazı modellerde, varlıkların getirisinin (ROA) ve yabancı borcun türev araç kullanma kararı ve türev kullanımının miktarı ile sırasıyla negatif ve pozitif ilişkili olduğunu hem Logit hem de Tobit analizi ileri sürmektedir. Bununla beraber likidite oranı hem Logit hem de Tobit regresyonundaki bazı modellerde negatif ilişkili çıkmıştır.

Finansal riskHisse senetleriLogit analizi+7
Kutaycan Güngör
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Rezerv biriktirme ve uluslararası para sistemine yönelik beklentiler

Finansal serbestleşme ile birlikte artan belirsizlik ve yaşanan krizlerin yanı sıra son dönemde küresel ekonomide ortaya çıkan cari dengesizlikler beklenmedik rezerv artışlarına neden olmuştur. Diğer yandan rezerv varlıklardaki yoğunlaşmanın sürekli olarak cari açığı büyüyen ve kamu borcu GSYH'sinin yüzde 97'sine ulaşan ABD ekonomisine bağlı olmasının, küresel ekonomiyi yeni bir "Triffin Çıkmazı"na sürüklediği görülmektedir. Bu kapsamda tez çalışmasının amacı, ABD dolarının lider rezerv para olarak statüsünü koruyabilmesi veya küresel ekonominin yeni bir lider rezerv para talep etme olasılıklarını araştırmaktır. Çalışmada, rezerv varlık statüsünü tanımlayıcı değişkenler 1979-2015 dönemi için panel veri yöntemi ile modellenmiş, rezerv varlıkların zaman içerisindeki trendi olası senaryolar altında incelenmiştir. ABD'nin geçmiş yıllarda gözlemlenen finansal gelişimini devam ettirdiği takdirde ABD dolarının lider rezerv para statüsünü koruyabileceği öngörülmektedir. Aksi takdirde, ABD ekonomisinin küresel ekonomi içerisinde aldığı payın azalması ve ABD dolarındaki değer kaybının sürmesi durumunda, ABD dolarının lider rezerv para statüsünü kaybedeceği beklenmektedir. Tezde ayrıca, avronun tüm olası senaryolar altında rezerv varlıklar içerisindeki payının azalacağı öngörüldüğünden, avronun lider rezerv para olarak talep edilemeyeceği beklenmektedir. Yakın ve orta vadede olmasa bile, Çin'in finans piyasalarını açması, yuanı çevrilebilir (konvertibl) kılması ve yuan cinsinden varlıkları piyasaya sürmesi durumunda, yuanın uzun vadede lider rezerv para birimi için güçlü bir aday olabilme kapasitesinin olduğu görülmektedir.

RezervRezerv paraUluslararası para sistemi
Muhammed Hadi Gönülalçak
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye elektrik piyasasında serbest tüketici tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi

Liberalleşme hareketi ile birlikte her alanda rekabetçi piyasaya ulaşmak isteyen ekonomik anlayış, elektrik piyasalarını etkisi altına almıştır. Özellikle son 20 yılda Türkiye enerji piyasalarını yeniden yapılandırmayı ön plana koymuştur ve bu amaçla serbest tüketici uygulaması başlatılmıştır. Bu tez çalışmasında gerek kural koyuculara gerek elektriğin tedarikini yapma hakkına sahip lisanslı özel şirketlere fayda sağlaması amacı ile serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçimlerinde hangi faktörlerin ne kadar etkili olduğu araştırılmıştır. Bu araştırma için kesikli seçim modelleri sınıfında yer alan çoklu lojit model seçilmiştir ve elektrik tedarikçilerine ait farklı özellikler kullanılarak iki ayrı model geliştirilmiştir. Araştırma ve model bulgularına göre, Türkiye'de serbest tüketicilerin elektrik tedarikçisi seçiminde en çok etkisi olan faktörler tedarikçinin piyasadaki bilinirliği ve sundukları birim fiyat olarak belirlenmiştir.

ElektrikElektrik piyasasıElektrik tüketimi+4
Bengü Nur Özdemir
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Kurumsal yönetim yapılarının tahakkuk esaslı kazanç yönetimi üzerine etkileri: BIST üzerine bir uygulama

Bu çalışmanın temel amacı kurumsal yönetim yapılarının Türkiye'deki kazanç yönetimi uygulamalarına olan olası etkilerini değerlendirmektir. Çalışmada belirlenen hipotezler, endüstri ve zaman boyutu dâhil edilmiş En Küçük Kareler (OLS) analiz yöntemi kullanılarak ve geliştirilen analitik modelle; Borsa İstanbul'a (BIST) kote olmuş 194 halka açık firmanın, 2012-2017 yılları arasındaki 1.064 firma*yıl verisinden oluşan bir örneklem kullanılarak test edilmiştir. Bu tez çalışmasında yapılan tüm analizler Stata/IC 15.1 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Bu amaçla, tezin uygulama bölümünde öncelikle toplam tahakkuklardan yola çıkarak kazanç yönetimi uygulamalarının mevcudiyetini ifade eden ihtiyari tahakkuklar hesaplanmıştır. Bu hesaplama yapılırken kazanç yönetimi uygulamalarının ölçülmesine yönelik literatürde, Kothari vd. (2005) tarafından önerilen performansa göre düzeltilmiş (ayarlanmış) kesitsel endüstri temelli bir tahakkuk modelinden elde edilen ihtiyari tahakkukların mutlak değeri kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, firmalarda kazanç yönetimi uygulamalarını arttıran kurumsal yönetim yapılarının; CEO ikiliği olarak da bilinen yönetim kurulu başkanı ile icra başkanı/genel müdürün aynı kişi olması ve anlamlı olmasalar da bağımsız dış denetim kalitesi ve yönetici sahiplik oranı olduğu tespit edilmiştir. Kazanç yönetimi uygulamalarını azaltan kurumsal yönetim yapılarının ise; yönetim kurulunun büyüklüğü, yönetim kurulunun bağımsızlığı ile anlamlı olmasa da kurumsal sahiplik oranı olduğu belirlenmiştir. Firmalarda kazanç yönetimi uygulamalarının önlenmesi için yönetim kurulunda ve denetim komitesinde yer alan bağımsız üye sayısının arttırılması ve yönetim kurulu başkanı ile icra başkanı/genel müdürü olarak yetki verilen kişilerin birbirinden ayrılması gibi kurumsal yönetim kalitesinin arttırılmasına yönelik çalışmaların yapılması önem arz etmektedir.

Borsa İstanbulKazanç yönetimiKazançlar+2
Selman Alişan Gemuhluoğlu
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

İhracatçı şirketlerin menkul kıymetler borsa performanslarının değerlendirilmesi: Türkiye ihracatçılar meclisi ihracat endeksi (TIMEX) üzerine bir analiz

Bu çalışmada ihracatçı şirketlerin hisse senedi fiyat performanslarını yansıtan TİM İhracat Endeksi'nin (TIMEX) makroekonomik değişkenler ile olan ilişkisi araştırılmıştır. 2013:2-2019:1 arasındaki dönemi kapsayan çalışmada, literatürde hisse senedi endeksleri ile ilişkisi en sık araştırılan faiz oranı, enflasyon, döviz kuru ve sanayi üretiminin yanı sıra TIMEX ile doğrudan ilişkili olan ihracat miktarı değişkenleri kullanılmıştır. ARDL sınır testi yöntemiyle yapılan eşbütünleşme testi ile değişkenler arasındaki uzun ve kısa dönemli dinamik ilişkiler analiz edilirken Granger nedensellik testi ile TIMEX ve diğer değişkenler arasındaki tahmin edebilme güçleri test edilmiştir. Buna göre, TIMEX bağımlı değişkeni ile ihracat miktarı, faiz oranı, ABD Doları/TL döviz kuru ve sanayi üretim endeksi bağımsız değişkenleri arasında uzun dönemli ilişkinin göstergesi olan eşbütünleşme ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir. Uzun vadede, TIMEX ile ihracat miktarı, sanayi üretimi ve ABD Doları/TL döviz kuru arasında pozitif, faiz oranı arasında ise negatif bir ilişki ortaya çıkmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki uzun vadeli dengede meydana gelen sapmaların %48'inin bir dönemlik süre içerisinde düzeldiği, modelin hızlı bir uyarlama sürecine sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar, uzun vadede TIMEX'in ihracat miktarı ve sanayi üretim endeksi gibi reel değişkenlerle olan ilişkisinin ABD Doları/TL döviz kuru ve faiz oranı gibi finansal değişkenlerle olan ilişkisine göre daha güçlü olduğunu göstermektedir. Granger nedensellik testi sonuçlarına göre ise TIMEX'ten sanayi üretim endeksine doğru istatistiksel olarak anlamlı bir Granger nedenselliği olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum, TIMEX'teki değişimlerin sanayi üretimindeki değişimleri tahmin edebildiğini ve TIMEX endeksinin üretimin öncü göstergesi olarak izlenebileceğini göstermektedir.

ARDL Sınır TestiEndeksFinansal performans+7
Emrullah Furkan Gün
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Futbol kulüplerinin şirketleşme ve halka açılma süreçleri: Kamuyu aydınlatma platformu bildirimlerinin hisse senedine etkisi: Beşiktaş örneği

Bu çalışmanın amacı futbol kulüplerinin şirketleşme ve halka açılma süreçlerini detayları ile inceleyip, literatürde sıkça kendisine yer bulan sportif sonuçların yerine Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yapılan olumlu ve olumsuz bildirimlerin şirket hisse senedine olan etkisini Beşiktaş Futbol Kulübü özelinde ele almaktır. Bu etki 2009-2019 yılları arasındaki veriler ele alınarak olay analizi yöntemi ile incelenmiştir. Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yapılan bildirimlerin şirket hisse senedi üzerinde anormal bir getiriye neden olup olmadığına bakılmıştır. Çalışmada kullanılan verilere Kamuyu Aydınlatma Platformu resmi internet sitesi veri tabanından ve Thomson Reuters'ın veri tabanından ulaşılmıştır. 2009-2019 yılları arasındaki KAP bildirimleri, bu dönemdeki Beşiktaş Futbol Yatırımları Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisse senedi ve BIST 100 Endeksi kapanış fiyatları çalışmanın verilerini oluşturmaktadır. KAP bildirimlerinin hisse senedine olan etkisi incelenirken olumlu ve olumsuz bildirimler ayrı ayrı ele alınmıştır. Bazı istisnalar dışında anlamlı anormal getirilere ulaşılamaması ve bu piyasanın "yarı güçlü formda etkin bir piyasa" olmadığı sonuçları elde edilmiştir. Bu çalışma neticesinde, literatürde yer alan diğer çalışmalar da dikkate alınarak, hisse senedi fiyatlamasında KAP bildirimlerinin dikkate alınmasından ziyade yatırımcıların sportif sonuç odaklı oldukları sonucu çıkarılabilir. Anahtar Kelimeler: Futbol, Şirketleşme, Halka Açılma, KAP Bildirimleri, Olay Analizi

Beşiktaş J.K.Futbol kulüpleriHalka açılma+5
Ahmet Atıf Çoban
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessEN

The relationship between self-efficacy with positive and negative feedback among salespeople

This thesis studies the relationship between self-efficacy perception and positive and negative feedback among salespeople. Although self-efficacy is especially known for its motivating effect on people, it also affects people's behavior and attitudes. Like self-efficacy, feedback has a crucial effect on shaping salespeople's behaviors. Because of this similarity in their nature, their relations with each other were investigated. This research also revealed the effect of the feedback sign and acceptance of negative feedback for salespeople. The sample of the study consisted of 175 salespeople who were working in large-sized enterprises operating in different sectors in Turkey. In this research, selfefficacy scale which is adapted by Sujan, Weitz & Kumar (1994) was used for measuring self-efficacy of salespeople. Positive and negative feedback from salespeople were measured by using the scale which is also adapted by Sujan, Weitz & Kumar (1994). For feedback acceptance, "Feedback Acceptance Scale" (Tonidandel, Quinones & Adams, 2002) was used. This study demonstrated that there is a positive significant relationship between self-efficacy and positive / negative feedback, and no significant relationship was found between self-efficacy and negative feedback acceptance. The possible reasons for the absence of that relationship were discussed in conclusion.

FeedbackPositive moodNegative self+5
Damla Yıldız
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye dış ticaretinin Sanayi 4.0 ve endüstri içi ticaret perspektifinde yapısal dönüşümünün analizi

Bu tez çalışması, Sanayi 4.0 bağlamında Türkiye'nin dış ticaretinin endüstri içi ticaret perspektifinde yapısal dönüşümünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Türkiye ihracatının büyük bir bölümü bölgesel ve küresel üretim zincirlerinde satılan ara mallardan oluşmakta ve sektör bazında otomotiv, tekstil, elektronik, demir çelik ve mobilya sektörleri de ihracatta öne çıkmaktadır. Çalışma kapsamında, Türkiye dış ticaretinin sanayi 4.0'a dönüşüm potansiyeli endüstri-içi ticaret teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Türkiye'nin ihracatında teknoloji seviyesinin son 40 yılda ithalatın teknoloji seviyesine yakınsadığı, ihracatta orta yüksek teknoloji imalat sanayi sektörlerinin öne çıktığı görülmektedir. Analiz bulguları neticesinde, Türkiye'nin dışa açıklık oranı ithalat lehine arttığından, dışa açıklık düzeyinin artmasının endüstri içi ticareti olumsuz yönde etkilediği, endüstri içi ticaretin gelişiminin Türk imalat sanayinin sanayi 4.0 dönüşümünü teşvik ettiği, Türkiye'nin dış ticaret yapısının imalat sanayine ve orta yüksek teknoloji ürünlere doğru kayma eğiliminde olduğu, 1978-2001 döneminde teknoloji açığında gerileme eğiliminin gözlendiği, Türkiye'nin teknoloji açığının ihracatın ithalata oranı üzerindeki etkisinin %5 anlamlılık düzeyinde pozitif olduğu, 2002-2019 döneminde teknoloji açığının ihracatın ithalata oranı üzerindeki etkisinin %10 anlamlılık düzeyinde negatif olduğu, orta yüksek teknoloji endüstri içi ticaret ile imalat sanayi dış ticareti arasında da negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Dış ticaret politikalarıEndüstri 4.0Endüstri içi ticaret+3
Mehmet Emin Yiğitbaşı
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Coğrafi işaretli ürünlerin yer markalaşması ve tüketicinin referans fiyatı ödeme durumu ile ilişkisi

Bu çalışmanın amacı; coğrafi işaret (Cİ) tescili olan veya olabilecek olan ürünlerin, tezin ana teması olan şehir markalaşması ile ilişkisini tespit etmeye yönelik bir saha çalışması gerçekleştirmektir. Çalışmada, tüketicilerin coğrafi işaret etiketli ürünlere karşı davranışını ölçmek ve coğrafi işaret etiketi olan ürünün referans fiyatına veya daha yüksek fiyatına karşı tüketicinin yaklaşımına ilişkin görüşleri sorulmuştur. Ayrıca katılımcıların bir yer veya bölge ile o bölgenin coğrafi konumunu bilmesi veya bilmemesi ile o konuma ait ürünün tercih edilmesi arasında pozitif ya da negatif ilişkinin bulunması amaçlanmıştır. Bu inceleme için Antalya ve Ankara illerinden iki ayrı örneklem grubuna, ayrı zamanlarda yapılmak üzere, yaş aralığı 16-76 olan, 152'si kadın ve 156'sı erkek olan toplamda 308 kişiye içeriği aynı olan bilinen (Ayvalık) ve bilinmeyen (Evciler) ilçelerini isim olarak kullanılarak, senaryoya dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 21 paket programına yüklenmiş, önce ölçeğin güvenilirlik testi, sonrasında ise; veriler üzerinden Regresyon Analizi, Hiyerarşik Regresyon Analizi ve Kategorik Regresyon Analizi yapılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda ürünün asıl olarak tadının fiyat üzerinde etkili olduğu anlaşılmış olunup, coğrafi işaret etiketinin anlamını bilen ve bilmeyen tüketiciler arasında ilçelerin bilinme durumuna göre ürüne karşı yaklaşımlarının değiştiği görülmüştür. Tüm bu sonuçlar doğrultusunda araştırmacılara ve bu bilgilerin faydalı olacağı düşülen uygulayıcılara tavsiyelerde bulunulmuştur.

Coğrafi işaretlerReferans fiyatTüketici davranışı+2
Cansu Alataş
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Hisse senedine dayalı varantların, dayanak varlık performansına etkisi: BİST'te bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, yatırım kuruluşu varantlarının piyasaya çıkışlarının, ilgili dayanak hisse senetlerinin anormal getirileri, işlem hacimleri ve getiri oynaklıkları üzerinde bir etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Varant piyasasının olgunlaşmaya başladığı 2012-2014 yıllarının ele alındığı çalışmada ilgili dayanak hisse senetleri getirileri incelenirken, literatürde en fazla kullanılan yöntem olan olay çalışması yöntemi kullanılmıştır. Dayanak hisse senetleri işlem hacimleri üzerindeki etkilerinin gözlemlenmesi için ise hem t-testi hem de kukla değişkeni içeren regresyon modeli kullanılmıştır. Son olarak dayanak hisse senetleri üzerindeki oynaklıkların test edilmesi GARCH çerçevesinde modellenmiştir. Çalışma sonucunda, varantların piyasaya çıkışının dayanak hisse senetlerinin anormal getirileri, işlem hacimleri ve getirilerinin oynaklıkları üzerinde değişkenlik gösteren farklı etkileri bulunmuştur.

Anormal getiriFinansal yatırımGARCH model+4
Kaan Dayan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Kripto para piyasalarında Türk Lirası işlemlere dair piyasa etkinliğinin ölçülmesi

Kripto para piyasaları merkezsiz oluşundan dolayı herhangi bir otoriteye dayanmamaktadır. Bu durum, düzenleme ve denetimden tamamen bağımsız olan bu piyasaların Fama'nın Etkin Piyasa Hipotezine göre etkin piyasa özelliğini gösterip göstermediği sorusunu gündeme getirmektedir. Literatürde dolar endeksli kripto para piyasalarının piyasa etkinliğinin analiz edilmesine yönelik birçok çalışma varken, bu çalışmada yerli bir kripto para borsası olan BTC Turk'te Türk Lirası bazında işlem gören Bitcoin, Ripple ve Litecoin için piyasa etkinliği analiz edilmiştir. Bu amaçla Bitcoin için 2017 ve diğer kripto paralar için 2018 yılından başlayan veriler incelenmiştir. Veriler Otokorelasyon, Genişletilmiş-Dickey Fuller, Phillips Perron ve Varyans Oran testlerine tabi tutularak incelenen kripto para piyasalarının etkin piyasa özelliği göstermediği saptanmıştır. Sonuçlar, ağırlıklı olarak yerli yatırımcılardan oluşan ve Türk Lirası işlem yapılan kripto para piyasalarının etkin olmadığını göstermektedir.

BitcoinBorsa işlemleriEtkin piyasa teorisi+6
İlhan Özgül
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessEN

A test of the job demands and resources (JD-R) model: Integration of challenge and hindrance demands

Recent studies of the JD-R model point out that some job demands do not relate to exhaustion and engagement as claimed in the original major proposition of the model, and they should be categorized as "challenge job demands (CJD)" versus "hindrance job demands (HJD)". Following that path, this thesis aimed at studying the relationships of two CJD (workload and information processing) and two HJD (role ambiguity and emotional demands) with two personal resources (optimism and self-efficacy), two job resources (autonomy and social support), exhaustion and engagement. After conducting various statistical analyses, including structural equation modelling, on data collected from a sample of 415 participants, it has been found that HJD and CJD differed in their relationships with engagement and exhaustion. While HJD was found to decrease engagement and increase exhaustion, CJD was found to increase exhaustion but had no significant effect on engagement. Both personal and job resources were found to relate positively to engagement and negatively to exhaustion. Additionally, resources moderated the relationship between CJD and exhaustion.

TestsBurnoutDifficulty+5
Süleyman Erim
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Üçüncü kişilerin varlığının birlikte değer yaratma sürecine etkileri

Bu tezde öğrenci ve öğretmen ilişkisine eklenecek olan üçüncü kişiler çalışmaya dahil edilmiştir. Öğrenci ve öğretmen bağlamında senaryolar oluşturulmuş ve bu senaryolar doğrultusunda öğrenci ve öğretmen ilişkisi içerisinde olumlu ve olumsuz olarak adlandıracağımız durumlarda birlikte değer yaratma sürecinin nasıl etkilendiği incelenmiştir.

Değer yaratan faaliyetlerDeğerlerEdimsellik+5
Tuana Fırtına Yalçın
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Hisse fiyatını etkileyen faktörlerin panel veri analizi ile incelenmesi ve lojistik regresyon modeli ile sürdürülebilir kârlılık tahmini

Şirketlerin sürdürülebilir kârlılık yakalaması, o şirketin çevresel olaylardan daha az etkilendiğini, finansal olarak başarılı olduğunu ve sağlam temellere dayandığını göstermektedir. Bu çalışmada imalat sanayi alt sektörlerinde faaliyet gösteren 82 firma, sürdürülebilir kârlılık kriterine göre sınıflandırılmış ve 54 firma bu kriteri sağlayarak başarılı grubunda yer almıştır. Firmaların 2016-2022 dönemi için mali oranları ile borsa performans oranlarının hisse senedi fiyatına etkisi panel veri analizi ile, bu oranların sürdürülebilir kârlılığa etkisi ise lojistik regresyon modeli ile incelenmiştir. Bu kapsamda panel veri analizi sonucunda PD/DD değerinin incelenen 4 sektörün 3'ü için ortak olduğu ve hisse senedi fiyatına diğer oranlardan daha genel etkisinin olduğu görülmüştür. Lojistik regresyon modeli ile başarılı ve diğer firmaların doğru sınıflandırılmasında kullanılan modelin 7 yıl için tahmin başarısı test edilmiş ve yakın yıllara ait verilerin tahmin gücünün %88,23'lere çıktığı görülmüştür. 2016-2022 döneminde her yıl için oluşturulan modellerde tahmin gücü bakımından herhangi bir oran ön plana çıkmamıştır. Hisse senedi fiyatını etkileyen faktörlerle sürdürülebilir kârlılığı etkileyen faktörler arasında paralel bir ilişki bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yasin Elri
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Kompulsif satın alma davranışının ürün spesifik takıntılı tüketim davranışına etkisinde nedensellik yönelimlerinin aracı etkisi

Ürün-spesifik takıntılı tüketim, genellikle bir ürüne karşı aşırı ve takıntılı bir ilgi ve tüketim eğilimini ifade eder ve bireylerin bir ürüne karşı hissettiği güçlü ve kontrol edilemez istekler ve tüketim üzerine yoğun bir dürtü veya bağlılık hissi ile gerçekleşir. Ancak alan yazında tek ürüne yönelik takıntılı tüketimi ve bu tüketimi nelerin etkilediğini tüketici davranışları çerçevesinde incelenmediği fark edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada ürün-spesifik takıntılı tüketim yapan tüketicilerin tüketim davranışları incelenmiştir. Bu tez kapsamında kompulsif satın alma davranışının ürün-spesifik takıntılı tüketim davranışına etkisi arasındaki ilişkide Öz Belirleme Teorisi kapsamında nedensellik yönelimlerinin aracılık etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 18 ile 74 yaş arasındaki yetişkin 372 kişiye çevirimiçi ortamda anket uygulanmıştır. Araştırmaya konu olan modelin analizini yapmak için Hayes'in (2013) SPSS için geliştirdiği Process Makro eklentisi kullanılmıştır. Process Makro'da Model 4 analizi esas alınmıştır. Model 4 analizi sonucu kompulsif satın alma davranışı ile ürün-spesifik takıntılı tüketim davranışına etkisi arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu ilişkide özerk ve kontrol yönelimlerinin aracı etkisi istatiksel olarak anlamlı bulunurken kişisel olmayan yönelimin aracı etkisi anlamını yitirmiştir.

Gülcan Bengisu Bilici
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessEN

Consume to live, consume to die: The effects of mortality salience on consumer behavior

Mortality salience is a concept that examines the realization of death's inevitability in individuals' awareness representing a critical inquiry into how it influences human behavior, particularly in the domain of consumption. This study transcends the established impact of mortality awareness on consumption patterns, venturing into unexplored areas regarding how the contemplation of death molds the dimensions, shapes, and scopes of consumption activities. Through semi-structured interviews with 18 participants, ranging in age from 23 to 57, this thesis methodically collects and analyzes data with thematic analysis, uncovering seven primary themes: "The Rush to Maximize Consumption," "Liberating Consumption," "The Diminishment of Consumption's Significance," "Spirituality-Oriented Consumption," "Enhancing Life Quality," "Consumption Shaped by Social Interactions," and "Consumption Oriented Towards Personal Pleasures." These findings highlight a complex interplay between how individuals interact with consumption in light of mortality awareness. The discussion revolves around the dual perspectives of 'consumption has power' versus 'individual's power,' incorporating the concept of time perception and affirming consumption as either a beginning or conclusion of life's journey. The conclusion summarizes future research contributions and limitations of the study, providing a overview of the nuanced relationship between mortality salience and consumer behavior.

Nazlı İdil Özöğüten
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'deki Z kuşağı tüketicilerin sürdürülebilir modaya yönelik algıları ve algılanan kaliteye ilişkin bir inceleme

Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki Z kuşağının sürdürülebilir moda hakkındaki algı ve tutumlar ile kalite değerlendirmelerini anlamaktır. Çalışmanın verileri farklı yaşlardaki Z kuşağı katılımcılarına yönelik yapılan mülakatlarla elde edilmiştir. Elde edilen veriler, nitel bir araştırma yöntemi olan Tematik Analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmadaki temel sorular, "Türkiye'deki Z kuşağı tüketiciler sürdürülebilir modaya yönelik algı ve görüşleri nedir?", "Türkiye'deki Z kuşağı tüketiciler sürdürülebilir modaya yönelik kaliteyi nasıl algılamaktadırlar?" ve "Türkiye'deki Z kuşağı tüketicilerin sürdürülebilir modaya yönelik algıladıkları riskler nelerdir?" sorularıdır. Nitel yöntemler kullanılarak yapılan bu keşfedici çalışmada Türkiye'deki Z kuşağı tüketicilerinin, çevre sorunlarına duyarlı oldukları ve sürdürülebilirlik kavramına değer verdikleri, bu nedenle sürdürülebilir modaya olumlu baktıkları ancak henüz tam olarak bu kavrama adapte olamadıkları sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Moda, Algılanan Kalite, Tüketici Davranışı, Z Kuşağı

Selin Seyhan
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Aile şirketlerinin aile şirketi olmayan şirketlere göre muhasebe ve piyasa performanslarının değerlendirilmesi

Bu çalışmada Aile şirketleri ile Aile şirketi olmayan şirketlerin muhasebe ve piyasa performans açısından farklılık gösterip göstermediği Türkiye örneklemi için araştırılmıştır. Çalışmada 2021, 2022 ve 2023 yılları için Türkiye'de imalat sektöründe yer alan aile şirketleri ile aile şirketi olmayan şirketlerin muhasebe ve piyasa performansı göstergeleri Eşleştirilmemiş T-Testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Analizlerde muhasebe performans göstergeleri olarak brüt kar marjı, net kar marjı, faaliyet kar marjı, faiz ve vergi öncesi kar marjı, faiz, vergi ve amortisman öncesi kar marjı, varlık kazanç oranı ve sermaye kazanç oranı kullanılırken; piyasa performans göstergeleri olarak ise fiyat kazanç oranı, piyasa değeri defter değeri oranı ve hisse getirisi kullanılmıştır. Muhasebe performans göstergeleri için toplam 99 şirkete ait bilgiler kullanılmış, piyasa performansı için ise toplam 122 firmaya ait verilere erişim sağlanmıştır. Çalışma sonucunda, genel olarak, aile şirketleri ile aile şirketi olmayan şirketler arasında muhasebe performansı açısından tutarlı ve anlamlı bir farklılık gözlemlenemezken; piyasa performansı açısından aile şirketlerinin görece daha iyi bir performans gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Aydın Yılmaz
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sürdürülebilirlik raporu yayınlamanın şirket hisse senedi fiyatına etkisi (2013-2022 dönemi için Borsa İstanbul'da işlem gören BİST100 endeksi şirketleri)

Bu çalışma, 2013-2022 döneminde Borsa İstanbul'da işlem gören BIST100 Endeksi şirketlerinin sürdürülebilirlik raporu yayınlamalarının bu süreçte hisse senedi getirisine olan etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Ana araştırma sorusu, sürdürülebilirlik raporu yayınlamanın hisse senedi getirisine etkisi olup olmadığıdır. Sonuçlara göre, sürdürülebilirlik raporu yayınlayan firmaların, yayınlamayan firmalara göre yıllık hisse senedi getirisinin 0.1244 birim daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, Türkiye'de yatırımcıların henüz sürdürülebilirlik raporlarına ciddi önemi vermediği veya bu raporları yayınlamanın etkilerinin henüz ortaya çıkmadığını göstermektedir. Yatırımcılara şu aşamada sürdürülebilirlik raporu yayınlama durumunun bir indikatör olarak görülmemesi gerektiği tavsiyesi verilmektedir. Çalışma, Türkiye'de bir ilk olup, dünya literatürüne daha uzun bir zaman aralığı ve daha geniş bir veri havuzuna sahip bir analiz kazandırmaktadır. Ayrıca, firmalara ve politika yapıcılara sürdürülebilirlik raporlarının etkileri hakkında yol gösterme potansiyeline sahiptir.

Arif İlgün
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sermaye Piyasası Kurulu onaylı izahnamelerin halka arz sonrası hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi

Türkiye'deki düşük faiz yüksek enflasyon politikasının etkisiyle artan halka arzların popülaritesi bu çalışmanın ana konusunu oluşturmuştur. Halka arz edilen şirketlerin sektörünün ve şirketi halka arz eden konsorsiyum lideri firmanın, hisse senetlerinin 3,7 ve 15 günlük kısa vadeli getirileri üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığının araştırılması, çalışmanın ana hipotezlerini oluşturmuştur. Bunun yanında herkesin ulaşabileceği platformlardan elde edilen bilgiler modele dahil edilmiştir ve kamuya açık paylaşılan bilgilerin hisse senetlerinin kısa vadeli getirileri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu araştırmaları yapabilmek için üç farklı regresyon modeli oluşturulmuş ve konsorsiyum lideri firmalar birer birer modellere kukla değişken olarak ekenmiştir. Çalışma bu açıdan literatüre yenilikçi bir bakış açısı sunmaya çalışmaktadır. Araştırma sonucunda bazı konsorsiyum liderlerinin getiriler üzerinde anlamlı etkileri tespit edilirken, sektörlerin anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır.

Murat Can Köşker
TOBB Economics and Technology University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

ISO 9001/2015 kalite yönetim sisteminin liman işletmesinde uygulanması

Kalitenin anlaşılması, uygulanması, değerlendirilmesi hizmet işletmelerinde güç ve karmaşıktır. Çünkü hizmet elle tutulmayan bir üründür. Hizmet kalitesinin bu anlamda bir şekilde işletilmesi gerekir. Bu yüzden firmalarda Kalite yönetim sistemlerinin bünyelerinde kurulmasını gerekli görmüşlerdir. Sistemin uygulanması hem firma açısından hem de paydaşları açısından büyük önem arz etmektedir. Bu sayede firma hem karını arttıracak hem de Uluslararası platformlarda hizmet kalitesini arttıracaktır. Bu çalışmada bir hizmet işletmesinde, kalite yönetim sisteminin uygulanması anlatılmaktadır. Toplam Kalite Yönetimi'ne ait temel bilgiler sunulmuştur. Kalite Yönetim Sistemi'nin örnek bir liman işletmesine uygulanması ve iyileştirme önerileri sunulmuştur.

Hizmet işletmeleriISO 9001Kalite+6
Hülya Erenler
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
DoctorateOpen AccessTR

Tekirdağ ilinde deniz taşımacılığının önemi ve sosyo-ekonomik katkılarının analizi

Tekirdağ, İstanbul ve Avrupa arasında geçiş yolu olan ve çevresinde yoğun sanayi alanlarına sahip hızlı bir şekilde gelişen bir İl'dir. Sakarya, Kocaeli ve İstanbul illerinin tamamlayıcı ve geçiş güzergâhı niteliğine sahip sınır dışına açılan önemli bir jeostratejik konuma sahiptir. Verimli tarım arazileri, sanayi ve turizm alanlarıyla ülke ekonomisine yüksek katma değer sağlamaktadır. Avrupa gibi büyük bir pazar ile ticaretin geliştirilmesi ile yabancı yatırımcının dikkatini çekmektedir. Trakya'nın sınır illerinden olması, İstanbul gibi metropol bir şehre komşu olması, çevresinde büyük organize sanayi tesislerine sahip olması ve denize kıyısının olması ile yerli ve yabancı liman yatırımcılarının dikkatini bu bölgeye çekmektedir. Tekirdağ, bütünleşmiş ulaşım ağları olan; deniz yolu, hava yolu, kara yolu ve demir yolu lojistik ulaşım hatları için uygun bir alana sahiptir. Tekirdağ, sayısı artan sanayi işletmeleriyle deniz taşımacılığı sektöründe çeşitliliğin artması, bölgede ekonomik olarak değişiklikler meydana getirmektedir. İl'de faaliyet gösteren çeşitli sektörlerin ihtiyaç duydukları hammaddeyi tedarik etmesi veya ürettiği mamullerin taşınmasında daha ucuz imkân sağlayan deniz taşımacılığının etkileri öne çıkmaktadır. Bu yüzden Tekirdağ'da sanayi ve liman işletmelerinin entegrasyonu artmaktadır. Tekirdağ denize kıyısının olması ve boğazlara yakın konumu sebebiyle bölgede deniz taşımacılığı hizmeti veren işletmelerinin sayısının artmasında önemli etkiye sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Tekirdağ'daki deniz taşımacılığının önemi, bölgedeki sosyoekonomik etkilerinin analizi ve sanayi işletmelerinin deniz taşımacılığı ile etkileşimlerinin belirlenmesidir. Araştırma kapsamında bölgede faaliyet gösteren limanlar ve sanayi işletmeleri temel alınmıştır. Deniz taşımacılığının sanayi işletmeleri ve liman tesisleriyle nasıl bir ilişkisinin olduğu ortaya konulup, bölgeye sağladığı sosyoekonomik yapının durumu değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında demografik özelliklerine göre dağılımlarının verilmesinde betimleyici analizlerden frekans ve yüzde analizi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklere ait betimleyici analizlerin verilmesinde ise ortalama ve standart sapma değerleri verilmiştir. Elde edilen verilerin dağılımın normal dağılım olması sonucu hipotez testleri istatistiksel olarak %95 güven düzeyinde test edilmiş olup ölçeklerden elde edilen puanların 2'li gruplara göre farklarının incelenmesi için bağımsız örneklem t-testi, 2'den fazla gruplar arasındaki farkların belirlenmesi için tek yönlü ANOVA analizi ve kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için ki-kare analizi yapılmıştır. Çalışma, literatürde Tekirdağ ilinde deniz taşımacılığının önemi düzeyine ait bir ölçek geliştirmesini ortaya koymasından dolayı özgündür. Bölgedeki sanayi işletmelerinin deniz taşımacılığının önemine ait analiz sonuçları yüksek oranda olduğu görülmüştür. Bu çalışma ile bölgedeki sanayi işletmelerinin yük taşımacılığında ne sıklıkla deniz yolunu tercih ettikleri, ulusal alanda yük tedarik ve sevkiyatlarını hangi bölgelerle yaptıklarını, uluslararası alanda ithalat ve ihracat bölgeleri, sanayi işletmelerinin deniz taşımacılığı ve bölgeden kaynaklı sorunları temel alınmıştır. Ayrıca, bu durumlar sanayi işletmelerinin mülkiyet durumu, hukuki niteliği ve fonksiyonuna göre değerlendirilmiştir.

Deniz işletmeciliğiDeniz yoluDeniz yolu taşımacılığı+5
Seçkin Gün
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

COVID-19 sürecinde turizmde yaşanan tüketici sorunları

Covid-19 salgını tüm dünyada pek çok endüstri dalını derinden etkilemektedir. Salgının etkilerinin en yoğun görüldüğü alanlardan biri de turizm endüstrisidir. Pek çok bilimsel araştırma salgının turizm alanındaki farklı ve olumsuz etkilerini rapor etmiştir. Bununla birlikte Covid-19 sürecinde turistlerin ne tür sorunlar yaşadığı, bu sorunların içerikleri ve tüketici hakları çerçevesinde ülkelerin ne gibi tedbirler aldıkları konusunda yapılan araştırmaların henüz yeterli olmadığı görülmektedir. Literatürdeki bu boşluktan hareketle bu araştırmada Covid-19 salgını sürecinde müşterilerin otelcilik hizmetleri, seyahat acentelerinin hizmetleri ve ulaştırma hizmetleri ile alakalı yaşadıkları sorunlar tespit edilmekte, bazı ülkelerde konuyla ilgili getirilen tedbirlere yer verilmektedir. Bu çalışmanın amacı COVID-19 sürecinde turizm endüstrisinde ne tür sorunların yaşandığını, turistleri koruyucu ne tür önlemlerin alındığını ve hak kayıplarını önlemek için ne tür desteklerin yapıldığını tespit etmektir. Bu çerçevede bu araştırmada Covid-19 sürecinde tatile giden, seyahat acenteleri ve/veya otellerden rezervasyon yaptırdığı halde tatile gidemeyen turistlerin hangi hizmetlere ilişkin sorunlar yaşadıkları incelenmektedir. Bu çalışmanın bir başka amacı ise Türkiye'de Covid-19 süreci boyunca turizm endüstrisine ilişkin hangi mercilere ne tür şikayetlerin yapıldığını incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda 4 farklı araştırma gerçekleştirilmiştir. Birinci araştırmada anket yöntemiyle Covid-19 sürecinde tatil yapmış olan 103 müşteriden tatil tecrübeleri ve yaşadıkları sorunlar hakkında veriler toplanmıştır. İkinci araştırmada anket yöntemiyle seyahat acentelerinden tatil rezervasyonu yaptırmış olan ancak Covid-19 nedeniyle tatile gidemeyen 107 müşteriden seyahat acenteleri tecrübeleri ve yaşadıkları sorunlar hakkında veriler toplanmıştır. Üçüncü araştırmada anket yöntemiyle otellerden tatil rezervasyonu yapan ancak Covid-19 nedeniyle tatile gidemeyen 104 müşteriden tecrübeleri ve yaşadıkları sorunlar hakkında veriler toplanmıştır. Dördüncü araştırmada Covid-19 sürecinde şikayetvar.com, il ve ilçe hakem heyetleri ve TÜRSAB'a oteller, tatil köyleri, pansiyonlar, turizm acenteleri, uçak ve otobüs gibi ulaştırma araçlarına ilişkin yapılan şikayetler hakkında veriler toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS programı üzerinde betimsel istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Bu araştırmada ilgili literatür Belge tarama yöntemi ile hazırlanmıştır. Sikayetvar.com internet sitesi ile birlikte pek çok tez, makale, kitap ve genelgeler üzerinde doküman incelemesi yapılmıştır. Ankete dayalı nicel verilerin istatistiksel analizleri IBM SPSS 26 programı üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın hedeflediği veriler kategorik verilerdir ve betimsel analiz için uygundur. Veri toplama aracı olarak anket formları kullanılmıştır. Ayrıca bazı veriler şikayetvar.com internet sitesine, il ve ilçe hakem heyetlerine ve TÜRSAB'a yapılan şikayetlerde incelenerek elde edilmiştir. Covid-19 sürecinde tatile giden, acentelerden ve otellerden rezervasyon yaptığı halde alınan önlemler nedeniyle tatile gidemeyen kişilerin turizm işletmeleri ile yaşadıkları sorunlar demografik özelliklerine göre karşılaştırılmıştır. Yaşanan sorunların grup ortalamaları arasında farklılık gösterip-göstermediği t-testi ve ANOVA analizleri yapılarak test edilmiştir. Covid-19 sürecinde tatil yapan müşterilerin çoğunluğu yurt içinde resort ve şehir otellerinde tatillerini geçirmiştir. Tatilcilerin en sık yaşadıkları sorunlar; oturma planlarında alınan tedbirler, hizmete kapatılmış havuzlar, bazı rekreasyon ve sportif alanlar ve kahvaltıdaki yiyecek/içecekler ve sıcak yemek çeşitleriyle ilgilidir. Bu sorunlara rağmen tatilcilerin çoğunluğu memnundurlar. Tatile giden lisans düzeyindeki eğitime sahip turistler lise ve daha alt düzey eğitime sahip olanlara göre yiyecek-içecek hizmetlerine ilişkin daha çok sorun yaşamışlardır. Düşük gelir seviyesine sahip olanlar daha fazla oda ve kat hizmetleri sorunları yaşamıştır. Buna karşın gelir seviyesi daha fazla olan katılımcılar yiyecek-içecek hizmetlerine ilişkin daha çok sorun yaşamışlardır. Şehir otelinde ve resort otelde kalanlar ile kamp ve çadırda kalanlar pansiyonda kalan müşterilere göre daha fazla oda ve kat hizmetleriyle alakalı sorunlar yaşamaktadırlar. Daha az geceleyenler oda ve kat hizmetleri, yiyecek-içecek ve otelin diğer hizmet alanlarıyla alakalı hizmetlere ilişkin daha çok sorun yaşamışlardır. Acentelerden rezervasyon yaptırdığı halde tatile gidemeyen kişilerin en sık yaşadığı sorunlar ise ödenen paranın tamamını geri alamama, yeni tarihli tatil için daha yüksek fiyatlar istenmesi, oyalama ve erteleme yaşanması, iadelerle ilgili belirsizlik, arzu edilen tarihe yönelik rezervasyon değişikliği yapamama, rota değişikliği yapamama, transfer ücretinin iade edilmemesi, uçuş değişikliği için fiyat farkı uygulanması ve ulaşım araçlarında Covid-19 tedbirleri gereği boş bırakılan koltukların ücretinin müşteriden tahsil edilmesi şeklinde belirtilebilir. Covid-19 sürecinde seyahat acentalarından rezervasyon yaptırıp ancak tatile gidemeyen kişiler arasında eğitim seviyesi daha yüksek olanlar uçak hizmetleriyle ilgili sorunları daha çok yaşamışlardır. İşçiler memurlardan daha fazla seyahat acenteciliği ile alakalı sorunlar yaşamış; çalışmayanlar memurlardan daha fazla uçak hizmetleriyle alakalı sorunlar yaşamaktadırlar. Aylık geliri 5000 TL ve daha az olanlar aylık geliri 7000-9001 TL olan gruplara göre daha fazla hem acentecilik hem de uçak hizmetleriyle ilgili sorunlar yaşamışlardır. Otellerden rezervasyon yaptırdığı halde tatile gidemeyen kişilerin en sık yaşadığı sorunlar ise ödenen paranın tamamını geri alamama, rezervasyon değişikliği talep edildiğinde oyalama veya erteleme yaşanması, transfer ücretinin iade edilmemesi, para iadesi konusunda belirsizlik yaşanması ve ileriki tarih için fiyat farkı uygulanması şeklinde belirtilebilir. Covid-19 sürecinde Otellerden rezervasyon yaptırıp ancak tatile gidemeyen kişiler arasında; 31 yaş ve üzeri katılımcılar 30 yaş ve altındaki katılımcılara göre, lisans mezunları, lise ve daha alt düzey mezuniyete sahip müşterilere göre son olarak da çiftçiler çalışmayan kesime göre otellerle ilgili daha çok sorun yaşamışlardır. Türkiye'de müşterilerin Covid-19 sürecinde şikayetvar.com, il ve ilçe hakem heyetleri ve TÜRSAB'a yaptıkları şikayetlerin yaklaşık yarısı ödenen paraların iadesi edilmemesiyle ilgilidir. Bu şikayetler arasında muhatap bulamama, kaporanın iade edilmemesi, zorunlu iptaller ve ayıplı hizmet gibi konular da vardır. Bu çalışmada dünyada koronavirüs sürecinde turistlerin hak kaybına uğramaması için otellere ve acentelere finansal destekler sağlandığı, seyahat garanti fonları ve devlet garantili kuponların devreye sokulduğu anlaşılmıştır. Türkiye'de turizm işletmelerine ilişkin pandemi sürecinde uygulamak zorunda oldukları genelgenin gönderildiği, paket turlara ilişkin yapılan ön ödemelerin iadesi taleplerinin yerine getirilmesinde konaklama tesislerine finansman desteği sağlanması konusunda çalışmaların yapıldığına ilişkin ipuçları elde edilmiştir. Bu çalışmanın ilgili alan yazındaki boşluğun giderilmesine, otel, acenta, yiyecek-içecek ve ulaştırma şirketleri yöneticilerine farklı bakış açısı kazandırabileceği beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Covid-19, seyahat kısıtlamaları, turizm işletmeleri, müşteri şikayetleri, turist hakları, rezervasyon iptalleri.

COVID 19PandemilerRezervasyon+5
Bihter Peköz
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Turizm sektörünün Kapadokya-Nevşehir bölgesine sosyo-ekonomik katkıları ve karşılaştığı sorunlar üzerine bir çalışma

Dünya ekonomisindeki payı yıllar içerisinde büyük oranda artan turizm sektörü, günümüzde ülkeler için önemli bir pazar haline gelmiş durumdadır. Özellikle Türkiye gibi hem gelişmekte hem de turizm çeşitliliği açısından zengin bir ülke için turizm ülkeye ekonomik olduğu kadar sosyal anlamda da büyük katkılar sağlamaktadır. Türkiye'de bu yüzden turizm sektörüne olan yatırımlarını son yıllarda büyük ölçüde artırmıştır. Bu yatırımlarla ülkeye gelen turist sayısını, turizm gelirlerini ve kişi başı turizm harcamalarının artılmasını amaçlamaktadır. Bu turizm yatırımlarının yapıldığı turizm bölgelerinden birisi de eşsiz doğal güzelliklere sahip Kapadokya bölgesidir. Kapadokya bölgesi sahip olduğu turizm güzellikleri sayesinde, Türkiye için önemli bir turizm destinasyonudur. Bu bağlamda söz konusu araştırmanın amacı; turizm sektörünün hem Türkiye hem de Kapadokya-Nevşehir bölgesi açısından ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla değerlendirilmesini ve bu bölgenin ulusal ve uluslararası platformalarda tanınması için önerilerde bulunmaktır. Ayrıca turizm sektörünün karşılaştığı sorunlarda geniş bir bakış açısı ile ele alınmıştır. Araştırma kapsamında araştırma amaçları doğrultusunda oluşturulan anket formu kolayına örnekleme yöntemi çerçevesinde çekirdek Kapadokya olarak anılan Nevşehir ilinde ikamet eden 240 adet örnekleme uygulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Turizm Sektörü, Sosyo-Ekonomik, Turizm ve Kapadokya, Turizm Sorunları.

Nevşehir-KapadokyaSosyoekonomik etkiSosyoekonomik refah+3
Umut Kocatepe
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00