Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Sonat Bayram
11 theses · Bahçeşehir University
1945-2023 yılları arasındaki küresel krizlerin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Dünya ekonomisi her zaman belli dönemlerde ekonomik istikrarsızlıklarla karşılaşmıştır ve bu istikrarsızlıklar dünya devletlerini etkileyen ekonomik krizler meydana getirmiştir. Bu yazıda, dünya genelinde yaşanan krizlerin Türkiye'ye olan etkisi ve Türkiye'deki krizler ele alınmıştır. Türkiye'deki krizlerin bazıları iç sorunlardan kaynaklanmış olsa da bazıları da uluslararası gelişmeler nedeniyle ortaya çıkmıştır. Türkiye'deki krizlerin sadece tek bir nedenle açıklanması doğru değildir, çünkü zaman zaman siyasi nedenler, zaman zaman arz-talep dengesizlikleri ve zaman zaman da bankaların tutumu gibi çeşitli faktörler rol oynamıştır. Bu tezde, çeşitli örnekler ve kriz türleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Türkiye, tarihinde birçok darbe görmüş ve bu darbeler sonrasında bazen krizlere sürüklenmiştir. Ekonomik krizlerin ortaya çıkmasında demokratik bir tutumun varlığı veya yokluğu da etkili bir faktördür.
Arbitrage opportunities in Turkish electricity spot market within the framework of wind forecast errors
Just as the use of electricity in our lives is very diverse, many different markets have been developed for the professional trade of electricity. Although the purpose of establishing these markets is to decrease energy imbalances and increase system security, market participants find an additional trading opportunity in these various markets. The aim of this study is to investigate a possible arbitrage opportunity between spot markets (Day Ahead Market and Intraday Market) in this trading environment. In order to determine arbitrage opportunities in the Intraday Market, the categorization prepared according to how many minutes in advance the Intraday Market transactions in the spot markets took place by analyzing historical Turkish electricity market data, a certain routine or pattern is obtained. If there is such an opportunity, the conditions under which this arbitrage should take place will also be resolved in the perspective of wind forecast errors. The univariate regression model created with wind forecast errors and price differences in different markets will measure how the change in wind forecasts in the routine arbitrage hours affects the price. An arbitrage strategy was determined for the unidirectional change of wind in 8 of the 11 tranches determined.
Xu030 endeksinde yer alan hisselerin periyodik getirileri ile teknik analiz göstegeleri arasında karşılaştırma, geleneksel MACD değerleri ile kodlanmış parametreleri arasında getiri karşılaştırması
Bu çalışmanın amacı; finansal piyasalarda borsa (pay) senetlerinde yatırım yapmak isteyen bireysel veya kurumsal yatırımcıların yatırım kararları alırken kullandıkları teknik analiz indikatörlerinin XU030 endeksinde yer alan hisse senetleri üzerinde etkilerini incelemek olmuştur. Bu amaç doğrultusunda XU030 endeksinde yer alan hisselerin 2021, 2022 ve 2023 yılının ilk 4 ayındaki getirileri incelenmiştir. Hisselerin getirileri karşısında teknik analizde kullanılan teknik göstergelerden hareketli ortalamanın bir alt dalı olan Üssel hareketli ortalama ve Hareketli ortalamaların mesafesi olarak kullanılan iki adet gösterge kullanılmıştır. Hisselerin periyodik getirileri karşısında göstergelerin hangi parametreleri ile kombinasyon oluşturulduğunda en iyi getirileri elde ettikleri tespit edilmiştir. Hisselerin periyodik zaman parametrelerinde 30, 60, 120, 180 ve 240 dakikalık periyotları filtrelenmiştir. Hareketli ortalama teknik göstergesinde 50, 100 ve 200 parametreleri kullanılmıştır. MACD indikatöründe 9, 12 ve 26 parametreleri kullanılmıştır. Çalışmanın diğer bölümünde ise geleneksel teknik göstergelerin parametreleri üzerinde kombinasyon güncellemesi gerçekleştirerek daha iyi getiriler elde edilebilir mi olmuştur. Bu kapsam da elde edilen sonuçlar incelendiğinde MACD göstergesinde 34, 144 ve 9 parametreleri kullanarak geleneksel MACD değerlerinden daha iyi getiriler elde edildiği görülmüştür. Bu çerçevede finansal piyasalarda yatırım kararı verecek yatırımcıların, uygulama sonuçlarını değerlendirerek daha yüksek getirili yatırım fırsatları yakalayabilmektedirler.
Electronic payment systems and applications in the public sector
This thesis aim is to describe the developments in electronic payment systems. For this purpose, keywords, such as e-payment, e-commerce, are defined. In addition, online payment systems in public sector are investigated. This paper observes the EPS with costumer behaviors and financial knowledge. Electronic payment systems are widely used both for individuals and for public sector. Türkiye, has shown a trend lately for the digital payment systems with the governments new application called FAST. Another development is the integration of smart card to the most crowded city of Türkiye under the name of BELBİM company. The thesis purpose is to find a connection for Türkiye GDP and development with the new technological payments.
Pandemi öncesi ve sonrasında çevrimiçi alışverişin kullanımı: Türkiye ve Avrupa ülkelerinde e-ticarein gelişimi
Geleneksel gerçek mekanda faaliyet gösteren kuruluşlarda satın almak yerine, modern müşterilerin internetin avantajlarını giderek daha fazla tercih etmeye başladıkları bir gerçektir.Bu kapsamda pandemi sürecinin Türkiye ekonomisine etkilerine değerlendirilirken Avrupa ülkeri ve Türkiye'nin e-ticaret sitelerini kullanarak yapılan alışverişlerin yıllar içindeki artışı analiz edilmiştir.
Bankacılık sektöründe yaşanan dijital gelişmelerin katılım bankacılığı çalışanları üzerindeki etkileri: Finansal bir bakış
Bu çalışma, dijital gelişmelerin katılım bankacılığı çalışanları üzerindeki etkisini ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu kapsamda teknoloji kabul modeli, algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, algılanan verimlilik, ekonomik kaygı ve çalışanların tutumları konuları ele alınmıştır. Bu amaçla, dijitalleşme, bankacılık ve teknoloji kabul modeli gibi anahtar kelimeler tanımlanmıştır. Ayrıca, katılım bankacılığının tarihsel gelişimi, dijitalleşme, bankacılık sektöründe dijital dönüşüm ve çalışanların dijital dönüşüme tutumları konuları da ele alınmıştır. Tezde anket ile veri toplanmış ve çeşitli analizlere tabi tutulmuştur. Bu tezin literatüre katkı sağlamanın yanı sıra katılım bankacılığı yöneticilerine yol gösterici olması beklenmektedir.
Bankacılık sektöründe çalışanların iş tatminlerinin iş doyumlarına etkisi
Küreselleşen dünyada rekabet her geçen gün artmakta ve şirketlerin rekabette yer alabilmesi için insan kaynağı ile ilgili araştırmalar ve oradan elde edilen veriler önem kazanmaktadır. Bankacılık sektörü hızla gelişen hem ulusal hem de uluslararası alanlarda faaliyet gösteren bir hal almıştır. Bu bağlamda bankacılık sektöründe çalışanların iş tatminleri ve iş doyumları ile ilgili çalışmalar bu sektördeki verimliliğe etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı Bankacılık Sektöründe Çalışanların İş Tamimlerinin İş Doyumlarına Etkisini araştırmaktır. Bu amaçla İstanbul İli bankacılık sektöründe çalışmalardan 478 kişinin görüşleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma nitel olarak gerçekleştirilmiş olup kişisel bilgi formu, iş doyum ölçeği ve iş tatmin ölçeğinin uygulanması ve elde edilen verilerin SPSS 21 (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) kullanılarak analiz edilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda; Bankacılık sektörü çalışanlarının İş tatmini algılarının ise "Yüksek" düzeyinde gerçekleştiği tespit edilmiştir. İş tatmini boyutlarında ise "İçsel İş Tatmini" boyutu "Yüksek", "Dışsal İş Tatmini" boyutu da "Yüksek" düzeyinde tespit edilmiştir. Benzer şekilde İş doyumu algıları da "Yüksek" düzeyde tespit edilmiştir. İş tatmini ile cinsiyet, eğitim durumu, personelin görevi ve mesleki deneyim ile farklılıklar tespit edilirken yaş değişkeni ile farklılık tespit edilememiştir. İş doyumu ile cinsiyet, yaş, mesleki deneyim arasında farklılık tespit edilememiştir. İçsel iş tatmini ile iş doyumu arasında yüksek düzeyde pozitif doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir. Dışsal iş tatmini ile iş doyumu arasında yüksek düzeyde pozitif doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir. İş tatmini ile iş doyumu arasında yüksek düzeyde pozitif doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir.
Ar-Ge harcamaları ile finansal başarısızlık riski arasındaki nedensellik ilişkisi
Küreselleşme ile artan ticari rekabet koşullarında, firmaların karşılaştıkları risk unsurlarının tespiti ve verimlilik artışı firmaların varlıklarını ve faaliyetlerini sürdürmeleri açısından önem kazanmaktadır. Dünya genelinde periyodik olarak ortaya çıkan jeopolitik gelişmeler, enflasyon ve yakın geçmişte görüldüğü üzere salgın gibi gelişmeler, piyasa dalgalanmaları yaratabilmekte ve firmaların finansal durumları üzerinde beklenmeyen olumsuz etkilere sebep olabilmektedir. Bu açıdan, firmaların finansal risklerinin ve söz konusu riskleri yaratan ve etkileyen unsurların tespiti zaman içinde önem kazanmaktadır. Diğer yandan, söz konusu finansal risklere ilişkin farkındalık bulunması ve önlem alınması zaruri olmakla birlikte, tek başına yeterli olmamakta, teknolojik gelişmeler ve artan rekabet koşullarının etkisiyle verimlilik artışı da zaman içinde üretici firmalar için en önemli amaçlardan biri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu noktada Ar-Ge harcamaları, üretici firmalar için ürün iyileştirmesi ve maliyet avantajı sağlaması açısından en önemli kavramlardan biri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, firmaların Ar-Ge harcamaları ile finansal başarısızlık riskleri arasında nedensellik ilişkisi olup olmadığı araştırılmaktadır. Türkiye'deki literatüre bakıldığında, Ar-Ge yatırımlarının firmaların ciro ve karlılık performansları üzerindeki etkilerini araştıran çok sayıda çalışma görünmesine karşın, Ar-Ge yatırımları ile finansal risk arasındaki nedensellik ilişkisini inceleyen çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bu sebeple, bu çalışmanın, Türkiye'deki imalat firmalarının Ar-Ge harcamalarının finansal riskleri ile karşılaştırılması açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bankacılıkta risk yönetimi ve COVİD-19 pandemisinin Türk bankacılık sektörüne olası etkileri
İlk etapta Çin'in Wuhan şehrinde görülen covid-19 virüsü kısa bir sürede tüm dünyaya yayılarak başta sağlık sektörü olmak üzere tüm sektörleri sekteye uğratmıştır. Salgının etkilediği önemli sektörlerden biri de finansal sektördür. Dünya genelinde ülkelerin merkez bankaları genellikle para basarak piyasalara likidite desteği sağlamış, mevcut kredileri yapılandırmış, düşük faizli krediler ve sosyal yardımlarla hane halkı ve reel sektörü salgının olumsuz ekonomik etkilerine karşı korumaya çalışmıştır. Türkiye'de ise yine benzer şekilde finansal piyasaların lokomotifi konumundaki bankalar aracılığıyla kredi takip vadelerinin uzatılması, reel sektör ve hane halklarına mevduat bankaları üzerinden düşük faizli kredi verilmesi gibi uygulamalar hayata geçirilmiştir. BDDK tarafından covid-19 salgınının, piyasalar ve Türk ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltma amacıyla olağandışı önlemlere başvurulmuş, Yurtdışında faaliyet gösteren finansal kuruluşların TL borçlanıp döviz talebi yaratmalarının önüne geçmek amacıyla TL-YP swap işlemleri banka özkaynaklarının belli bir yüzdesi ile sınırlandırılmıştır. Kredi hacmini arttırma amacıyla aktif rasyosunun hesaplanış katsayılarında değişikliğe gidilmiştir. Bu çalışmanın amacı Covid-19 pandemisinin ve bu kapsamda hayata geçirilen düzenlemelerin bankacılıkta yer alan temel riskler üzerinden finansal tablolara olan etkilerini incelemektir. Çalışmanın ilk bölümlerinde risk yönetimi, sermaye düzenlemeleri ve sektörün maruz kaldığı risk çeşitleri incelenmiş, son bölümde ise virüsün etkin olduğu dönemde uygulanan mevcut düzenlemeler ve pandemi öncesi dönem ile pandemi sürecinde elde edilen sektör rasyoları karşılaştırılarak Türk bankacılık sektörünün maruz kaldığı etkiler tablo ve grafikler yardımıyla analiz edilmiştir.
Bankacılıkta performans analizi, Azerbaycan bankaları üzerine bir inceleme
Ticari bankaların verimli ve etkili bir şekilde faaliyet göstermesi sayesinde bankacılık sektörünün bir ülkedeki gelişimi mümkün olmaktadır. Bu süreçte müşterilere, hissedarlara zarar verebilecek, operasyon sürecindeki eksikliklere, iflaslara vb. istenmeyen sonuçlara yol açabilecek faktörler bulunmaktadır. Ticari bankaların faaliyetleri esnasında yanlış değerlendirmeler yapmaları sonucu karşılaştığı riskler bu gibi sonuçlara neden olan faktörlerdendir. Dolayısıyla bankacılık sisteminin ne kadar etkin bir şekilde işlediğini saptamak amacıyla faydalanılacak yöntemlerin geliştirilmesi bankacılık sektörünün gelişmesi bakımından son derece büyük bir rol oynamaktadır. Bu çalışma altı bölümden meydana gelmektedir. İlk bölüm, Azerbaycan ekonomisinin son yıllardaki kalkınma trendlerini ele almakta, bunun yanında Azerbaycan bankacılığını ana hatlarıyla incelemekte ve Azerbaycan'ın 2022 yılı 4. Çeyrek Verileri yılları arasındaki reel ekonomik büyümesi hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde, bankacılık sisteminin Azerbaycan'da nasıl kurulduğu ve gelişim süreci, Azerbaycan'daki bankacılık sisteminin hangi aşamalardan meydana geldiği, Azerbaycan'daki bankaların işlevleri, türleri ve ekonomik yapısı açıklanmaktadır. Üçüncü bölümde, Azerbaycan Cumhuriyeti' nin finansal sistemi hakkında bilgi verilmektedir. Bu kapsamda Azerbaycan'daki finansal sistemin nasıl oluştuğu, finansal piyasalar üzerinde bankaların rolü ve faaliyetleri, menkul kıymetler piyasasının gelişiminin ana göstergeleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Azerbaycan'da faaliyet göstermekte olan ticari bankalarının gelir ve giderleri, faiz marjası incelenmiştir. Buna ek olarak ticari bankaların ana gelir kaynağı ve bu kaynağın unsurlarına yine bu bölümde yer verilmiştir. Beşinci bölümde, Azerbaycan'daki bankacılık sektörünün günümüzdeki yapısı analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Ayrıca bu bölümde ticari bankaların ana gelir kaynağı, ticari bankaların finansal durumunun CAMELS analizi sonuçları bulunmaktadır. Son olarak altıncı bölümde, ticari bankaların verimliliklerini nasıl artırabileceği belirtilmektedir. Anahtar Kelimeler: Azerbaycan; Bankacılık Sistemi; Ekonomi; Finans.
UFRS 4'ten, UFRS 17 sigorta sözleşmeleri standardına geçişin mali tablolar üzerindeki etkisi
Oluşturulmuş tez çalışmasında UFRS 4 standardından UFRS 17 sigorta sözleşmeleri standardına geçişin, finansal tablolar üzerindeki etkilerinin incelenmesi esas alınmıştır. Birinci bölümde tezin amacı ve ortaya çıkış nedenine yer verilmiştir. İkinci bölümde sigorta ve sigortacılık muhasebesi ifade edilmiştir. Üçüncü bölümde UFRS 17 sigorta sözleşmelerinin gereklilik nedeni ve ortaya çıkışı açıklanarak, UFRS 17'ye geçiş sürecinde, değişen yöntemler, uygulamalar, muhasebe hareketlerine yer verilmektedir. Dördüncü bölümde, değişen standart ile birlikte, yeni hesap planını yorumlanarak, etkileri incelenmiştir. Aynı zaman da aynı finansal verilere sahip olan bir sigorta şirketi üzerinden yeni ve eski mali tablo hesaplamaları yapılarak, finansal sonuçlar karşılaştırılmıştır. Sonuç bölümünde ise mali sonuç, karar zarar durumunun etkileri yorumlanarak, yeni standartta oluşan bulgulara yer verilmiştir.