Theses supervised by Prof. Dr. Bahaddin Sinsoysal
11 theses · İstanbul Beykent University
İşyerinde öğrenmenin çalışan performansı üzerindeki etkisi: Küçük ve orta ölçekli işletmelerde bir araştırma
Bu çalışmanın amacı işyerinde öğrenmenin çalışan performansına etkisini analiz etmektir. Eğitim, çalışanın becerilerini geliştirir, kendine olan güvenini arttırır, işin kalitesini yükseltir. Öğrenen çalışan daha az hata yapmaktadır ve iş kazasına yakalanma oranı da azalmaktadır. Bu sebeple işyerinde öğrenmenin çalışanların performansına olan etkisinin analiz edilmesi önemlidir. Araştırma için anket formu tasarlanmıştır. Anket işyerinde öğrenme (informal öğrenme, tesadüfen öğrenme, formal öğrenme), görev performansı, bağlamsal performans ve üretkenlik karşıtı iş davranışı faktörlerinden oluşmaktadır. Anket İstanbul'da küçük ve orta ölçekli işletmelerdeki 313 kişi tarafından cevaplanmıştır. Kullanılan değişkenlerin boyutlarının tespit edilmesi amacıyla her bir ölçeğe Faktör Analizi yapılmıştır. Değişkenlerin tutarlılığının ölçülmesi amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ölçütü, ölçeklerin güvenilirlik testinde Alpha Modeli kullanılmıştır. Ayrıca Korelasyon analizi, Pearson Korelasyon Analizi, Regresyon, Çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak araştırmadan elde edilen bulgulara göre işyerinde öğrenme ile çalışan performansı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu desteklenmiştir ve işyerinde öğrenme çalışan performansını arttırmaktadır. Ancak çalışanlara ait demografik değişkenlerin iş performansı üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür.
Çalışanların sosyal zeka düzeylerinin performansları üzerindeki etkisinde tükenmişlik algılarının aracı rolü: İstanbul ili sağlık çalışanları üzerinde bir uygulama
Sosyal zeka kavramı işletmelerin insan kaynağı açısından yaşamsal bir öneme sahiptir. Bu önemli etki ışığında yola çıkılan bu çalışmanın amacı sağlık sektöründe çalışanların sosyal zeka düzeylerinin performanslarına ve tükenmişlik algılarına etkisinin, tükenmişlik algılarının da performanslarına etkisinin ölçümlenerek, çalışanların sosyal zeka düzeylerinin performanslarına etkisinde tükenmişlik algılarının aracılık rolünün olup olmadığını irdelemektir. Bu amaçla, İstanbul ilinde üç büyük kamu sağlık kuruluşunda sağlık hizmeti sunan 999 sağlık çalışanına kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılmış, anket yolu ile veri toplanmış, aracılık etki analizi SPSS 25'e entegre olarak kullanılabilen Hayes'in Macro Process 3.5 versiyonu ile test edilmiş ve Bootstrap yöntemi dikkate alınarak veriler analiz edilmiştir. Çalışmada sosyal zeka, tükenmişlik ve çalışan performansı kavramları Kaynakların Korunması Teorisi kapsamında ele alınmıştır. Yapılan uygulama sonucunda çalışanların sosyal zeka düzeylerinin performansları üzerindeki etkisinde tükenmişlik algılarının aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal zeka ölçeğinin alt boyutlarından biri olan sosyal becerinin ve tükenmişlik ölçeğinin alt boyutlarından biri olan duygusal tükenmenin çalışan performansı üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır.
Kurumsal itibar bağlamında çalışanların mobbing algılarının örgütsel bağlılıklarına etkisi- Türk ilaç sektöründe bir araştırma
Yapılan bu çalışmada Türkiye'de ilaç sektöründeki çalışanların mobbing algılarının, kurumsal itibar bağlamında örgütsel bağlılıklarını nasıl etkiledikleri ilaç sektöründe çalışan 345 kişiye anket uygulanarak SPSS paket programı yardımıyla araştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda tehdit ve tacizin çalışanların kuruma olan bağlılığını olumsuz etkilediği, tehdit ve tacizde cinsiyet ayrımlı olmadığı, iş yerinde özel yaşama müdahalenin duygusal ve normatif bağlılığını azalttığını ancak devam bağlılığını arttırdığı, sosyal dışlanmanın duygusal ve devam bağlılığını olumsuz etkilediği, iş ve kariyerle ilgili engellemelerin çalışanların iş yerine olan duygusal ve devam bağlılığını olumsuz etkilerken normatif bağlılığa tam tersi etkisi olduğu görülmektedir.
Kalite ve inovasyon odaklı stratejik insan kaynakları yönetimi
Küresel ekonomik düzenin hâkim olduğu günümüz koşullarında organizasyonların yaşamlarını sürdürebilmeleri için sadece ürün üretip hizmet sunmaları yeterli görünmemektedir. Hızlı tüketim, müşteri memnuniyeti, teknolojik gelişmeler, politik gelişmeler, sosyo-ekonomik gelişmelere karşı firmaların yaşam sürelerini uzatmak ve sürdürülebilirliği için toplam kalite yönetimi ve inovasyon önemli bir çıkış noktasıdır. Toplam kalite yönetimi ve inovasyonun organizasyonlarda etkili olmasını sağlayacak en önemli faktör stratejik insan kaynakları yönetimidir. Bu çalışmanın amacı; kalite ve yeniliğin stratejik insan kaynakları yönetimi ile ilişkisini incelemektir. Havacılık sektöründe faaliyet gösteren 3 firma çalışanlarına anket uygulaması yapılmış ve SPSS programı yardımıyla sonuçlar incelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda toplam kalite yönetimi ve stratejik insan kaynakları yönetiminin yenilikçiliği anlamlı ve pozitif yönde etkilediği görülmüştür.
Dönüştürücü liderliğin pozitif psikolojik sermaye üzerindeki etkisi: İstanbul ilinde bir araştırma
Günümüz iş dünyasındaki şiddetli rekabette işletmeler verimliliklerini arttırabilmek, piyasa içerisinde var olabilmek ve başarı stratejisini sürdürülebilmek için işletmeler liderlere ihtiyaç duyarlar. Geleneksel rekabet araçları, yaşanan değişimler sonrasında işletmelere yeterli gelmemektedir. Dönüştürücü liderler gelecek için realist ve daha cazip stratejilere sahiptirler. İşletmelerin geleceğe yönelik stratejilerine, amaçlarına ulaşma konusunda dönüştürücü liderler çalışanlarını isteklendirirler. Bu noktada insan faktörünü önem kazanmaktadır. Araştırmanın değişkenlerinden biri olan pozitif psikolojik sermayeyi ön plana çıkarmaktadır. Pozitif psikolojik sermayesi artan çalışanların motivasyonları da artmakta ve sonrasında performansları yükselmektedir. Söz konusu durum işletmelerin toplam verimliliklerine pozitif anlamda katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada dönüştürücü lider ile pozitif psikolojik sermaye arasındaki ilişkisinin analizi amaçlanmıştır. Bu maksatla söz konusu ilişkilerin varlığını ve derecesini analiz etmek amacıyla İstanbul ili içerisinde çeşitli kurumsal firma çalışanlarının katılımı ile bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere SPSS programında geçerlilik ve güvenirlik testleri yapılmış sırasıyla faktör, regresyon ve korelasyon analizleri uygulanmış, ek olarak karşılaştırma testleriyle demografik (yaş, cinsiyet, eğitim) verilere göre çalışanların pozitif psikolojik sermayeleri ile dönüştürücü liderlik algılarında farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın neticesinde dönüştürücü liderlik ve pozitif psikolojik sermaye arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
İstanbul ili Bakırköy ve Çekmece bölgesi kamu hastaneleri birliğindeki 2. ve 3. basamak sağlık kurumlarında triyaj uygulamalarının sağlık personeli açısından karşılaştırılması
Triyaj, hasta yada yaralıların, tedavileri ve bakımlarındaki önceliği belirlemek amacıyla, sağlık bakım hizmetlerindeki kaynakların doğru yerde ve doğru zamanda kullanılmasına olanak sağlayan sağlık sistemidir. Bu çalışmada, acil servislerde çalışan doktor, hemşire, paramedik ve acil tıp teknisyenlerinin triyaj uygulamalarına olan görüşlerini alarak, triyaj uygulamalarının daha etkin kimler tarafından yapıldığını belirlemek, bu alandaki eksikliklere ve sorunlara çözüm bulmak amaçlandı. Triyaj Karar Verme Envanteri'nin Türkçe'ye uyarlanması yapılmış, geçerlilik ve güvenirlilik çalışması yapıldıktan sonra İstanbul il sınırlanırda bulunan 3 tane 2. Basamak ve 3 tane 3. Basamak sağlık kurumlarında uygulanmış, 289 sağlık çalışanından veriler toplanıp SPSS programından yararlanılarak frekans değerlerine ulaşılmış ve verilen cevaplara göre analiz yapılarak sonuçlar yorumlanmıştır. Farklı eğitim seviyeleri olan, 2. basamak ve 3. basamak sağlık kurumunda görev yapan, sağlık sektöründe farklı çalışma yılı tecrübesi olan, farklı meslek gruplarını oluşturan, triyaj eğitimi alan ve almayan katılımcılar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Örgütsel değişime direnç ve işten ayrılma niyetinin çalışan performansı üzerine etkisinin incelenmesi: Tekstil sektöründe bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, örgütsel değişime direnç ve işten ayrılma niyetinin çalışan performansı üzerine etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Yapılan çalışmada çalışanların firmalarında yaşanan değişimler karşısında ne tür tutum sergilediğini anlamaya yönelik olarak Örgütsel Değişime Direnç Ölçeği, İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği ve Bireysel İş Performansı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini tekstil sektöründe çalışan 430 kişi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında hazırlanan ankette yer alan sorular örneklem grubundaki kişilere yöneltilmiştir. Araştırmaya katılanların örgütsel değişime direnç ve işten ayrılma niyetlerinin çalışan performansını azalttığı gözlemlenmiştir. Araştırmamıza katılan çalışanların duygusal dirençlerinin artmasının iş performanslarında kısmen azalmaya sebep olduğu, ancak duygusal dirençlerinin artmasının işten ayrılma niyetlerini azalttığı sonucuna varılmıştır.
Kariyer ve örgütsel bağlılığın çalışanların iş performansı üzerine etkisi: Hizmet sektöründe bir araştırma
Örgüt içerisinde kariyer olanaklarının ve örgüte bağlılığın çalışanların iş performanslarını ne şekilde etkilediği, bu çalışmanın amacıdır. Bu çalışmada örgütsel bağlılık ve kariyer olanaklarının iş performansına nasıl bir etkisi olduğunu açıklayarak firmaların geleceği için çalışanların iş performansı üzerinde bu iki faktörün nasıl bir etkiye sahip olduğu anlatılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak kariyer bağlılığı ölçeği, örgütsel bağlılık ölçeği ve iş performansı ölçeklerini içeren anket kullanılmış ve iş performansı ile kariyer bağlılığı ve örgütsel bağlılık arasında SPSS paket programı kullanılarak korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda iş performansı ile kariyer bağlılığı ve örgütsel bağlılık arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Yapılan regresyon analizi sonucunda örgütsel bağlılığın, kariyere kıyasla iş performansına daha yüksek etkisi olduğu saptanmıştır. İş verenler çalışanlara kariyer olanakları sağlamalı, örgürsel bağlılık düzeylerini arttırmaya yönelik faaliyetlerde bulunmalıdır. Çalışanlara piyasadaki şartların ve imkanların üzerinde olanaklar sunulması çalışanların bağlı oldukları kurumlarda devamlılığın sağlanmasında önemli bir etken olmaktadır. Şirketlerin bu faktörlere yatırım yapması uzun vadede verimliliğini arttırmaya ve işgücü kalitesinin kalıcılığı yönünde pozitif sonuçlar almasını sağlayacaktır.
Otel işletmelerinde maliyet yönetimi: İstanbul ilinde beş yıldızlı otel işletmelerinde uygulamalar
Günümüz piyasasında rekabetin artması işletmeler için maliyet ve karlılığı son derece önemli bir hale getirmiştir. Doğru ve güvenilir bir maliyet tablosu işletmeyi başarıya ulaştıracak en önemli unsurlardan bir tanesidir. Bu koşullar altında işletmelerin ayakta kalabilmeleri için iyi bir maliyet yönetimine sahip olmaları gerekmektedir. Hem rekabet hem de ürün çeşitliliği olduğunda geleneksel maliyet yöntemleri gerçeğe yakın ve doğru maliyet hesabı yapmak için yetersiz kalmıştır. Bu nedenle maliyet yöntemlerine yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda bu yöntemler işletmelerin alacakları kararlarda yol gösterici olmaktadır. Özellikle belli dönemlerde ve aynı anda birden fazla hizmeti sunmakta olan otel işletmeciliği için maliyet önemli bir hal almaktadır. Bu nedenle bu çalışmada maliyet sistemlerinden bahsedilerek karmaşık bir yapıya sahip olan beş yıldızlı bir otel işletmeciliğinin Maliyet Raporları kullanılarak maliyet sistemi hakkında bilgiler verilmiş ve öneminden bahsedilmiştir. Çalışmanın amacı, otel işletmeleri için en doğru maliyetleme sistemini bulabilmek için maliyet sistemleri hakkında bilgi edinmektir. Otel işletmelerinde doğru tespit edilen ve sisteme entegre edilerek uygulanan maliyet yöntemi ile optimum karlılık seviyesine ulaşmak mümkün. Sektör içerisindeki üst düzey rekabet ortamında, şehir otelciliğinde odaları pazarlamanın en önemli unsurlarından bir tanesi fiyat paritesi olduğunu göz önüne alırsak, odaları sektör ortalamasından daha düşük fiyattan pazarlayarak rakip otellerden daha fazla kar etmenin yolunu uygulanan doğru maliyetleme sistemi belirlemektedir.
Örgüt ikliminin çalışan performansına etkisinde iş yeri yalnızlığı ve işe yabancılaşmanın aracı rolü
Akademisyenlerin örgüt iklimine yönelik algılarının performansları üzerindeki etkisinde iş yeri yalnızlığı ve işe yabancılaşmanın aracı rolünü belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada, İstanbul'da çeşitli üniversitelerde görev yapan akademisyenlerden oluşan 400 akademisyene ulaşılmış ve çevrimiçi anket yöntemiyle verler toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, akademisyenlerin örgüt iklimi düzeyleri ile performansı düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca akademisyenlerin, örgüt iklimi düzeyleri ile hem iş yerinde yalnızlık hem de işe yabancılaşma düzeyleri arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, akademisyenlerin hem iş yerinde yalnızlık düzeyleri hem de işe yabancılaşma düzeyleri ile performans düzeyleri arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Öncelikle, Baron ve Kenny'nin Nedensel Adımlar Yaklaşımı, daha sonra ise Normal Teori Yaklaşımı (sobel testi) uygulanarak yapılan aracılık analizinde hem işyeri yalnızlığının hem de işe yabancılaşmanın, örgüt ikliminin çalışan performansına etkisinde aracı rolü olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, bu aracılık modelleri, çağdaş bir yaklaşım olarak kabul edilen Process Macro kullanılarak Hayes'in 4. modeli ile de doğrulanmıştır. Son olarak, Hayes'in seri aracılık modeli (6. model) yardımıyla, olumsuz algılanan örgüt ikliminin çalışanları işyerinde yalnızlığa sevk ettiği, bunun da işe yabancılaşma düzeylerin artırarak performanslarında düşüşe neden olduğu tespit edilmiştir.
Hizmet sektöründe faaliyet gösteren firmalarda örgütsel adalet ve örgüt ikliminin örgütsel bağlılık üzerinden çalışan performansına etkisi
Bu çalışmanın amacı, örgüt iklimi ile örgütsel adalet olgusu gibi farklı sektör ve işletme tiplerine göre değişkenlik gösterebilen bazı özelliklerin, gerçekte örgüt çalışanlarının görev ve bağlamsal performansı yönünden etkili olduğunu göstermektir. Literatür taraması yapıldığında, örgütsel adalet ile örgüt iklimi ve çalışan performansı arasındaki ilişkileri ele alan çalışmalar olduğu görülmüş, ancak örgütsel bağlılığın aracı rolünün incelendiği herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, çalışanların örgütsel bağlılık düzeylerinin düzenleyici etkisinin olup olmadığının incelenmesi, çalışmaya özgünlük katmaktadır. Çalışmanın analiz kısmında, örgüt çalışanlarının demografik özellikleri değinilmiş ve araştırma modelinde yer alan ilişkilerin karşılıklı etkileri yorumlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İzmir ilindeki perakende ve mağazacılık sektöründe çalışmakta olan 836 kişi oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla, yüz yüze ve internet ortamında anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın bulguları, çalışanların örgütsel adalet algısının, işyerindeki diğer çalışanlardan etkilendiğini göstermekte, bu durum; diğer değişkenlerin örgütsel iklim çerçevesinde değerlendirilip yorumlanmasını sağlamıştır. Araştırmanın sonuçları, çalışanların kuruma ilişkin olumlu aidiyet duygusunun, onların öz yeterliliğini, motivasyonu artırdığını; bunun sonucu olarak çalışanların iş memnuniyet düzeyini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Araştırmanın sonucunda, çalışanların artan örgütsel bağlılık düzeyi sayesinde, çalışan performansının arttığı görülmüş, bu sayede örgüt-çalışan ilişkisinde karşılıklı fayda sağlama olgusunun ön plana çıktığı görülmektedir. Kurumlarda başarı sağlamanın, çalışanların üretkenliği ile doğru orantılı olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, çalışan verimliliğindeki artışın, örgütsel adalet, örgüt iklimi ve örgütsel bağlılık gibi kavramların, kurumlardaki uygulamalar sayesinde gerçekleşebileceği belirtilebilir. Yüksek adalet algısına sahip çalışanların, olumlu örgüt iklimi olan kurumlarda, örgüte olan bağlılığı artıracağı, bu durumun iş performansını olumlu yönde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.