Theses supervised by Prof. Dr. Zekeriya Yerlikaya
11 theses · Kastamonu University
Uzaktan eğitim deneyimi kazanmış öğrencilerin fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerinin ve motivasyon-çevrimiçi eğitim ile ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi
Fen eğitiminde motivasyon, öğrencilerin öğrenme sürecine aktif bir şekilde katılmalarını, dikkatlerini odaklamalarını ve öğrenme hedeflerine ulaşmak için çaba göstermelerini sağlayan önemli bir faktördür. Motive olan öğrenciler daha aktif, yaratıcı ve üretken olma eğilimindedirler. Motivasyonun önemi, öğrencilerin öğrenme sürecinde daha fazla ilerleme kaydetmelerini ve daha yüksek akademik başarı elde etmelerini sağlamaktır. Bu çalışmada özel okullar ile devlet okullarında eğitim gören ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine dair motivasyonlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Karma araştırma desenlerinden açıklayıcı ardışık karma desen modelinin kullanıldığı araştırma; 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara Çubuk ilçesine bağlı 133' ü devlet 85'i özel okul olmak üzere toplamda 218 ortaokul öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmında fen öğrenimine yönelik motivasyon ölçeğinden elde edilen veriler kullanılırken nitel kısmında ise 5 devlet okulu 5 özel okul olmak üzere seçkisiz şekilde belirlenen ortaokul öğrencileri ile yürütülen yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistiklerden ve Bağımsız Örneklem t-testi gibi kestirimsel istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veri sonuçlarına göre; uzaktan eğitimde fen eğitimi motivasyonu açısından devlet ve özel okullar arasında anlamlı bir farka rastlanmazken, nitel veriler sonucunda devlet ve özel okulda öğrenim gören öğrencilerin motivasyonlarını etkileyen unsurların değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin motivasyonlarını etkileyen unsurların en dikkat çekeni iki okul türünde sınıf mevcudu ve ekonomik koşullara bağlı olarak laboratuvar kullanımındaki farklılıklar ve deneylerin yapılma sıklığı olarak belirlenmiştir. Çalışmanın son kısmında ise elde edilen araştırma sonuçlarına bağlı olarak bazı önerilerde bulunulmuştur.
Fen bilimleri öğretmenlerinin afet öncesi hazırlık ve afet eğitimi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
Doğal afetler, insan yaşamını, çevreyi ve ekolojik dengeyi önemli ölçüde olumsuz etkileyen olaylardır. Toplumların bu olaylara karşı hazırlıklı olmaları hayati önem taşımaktadır. Afet eğitimi, bireyleri, toplulukları ve kurumları afetlere karşı bilinçlendirmeyi, hazırlıklı olmayı ve etkili bir şekilde mücadele etmeyi amaçlayan bir eğitim sürecidir. Bu eğitimlerin başarısı, uygulanan programın ve müfredatın niteliğine bağlıdır. Bununla birlikte, bu eğitimi yürüten öğretmenlerin bu konuda aldıkları eğitimin niteliği ve onların bu konudaki görüş ve önerileri de bu eğitimin başarısı için önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de fen bilimleri öğretmenlerinin afet eğitimi ve afet öncesi hazırlık ile ilgili görüşlerini belirlemek ve elde edilecek verilerden hareketle fen bilimleri dersi içerisinde yer alan afet eğitiminin geliştirilmesi için çeşitli önerilerde bulunmaktadır. Bu araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden oluşan karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nicel araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bu bölümünde veri toplama aracı olarak "Genel Afete Hazırlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde ise öğretmenlerin afet eğitimi hakkındaki görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle ile alınmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma Kastamonu ilinde yer alan sekiz okulda ve burada görev yapan sekiz fen bilimleri öğretmeni ve Adıyaman, Malatya, Kahramanmaraş ve Hatay da 6 Şubat 2023 depremini yaşayan dört fen bilimleri öğretmeniyle yapılmıştır. Araştırmanın bu kısmında veriler yarı yapılandırılmış görüşme sorularıyla toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerimizin geneli Afet eğitiminin gerekliliğini vurgulamıştır. Programda yer alan doğal afetler konusunun içerik olarak eksikliğinden ve sadece bir sınıf düzeyinde yer almasının pek de yeterli olmadığı konusundaki fikirlerine ulaşılmıştır. Ayrıca, bu konuların her sınıf düzeyinde yer almasının gerekliliğinden ve uygulamalı etkinliklere daha fazla yer verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının genel kimya-II laboratuvar dersi etkinliklerinin yapılandırmacı laboratuvar yaklaşımına ve bilimsel süreç becerilerine dayalı olarak geliştirilmesi
Bu çalışmanın amacı, yapılandırmacı laboratuvar yaklaşımına ve bilimsel süreç becerilerine dayalı olarak bir Genel Kimya II laboratuvar dersi için bir deney föyü geliştirmek ve hazırlanan etkinliklerin öğrenci başarısı üzerine etkisini belirleyebilmektir. Ayrıca, etkinliklerin uygulanması sırasında karşılaşılan ve uygulamadaki verimliliği etkileyebilecek olası güçlükler belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma, Kastamonu Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü 1. sınıfta öğrenim gören 69 öğrenci ile yürütülmüştür. Genel Kimya-II Laboratuvar dersleri 10 hafta boyunca 36 kişilik deney grubunda yapılandırmacı yaklaşıma uygun ve bilimsel süreç becerilerine dayalı olarak geliştirilen etkinlikler ile 33 kişilik kontrol grubunda ise konu ile ilgili bilgilerin büyük bir kısmının verildiği, bilimsel süreçler açısından yetersiz ve bilgiyi doğrulama amaçlı olarak hazırlanmış ve tüm uygulama basamaklarının belirtilmiş olduğu etkinlikler ile yürütülmüştür. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen Genel Kimya Laboratuvarı Başarı Testi aracılığıyla toplanmıştır. Hazırlanan başarı testi öğrencilere, deney öncesi ve sonrası "ön test – son test" olarak uygulanmış ve elde edilen nicel veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, etkinliklerin bilimsel süreç becerileri ile ilgili kazanımlar açısından geliştirildiği, bu etkinliklerin uygulanabilir olduğu ve deney ile kontrol grupları arasında akademik başarı açısından, deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.
Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımının fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünmelerine ve genel kimya başarılarına etkisi
Bu çalışma, Genel Kimya Laboratuvar dersinde Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme yaklaşımına dayalı uygulamalarının Fen Bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünmelerine ve akademik başarılarına etkisini incelemek amaçlı yapılmıştır. . Karma araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışma, 2016-2017 eğitim öğretim yılında batı Karadeniz bölgesinde yer alan orta ölçekli bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesinin Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören birinci sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. 12 hafta süren uygulamalarda Genel Kimya-II Laboratuvarı dersi Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme (ATBÖ) yaklaşımı ile işlenmiş ve bu kapsamda yapılan çalışmaya üç farklı sınıfta öğrenim gören 94 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmada rastgele olarak bir deney ve bir kontrol grubu seçilmiştir. Veriler; Eleştirel Düşünme Testi, Genel Kimya Başarı Testi, ATBÖ Deney Raporu ve yarı yapılandırılmış görüşme yolu ile elde edilmiştir. Araştırma sonunda deney grubundan 12 ve kontrol grubundan 6 olmak üzere toplam 18 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde ortalama, yüzde, frekans, MANOVA ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise yarı yapılandırılmış görüşme yolu ile elde edilen veriler araştırmacı tarafından deşifre edilerek yazılı doküman haline getirilmiştir. Araştırma sonuçları, ATBÖ sürecinden geçen öğretmen adaylarının hem beceri hem eğilim boyutunda eleştirel düşünmelerinin ve Genel Kimya başarılarının anlamlı düzeyde artmasına; yazılı argüman oluşturma becerilerinin ise gelişmesine katkı sağladığını göstermiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerde öğretmen adayları ATBÖ yaklaşımının aşamalarının, eleştirel düşünebilmeye fırsat verdiğini ve eleştirel düşünmenin gelişimini desteklediğini ifade etmişlerdir. Ayrıca, ATBÖ sürecinin öğretmen adaylarının öğrenmelerine, bireysel özelliklerine ve deney tasarlayan, sorgulayan, gözlemleyen, iddiaları belirleyen, kanıt sunan gibi rolleri üstlenmelerine olumlu yönde katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adayları, ATBÖ sürecinde öğretim elemanının ise, sınıf ortamında daha çok soruları ile var olduğunu, sorular sorarak düşünmeye, sorgulamaya ve araştırmaya sevk ettiğini ve bu durumun motivasyonlarını arttırdığını vurgulamışlardır.
Araştırma-sorgulamaya dayalı ve sosyal ağ destekli kimya laboratuvarı etkinliklerinin fen bilimleri öğretmen adaylarının algı, tutum ve başarıları üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmenliği öğrencileri için Genel Kimya Laboratuvarı II dersi kapsamında, araştırma-sorgulamaya dayalı çeşitli laboratuvar etkinlikleri geliştirmek ve geliştirilen bu laboratuvar etkinliklerinin sosyal ağ etkinlikleri ile desteklenmesidir. Araştırma sonucunda hedef, gerçekleştirilen uygulamaların öğrencilerin genel kimya laboratuvarına ilişkin tutumlarına, bilimsel süreç becerilerine yönelik algılarına ve akademik başarılarına etkisinin belirlenmesidir. Statik grup ön-test son-test deseninin kullanıldığı araştırmada, nicel veri kaynakları olarak; Genel Kimya Laboratuvarına Yönelik Tutum Ölçeği (GKLTÖ), Bilimsel Süreç Beceri Algı Ölçeği (BSBAÖ) ve Genel Kimya Laboratuvarı Başarı Testi (GKLBT) ön-test olarak uygulanmış, araştırma-sorgulamaya dayalı ve sosyal ağ destekli laboratuvar dersinin uygulanmasından sonra aynı testler son-test olarak tekrar uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2015-2016 öğretim yılında Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalında öğrenim gören 83 öğrenci oluşturmuştur. Fen Bilgisi Öğretmenliği öğrencileri, Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim dalının 1. sınıf dersi olan "Genel Kimya Laboratuvarı II" dersini alan adaylar arasından seçkisiz olmayan yöntemle seçilmiştir. Araştırma sonucunda araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımının, Fen Bilgisi Öğretmenliği öğrencilerinin Bilimsel Süreç Becerilerine yönelik algılarını ve akademik başarılarını olumlu yönde etkilediği, laboratuvara yönelik tutumlarında ise olumlu ya da olumsuz bir etki yaratmadığı tespit edilmiştir. Sosyal ağ desteğinin, öğrencilerin laboratuvara yönelik tutumlarına pozitif bir katkı yaptığı görülürken, Bilimsel Süreç Becerilerine yönelik algı ve akademik başarı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişime yol açmadığı ortaya çıkmıştır.
Fen eğitiminde ev laboratuvarı etkinliklerinin öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı, yapılandırmacı laboratuvar yaklaşımına ve bilimsel süreç becerilerine dayalı olarak geliştirilen ev deneyleri etkinliklerinin öğrencinin fen başarısı üzerine etkisini belirleyebilmektir. Araştırmada ön test-son test kontrol grubu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma, Kastamonu ilinde ortaokul 6. sınıfta okuyan 47 öğrenci ile yürütülmüştür. Fen bilimleri derslerinde, dört hafta boyunca 24 kişilik deney grubunda, yapılandırmacı yaklaşıma uygun ve bilimsel süreç becerilerine dayalı olarak geliştirilen etkinlikler ile uygulanmıştır. 23 kişilik kontrol grubuna ise, konu ile ilgili bilgilerin büyük bir kısmının verildiği, bilimsel süreçler açısından yetersiz ve bilgiyi doğrulama amaçlı olarak hazırlanmış ve tüm uygulama basamaklarının belirtilmiş olduğu etkinlikler uygulanmıştır.Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen Fen Bilimleri Başarı Testi aracılığıyla toplanmıştır. Hazırlanan başarı testi öğrencilere, deney öncesi ve sonrası "ön test – son test" olarak uygulanmış ve elde edilen nicel veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışma ile öğrencilerin ev ortamında yaptıkları deneylerden yola çıkarak fen bilimleri dersindeki gerekli kazanımı kendi bilişsel süreçlerini kullanarak kazanmaları sağlanmıştır. Araştırma sonucunda, etkinliklerin bilimsel süreç becerileri ile ilgili kazanımlar açısından geliştirildiği, bu etkinliklerin uygulanabilir olduğu ve deney ile kontrol grupları arasında akademik başarı açısından, deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin ve bu becerilere yönelik algılarının incelenmesi
Araştırmanın amacı Fen Bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri algı düzeyleri ve bilimsel süreç becerileri düzeylerini belirlemeye yöneliktir. Bu araştırmada bilimsel süreç becerileri temel ve deneysel süreçler sınıflandırma temeline dayandırılmıştır. Temel süreç becerileri gözlem, sınıflama, ölçme, uzay ve zaman ilişkileri, tahmin etme, ifade etme becerilerini içerirken deneysel süreç becerileri ise değişkenleri tanımlama ve kontrol etme, hipotez kurma ve hipotezi yoklama, verileri yorumlama, yaparak tanımlama, deney düzenleme ve yapma ve model inşa etme becerilerini içermektedir. Araştırmada nicel araştırma türlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu, Kastamonu Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği lisans düzeyi öğrencilerinden oluşturulmuştur. Çalışmaya sırasıyla 1, 2, 3 ve 4. sınıf öğrencilerinden 65, 62, 46 ve 57 kişi olmak üzere toplamda 230 öğrenci katılım sağlamıştır. Öğrencilere Bilimsel Süreç Becerilerine Yönelik Algı Ölçeği ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Bilimsel Süreç Becerileri Testi uygulanmış ve elde edilen verilere tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanarak analiz gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine yönelik algılarının birinci sınıflar ile dördüncü sınıflar arasında istatistiki olarak anlamlı farklılaşmalar gösterdiği belirlenmiştir. Diğer sınıf düzeyi öğrencilerinin algıları arasında ise anlamlı farklılıkların olmadığı tespit edilmiştir. Bilimsel süreç becerileri test sonuçlarına göre birinci ve dördüncü sınıf düzeyi, ikinci ve dördüncü sınıf düzeyi üçüncü ve dördüncü sınıf düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiş olup birinci, ikinci ve üçüncü sınıf düzeyleri arasında farklılaşmalar olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Test puanlarının sınıf düzeylerine göre ortalamalarının karşılaştırılmasında genel olarak algı ve bilimsel süreç becerileri arasında olumlu yönde bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca, bilimsel süreç becerilerine yönelik öğretmen adaylarının algıları ve bilimsel süreç becerileri arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi amacıyla yapılan korelasyon sonucunda birinci ve ikinci sınıf düzeylerinin orta düzeyde, üçüncü ve dördüncü sınıf düzeylerinin yüksek düzeyde ilişkiye sahip oldukları saptanmıştır.
Tasarlanan laboratuvar etkinliklerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri algılarına ve tutumlarına etkisi
Eğitim alanındaki araştırmacılar, yaparak ve yaşayarak öğrenme yaklaşımı ile bilginin daha kalıcı olacağına sık sık vurgu yapmaktadır. Teorik ve uygulama eğitimin yer aldığı Fen Bilimleri Eğitiminde de laboratuvar kullanımının önemi gün geçtikçe daha iyi anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, değişen ve gelişen dünyada, karşılaşılan problemlerin karmaşık yapısı ve farklılaşması eğitim sistemlerinde ve özellikle Fen Bilimleri Eğitiminde öğrenci merkezli yaklaşımlara gidilmesini gerekli kılmıştır. Bu çalışmanın amacı, yapılandırmacı öğrenme teorisine dayalı kimya laboratuvar etkinliklerini tasarlamak, bu etkinliklerle kazandırılması hedeflenen bilimsel süreç becerilerini ve öğrencilerin hipotez kurma becerilerini tespit etmek, öğrencilerin Genel Kimya-I Laboratuvarı dersine yönelik tutumları ve bilimsel süreç becerilerine yönelik algıları üzerine etkisini incelemektir. Araştırmada, tasarlanan etkinliklerle, kazandırılması hedeflenen Bilimsel Süreç Becerilerinin tespitine yönelik etkinlik formları üzerinde içerik analiz yapılmış ve bu süreç becerileri tespit edilmiştir. Araştırma, Kastamonu Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü 1. sınıfta öğrenim gören 31 öğrenci ile yürütülmüştür. Genel Kimya-I Laboratuvar dersleri 10 hafta boyunca yapılandırmacı öğrenme teorisine uygun ve bilimsel süreç becerilerine dayalı olarak geliştirilen etkinliklerle yürütülmüştür. Uygulama sonrası öğrenci raporları üzerinde yapılan içerik analizinde öğrencilerin hipotez kurma becerileri incelenmiştir. Ayrıca, araştırma verileri, Bilimsel Süreç Becerilerine Yönelik Algı Ölçeği (BSBAÖ) ve Genel Kimya Laboratuvarı Tutum Ölçeği (GKLTÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada, ön test-son test tek gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır ve elde edilen nicel veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, bilimsel süreç becerileri ile ilgili kazanımlar açısından geliştirilen etkinliklerin uygulanabilir olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, her bir etkinlik bazında değerlendirildiğinde, öğrencilerin hipotez kurma konusunda zorluk yaşamadığı ve doğru hipotez cümlesi kuran öğrenci sayısının, yanlış hipotez kuran öğrenci sayısından fazla olduğunu sonucuna varılmıştır. Ayrıca uygulanan etkinlikler ile öğrencilerin genel kimya laboratuvarı tutumları ve bilimsel süreç becerilerine yönelik algıları arasında son test lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir.
Çevre eğitimi uygulamaları kapsamında su analizleri için yöntem geliştirme
Bu çalışmanın amacı, atık su ve içme suyu kimyasal analizleri için, uygulaması kolay ve ekonomik olacağı düşünülen, çevre eğitimi ve endüstriyel alanlardaki uygulamalı çalışmaları da destekleyebilecek bir yöntem geliştirmektir. Bu amaç kapsamda, Farklı derişimlere sahip standart çözeltilerden hareketle çözelti renk şiddetine bağlı olarak "Derişim Kontrol Kartları"nın geliştirilmesi ve bu kartların KOİ, Amonyum ve Nitrat parametrelerinin analizinde kullanılması hedeflenmiştir. Geliştirilen yöntemin uygulanabilirliği test edilmiş ve güvenirlik-geçerlilik çalışmaları, ayrıca yapılmıştır. Bu amaçla, araştırmacı tarafından çeşitli içme suyu ve atık su numuneleri üzerinde, kontrol kartları ile tespit edilen derişim aralıkları, spektrofotometre cihazları ile uygun sayıda yapılan ölçümlerden sonra elde edilen derişim değerleri ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışmalardan sonra, yöntemin ekonomik ve uygulanabilir olduğu, eğitim-öğretim faaliyetlerinde ve endüstriyel uygulamalarda kullanılabilecek bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır.
Fen bilimleri eğitiminde, farklı öğrenme ortamları için bilimsel süreç becerilerine dayalı etkinliklerin tasarlanması ve uygulanması
Fen bilimleri dersinin anlaşılamaz bir yapıymış gibi algılanması ve öğrenci başarısının da oldukça düşük olması sebebiyle çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Fen eğitimine yönelik yapılan bazı araştırmalarda, farklı öğrenme alanları ortaya atılmış ve bu alanların başarıya etkileri incelenmiştir. Bu araştırma da farklı öğrenme ortamlarına uygun ve bilimsel süreç becerileri ile ilgili kazanımlar açısından geliştirilmiş etkinliklerin uygulanması ve geliştirilen bu etkinliklerin öğrenci başarısına etkisi araştırılmıştır. Bu araştırma, Bilim Uygulamaları Dersi kapsamında, Kastamonu ili merkezindeki bulunan bir ortaokulda, 5.Sınıfta okuyan 28 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada ön test-son test tek gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen Fen Bilimleri Başarı Testi aracılığıyla toplanmıştır. Hazırlanan test çalışma öncesi ve sonrası ön test – son test olarak uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, etkinliklerin bilimsel süreç becerileri ile ilgili kazanımlar açısından geliştirildiği, bu etkinliklerin uygulanabilir olduğu ve akademik başarı açısından, ön test – son test sonuçları açısından anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Bu çalışmada elde edilen verilerden hareketle, öğrencilerin okulda ve okul dışı öğrenme ortamlarında yaptıkları deneylerden yola çıkarak konu ile ilgili gerekli kazanımları rehber araştırmacı gözetiminde ve tasarlanan etkinliklerdeki yönlendirmeler çerçevesinde kendi bilişsel süreçlerini kullanarak kazanabilecekleri sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, okul içi ve okul dışı öğrenme ortamları, bilimsel süreç becerileri, bir etkinlik tasarlamak, öğrenci başarısı 2019, 104sayfa Bilim Kodu:101
Canlılar ve çevre eğitiminde yakın çevreye dayalı etkinliklerin ortaokul öğrencileri için geliştirilmesi ve uygulanması
Bu araştırmanın temel amacı Kastamonu ilinde yaşayan ve araştırmaya katılan ortaokul öğrencilerinin yakın çevrelerine yönelik farkındalıklarını ortaya koymaktır. Bu araştırmada ayrıca, yakın çevredeki olaylar ve varlıklar temel alınarak geliştirilen etkinliklerin uygulanması neticesinde öğrencilerin yakın çevreye yönelik farkındalıklarımdaki değişimler incelenmiştir. Ortaokul seviyesinde, ders kitapları ve kazanımlar incelendiğinde, öğrencilerin yaşadığı çevreye ait örneklerin yetersiz olduğu görülmektedir. Bu noktada görülen eksiklikler ve bu alanla ilgili eğitim-öğretim faaliyetlerinde verimliliği artırabileceği düşünüldüğü için, bu çalışmada uygulanan testler ve etkinlikler öğrencilerimizin yaşadığı yakın çevre temel alınarak tasarlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma türlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümüne Kastamonu il ve ilçelerinde yaşayan toplam 720 ortaokul öğrencisinin yakın çevreye yönelik farkındalıkları farklı değişkenler bakımından irdelenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise, Kastamonu Merkez Ceritoğlu Ortaokulu 5. sınıf düzeyinde 30 öğrenci ile yakın çevreye yönelik geliştirilen etkinlikler tek gruplu yarı deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Etkinlikler uygulandıktan sonra öğrencilerin yakın çevre farkındalıklarında değişim olup olmadığı SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular analiz edildiğinde öğrencilerin yakın çevre ve canlılara yönelik farkındalıklarının düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Geliştirilen etkinliklerin uygulanması sonucunda elde edilen verilere göre öğrencilerin yakın çevreye yönelik farkındalıklarında olumlu yönde anlamlı farklılık ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğrencilerin yakın çevresinden yola çıkılarak uygulanan bir çevre eğitimi yaklaşımı, öğrencilerde daha kalıcı öğrenmelere imkân sağlayabilir.