Theses supervised by Doç. Dr. Adalet Kutlu
18 theses · Manisa Celal Bayar University
Hemşirelerin liderlik etkinlik algılarının iş doyumları üzerine etkisi
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerin liderlik etkinlik algılarının iş doyumları üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Giriş: Liderlik etkinliğinin sonuçlar üzerindeki etkisinin belirlenmesi bilimsel literatürde ilgi uyandırmaya devam etmektedir. Ancak bu konuda hala büyük bir boşluk söz konusudur. Araştırmaların çoğu, liderlerin etkinliğine katkıda bulunan kişisel nitelikleri ve özellikleri, liderin nasıl algılandığını belirlemeye çalışmış, ancak lider etkinliğinin olası sonuçları üzerine araştırmalar sınırlı kalmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte planlanan çalışmada, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'nde çalışan 290 gönüllü hemşire olarak yer almıştır. Veriler; Bilgi Formu, Lider Etkinliği Ölçeği-LEÖ (tek boyutlu) ve İş Doyumu Ölçeği-İDÖ ile elde edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde tanımlayıcı istatistiksel analizler ile Mann Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi ve korelasyon analizleri (Spearman testi) kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerinin yaş ortalamaları 34,20±6,20 olup, %52,1'nın, 30-39 yaş aralığında ve %80,7'sinin kadın olduğu belirlenmiştir. Araştırmada LEÖ puan ortalaması 13,37±2,41, İDÖ puan ortalaması ise 102,18±13,45 olarak hesaplanmıştır. Çalışma şekli, çalışma koşulları, mesleği sevme durumu, bir üst yöneticisinden memnun olma durumu ve aldığı ücreti yeterli bulma durumu ile LEÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Çalışma koşulları ve mesleği sevme durumu ile İDÖ ve tüm alt boyutları arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca LEÖ ile İDÖ toplam puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmanın bulgularına göre, LEÖ ve İDÖ ortalamaları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Yönetici hemşireler, hemşirelerin iş doyumlarını sağlamak için liderlik etkinliklerini düzenlemeleri önerilir. Anahtar Kelimeler: Lider etkinliği, İş doyumu, Hemşirelik.
GROW modeline dayalı koçlukla desteklenen oryantasyon programının hemşirelerde işten ayrılma niyeti, örgütsel bağlılık ve performans düzeyine etkisi
Amaç: Bu çalışma, GROW modeline dayalı koçlukla desteklenen oryantasyon programının hemşirelerde işten ayrılma niyeti, örgütsel bağlılık düzeyi ve performans düzeyine etkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç yöntem: Girişim ve kontrol gruplu yarı deneysel olarak Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mart 2023-Ocak 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada hemşirelerle görüşmeler yapılarak koçluk öncesi hazırlık oryantasyon eğitimi konuları belirlendi. Kuruma yeni başlayan hemşirelerden 35 deney, 35 kontrol grubu çalışmaya alındı. Hem kontrol hem girişim grubunda oryantasyon eğitimine başlamadan önce Bilgi Formu ve Uyum Performans Ölçeği uygulandı. Her iki gruptaki hemşirelerin üç ay sonra tanımlayıcı verileri, İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği, Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve Çalışan Performans Ölçeği uygulanarak toplandı. Girişim grubu hemşirelerine koçluk destekli oryantasyon eğitimi, yüzyüze koçluk seansı ve telefon görüşmesi yapıldı. Veri analizinde, tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, normal dağılmayan verilerde, Mann Whitney U testi yapıldı. Sosyodemografik özelliklerle ölçek puan ortalamaları arasında Sperman Korelasyonuna bakıldı. Ölçeklerin Cronbach alfa değerleri hesaplandı. Bulgular: Çalışan Performans Ölçeği puan ortalaması girişim grubu hemşirelerde kontrol grubu hemşirelere göre anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). İşten Ayrılma Niyeti ve Örgüte Bağlılık Ölçeği puan ortalamalarında gruplar arasında fark yoktu (p>0,05). Sonuç: GROW Modeline dayalı koçluk destekli oryantasyon eğitiminin hemşirelerde çalışan performansını olumlu etkilediği saptandı. Hemşirelerin oryantasyonunda koçluk destekli eğitimlerin verilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Hemşire, koçluk, çalışan performansı, örgütsel bağlılık, işten ayrılma
Yönetici hemşirelerin zaman yönetimine ilişkin görüş ve uygulamalarının belirlenmesi
Amaç: Yönetici hemşirelerin zaman yönetimine ilişkin görüş ve uygulamalarının belirlenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma deseni kullanıldı. Araştırma kapsamına Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi'nde görev yapan 46 yönetici hemşireden amaçlı örnekleme ile belirlenen hemşirelerin katılması planlandı. Nitel araştırmada örneklem büyüklüğü önceden belirlenemediği için bu çalışma içinde verilerin doygunluğu temel alındı. Görüşmeciler, gönüllülük esas alınarak birimleri ayırt edilmeksizin en az on yıl çalışmış olan sorumlu hemşireler arasından seçildi. Veriler, araştırmada nitel görüşme tekniği kullanılarak, derinlemesine görüşme şeklinde ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Görüşmelerde ses kayıt cihazı kullanılmış olup katılımcıların sözlü onamları ses kayıt cihazına, yazılı onamları ise bilgilendirilmiş gönüllü olur formuna alındı. Bulgular: Görüşmelerden elde edilen ses kayıtları birebir çözümlenerek kodlar ve temalar oluşturuldu. Bu temalar; "Zamanın etkin kullanılamaması", "Etkin zaman yönetimi için yapılması gereken uygulamalar", "Zaman baskısıyla baş edebilme", "İşlerin aciliyet ve önemine göre planlaması" olarak dört ana başlık altında toplandı. Araştırmaya katılan kişiler, çoğunlukla zaman baskısından dolayı zamanı etkin kullanamadıklarını dile getirdiler. Yönetici hemşireler etkili zaman yönetimi konusunda zamanı etkin kullanamamalarının nedenlerini; yoğun iş temposu, eleman eksikliği, yeteri kadar hayır diyememek, özel rica kabulü, zamanın hızla akıp gitmesi ve zaman baskısı ile ilgili olduğunu savunmuşlardır. Zaman yönetimi ile ilgili olarak yönetici hemşirelerin bir bölümünün güne başlamadan önce gününü planladığı fakat yoğun iş temposu ve ekstra işlerden dolayı yapmış olduğu plana uyamadığı belirlendi. Sonuçlar: Yönetici hemşireler zamanlarını etkin kullanamadıklarını ifade etmişlerdir. Zamanı etkin kullanamamalarının nedenleri olarak gösterilen gerekçeler değerlendirildiğinde; bu gerekçelerin yönetici hemşirelerin zamanlarını yönetemediklerinin belirtileri olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Zaman, Zaman Yönetimi, Yönetici Hemşire.
Hemşirelerin sosyal baskınlık yönelimleri ve örgütsel güvenle ilişkisi
Amaç: Hemşirelerin sosyal baskınlık yönelimleri ve örgütsel güvenle ilişkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışma, Mart-Mayıs 2018 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Çiğli Bölge Eğitim Hastanesi'nde çalışmakta olan hemşireler oluşturdu (N=298). Araştırmanın örneklemini, 219 hemşire ve yönetici hemşire oluşturmaktadır. Araştırmaya katılmayı kabul eden hemşirelerden yüz yüze görüşme yöntemi ile veriler toplandı. Veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgiler Formu, Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği (SBYÖ), Örgütsel Güven Ölçeği (ÖGÖ) kullanıldı. Verilerin analizinde, sayı, yüzde, ölçeklerin alt boyut ortalama ve standart sapmaları, hesaplandı. Ölçeklerin Cronbach alfa değerlerine bakıldı, iki ölçek puanları arasında kolerasyon analizi yapıldı. Ölçek puanlarıyla hemşirelerin demografik özellikleri arasında ilişkiyi belirlemek için Ki-kare, Mann Whitney U testleri kullanıldı. Bulgular: Hemşirelerin SBY ölçeği ortalaması 50,18±16,91 olarak bulundu. Hemşirelerin ÖGÖ alt boyut ortalamaları; yöneticiye güven 3,96±1,08, kuruma güven 3,25±1,15, çalışma arkadaşlarına güven ortalaması ise 4,54±0,84 olarak belirlendi. Sosyal baskınlık yönelimi ile yöneticiye güven ve çalışma arkadaşlarına güven arasında anlamlı bir ilişki görülmezken, kuruma güven ile arasında pozitif yönde zayıf anlamlı bir ilişki bulundu (r=0,151, p<0,05). Sonuç ve Öneriler: Araştırmaya katılan hemşirelerin orta düzeyde SBY izledikleri; yaş, eğitim düzeyi arttıkça SBY puanlarının da artığı gözlendi. Beklenildiği gibi, erkek hemşirelerin SBY puan ortalamaları ile kadınların SBY puan ortalamaları arasında anlamlı fark görüldü. Hemşirelerin ÖGÖ puan ortalamaları literatüre oranla düşük saptandı. Hemşirelerin en fazla çalışma arkadaşlarına, en az da kuruma güvendikleri görüldü. Anahtar kelimeler: Sosyal baskınlık yönelimleri, örgütsel güven, HemĢirelik
Alt ekstremite ampütasyonu olan hastaların beden imajı ve yaşam kaliteleri ile yaşadıkları sorunların incelenmesi
Amaç: Bu araştırma alt ekstremite ampütasyonu olan hastaların beden imajı ve yaşam kaliteleri ile yaşadıkları sorunları belirlemek için planlandı. Gereç ve yöntem: Bu çalışma, eş zamanlı, nicel ağırlıklı ve karma bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini-alanını, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji ile Kalp Damar Cerrahisi Polikliniklerine başvuran ve son 3 yılda alt ekstremite ampütasyonu yapılan hastalar oluşturdu. Nicel veriler anket yoluyla 30 hastadan, nitel veriler görüşme formu ile 20 hastadan toplandı. Araştırmanın nicel verileri SPSS paket programıyla, nitel veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edildi. Bulgular: Alt ekstremite ampütasyonu olan 30 hastanın yaş ortalaması 47,23±16,08'dür. Hastaların %80'i erkek, %70'inin kronik bir hastalığı var, %56,7'sinin ilk şikayeti bacakta iyileşmeyen yara, %63,3'ü diz veya diz üstünden ampüte ve %53,3'ü protez kullanıyordu. Hastaların SF-36 YKÖ alt boyutları puan ortalamaları; fiziksel fonksiyon 30,11±20,0; sosyal fonksiyon 36,66±27,45; fiziksel rol 18,33±30,03; emosyonel rol 37,77±22,71; mental sağlık 48,0±22,89; enerji 36,50±20,64; ağrı 48,13±28,33 ve genel sağlık 43,96±28,59 bulundu. AVİS toplam puan ortalaması 60,1±19,62'dir. Ampütasyon olan hastaların yaşadıkları sorunların üç ana kategorisi ampütasyonu yapılacağını öğrendikten sonraki tepkiler, ampütasyon sonrası erken dönemde yaşanan sorunlar ve taburculuk sonrası sorunlar olarak belirlendi. Sonuçlar: Ampüte olan hastaların yaşam kaliteleri orta seviyenin altındadır. Vücut imajı algısındaki bozulma ortalamanın üzerindedir. Ampütasyon sonrası en çok yaşanan sorunun mobilizasyonla ilgili olduğu belirtildi.
Hemşirelerde internet bağımlılığı ve zaman yönetimi ilişkisinin belirlenmesi
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerde internet bağımlılığı ve zaman yönetimi ilişkisini incelemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem:Tanımlayıcı ve açıklayıcı tipte olan bu çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 15.04.2018 – 15.10.2018 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın örneklemini hastanede servislerde çalışan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 250 hemşire oluşturdu. Veri toplama aracları; Bilgi Formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği (İBÖ) ve Zaman Yönetimi Ölçeği (ZYÖ)'dir. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 32,56±8,19,%72,8'i kadın, %55,0'ı evli, %57,1'i lisans mezunudur. Hemşirelerin%52,4'ünün zamanı kullanma durumunun orta düzeyde olduğu, %44,0'ının 10 saatten az/haftada internette geçirdiği tespit edildi.İnternet Bağımlılığı Ölçeği ve alt boyutları; yoksunluk, kontrol güçlüğü, işlevsellikte bozulma, sosyal izolasyon sırasıyla 26,51±9,38, 18,96±7,53, 12,51±5,84, 11,40±5,15 ve 69,66±24,43'tür. Zaman Yönetimi Anketi ve alt boyutları; zaman planlaması, zaman tutumları, zaman harcattırıcılar ve zaman yönetimi ölçeği toplam puan ortalamaları sırasıyla 49,25±10,97, 23,46±4,25, 13,20-3,28, 86,00±14,79 olarak bulundu. Hemşirelerin İBÖ ve alt boyutları ile ZYÖ ve alt boyutları arasındaki korelasyon orta, negatif ve anlamlı olarak belirlendi. Sonuçlar: Hemşirelerin İnternet Bağımlılığı Ölçeği ile Zaman Yönetimi Anketi puan ortalamaları arasında negatif yönde ve orta düzeyde bir ilişki bulundu. Örneklem sayılarının arttırılarak konuyla ilgili farklı gruplarda çalışmaların yapılması önerilebilir.
Hemşirelerin çatışma çözme davranışlarının incelenmesi
Amaç: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesinde çalışan hemşirelerin çatışma çözme davranışlarını saptamak için yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışmaya Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesinde çalışan, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 423 hemşire alındı. Veriler, hemşirelerle yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Çalışmada, veri toplama aracı olarak 'Hemşireler için Tanıtıcı Bilgi Formu' ve 'Çatışma Çözme Ölçeği-ÇAÇÖ' kullanıldı. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, bağımsız değişkenlerle ölçek ve alt boyut puan ortalamalarının karşılaştırılmasında, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi ve Mann Whitney U testleri yapıldı. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 29,54±5,84' dür. Hemşirelerin %87,4'ü kadın, %54,6'sı evli ve %56,2'si lisans mezundur. Hemşirelerin ÇAÇÖ alt boyutları puan ortalamaları; çatışma yaşadığı kişiyi anlamaya çalışma 38,74±6,30, dinleme becerileri 18,35±5,68, her iki tarafın gereksinimlerine odaklaşma 18,35±5,68, sosyal uyum 27,50±3,37, öfke kontrolü 11,87±3,04 ve ÇAÇÖ toplam puanı 23,16 ± 4,81 olarak bulundu. Hemşirelerin cinsiyet, medeni durum ve haftalık çalışma süreleri ile çatışma yaşadığı kişiyi anlama ve dinleme becerileri ve öfke kontrolü alt boyutları arasında anlamlı farklar tespit edildi. Mesleki konum, çalıştığı birim, nöbet durumları ile öfke kontrolü arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar belirlendi. Sonuç: Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda; hemşirelerin çatışma çözme davranışları Çatışma Çözme Ölçeği puanları ortanın üstünde bulundu. Hemşirelerin çatışma çözümleme davranışlarını geliştirmeye yönelik farkındalığı arttırıcı çalışmalar yapılması önerilir. Anahtar kelimeler: Hemşire; çatışma; çatışma çözme.
Manisa il merkezi hastanelerinde görev yapan yönetici hemşirelerin organizasyona bağlılık ve güven durumlarının incelenmesi
Amaç: Bu çalışma Manisa il merkezinde yer alan hastanelerde çalışan yönetici hemşirelerin kurumsal bağlılık ve güven düzeylerini tespit etmek için yapıldı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapıldı. Çalışmanın evrenini, Manisa il merkezindeki kamu ve özel hastanelerde çalışan yönetici hemşireler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini, araştırmaya katılmayı kabul eden yönetici hemşireler oluşturdu (n=86). Veri toplama aracı olarak; Hemşire Bilgi Formu, Örgütsel Bağlılık Ölçeği (ÖBÖ) ve Örgütsel Güven Ölçeği (ÖGÖ) kullanıldı. Verilerin analizinde; sayı yüzde, ortalama, standart sapma, ölçek puan ortalamaları arasındaki farkları belirlemek için; çeyrekler arası aralık, Student T Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi, Spearman Korelasyon ve ölçeklerin iç tutarlılığı için Cronbach alfa katsayılarına bakıldı. Bulgular: Yönetici hemşirelerin çoğu üniversite hastanesinde %40,7 çalışmakta, %98,8'i kadın, %76,7'si evli, %57,0'si lisans mezunu, %59,3'ü yöneticilik deneyimine sahip ve %66,3'ü kliniklerde yöneticilik yapmaktadır. Hemşirelerin örgütsel bağlılık algılarının ortalaması 3,32±0,49 ve örgütsel güven algısının ortalaması 4,32±0,83 olarak bulundu. Örgütsel güven ile çalıştıkları kurum, eğitim durumu ve kurumun sağladığı imkânlar arasında anlamlı bir fark saptandı (p<0,05). ÖBÖ ve ÖGÖ alt boyutları arasında en yüksek ilişki normatif bağlılık ve kuruma güven arasında bulundu (r=,605, p=,000). Sonuç: Yönetici hemşirelerin ÖBÖ ve ÖGÖ alt boyutları puan ortalamalarından en yüksek korelasyon normatif bağlılık ve kuruma güven arasında bulundu. Kurumsal bağlılık ve kurumsal güven açısından yönetici hemşirelere destek programları planlanmalıdır.
Şefkat yorgunluğu ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Amaç: Bu çalışma, Dennis Portnoy tarafından geliştirilen Şefkat Yorgunluğu Ölçeği‟nin (Compassion Fatigue Self-Test) hemşireler üzerinde Türkçe formunun dil uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Metodolojik tipte olan bu araştırmanın evrenini İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi‟nde görev yapan 980 hemşire, örneklemini ise gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 416 hemşire oluşturdu. Araştırmanın verileri Ocak-Mayıs 2016 tarihleri arasında toplandı. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Hemşire Bilgi Formu, Şefkat Yorgunluğu Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanıldı. Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin geçerliliği; kapsam geçerliliği, yapı kavram geçerliliği ve bilinen gruplar geçerliliği güvenilirliği ise standart hata, iç tutarlılık ve zamana göre değişmezlik ile değerlendirildi. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı ve LİSREL 8.4 programı kullanılarak yapıldı. Bulgular: Ölçeğin geçerliliği, yapı ve kapsam geçerliliği ile sınandı. Ölçeğin dil ve kapsam geçerliliği (KGİ) değeri 0,85 ile kabul edilebilir düzeydeydi. Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin açıklayıcı faktör analizi, varyansın %53,61'ini açıklamakta idi. Verilerin faktör analizine uygunluğu için KMO değeri 0,86, Bartlett Küresellik Testi χ2 değeri ise 5025,330 (p<0,001) olarak bulundu. DFA uyum iyiliği indekslerinde; dört faktörlü yapılan DFA uyum iyiliği indekslerinin daha iyi sonuçlar verdiği, χ2serbestlik derecesinin 2,79 (RMSA0,066, NFI 0,85 ve CFI 0,90) ile anlamlı olduğu görüldü. Ölçeğin güvenilirlik düzeyi için Cronbach Alfa katsayısı 0,87, test-tekrar test korelasyon katsayısı 0,71 değeri ile istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Ölçeğin toplam maddelerinin faktör yüklerinin 0,14-0,75 arasında olması, alt boyut sayısının çok olması ve özdeğerleri arasındaki farkların düşük olmasından dolayı faktör sayısının dört olmasına karar verildi. Sonuç: Şefkat Yorgunluğu Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerlilik-güvenilirlik sonuçlarının kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlendi. Ölçeğin farklı gruplarda geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılabilir.
Cerrahi hemşirelerinde iş yükünün malpraktis eğilimi ve memnuniyet düzeylerine etkisi
Amaç: Bu çalışma cerrahi hemşirelerinde iş yükünün malpraktis eğilimi ve memnuniyet düzeylerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırma 15 Ekim – 15 Kasım 2019 tarihleri arasında İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini; hastanenin cerrahi kliniklerinde çalışan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 230 hemşire oluşturdu. Veri toplama araçları olarak; Bilgi Formu, İş yükü Ölçeği (İYÖ), Malpraktis Eğilim Ölçeği (MEÖ) ve Memnuniyetin ölçülmesi için VAS skalası kullanıldı. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ortanca hesaplandı. Sosyodemografik özellikler ile ölçek puanları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için T testi, Anova, Mann Whitney U Testi, Kruskall Wallis Testi ve Spearman korelasyon analizi yapıldı. Bulgular Hemşirelerin yaş ortalaması 34,12±8,72, %53'ü 34 yaşın altında, %80,9'u kadın, %56,5'i evli, %59,1'i lisans mezunudur. Malpraktis eğilim ölçeği alt boyutlarının ortalamaları sırasıyla; ilaç uygulamaları ve transfüzyon (86,00±7,12), düşmeler (22,06±3,33), hastane enfeksiyonları (55,53±6,04), hasta izlemi/malzeme güvenliği (40,34±5,25), iletişim (23,35±2,43)'dir. Hemşirelerin meslekten memnun olma 5,84±2,77, kurumdan memnun olma 5,20±2,47 ve birimden memnun olma düzeyi 6,20±2,67 olarak bulundu. Hemşirelerin iş yükü ölçeği ortalama puanı 3,30±0,71'dir. Hemşirelerin iş yükü puan ortalamaları ve malpraktis eğilim ölçeği puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0,05). Hemşirelerin İYÖ toplam puanı ile meslekten ve kurumdan memnun olma düzeyi puanları arasında negatif yönde ve zayıf, İYÖ toplam puanı ile birimden memnun olma düzeyi puanı arasında ise anlamlı, negatif yönde ve orta düzeyde bir ilişki bulundu. Sonuçlar: Hemşirelerin iş yükü ve MEÖ puanları arasında bir ilişki bulunmamasına rağmen; İYÖ toplam puanı ile meslekten ve kurumdan memnun olma düzeyleri arasında zayıf, negatif yönde, birimden memnun olma düzeyi ile orta, negatif yönde anlamlı ilişki tespit edildi. Örneklem sayılarının arttırılarak konuyla ilgili farklı gruplarda çalışmaların yapılması önerilebilir.
Hemşirelerde örgütsel özdeşleşme ile işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Araştırmanın örneklemini Aralık 2018- Ocak 2019 tarihleri arasında Turgutlu Devlet Hastanesi' ndeki çalışmaya katılmaya gönüllü olan hemşireler oluşturdu (n=192). Veriler bilgi formu, örgütsel özdeşleşme ölçeği ve işten ayrılma niyeti ölçeğinden oluşan anket ile toplandı. Verilerin analizi SPSS 22.0 programında yapıldı. Bulgular: Katılımcıların %52,6' sı 33 yaş ve üstünde, %85,9' u kadın, %67,7' si evli ve %57,3' ü lisans mezunudur. Spearman korelasyon analizi sonucunda hemşirelerde örgütsel özdeşleşme ile işten ayrılma niyeti arasında negatif, çok zayıf ve anlamlı ilişki bulundu. Hemşirelerin yaşı, kurumdaki pozisyonu, meslekte çalışma yılı ve mesleği sevme düzeyi ile örgütsel özdeşleşme arasında anlamlı fark bulundu. İşten ayrılma niyeti ile medeni durum ve mesleği sevme düzeyi arasında anlamlı fark bulundu. Sonuçlar: Hemşirelerin özdeşleşme düzeyi yüksek, işten ayrılma ise niyeti düşük bulundu. Yöneticilere hemşirelerin kurumla özdeşleşmelerini sağlamak için düzenlemeler yapmaları önerilir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel özdeşleşme, işten ayrılma niyeti, hemşire.
Hofstede ulusal kültür modeli temelinde Türkiye'deki yönetici hemşirelerin kültürel değerlerinin örgüt ve iş uyumuna etkilerinin incelenmesi
Amaç: Hofstede ulusal kültür modeli temelinde Türkiye'deki üniversite hastanelerinde çalışan yönetici hemşirelerin kültürel değerlerinin örgüt ve iş uyumuna etkilerinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Analitik kesitsel tipte olan araştırmanın örneklemini, Türkiye'deki 20 üniversite hastanesinde çalışan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 391 yönetici hemşire oluşturdu. Araştırmanın verileri, Bilgi Formu ve Bireysel Kültürel Değerler, Kişi Örgüt Uyumu, Kişi İş Uyumu ölçekleri ile toplandı. Verilerin analizinde, tanıtıcı bilgilerle ölçek ortalama puanları arasındaki ilişkiyi değerlendirmede Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis testi, ölçek ortalama puanları arasındaki ilişkiyi incelemek için ise Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Yönetici hemşirelerin yaş ortalamasının 37,08±7,05, %89'unun kadın, %77,2'sinin evli, %66,8'sinin lisans mezunu olduğu ve %19,4'ünün Marmara bölgesinde çalıştığı bulundu. Yönetici hemşirelerin güç mesafesini ve belirsizliğe toleransı düşük değerlendirdikleri, toplulukçu yapıya ve uzun vadeli yönelime sahip oldukları ve kadına özgü değerleri benimsedikleri belirlendi. Yönetici hemşirelerin örgüt uyumu puan ortalamalarının ortalamanın biraz, iş uyumu puan ortalamalarının ise ortalamanın üzerinde olduğu bulundu. Güç mesafesi ve uzun vadeli yönelim alt boyutları ile kişi örgüt uyumu arasında pozitif yönde, erillik alt boyutu ile kişi iş uyumu arasında ise negatif yönde ilişki olduğu saptandı. Sonuçlar: Hemşirelerin örgüte ve işe uyumun sağlanmasının kültürel değerler ile ilişkili olduğu saptandı. Hemşirelerin işe alım ve seçme süreçlerinde bireylerin kültürel değerleri göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Hofstede, kültürel değerler, örgüt uyumu, iş uyumu, hemşirelik
Hemşirelerin bakım kültürü algıları ile iş doyumu ve işten ayrılma niyeti ilişkisi üzerine bir müdahale araştırması: Eğitim programının etkililiği
Amaç: Hemşirelerin bakım kültürü algıları ile iş doyumu, işten ayrılma niyeti ilişkisini ve eğitim programının bakım kültürü algısına etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bir üniversite hastanesinde yürütülen araştırmanın metodolojik aşaması 240 hemşire örneklemiyle, ikinci aşaması 86 hemşireyle gerçekleştirildi. Veriler; Hemşire Bilgi Formu, Bakım Kültürü Ölçeği (BKÖ), Hemşire İş Doyum Ölçeği (HİDÖ) ile toplandı. Eğitim grubuna bakım kültürüne ilişkin konularda dört haftalık çevrimiçi eğitim verildi. Eğitim ve kontrol grubu ön test son test BKÖ, HİDÖ ve işten ayrılma niyetleri değerlendirildi. Bulgular: Metodolojik aşamada Bakım Kültürü Ölçeği'nin dil geçerliliği, kapsam geçerliliği, yapı geçerliliği, eş zaman geçerliliği, bilinen gruplar geçerliliği açısından yeterli olduğu belirlendi. Cronbach alfa toplam 0,84 şeklinde ve madde toplam puan korelasyonları iyi düzeyde bulundu. İkinci aşamada program etkililiği açısından hemşirelerin kişisel özen ve bakım kültürü toplam puan ortalamaları eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde artış gösterdi. Bakım kültürü ile iş doyumu toplam puan ortalamaları arasında hem ön test hem de son test verileri için orta düzeyde ilişkinin var olduğu; işten ayrılma niyeti ile yönetici özeni, iş arkadaşı özeni ve toplam puan ortalamaları için son test verilerinde pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu görüldü. Sonuçlar: Metodolojik aşamada Bakım Kültürü Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun hemşirelerin bakım kültürü algılarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu tespit edildi. Bakım kültürü ile iş doyumu ve işten ayrılma niyeti arasında zayıf-orta düzeyde ilişki bulundu. Hemşirelerin bakım kültürü algısının iyileştirilmesinde konuyla ilgili hazırlanan eğitim programları katkı sağlayabilmektedir.
Hemşirelerde COVID-19 öncesi-sonrası tehlike ve risk yönetiminin performans değerlendirmeye etkisi
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerde Covid-19 öncesi ve sonrasında tehlike ve risk yönetiminin performans değerlendirmeye etkisinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: İki aşamada gerçekleşen çalışmanın birinci aşaması tanımlayıcı tipte, ikinci aşaması tek gruplu ön test son test tasarımlıdır. Araştırmanın ikinci aşaması Covid-19 pandemi döneminde yapıldı. Araştırmanın örneklemini, birinci aşamasında araştırmaya katılmayı kabul eden 377 hemşire, ikinci aşama da ise 201 hemşire oluşturdu. Araştırmanın verileri, Bilgi Formu, Tehlike ve Riskleri Tanımlama Formu, Çalışan Performansı Ölçeği (ÇPÖ) ile toplandı. Araştırmanın ikinci aşamasında, ön test sonrası orta ve yüksek düzeyde risk ve tehlikelere yönelik "Tehlike ve risklere yönelik korunma yöntemleri" eğitim kartları ile bilgilendirme çalışmaları çerçevesinde eğitimler verildi. Eğitimden iki hafta sonra son test uygulandı. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskall Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalamasının 38,36±7,63 olduğu, %91'inin kadın, %76,1'nin evli, %63,4'ünün lisans mezunu olduğu belirlendi. Hemşirelerin stres kaynaklı tehlikeleri yüksek düzey risk; gürültüye, şiddete, temizlik ve dezenfeksiyon amaçlı kullanılan kimyasallara, kan ve vücut sıvıları ile bulaşan hastalıklara yakalanma, kesici delici alet yaralanmalarına, hasta taşıma, kaldırmaya, uygunsuz ve uzun süreli ergonomik tehlikelere bağlı riskleri orta düzey risk olarak tanımladıkları saptandı. ÇPÖ puan ortalamasının eğitim sonrası 3,92±0,55 olduğu, Covid-19 pandemisinde eğitim öncesi, sonrası orta ve yüksek düzey riskler ile ÇPÖ arasında negatif yönlü zayıf ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Sonuçlar: Tehlike ve risk yönetimine yönelik verilen eğitimin çalışan performansını olumlu etkilediği saptandı. Anahtar Kelimeler: Hemşire, Tehlike, risk, Covid-19, çalışan performansı
Covid-19 salgını döneminde hemşirelerdeki şefkat yorgunluğu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Amaç: Bu çalışma, Covid-19 salgını döneminde hemşirelerdeki şefkat yorgunluğu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı bir çalışma olan bu çalışmanın örneklemini Turgutlu Devlet Hastanesi'nde çalışan hemşireler (N = 248) ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden hemşireler (n = 181) oluşturdu. Araştırma verileri Ağustos-Kasım 2020 tarihleri arasında toplandı. Araştırmanın veri toplama araçları olarak Hemşire Bilgi Formu, Şefkat Yorgunluğu Ölçeği ve Masclach Tükenmişlik Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesi SPSS 15.0 paket programında yapıldı. Bulgular: Hemşirelerin şefkat yorgunluğu ölçeği toplam puanı 2,01±0,31, değer bilinci alt boyutu puan ortalaması 2,14±0,37, başkalarına değer verme alt boyutu puan ortalaması 1,69±0,26, güç algısı alt boyutu puan ortalaması 1,97±0,43 ve özdeğer alt boyutu puan ortalaması 2,05±0,51 olarak bulundu. Hemşirelerin Masclach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutları puan ortalamaları; duygusal tükenme alt boyutu puan ortalaması 20,32±8,09, duyarsızlaşma alt boyutu puan ortalaması 7,46±4,27 ve kişisel başarı alt boyutu puan ortalaması 20,30±7,87 olarak belirlendi. Sonuç: Hemşirelerin Şefkat Yorgunluğu ve Masclach Tükenmişlik ölçekleri alt boyutları arasındaki korelasyonlarda genel olarak pozitif yönde zayıf ve çok zayıf korelasyonlar bulundu. Benzer çalışmaların pandeminin ilerleyen süreçlerinde belli aralıklarla daha büyük örneklem ile yapılması önerilir. Anahtar Sözcükler: Covid-19, Hemşirelik, Şefkat Yorgunluğu, Tükenmişlik.
Hemşirelerin işyeri nezaketsizliği ile karşılaşma durumları ve memnuniyet düzeylerine etkileri
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerin işyeri nezaketsizliği ile karşılaşma durumları ve memnuniyet düzeylerine etkilerinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Araştırmanın örneklemini Eylül-Aralık 2020 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesinde çalışmaya katılmaya gönüllü olan hemşireler oluşturdu (n=313). Veriler Bilgi Formu, İşyeri Nezaketsizlik Ölçeği ve memnuniyet düzeyini belirlemek için 0-10 indeksi ile toplandı. Verilerin analizi SPSS 22.0 programında yapıldı. Hemşirelerin sosyodemografik özellikleri ile ölçek puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek için; Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Benferroni düzeltmesi yapıldı. İşyeri Nezaketsizliği Ölçeği ve çalışan memnuniyeti arasındaki ilişkinin belirlenmesi için de Spearman korelasyon analizi yapıldı. Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 29,78±6,24, %78,9'u kadın ve %41,9' u lisans mezunudur. Hemşirelerin İNÖ puan ortalaması 1,82±0,84 olarak bulundu. Hemşirelerin kurum memnuniyet ortalaması 7,49 ± 2,11; birim memnuniyet ortalaması ise 6,46 ± 2,09 bulundu. Hemşirelerin nezaketsizlik ölçeği toplam puanları ile birim ve kurum memnuniyeti puanları arasında negatif yönde, orta düzey ve istatiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Hemşirelerin medeni durum ve eğitim düzeylerine göre işyeri nezaketsizliği ölçeği puan ortalamaları arasında da anlamlı farklar bulundu (p<0,05). Evli hemşirelerin ölçek puan ortalamaları bekar hemşirelere göre lisansüstü eğitim düzeyindeki hemşirelerin lisans, önlisans ve lise düzeyinde eğitim almış hemşirelere göre İNÖ puan ortalamaları yüksekti. Sonuçlar: Hemşirelerin işyeri nezaketsizliği arttıkça çalışan memnuniyeti azalmaktadır. Sağlık kuruluşlarında hemşirelerin memnuniyetlerini artırmak için nezaketsizlik davranışlarını azaltmaya yönelik çalışmalar yapılabilir. Anahtar Kelimeler: İşyeri nezaketsizliği, çalışan memnuniyeti, hemşire.
Erişkin COVID-19 yoğun bakım ünitesi hasta teslim formunun oluşturulması ve hemşirelerin forma ilişkin görüş ve deneyimlerinin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışma, erişkin Covid-19 yoğun bakım ünitesi hasta teslim formunun oluşturulması ve hemşirelerin forma ilişkin görüş ve deneyimlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tiptedir. Araştırmanın örneklemini, Eylül 2021- Şubat 2022 tarihleri arasında Manisa Merkez Efendi Devlet Hastanesi' nde erişkin Covid-19 yoğun bakım ünitelerinde en az bir yıldır çalışan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan hemşireler oluşturdu (n=57). Veriler bilgi formu, hemşirelerin oluşturulan form ile ilgili görüş ve deneyimlerini belirlemek için hazırlanmış bir değerlendirme formu ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanıldı. Verilerin analizinde, demografik özellikleri tanımlamak için sayı yüzde dağılımı ve tanımlayıcı istatistikler yapıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğu için Kolmogorov Simirnov normallik testi kullanıldı. Veriler normal dağılım göstermediğinden Mann Whitney U Testi ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların %52,6'sı 32 yaş altında, %73,7'si kadın, %50,9'u bekar, %68,4'ü lisans mezunudur. Çalışmaya katılan hemşirelerin hasta teslim formundan memnuniyet düzeyi puan ortalamasının 8,67±2,11 olduğu belirlendi. Hemşirelerin %78,9'u teslim formunun hasta tesliminde eksikleri giderdiğini, %59,6'sı zaman yönetimine faydalı olduğunu, %91,2'si daha anlaşılır olduğunu, %87,7'si olası hataları önlediğini, %89,5'i iletişim kazalarını önlediğini, %87,7'si doğru ve eksiksiz bilgi aktarımını sağladığını, %91,2'si hasta ve çalışan güvenliğini sağladığını bildirdiler. Nöbet devrinde hasta teslim süresi ile kullanışlılık arasında ters yönlü anlamlı bir korelasyon bulundu (p<0,05). Sonuçlar: Hemşirelerin Covid 19 yoğun bakım hasta teslim formu ile ilgili memnuniyetlerinin yüksek olmasıyla birlikte, formun eksikleri giderme, faydalı, anlaşılır, hataları önleme, hasta ve çalışan güvenliğini sağlama konusunda olumlu görüş birldirdikleri saptandı. Hasta tesliminde hasta ve çalışan güvenliğinin sağlanması, zaman yönetiminin sağlanması, iletişim kazalarının neden olabileceği istenmeyen olaylar ve tıbbi hataların önlenmesi için standardize bir hasta teslim formunun kullanılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Hasta teslimi, Covid-19, yoğun bakım ünitesi, hemşire.
Hemşirelerin çalışma ortamlarının hasta ve hemşire güvenliği açısından değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırma, hemşirelerin çalışma ortamlarının hasta ve hemşire güvenliği açısından değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini, İzmir Kamu Hastaneler Kurumu Güney Genel Sekreterliği Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 393 hemşire oluşturdu.Araştırmanın verileri, sosyo-demografik özellikler, hasta ve hemşire güvenliğine yönelik hazırlanan "Bilgi formu" ve "Çalışma Ortamı Ölçeği" kullanılarak toplandı.Verilerin analizinde, sıklık, yüzde ve ortalama kullanıldı. Bağımsız değişkenler ile ölçek alt boyut ortalamaları için tek yönlü varyans analizi yapıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 35,76±7,1, %50,4'ünün 30-39 yaş grubunda olduğu, %57,8'inin lisans mezunu ve %79,1'inin servis hemşiresi olarak çalıştığı belirlendi. Hasta güvenliğini tehdit eden en önemli olayın %66,2 ile " Hasta düşmeleri", ilaç hatalarının en önemli nedeni %59,8 ile "Uzun çalışma saatleri", şiddete maruz kalmanın en önemli nedeni %81,7 ile "Güvenlik tedbirlerinin ve yasal yaptırımların yeterli olmaması" olduğu, hemşirelerin %22,9'unun iş ile ilgili olarak sırt incinmesi ya da yaralanmasına maruz kaldığı ve bunların %8,9'unun raporlandırıldığı saptandı. Çalışma Ortamı Ölçeği puan ortalaması 3,51±1,0(Min:2,94, Max:3,97) idi. 30-39 yaş grubunda olan hemşirelerin "iş doyumu"alt boyut puan ortalamalarının ve cerrahi birimlerde çalışanların ise "mesleki ilişkiler"alt boyut puan ortalamalarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (p‹0, 05). Sonuçlar: Hemşirelerin çalışma ortamlarını olumlu değerlendirdikleri, hasta ve hemşire güvenliğini tehdit eden durumları düşük oranda raporladıkları belirlendi. Anahtar Sözcükler: Çalışma ortamı, Hasta güvenliği, Hemşire güvenliği