Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Ayşen Melda Çolak
10 theses · Uşak University
Demirci (Manisa) ilçesinde yetişen bazı ceviz (Junglas regia L.) genotiplerinin pomolojik özelliklerinin belirlenmesi
Ülkemizin ceviz yetiştiriciliği bakımından önemli bir potansiyele sahip olması genetik varyasyon zenginliğimiz açısından önemlidir. Yapılan seleksiyon çalışmaları istenilen özelliklerdeki genotiplerin belirlenmesi ve korunması açısından önemlidir. Islah çalışmalarında yeni çeşit belirlenmesinin temelinde seleksiyon araştırmaları yer alır. Bu araştırma ceviz popülâsyonlarından üstün özellikli tiplerin belirlenmesi amacı ile 2018-2019 yılları arasında Manisa İli Demirci İlçesi merkez ve mahallelerinde yürütülmüştür. Araştırmada ağaçların ve meyve özelliklerinin belirlenerek 130 ceviz tipinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda pomolojik ve fenolojik gözlemler sonucu 20 ceviz tipi çalışma açısından değerlendirmeye alınmıştır. Sonuç olarak Dem.45.KarY, Dem.45.KoAlt, Dem.45.KoÜst ve Dem.45.Mah tiplerinin seleksiyon çalışmalarında gelecek vaat ettiği tespit edilmiştir.
Uşak ilinde yetişen yerel elma genotiplerinin bazı pomolojik ve biyokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışma, Uşak ekolojisinde doğal olarak yetişen ve çeşidi belli olmayan, İlin farklı bölgelerinden ve farklı ağaçlarından toplanan 13 yerel orijinli elma çeşidinin bazı biyokimyasal ve pomolojiközelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Organik asitlerden oksalik asit 2.89ppmile 561 ppm arasında; malik asit1725 ppm ile 12159 ppm arasında; askorbik asit 29 ppm ile 203 ppm arasındadeğişen değerler göstermiştir. Pomolojik özellikler bakımından ise ortalama meyve ağırlığı 41,24 g ile 142,42 g arasında, ortalama boy 39,10 mm ile 61,78 mm arasında; ortalama en 45,38 mm ile 70,73 mm arasında; ortalama sap uzunluğu 9,10 mm ile 24,19 mm arasında, ortalama meyve kabuk kalınlığı 0,12 mm ile 0,16 mm arasında, ortalama meyve sertliği 2,44 kg/cm² ile 5,38 kg/cm² arasında, ortalama meyve çekirdek ağırlığı 0,026 g ile 0,058 g arasında, ortalama meyve çekirdek boyu 6,29 mm ile 10,11 mm arasında, ortalama meyve çekirdek sayısı 2,4 ile 10,6 arasında, ortalama Suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) oranı %9,8 ile %17,10 arasında, ortalama 4,49 ile 5,34 arasında değiştiğibelirlenmiştir.
Farklı rakımlarda yetiştiriciliği yapılan gemlik çeşidi zeytinlerde fenolojik morfolojik ve pomolojik özelliklerin incelenmesi
Bu çalışma, ülkemizde de yoğun olarak yetiştirilişi yapılan Gemlik zeytin çeşidinin 3 farklı yükseklik seviyesinde (230 m, 430 m ve 630 m) ve 4 ana coğrafi yönde (Kuzey-Güney-Doğu-Batı) Morfolojik, fenolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Deneme yeri olarak Manisa ili Alaşehir ilçesinin Şahyar (230 m) ve Osmaniye (430m, 630 m) Mahallelerinde yer alan zeytin bahçeleri seçilmiştir. Morfolojik, fenolojik ve pomolojik özellikler kapsamında her bir yükselti seviyesinde yer alan deneme alanında 65'er adet özellik incelenmiştir. İncelenen 12'şer adet morfolojik özelliğin % 58.33'ü yükseklik değişiminden ve % 33.33'ü de coğrafi ana yön değişiminden etkilenirken, yükseklik ve coğrafi ana yön değişiminin birlikte etkisinin morfolojik özellikler üzerine bir etkisi olmamıştır. Fenolojik gözlemler kapsamında incelenen 20'şer adet özelliğin ise % 95'i yükselti değişiminden ve % 55'i coğrafi ana yön değişiminden etkilenirken, yükseklik ve coğrafi ana yön değişiminin birlikte değişiminin fenolojik özelliklere bir etkisi olmamıştır. Pomolojik gözlemlerde incelenen 33'er adet özelliğin % 57,58'i yükseklik değişiminden, % 48,40'ı coğrafi ana yön değişiminden, % 75'i yükseklik ve coğrafi ana yön değişiminin birlikte etkisinden etkilenmiştir. Bu çalışmayla Gemlik zeytin çeşidinin morfolojik, fenolojik ve pomolojik açıdan 230-630 m rakım aralığındaki genel, 230-430-630 m rakım aralıklarında ise lokal karakteristik özelliklerini belirlenmiştir.
Farklı organik maddelerin bazı çilek çeşitlerinde fide verimi üzerine etkisi
2018 yılında Manisa ili Kula ilçesinin Seyitali Mahallesi'nde 682 metre rakımda yürütülen bu çalışma farklı organik gübreler kullanılarak yetiştirme ortamları (solucan gübresi, çiftlik gübresi, koyunyünü peleti, torf, tavuk gübresi ve bunların kombinasyonları) ve farklı çilek çeşidi (Albion, Monterey, Sabrina ve Rubygem) fideleri kullanılarak çilek yetiştiriciliğinde kaliteli ve sağlıklı fide elde etmek amacıyla yapılmıştır. Deneme boyunca yapılan tüm uygulamaların fide verim ve kalitesinde artışlar meydana getirdiği belirlenmiştir. Deneme sonunda birim alandan elde edilen fideler sayılmış, kalite sınıflarına ayrılmış, kök uzunlukları ve gövde çapları ölçülmüş, kök ve gövdede depolanan kuru madde oranları hesaplanmıştır. Değişik tarihlerde yapılan gözlemlerde parsellerdeki ana bitkilerin deneme süresince gelişme durumları, fidelerin tutma oranları, fidelerin kol verme tarihleri belirlenmiştir. Fide kalitesinde rol oynayan bu özellikler incelenmiş ve organik uygulamaların etkisi tespit edilmiştir. Gözlemler sonucu, torf uygulamasında çilek çeşitlerinde en yüksek tutma oranı görülmüştür. Çilek çeşitlerinde en yüksek tutma oranı Albion çeşidinde görülmüştür. İlk kol atma, tavuk gübresi uygulamasında görülmüştür. Çilek fidesi çeşitlerinin tamamının aynı tarihte tavuk gübresinde kol attığı belirlenmiştir. Birim alandan en fazla sayıda fide (270,67 adet/m²) II. Kalitede koyunyünü peleti uygulamasında Albion çeşidinden elde edilmiştir. Fide kalitesinde rol oynayan gövde ve kök uzunluğuna bakıldığında en uzun kök tavuk gübresi uygulamasında Albion çeşidinde ortaya çıkmıştır. Denemede çilek fidelerinde gövde kalınlıklarına bakıldığında koyunyünü peleti uygulamasında ekstra kalitede en yüksek değer 18.88 mm ile Albion çeşidinde görülmüştür.
Farklı organik maddelerin bazı çilek çeşitlerinde fide verimi üzerine etkisi
2018 yılında Manisa ili Kula ilçesinin Seyitali Mahallesi'nde 682 metre rakımda yürütülen bu çalışma farklı organik gübreler kullanılarak yetiştirme ortamları (solucan gübresi, çiftlik gübresi, koyunyünü peleti, torf, tavuk gübresi ve bunların kombinasyonları) ve farklı çilek çeşidi (Albion, Monterey, Sabrina ve Rubygem) fideleri kullanılarak çilek yetiştiriciliğinde kaliteli ve sağlıklı fide elde etmek amacıyla yapılmıştır. Deneme boyunca yapılan tüm uygulamaların fide verim ve kalitesinde artışlar meydana getirdiği belirlenmiştir. Deneme sonunda birim alandan elde edilen fideler sayılmış, kalite sınıflarına ayrılmış, kök uzunlukları ve gövde çapları ölçülmüş, kök ve gövdede depolanan kuru madde oranları hesaplanmıştır. Değişik tarihlerde yapılan gözlemlerde parsellerdeki ana bitkilerin deneme süresince gelişme durumları, fidelerin tutma oranları, fidelerin kol verme tarihleri belirlenmiştir. Fide kalitesinde rol oynayan bu özellikler incelenmiş ve organik uygulamaların etkisi tespit edilmiştir. Gözlemler sonucu, torf uygulamasında çilek çeşitlerinde en yüksek tutma oranı görülmüştür. Çilek çeşitlerinde en yüksek tutma oranı Albion çeşidinde görülmüştür. İlk kol atma, tavuk gübresi uygulamasında görülmüştür. Çilek fidesi çeşitlerinin tamamının aynı tarihte tavuk gübresinde kol attığı belirlenmiştir. Birim alandan en fazla sayıda fide (270,67 adet/m²) II. Kalitede koyunyünü peleti uygulamasında Albion çeşidinden elde edilmiştir. Fide kalitesinde rol oynayan gövde ve kök uzunluğuna bakıldığında en uzun kök tavuk gübresi uygulamasında Albion çeşidinde ortaya çıkmıştır. Denemede çilek fidelerinde gövde kalınlıklarına bakıldığında koyunyünü peleti uygulamasında ekstra kalitede en yüksek değer 18.88 mm ile Albion çeşidinde görülmüştür.
Farklı rakımlarda yetiştiriciliği yapılan gemlik çeşidi zeytinlerde fenolojik morfolojik ve pomolojik özelliklerin incelenmesi
Bu çalışma, ülkemizde de yoğun olarak yetiştirilişi yapılan Gemlik zeytin çeşidinin 3 farklı yükseklik seviyesinde (230 m, 430 m ve 630 m) ve 4 ana coğrafi yönde (Kuzey-Güney-Doğu-Batı) Morfolojik, fenolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Deneme yeri olarak Manisa ili Alaşehir ilçesinin Şahyar (230 m) ve Osmaniye (430m, 630 m) Mahallelerinde yer alan zeytin bahçeleri seçilmiştir. Morfolojik, fenolojik ve pomolojik özellikler kapsamında her bir yükselti seviyesinde yer alan deneme alanında 65'er adet özellik incelenmiştir. İncelenen 12'şer adet morfolojik özelliğin % 58.33'ü yükseklik değişiminden ve % 33.33'ü de coğrafi ana yön değişiminden etkilenirken, yükseklik ve coğrafi ana yön değişiminin birlikte etkisinin morfolojik özellikler üzerine bir etkisi olmamıştır. Fenolojik gözlemler kapsamında incelenen 20'şer adet özelliğin ise % 95'i yükselti değişiminden ve % 55'i coğrafi ana yön değişiminden etkilenirken, yükseklik ve coğrafi ana yön değişiminin birlikte değişiminin fenolojik özelliklere bir etkisi olmamıştır. Pomolojik gözlemlerde incelenen 33'er adet özelliğin % 57,58'i yükseklik değişiminden, % 48,40'ı coğrafi ana yön değişiminden, % 75'i yükseklik ve coğrafi ana yön değişiminin birlikte etkisinden etkilenmiştir. Bu çalışmayla Gemlik zeytin çeşidinin morfolojik, fenolojik ve pomolojik açıdan 230-630 m rakım aralığındaki genel, 230-430-630 m rakım aralıklarında ise lokal karakteristik özelliklerini belirlenmiştir.
Uşak ilinde yetişen yerel elma genotiplerinin bazı pomolojik ve biyokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışma, Uşak ekolojisinde doğal olarak yetişen ve çeşidi belli olmayan, İlin farklı bölgelerinden ve farklı ağaçlarından toplanan 13 yerel orijinli elma çeşidinin bazı biyokimyasal ve pomolojiközelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Organik asitlerden oksalik asit 2.89ppmile 561 ppm arasında; malik asit1725 ppm ile 12159 ppm arasında; askorbik asit 29 ppm ile 203 ppm arasındadeğişen değerler göstermiştir. Pomolojik özellikler bakımından ise ortalama meyve ağırlığı 41,24 g ile 142,42 g arasında, ortalama boy 39,10 mm ile 61,78 mm arasında; ortalama en 45,38 mm ile 70,73 mm arasında; ortalama sap uzunluğu 9,10 mm ile 24,19 mm arasında, ortalama meyve kabuk kalınlığı 0,12 mm ile 0,16 mm arasında, ortalama meyve sertliği 2,44 kg/cm² ile 5,38 kg/cm² arasında, ortalama meyve çekirdek ağırlığı 0,026 g ile 0,058 g arasında, ortalama meyve çekirdek boyu 6,29 mm ile 10,11 mm arasında, ortalama meyve çekirdek sayısı 2,4 ile 10,6 arasında, ortalama Suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) oranı %9,8 ile %17,10 arasında, ortalama 4,49 ile 5,34 arasında değiştiğibelirlenmiştir.
Demirci (Manisa) ilçesinde yetişen bazı ceviz (Junglas regia L.) genotiplerinin pomolojik özelliklerinin belirlenmesi
Ülkemizin ceviz yetiştiriciliği bakımından önemli bir potansiyele sahip olması genetik varyasyon zenginliğimiz açısından önemlidir. Yapılan seleksiyon çalışmaları istenilen özelliklerdeki genotiplerin belirlenmesi ve korunması açısından önemlidir. Islah çalışmalarında yeni çeşit belirlenmesinin temelinde seleksiyon araştırmaları yer alır. Bu araştırma ceviz popülâsyonlarından üstün özellikli tiplerin belirlenmesi amacı ile 2018-2019 yılları arasında Manisa İli Demirci İlçesi merkez ve mahallelerinde yürütülmüştür. Araştırmada ağaçların ve meyve özelliklerinin belirlenerek 130 ceviz tipinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda pomolojik ve fenolojik gözlemler sonucu 20 ceviz tipi çalışma açısından değerlendirmeye alınmıştır. Sonuç olarak Dem.45.KarY, Dem.45.KoAlt, Dem.45.KoÜst ve Dem.45.Mah tiplerinin seleksiyon çalışmalarında gelecek vaat ettiği tespit edilmiştir.
Bazı ceviz (Juglans regia L.) çeşitlerine uygulanan organik gübrelerin meyve kalitesine etkisi
Ceviz ülkemizde ve dünyada uzun yıllardır yetiştiriciliği yapılan, birçok alanda kullanımı olan ve sevilerek tüketilen meyvelerden biridir. Bu çalışma 2019 yılında Manisa ili Kula ilçesi Yeşilyayla mahallesinde ortalama 900 m rakım seviyesinde yürütülmüştür. Yapılan bu çalışmada yerli ceviz çeşitlerinden Bilecik, Kaman-1 ve Şebin çeşitlerinde, Katı Solucan Gübresi, Sıvı Solucan Gübresi, Katı Koyun Yünü Peleti, Sıvı Koyun Yünü Peleti, Katı Deniz Yosunu ve Sıvı Deniz Yosunu gübreleri topraktan uygulanmış bazı meyve kalite özellikleri incelenmiştir. Her uygulamadan 20 adet meyve seçilmiştir. Çalışma sonucunda meyve ağırlığı en fazla olan meyveler ortalama 11,85 g ile Şebin çeşidinde Katı Solucan Gübresi uygulaması sonucunda elde edilmiş, iç ağırlığı en fazla olan meyveler 7,10 g ile Kaman-1 çeşidinde bulunmuş, Sıvı Koyun Yünü Peleti uygulaması sonucunda meyve iç randımanı en fazla olan meyveler %62,04 oranı ile Kaman-1 çeşidi Katı Deniz Yosunu uygulamasında gözlemlenmiş, en yüksek protein oranı %30,54 oranı ile Kaman-1 çeşidinde Sıvı Solucan Gübresi uygulaması sonucunda bulunmuş ve en yüksek Fenolik Bileşik miktarı 1145 ppm ile Bilecik çeşidi Sıvı Koyun Yünü Peleti uygulaması sonucunda elde edildiği görülmüştür. Ayrıca bu çalışmada meyve kalite özelliklerine en çok etki eden organik gübrelerin Katı Solucan Gübresi, Sıvı Solucan Gübresi ve Sıvı Deniz Yosunu olduğu gözlemlenmiştir.
Bazı ceviz (Juglans regia L.) çeşitlerine uygulanan organik gübrelerin meyve kalitesine etkisi
Ceviz ülkemizde ve dünyada uzun yıllardır yetiştiriciliği yapılan, birçok alanda kullanımı olan ve sevilerek tüketilen meyvelerden biridir. Bu çalışma 2019 yılında Manisa ili Kula ilçesi Yeşilyayla mahallesinde ortalama 900 m rakım seviyesinde yürütülmüştür. Yapılan bu çalışmada yerli ceviz çeşitlerinden Bilecik, Kaman-1 ve Şebin çeşitlerinde, Katı Solucan Gübresi, Sıvı Solucan Gübresi, Katı Koyun Yünü Peleti, Sıvı Koyun Yünü Peleti, Katı Deniz Yosunu ve Sıvı Deniz Yosunu gübreleri topraktan uygulanmış bazı meyve kalite özellikleri incelenmiştir. Her uygulamadan 20 adet meyve seçilmiştir. Çalışma sonucunda meyve ağırlığı en fazla olan meyveler ortalama 11,85 g ile Şebin çeşidinde Katı Solucan Gübresi uygulaması sonucunda elde edilmiş, iç ağırlığı en fazla olan meyveler 7,10 g ile Kaman-1 çeşidinde bulunmuş, Sıvı Koyun Yünü Peleti uygulaması sonucunda meyve iç randımanı en fazla olan meyveler %62,04 oranı ile Kaman-1 çeşidi Katı Deniz Yosunu uygulamasında gözlemlenmiş, en yüksek protein oranı %30,54 oranı ile Kaman-1 çeşidinde Sıvı Solucan Gübresi uygulaması sonucunda bulunmuş ve en yüksek Fenolik Bileşik miktarı 1145 ppm ile Bilecik çeşidi Sıvı Koyun Yünü Peleti uygulaması sonucunda elde edildiği görülmüştür. Ayrıca bu çalışmada meyve kalite özelliklerine en çok etki eden organik gübrelerin Katı Solucan Gübresi, Sıvı Solucan Gübresi ve Sıvı Deniz Yosunu olduğu gözlemlenmiştir.