Organizational justice
271 theses under this subject heading
Örgütsel stresle başa çıkma, örgütsel adalet algısı, iş tatmini ve duyguların üretkenlik karşıtı iş davranışlarındaki rolü
Araştırma kapsamında; çalışanların örgütsel stresle başa çıkma yaklaşımı, örgütsel adalet algısı, iş tatmini ve duygularının üretkenlik karşıtı iş davranışlarına olan etkisi incelenmektedir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmıştır. Çalışma kapsamında hazırlanan anket, katılımcılara e-posta yoluyla iletilmiş ve veriler çevrimiçi olarak toplanmıştır. Toplam 769 çalışandan elde edilen verinin çoğunluğunu, 50'den fazla personele sahip kamu kurumlarında, en fazla 10 yıllık kıdemi olan yükseköğrenim görmüş bireyler oluşturmaktadır. Kullanılan ölçeklere güvenirlik analizi, elde edilen verilere de korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda; üretkenlik karşıtı iş davranışları ile pozitif duygusallık ve negatif duygusallık arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilirken, üretkenlik karşıtı iş davranışları ile örgütsel stresle başa çıkma ve örgütsel adalet algısı arasında kısmen anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. İş tatmini ile üretkenlik karşıtı iş davranışları arasında ise anlamlı bir ilişki belirlenememiştir. Ayrıca, üretkenlik karşıtı iş davranışlarının, üç farklı kategori itibariyle ayrı ayrı ele alındığında aynı bağımsız değişkenler tarafından ve aynı ölçüde açıklanmadığı bulgulanmıştır.
Beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Yapılan bu araştırmada beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 53 kadın ve 97 erkek olmak üzere toplam 150 beden eğitimi öğretmeni katılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde kişisel bilgi formu ile "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve "Örgütsel Sinizm Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 programında frekans analizi, tanımlayıcı istatistik, bağımsız grup t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson moment korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının cinsiyet, haftalık egzersiz yapma sıklığı, okul yöneticilerinin ve diğer branş öğretmenlerinin beden eğitimi ve spor dersini yararlı bulma durumu, okullarda yönetici pozisyonunda bulunma ve medeni durum değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.05), buna karşılık öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının eğitim düzeyi, yaş grubu ve okul tipi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p>0.05). Beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel sinizm düzeylerinin eğitim düzeyi, yönetici ve diğer branş öğretmenlerinin beden eğitimi dersini yararlı bulmaları değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.05), buna karşılık öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerinin cinsiyet, yaş grubu, haftalık egzersiz yapma sıklığı, okullarda yönetici pozisyonunda olma durumu, okul tipi (tam ya da yarım gün) ve medeni durum değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir (p>0.05). Bunun yanında beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel adalet algılarının yüksek olmasının örgütsel sinizm düzeyini azalttığı söylenebilir.
Örgütsel adalet algısının iş performansına etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Mersin ili lojistik sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
Günümüz dünyasında artan nüfusla birlikte yaşanan talep artışı ve işletmelerin bu talebe cevap verme istekleri lojistik işletmelerinin önemini daha belirgin hale getirmiştir. Özellikle üretim modellerinde (Just In Time-JIT) yaşanan değişimler de bu belirginliği biraz daha artırmıştır. Lojistik işletmeler oluşturdukları tedarik zincirleriyle sürekli gelişen ve değişen teknoloji sayesinde müşterilerinin ihtiyaçlarını en hızlı, en güvenilir ve en ekonomik şekilde karşılamaya çalışmaktadır. Karmaşık lojistik operasyonların planlanması ve hayata geçirilmesi süreçlerinde insan faktörü çok önemli bir yer tutmaktadır. Bu sebeple lojistik işletmeleri çalışanlarının motivasyon ve verimliliklerini artıracak ve teşvik edecek etkin insan kaynakları yönetimi politikalarını hayata geçirmek zorundadır. Çalışanlar işletmelerinden adil muamele görmek ister ve buna performans artışıyla yanıt verirler. Adil muamele algısı, çalışanların örgütleriyle özdeşleşmelerini sağlayarak extra performans çabası sonucunu doğurmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Mersin ili lojistik işletmelerinde çalışan bireylerin, örgütsel adalet algılarının iş performansına etkisinde, örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini Mersin'de faaliyet gösteren lojistik işletmelerinde çalışan 433 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanma yöntemi online anketlerle sağlanmış ve SPSS Regresyon analiz modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda lojistik çalışanlarının, bağlı bulundukları kurumlarından gördükleri örgütsel adalet muamelesinin, iş performanslarını ve özrgütsel özdeşleşmelerini anlamlı ve pozitif olarak etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, örgütsel adalet algılarının iş performansına etkisinde, örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü üstlendiği sonucuna varılmıştır.
Örgütsel adalet ve bilgi paylaşımı arasındaki ilişkide örgütsel güven ve öz yeterliğin rolü: Durumsal aracılık modeli
Bu araştırma, örgütsel adalet ve bilgi paylaşımı arasındaki ilişkide örgütsel güven ve öz yeterliğin rolünün ortaya koyulması amacıyla yürütülmüştür. Araştırma kapsamında örgütsel adaletin, bilgi paylaşımı üzerindeki doğrudan etkisi yanında örgütsel güven aracılığıyla oluşturduğu dolaylı etki irdelenmiş, bu dolaylı ilişkide öz yeterliğin düzenleyici rolünün durumsal aracılık modeliyle ortaya koyulması hedeflenmiştir. Araştırmada örgütsel adalet alt boyutları olan dağıtım adaleti, prosedür adaleti ve etkileşim adaleti; örgütsel güven, alt boyutları olan yöneticiye güven ve örgüte güven ile birlikte ele alınmıştır. Araştırma verileri Türkiye'de kalkınma ajanslarında görev yapmakta olan personel ile yapılan anketler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma hipotezleri, oluşturulan modeller üzerinde test edilmiştir. Araştırma bulguları; örgütsel adalet, prosedür adaleti ve etkileşim adaletinin bilgi paylaşımını pozitif yönde etkilediğini ancak dağıtım adaletinin bilgi paylaşımı üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığını göstermiştir. Örgütsel güvenin örgütsel adalet ve bilgi paylaşımı ilişkisine aracılık ettiği ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte yalnızca dağıtım adaleti boyutu ve bilgi paylaşımı ilişkisinde örgütsel güven, yöneticiye güven ve örgüte güven boyutlarının tamamının aracı rol oynadığı saptanmıştır. Öz yeterliğin, örgütsel güven ve yöneticiye güven ile bilgi paylaşımı ilişkisinde düzenleyicilik etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, örgütsel adalet, dağıtım adaleti ve etkileşim adaletinin yöneticiye güven aracılığıyla bilgi paylaşımı üzerindeki etkisinde ve dağıtım adaletinin örgütsel güven aracılığıyla bilgi paylaşımı üzerindeki etkisinde öz yeterliğin düzenleyici etkisi bulunduğu belirlenmiştir.
Okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisi: Bir meta-analiz çalışması
Bu çalışmanın temel amacı, okul yöneticilerinin göstermiş oldukları liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel vatandaşlık algıları üzerindeki etkisini meta- analiz yöntemiyle belirlemektir. Meta-analize dâhil edilecek araştırmaları belirlemek için YÖK Tez Tarama sistemi, ULAKBİM, Dergipark, Google Akademik, EBSCO, SOBİAD, ASOS veri tabanları incelenerek literatür taraması gerçekleştirildi. Geliştirilen tarama stratejisiyle okul liderliği ile örgütsel adalet arasındaki ilişkiye yönelik 44, okul liderliği ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiye yönelik ise 38 araştırmaya ulaşıldı. Çalışmaya dâhil edilen veriler Excel programına aktarıldıktan sonra Comprehensive Meta-Analysis programında analizler yapıldı. Tüm meta-analizlerde rassal etki modeli temel alındı. Okul liderliğinin örgütsel adalet algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki ortalama etki büyüklüğünde liderlik stilleri, okul kademesi ve yayın türü değişkenleri için moderatör analizi gerçekleştirildi. Elde edilen bulgulara göre okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerinde geniş düzeyde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = .58]. Çalışmanın moderatör değişkeni olan liderlik stillerinin örgütsel adalet algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. (Qb = 20.02, p<.05) Öğretim kademesi ve yayın türü moderatörlerinin ise örgütsel adalet algısı üzerindeki istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlendi. Okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde ise orta düzeyde bir etkiye sahip olduğunu tespit edildi [r = .37]. Çalışmanın moderatör değişkeni olan liderlik stillerinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. (Qb = 86.76, p<.05) Öğretim kademesi ve yayın türü moderatörlerinin ise örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlendi.
İlkokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Tuzla örneği
Bu çalışmanın amacı, İstanbul Tuzla ilçesinde görev yapan ilkokul öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin olup olmadığını belirlemektir. Bunun için öğretmenlerin, örgütsel adalet algısının ve mesleki motivasyon düzeylerinin; cinsiyet, yaş, branş, medeni durum, çocuk durumu, çocuk sayısı, mesleki hizmet süresi, bulunduğu okuldaki hizmet süresi, sendika üyeliği, eğitim durumu, en son mezun olunan okul değişkenlerine göre anlamlı bir farklılaşma olup olmadığı saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini 2013-2014 öğretim yılında İstanbul ili, Tuzla ilçesi MEB' e bağlı 22 tane resmi ilkokulda görev yapan 678 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken Tuzla ilçesindeki okulların bulunduğu bölgeler, 4 farklı sosyo-ekonomik düzeyde değerlendirilmiş, dolayısıyla örneklem seçimi için 4 adet tabaka oluşturulmuştur. Daha sonra örneklem sayısı/evren formülünden üretilen oranla tabakaların evren üzerindeki ağırlığı hesaplanarak her tabakadan alınacak örneklem miktarı belirlenerek toplam 330 anket uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Örgütsel Adalet Ölçeği ve Öğretmen Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. veriler, Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilen ve Polat (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Adalet Ölçeği (ÖAÖ)" ile Polat (2010) tarafından yüksek lisans çalışması için uyarlanan "Öğretmen Motivasyon Ölçeği (ÖMÖ)" ile toplanmıştır. Analiz için tek yönlü varyans analizi (ANOVA), non-parametrik Kruskal Wallis-H testi ve bağımsız grup t testi uygulanmıştır. Analiz neticesinde örgütsel adalet ve motivasyon ölçeklerinin alt boyutlarında herhangi bir farklılaşma bulunamazken; sadece etkileşimsel adaletin cinsiyet değişkenine göre erkekler lehine anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir. Pearson Korelasyon Analizi sonucunda öğretmenlerin örgütsel adalet algısı ve mesleki motivasyon düzeyi ilişkisi için tüm değişkenler arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=,00; p < ,01). Anahtar Sözcükler: Örgütsel adalet, dağıtımsal adalet, işlemsel adalet, etkileşimsel adalet, motivasyon.
Örgütsel adaletin iş tatmini üzerine etkisi ve İstanbul Küçükçekmece Belediyesin'de çalışanlara yönelik bir uygulama
Devlet memuriyetimin yaklaşık 15 yılı insan kaynakları yönetimi alanında yerel yönetimlerde müdür ve başkan yardımcısı olarak görev yapmakla geçti. Bu süre içinde çalışanların beklentileri ve isteklerinin birbirleri ile benzeştiği veya aynı olduğunu gözlemledim. Yerel Yönetim çalışanlarının muhatap oldukları yasa, yönetmelik, tüzük ve genelgeler aynı olduğu halde yöneticilerin siyasi, kültürel, ekonomik bakış açılarının farklı olduğunu ve çalışanlar üzerindeki etkilerinin birbirine benzeşmediğini müşahede ettim. Aynı zamanda çalışanlar üzerindeki yaptırım ve bunun etkilerinin de çok büyük farklılıklar arz ettiğini üzülerek, yer yer de hayretle takip ettim. Yer yer çalışanların da vatandaşlara davranışlarında çok öznel hareketler sergiledikleri, yasa, yönetmelik ve tüzükleri görmememezlikten geldikleri, farklı beklenti ve taleplerle vatandaşların karşısına çıktıklarını, vatandaşların talep ve şikâyetleri ile karşılaştıkça farkına varıyor ve doğrusu daha önce öğretmenlik ve eğitim yöneticiliği yaptığım için de anlamakta oldukça zorluk çekiyordum. Çalışanların işletmelerin başarısında ana unsuru oluşturdukları gerçeğinden hareketle yerel yönetimlerde yöneticilerin adalete dayalı bir yönetim anlayışı sergilemeleri durumunda çalışan memnuniyetinin iş doyumu üzerinde ne tür etkilerinin olacağı üzerine çalışma yapmak amaçlanmıştır. Yasa ve yönetmelikler sabit (değişmeyen) veriler iken değişen yönetici tutumlarının etkilerinin olumlu görülmeyen yansımaları araştırılmıştır. Bu hipotezle yola çıkarak 2004 ve sonrası uygulamaların örgütsel adalet ve iş doyumunun Küçükçekmece Belediyesin'deki sonuçlarını tespit etmek için 600 kişiye dağıtılan bu anketten 300 tanesi toplanmıştır. Çalışanların %50'si anket formlarını isteyerek doldurmuş ve çalışmaya katılmıştır. Diğer formların doldurulmamasının çalışanların izin, hastalık, kurum dışı iş yerlerinde çalışmaları ve eğitim düzeyleri gibi etkenlerden kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Çalışmanın yaz mevsiminde yapılması bu değerlendirmemizi destekleyen varsayımdır. İşletme politikası ve süreçlerine ilişkin kararların adil bir şekilde belirlenmesi, iş yükünün, ücret ve diğer yardımların adilane dağıtılması ve yönetici ile çalışan arasındaki ilişkinin güvene dayanması iş doyumunu artırabilir.
Yöneticilerin örgütsel adalet anlayışının işgörenlerin örgütsel bağlılık ve iş tatmini düzeylerine etkisi: Savunma sanayinde bir uygulama
Bu çalışmada, alan yazın üzerinde sıklıkla durulan örgütsel tutum ve davranışlardan örgütsel adalet algısı, örgütsel bağlılık ve iş tatmini arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri bütüncül bir model kapsamında ele alınmıştır. Fakat bu çalışma, Savunma Sanayi alanı gibi diğer pek çok alana kıyasla daha kapalı bir alanda uygulanmasıyla diğer çalışmalardan ayrılmaktadır. Bu çalışmada, yöntemsel olarak yapısal eşitlik modellemesi tercih edilerek değişkenler üzerindeki etkilerin tamamının elde edilmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın sorunsalı, savunma sanayisinde çalışanların iş tatmini algısının, örgütsel adalet algısından ve örgütsel bağlılık algısından etkilenip etkilenmediği üzerine teşkil edilmiştir. Çalışmada rastgele seçim yöntemi kullanılarak yapılan anket uygulaması sonucunda elde edilen veriler, SPSS ve AMOS paket programı aracılığıyla analize tabi tutulmuştur. Bu verilerle yöneticiler ve işgörenlere yönelik hem sektörel bazda hem de yönetsel bazda bazı ipuçları elde edilmiştir. Sonuçlar genel anlamda değerlendirildiğinde; Savunma Sanayisinde çalışanların örgütsel adalet algısının iş tatminini kısmen etkilediği, bu etkileşimde örgütsel bağlılık algısının bir kısım aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışanların demografik faktörlerinin çalışmada kullanılan değişkenlerin üzerinde etkisinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; Savunma Sanayisi çalışanlarının örgütsel adalet algısıyla, örgütsel bağlılıklarının arttığı ve kurumlarında iş tatmini yaşayarak kendilerini güvende hissettikleri tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmanın sonuçları kullanılarak ülkelerin önemli proje merkezleri olan Savunma Sanayisindeki çalışanlarının kişisel, örgütsel ve toplumsal faydalarının arttırılacağı değerlendirilmektedir.
İş yaşamında algılanan örgütsel adaletin çalışanların örgütsel bağlılığına etkisi: İstanbul ili Büyükçekmece ilçesinde bir uygulama
Örgütlerin zorlu iş yaşamında ayakta durabilmesi ve başarılarını bulunduğu pazarda devam ettirebilmesi, doğru stratejik planlamalara ve örgütüne bağlılık duyan işgörenler ile yoluna devam etmelerine bağlıdır. Örgütlerin en büyük güç kaynağı, elinde bulundurduğu iş gücüdür. İşgörenler kendilerini örgütüne ne kadar bağlı hissederse o kadar iş performanslarında artış olmaktadır. İşgörenlerin performansındaki bu artış örgüt verimini olumlu yönde etkilemektedir. İşgörenlerin örgütlerine olan bağlılığı, örgütlerin onlara karşı adaletli tutumları ile paralellik gösterdiği incelemeler sonucu ortaya konmuştur. Bu incelemeler ışığında görülmüştür ki işverenlerin ve örgüt yöneticilerinin, işgörenlerine karşı olan adaletli tutumu çalışanların bağlılığını olumlu yönde etkilemektedir. Bu durum, hem örgüte hem de çalışana pozitif yansıma yapmaktadır. Bu çalışma, bahsetmiş olduğumuz adalet algısı ile çalışanların örgütlerine olan bağlılıklarını ele almaktadır. Anlattığımız bağlılık süreçleri, çalışan ile örgüt arasındaki ilişkinin kıstaslarını detaylı bir şekilde ortaya koymuştur. Araştırmaya, İstanbul ili Büyükçekmece ilçesinde bulunan devlet ve özel okullarda eğitim veren 354 öğretmen dahil edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin anket cevapları algılanan adaletin olgusunun çalışanların örgütsel bağlılığına olan etkisine ışık tutmaktadır.
Örgütsel bağlılık ve örgütsel adaletin işten ayrılma niyetine etkileri üzerine bir araştırma: Elektrik sektöründe bir uygulama
Çalışmamızın konusu örgütsel bağlılık ve örgütsel adaletin işten ayrılma niyetine etkileri üzerine bir araştırma ve elektrik sektöründe bir uygulamadır. Örgütler ve çalışan açısından işten ayrılma niyeti iyi bir düşünce değildir. Bu durum örgütün hem içeriden hem dışarıdan güvenirliliğini zedelemektedir. Aynı durum çalışan içinde geçerlidir. Çalışan bu kararı verme aşamasın gelene kadar psikolojik işten ayrılma kararını verdikten sonrada işsizlik gibi zorlu süreçlerde geçmektedir. Bu durum neticesinde bir çalışanın işten ayrılma niyetine giremeyeceğini varsayarak bireyi bu düşünceye sevk eden durumlar içerisinde örgütsel bağlılık ve örgütsel adaletin ne derecede önemli olduğunu göstermektedir. İş yaşamında adalet algılamalarını inceleyen bir alan olarak örgütsel adalet, aslında genel olarak yaşamın her kesiminde önemli olan adalet konusunun alt başlığı olarak incelenmektedir. Örgütlerin adil olarak değerlendirilme sürecinde temel olarak üç adalet formu dikkat çekmektedir. Bunlar dağıtım, işlem ve etkileşim adaletidir. Genel olarak dağıtım adaleti, ödeme gibi örgütteki kaynakların dağıtımı esnasında adaletin göz önüne alınmasını, işlem adaleti karar süreçlerinde adalet algılaması düzeyini ve etkileşim adaleti otorite sahiplerinin kişiler arasındaki ilişkilerde adaleti gözetme durumunu ifade etmektedir Bağlılık, herhangi bir örgüt, bir örgütün alt birimi veya meslek grubu gibi sosyal bir birlikteliğe ya da herhangi bir bireye karşı duyulan sadakattir. Örgütsel bağlılık kavramı ise çalışanların istihdam edildikleri işletmenin karakteristik özelliklerine karşı gösterdikleri, (örgütsel hedefleri ve değerleri uygun bulmasını, örgüt içerisinde üstlendiği rolü kabullenmesini, zorlayıcı faktörlerin etkisinden ziyade kendi iradesiyle örgüte karşı aidiyet duygusu geliştirmesini de kapsayan) olumlu duygusal reaksiyonları ifade etmektedir. İşten ayrılma niyeti yönetim bilimi alanında en çok çalışılan örgütsel değişkenlerin başında gelmektedir. İşten ayrılma niyeti üzerinde algılanan alternatif iş seçenekleri önemli rol oynamaktadır. Örgütler çalışanların isteklerini karşılayamadıklarında, çalışanlar iş pazarında aktif bir şekilde iş aramaya başlamaktadır. İşten ayrılma niyeti çalışanın örgütteki rolünü daha fazla yürütmek istememesi ve çalıştığı örgütü bırakma yönündeki çabalarını ifade etmektedir. Çalışmanın literatür kısmı tek bölümden oluşmaktadır ve örgütsel bağlılık kavramı, önemi, örgütsel bağlılık kavramının benzer kavramlar ile ilişkisi, örgütsel bağlılığın boyutları, yaklaşımları, sonuçları açıklanmıştır. Örgütsel adalet kavramı ile ilgili ise örgütsel adalet kavramı, boyutları, örgütsel adalet ile ilgili teoriler, diğer modelleri, örgütsel adaleti etkileyen özellikler ve örgütsel adalet sonuçlarıdır. Son olarak ise işten ayrılma niyeti ile ilgili kavram, etki eden faktörleri, ve sonuçlarından bahsedilerek literatür bölümü sonlandırılmıştır. Çalışmada, örgütsel adalet algıları ve örgütsel bağlılığın işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkilerde aracı değişkenler olarak ele alınmıştır. Bu çalışmanın araştırma bölümünde ise, elektrik sektörü çalışanları üzerinde örgütsel bağlılık ve örgütsel adalet yaklaşımlarının işten ayrılma niyetinin belirlenmesine yönelik uygulanan araştırma metotları üzerinde durulmuştur. Gerçekleştirilen çalışma elektrik alanında faaliyet gösteren toplamda 146 katılımcıya uygulanmış ve katılımcılardan alınan cevaplar SPSS paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Katılımcılara uygulanan anket formu 4 bölümden meydana gelmektedir. Gerçekleştirilen çalışma kapsamında uygulanan analiz yönteminde anket ölçekleri için güvenirlik analizleri, Cronbach Alpha, Faktör Analizi ve KMO Bartlett testleri uygulanmıştır. Anket ölçek ve alt ölçekleri güvenilirliği araştırmaya uygun bulunmuştur. Hipotezlerin testi için ise Korelasyon ve Regresyon testleri uygulanılmış olup hipotezlerin anlamlı olduğu sonucu bulunmuştur. İstanbul elektrik sektöründe örgütsel bağlılık ve örgütsel adaletin işten ayrılma niyetine etkisi olduğu verileri araştırma sonuçlarından elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Adalet, İşten Ayrılma Niyeti
Çalışanların örgütsel adalet algılarının oluşumunda insan kaynakları uygulamalarının etkisi ve buna yönelik araştırma
Bu çalışma, çalışanların insan kaynakları uygulamalarına ilişkin adalet algısının oluşum sürecini inceleyerek, gelecekte bu konuyla ilgili yapılabilecek faaliyetlere fayda sağlamağı amaçlamaktadır. Tez çalışması 4 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, örgütsel adalet kavramı, boyutları, teorileri ve örgütsel adaleti etkileyen faktörler incelenmiştir. İkinci bölümde, insan kaynakları yönetimi kavramı ve insan kaynakları uygulamaları hakkında literatür taraması yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, bu iki kavramın ilişkisi hakkında teorik çerçevede bilgiler verilmiştir. Tez çalışmasının sonuncu bölümünde insan kaynakları uygulamalarının, çalışanların örgütsel adalet algılarının oluşumundaki etkisine yönelik araştırma yapılmıştır. Araştırma anket yöntemiyle oluşturulmuş veriler esasında yapılmaktadır. Anket Azerbaycan'ın Bakü ilinde 3 banka, Uluslararası Azerbaycan Bankası, Rabite ve Express bankaları arasında yapılmıştır. Anket 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, katılımcılar hakkında demografik (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, pozisyon veya unvan, mevcut iş yerinde çalışma süresi ve toplam çalışma süresi) özelliklerin bulunduğu sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde, insan kaynakları uygulamalarına ilişkin 20 ifadeden oluşturulmuş ölçek yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise 18 ifadenin oluşturduğu örgütsel adalete ilişkin ikinci ölçek bulunmaktadır. Araştırmanın amacı, önemi ve yöntemleri hakkında bilgiler verildikten sonra SPSS 23 programında verilerin analizi yapılmaktadır. Öncelikle, demografik özelliklere ve ölçeklere ilişkin betimleyici istatistikler bulunarak tablolarda gösterilmektedir. Daha sonra her iki ölçeğin güvenirlik analizi yapılmaktadır. Sonraki aşamalar sırası ile hipotezlerin analizi ve sonuçların değerlendirilmesidir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, İnsan Kaynakları Uygulamaları ve Örgütsel Adalet Algısı ve İnsan Kaynakları Uygulamaları İlişkisi
Örgütsel adalet, güven, bağlılık ve vatandaşlığın çalışanların performansına etkisi ve buna yönelik bir uygulama: Esenyurt belediyesi örneği
Bilgi toplumuna geçiş süreci ile birlikte önemi giderek artan ve günümüzde bir işletme ya da örgütün en önemli bileşeni haline gelen beşerî sermaye, yönetim sürecinde pek çok bilişsel özellikleri de bünyesinde barındırması açısından kapsamlı bir alan teşkil etmektedir. Örgütsel anlamda işletme yönetiminde değinilen örgütsel adalet, örgütsel güven, bağlılık ve vatandaşlık gibi kavramların günümüzde çalışanların performansları üzerinde etkili olduğu üzerine pek çok araştırma mevcuttur. Öte yandan günümüzde işletme yönetimine benzer şekilde örgütlenmeye başlayan kamu kurumlarında bu değişkenleri bir arada ve kümülatif bir biçimde değerlendiren yeterli çalışma mevcut değildir. Bu nedenle araştırmada, çalışanların performansları üzerinde örgütsel adalet, güven, bağlılık ve vatandaşlığın etkisinin incelenmesi ve ampirik olarak ortaya koyulması amaçlanmıştır. Araştırmada bu bağlamda, İstanbul ili Esenyurt ilçesinde 2017-2018 yılında Belediyenin çeşitli kadrolarında görevli (n=446) çalışan üzerinde anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre örgütsel adalet ve örgütsel güven işgören performansı üzerinde doğrudan etkili olmayıp, örgütsel adalet ve örgütsel güven arasında, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık ile işgören performansı arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Buradan hareketle yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına göre örgütsel adalet güveni, örgütsel güven bağlılığı ve vatandaşlığı getirmekte, bu durum ise işgören performansını olumlu yönde etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel adalet, örgütsel bağlılık, örgütsel güven, örgütsel vatandaşlık, çalışan performansı, belediye, kamu kurumu.
Havayolu işletmelerinde çalışanların örgütsel adalet ve örgütsel bağlılıklarının iş tatminleri üzerindeki rolü
Havayolu işletmelerinde örgütsel adalet ve örgütsel bağlılığın çalışanların iş tatmini üzerindeki etkilerinin araştırıldığı bu çalışmada, kabin memurlarının örgütsel adalet, örgütsel bağlılık ve iş tatmini düzeyleri ölçülmüştür. Araştırmada havayolu işletmelerinde kabin ekibi olarak görev yapan personelin örgütsel bağlılık ve iş tatmini arasındaki ilişki ve kabin memurlarının demografik ve mesleki özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini kabin ekibi memurları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul İli Yeşilköy İlçesinde bulunan Atatürk Havalimanına iniş kalkış yapan sivil havayolu şirketlerinin kabin memurları oluşturmaktadır. Araştırmada niceliksel araştırma yöntemlerinden olan dört soru formundan oluşan anket yöntemi kullanılmıştır. Kabin memurlarının demografik ve mesleki özellikleri kişisel bilgi formu ile araştırılmış ve "Örgütsel Adalet Ölçeği (ÖAÖ)", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği (ÖBÖ)" ve "Minnesota İş Tatmin Ölçeği Kısa Form" kullanılarak yürütülen çalışmanın araştırma grubunu ise Türkiye'de sivil havacılık şirketlerinde çalışan kabin memurları oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda kabin memurlarının genel iş tatmin düzeyi ile örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş alt boyutlardan "İşlemsel Adalet", "Dağıtımsal Adalet", "Etkileşimsel Adalet", "Bilgisel Adalet" ve "Duygusal Bağlılık" boyutlarının Genel İş Memnuniyetini %61,1 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Örgütsel Adalet boyutlarından İşlemsel Adalet, Dağıtımsal Adalet, Etkileşimsel Adalet ve Bilgisel Adalet boyutlarının Genel İş Memnuniyetini %52,2 oranında açıkladığı ve Örgütsel Bağlılık alt boyutlarından Duygusal Bağlılık ve Normatif Bağlılık değişkenlerinin Genel İş Memnuniyetini %48,4 oranında açıkladığı anlamlı bulunmuştur. Kabin memurlarının içsel tatmin düzeylerinin en yüksek ortalamaya sahip boyut olduğu en düşük ortalamaya sahip boyutun ise normatif bağlılık algıları olduğu tespit edilmiştir. Demografik analiz sonuçlarına göre Cinsiyet değişkenine yönelik olarak erkek kabin memurlarının içsel tatmin düzeyinin kadın memurlardan yüksek olduğu tespit edilmiştir. 41-45 yaş arasında olan kabin memurlarının duygusal bağlılık düzeyi 31-35 yaş arasındaki kabin memurlarından yüksektir. Yüksek Okul mezunu kabin memurlarının dışsal tatmin ve genel tatmin algılamaları düzeyi lisans mezunlarından yüksektir. Araştırmanın sonucunda kabin ekibinin örgütsel adalet, örgütsel bağlılık algıları ile ve iş tatmini düzeylerinin arttırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Organizasyonlarda algılanan örgütsel adalet ile çatışma ilişkisi ve bir araştırma
Örgütsel adalet ile ilgili yapılan tüm çalışmalar bu kavramın,işletmeler ve çalışanlar açısından önemini ortaya koymaktadır. Günümüz çalışanları, iş yerlerinde sıklıkla adaletsizliğe maruz kalmaktadır. Çatışma kavramı ise kişiler arasındaki uyuşmazlıkları, zıtlaşmaları ve anlaşmazlıkları ifade etmektedir. Dolayısıyla insanın, değişik fikir ve görüşlerin var olduğu her ortamda çatışma yaşamak kaçınılmaz bir sonuçtur. Örgüt içerisinde yaşanan her türlü olumsuzluk, çalışanları etkileyecek ve bunun sonucunda örgütün performansı, verimliliği ve etkinliği düşecektir. Bu sebepten adalet ile çatışma gibi önemli unsurların bilinçli bir şekilde ele alınması gerekmektedir. bu çalışmada, organizasyonlarda algılanan örgütsel adalet ile çatışma ilişkisi ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, örgütsel adalet boyutu olan dağıtım adaleti cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Ayrıca örgütsel adalet ile örgütsel çatışma arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Araştırmada, örgütsel adalet boyutlarının örgütsel çatışma ile olan ilişkisine de bakılmış, işlemsel ve etkileşim adaleti ile örgütsel çatışma arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Son olarak, adalet boyutlarının örgütsel çatışma üzerindeki etkisi incelenmiş, işlemsel adaletin örgütsel çatışma üzerinde zayıf ama anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler:Algılanan Örgütsel Adalet, Örgütsel Çatışma
Etik liderlik ve örgütsel adalet ilişkisi: Bir araştırma
Bu çalışma da, etik liderlik ve boyutlarının örgütsel adalet ve boyutları üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığı konusu araştırılmaktadır. Bu maksatla etik liderlik kavramı ile ilgili geniş bir literatür taraması yapılmış ve kuramsal çerçevede araştırılmıştır. Aynı şekilde örgütsel adalet kavramı da kuramsal açıdan araştırılarak, bu iki kavram arasındaki ilişkinin kurulması ve açıklanabilmesi amaçlanmıştır. Birinci bölümde, etik, liderlik, etik liderlik ve etik liderlik boyutları kavramsal açıdan ele alınırken, ikinci bölümde adalet, örgütsel adalet ve örgütsel adalet boyutları incelenmiştir. Araştırmanın devamında, etik liderlik ve örgütsel adalet arasındaki ilişki üzerine yapılan daha önceki çalışmalara değinilerek, üçüncü bölümde bu konuda ileri sürülen hipotezleri test etmek için lojistik sektöründe faaliyet göstermekte olan kurumsal bir firma da toplam 196 katılımcı üzerinde anket uygulanmıştır. Bu ankette etik liderlik kavramını ölçmek için katılımcılara etik liderlik ölçeği ve örgütsel adalet kavramını ölçmek için örgütsel adalet ölçeği uygulanmıştır. Daha sonra, bulguların değerlendirilmesi için SPSS 21.0 for Windows istatistik programı ile elde edilen analizlere yer verilmiştir. Son bölümde ise çalışma ile ilgili sonuçlara ve önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Etik, Liderlik, Etik Liderlik, Örgütsel Adalet
Çalışanların örgütsel adalet algılarının işe bağlılık ve iş tatmini üzerine etkisi: Bir araştırma
Zaman geçtikçe kurumlar açısından adaleti sağlamak, izlediği politikalar ile çalışanlarını memnun etmek, toplumsal bir imaj gayesiyle rakip kuruluşlara örnek olmak en büyük çaba haline gelmiştir. Pek tabi bu çabaların özünde de işletmeler, kuruma bağlı insan kaynağını kazanmanın getirisinin mevcut verimliliği artıracağı, bu sayede sürekliliğin sağlanacağı bilincine varmışlardır. İnsan faktörü, örgütler için adalet ne kadar gerekliyse o derece önemli hale gelmiştir. Bu çalışma da, çalışanların örgütsel adalet algılarının, işe bağlılıkları ve iş tatminleri üzerindeki etkisinin ölçümüne yönelik olarak hazırlanmıştır. Araştırma, İstanbul'da bulunan özel bir vakıf üniversitesinin yüksek lisans işletme okuyan ve aynı zamanda farklı iş kollarında çalışan 222 kişiyle anket uygulaması yapılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; çalışanlar açısından algılanan adalet bilinci daha çok dağıtım adilliği ile ilgilidir. Çalışanların işe bağlılıklarında cinsiyet, yaş ve deneyim değişkenlerine göre farklılaşmalar görülmüştür. Aynı zamanda çalışanların dağıtım ve işlem adaletine ilişkin algılarının işe bağlılıkları ve iş tatminleri üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir.
Örgütsel adaletin örgütsel değişime yatkınlık üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Seyahat acentalarında bir uygulama
Hızla değişen dünya düzeninde örgütler, varlıklarını sürdürebilmek için çevrelerinde meydana gelen her konudaki değişimi dikkatle izlemek ve uyum sağlamak durumundadırlar. Örgütlerin değişen koşullara uyum sağlamaları çok kolay olmamakta, değişime karşı bir takım direnişler oluşmaktadır. Adalet özellikle belirsiz durumlarda (değişimin yarattığı belirsizlik gibi) pozitif tutum ve davranışların geliştirilmesinde oldukça önemlidir. Değişim sürecinde çalışanların belirsiz durumdan olumsuz yönden etkilenmeyeceklerine ve dışlanmayacaklarına olan inançları değişime yatkınlıklarını olumlu yönde etkileyecektir. Belirsizlik durumunda örgütsel adalet algısının gücü ve dışlanmanın tam tersi olan örgütle özdeşleşme önem kazanmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen çalışmada, örgütsel adaletin örgütsel değişime yatkınlık üzerindeki etkisi ve örgütsel özdeşleşmenin bu etkideki aracı rolü incelenmiştir. İstanbul'daki A grubu seyahat acentalarında çalışan 381 kişi ile gerçekleştirilen anket çalışması ile elde edilen veriler kurulan hipotezler çerçevesinde test edilmiştir. Modelde yer alan değişkenlerin ve aracı değişken etkisinin test edilebilmesi için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, örgütsel adaletin örgütsel değişime yatkınlığa pozitif yönlü etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel özdeşleşmenin örgütsel adalet ile örgütsel değişme yatkınlık ilişkisinde kısmı aracı bir rol üstlendiği görülmüştür. İşletmede çalışılan süre, sektörde çalışılan süre ve çalışılan bölüm ile modeldeki değişkenler arasındaki ilişkiler ise araştırmanın diğer sonuçları olmuştur. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, Örgütsel Özdeşleşme, Örgütsel Değişime Yatkınlık, Örgütsel Değişime Direnç, Seyahat Acentası.
Örgütsel adaletin iş tatmini üzerindeki etkisi: Beylikdüzü Belediyesi örneği
Dünya kendi düzleminde değişim ve dönüşümler yaşarken işletmeler içerisinde insan faktörünün önemi gittikçe artmaktadır. Örgütler bu değerli faktörün önemini kavrayıp bağlılıkları arttırmaya yönelik çalışmalar yapmaktadır. Günümüz örgütlerinin buna yönelik iş tatmin ve adalet olgusunun hakkaniyet ile uygulanması için azami özen göstermektedirler. Bu nedenle araştırmamızda örgütsel adalet algısı ve iş tatmin arasındaki bağ üzerinde durulmuştur. Çalışmada örgütsel adalet ve iş tatmini ölçekleri kullanılmış olup bunlar arasında ilişkilerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Çalışma İstanbul ilçelerinden biri olan Beylikdüzü ilçesinin belediye çalışanı 128'i erkek, 125'i kadın toplam 253 kişinin dahilinde olmuştur. Çalışma içerisinde uygulanan faktör analizleriyle örgütsel adalet algısının boyutlarının bağıntılılığı gözlemlenmiştir. Korelasyon analizinde iş tatmin ile örgütsel adalet algısının anlamlı ve pozitif ilişki olduğu belirlenmiştir. Çalışma dahilinde uygulanan T-testi sonucunda ise çalışanlarda örgütsel adalet algısının ve iş tatminine yönelik yaklaşımları cinsiyete göre anlamlı bir farklılık barındırdığı gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra iş görenlerin eğitim düzeyi ile adalet algılarında farklılık barındırmadığı gözlemlenmiştir. Çıktılar sonucunda örgüt içerisinde insan kaynakları ve yönetim bölümlerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, İş Tatmini
İnsan kaynaklarının örgütsel adalet, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgüt kültürü algıları üzerine bir araştırma
Son yıllarda artan rekabet ve küreselleşme nedeniyle örgütlerin hayatta kalmaları, yaşamlarını sürdürmeleri gittikçe zorlaşmaktadır. Örgütlerin bu kaos içinde yaşamaları, örgüt içindeki insan kaynaklarının çaba ve gayretlerine bağlıdır. Örgüt içindeki bireylerin örgüte katkılarını ve çabalarını attırılması bazı değişkenlere bağlıdır. Bu değişkenlerden bazıları örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışıdır. Örgütler içerisinde insan kaynaklarının örgüte karşı algılarını olumlu yönde geliştirmek için adaletin temin edilmesi, gönüllü davranışların ve çalışmaların arttırılması, örgüt içindeki ortamın insan kaynaklarının yararına olması gerekmektedir. Bu amaçla insan kaynaklarının algılarını ölçmek ve örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkileri ortaya koymak için bu çalışmalar gerçekleştirildi. Bu çalışmada ilişkisi araştırılan insan kaynaklarının örgütsel adalet algıları, örgüt kültürü algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışı algıları için daha önce Türkçe olarak literatürde bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Daha önce bu üç değişken arasında ikili olarak çalışmaya rastlanılmıştır. Literatür taranarak örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışı hakkında bilgileri araştırılarak bir araya getirildi. Ana çalışmaya geçilmeden önce ölçeklerin geçerlilik ve güvenirlilikleri sağlamak için bir pilot çalışma yapılmıştır. Ana çalışma 300 kişi ile İstanbul ili içinde irtibata geçilen ve bu irtibat sonucunda geri dönüş yapan örgütler ile yapılmıştır. Çalışmada analizlerin gerçekleştirilmesinde SPSS ve LISREL paket programlarından yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örgütsel adalet, örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca çalışmada önerilen tüm hipotezler kabul edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, Örgüt Kültürü, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Algı
Örgütsel adaletin iş tatmini üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetinin aracı rolü: Malatya Turgut Özal Tıp Merkezi
Bu araştırmanın amacı, örgütsel adaletin iş tatmini üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetinin aracı rolünü inceleyerek, bu dört tutumun nedenlerine ve sonuçlarına ışık tutmak ve bu doğrultuda örgütsel adaletin örgütsel bağlılık iş tatmini ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Bu araştırma Malatya Turgut Özal Tıp Merkezi'nde 1 Aralık 2019– 31 Ocak 2021 tarihleri arasında yapılmıştır.250 hemşireyi kapsamaktadır. Anket formu kullanılmış ve cevap verenlerin yargılarına dayanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama araçları olarak "İş Tatmini Ölçeği", "Örgütsel Bağlılık Ölçeği", "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve "İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, iş tatmini üzerinde; örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık, örgütsel bağlılık üzerinde örgütsel adalet, işten ayrılma niyeti üzerinde örgütsel adalet değişkenlerinin anlamlı etkileri olduğu tespit edilmiştir. Anlamlı etkilerin yanında, işten ayrılma niyetinin iş tatmini üzerindeki etkisinin istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca Örgütsel Adalet → Örgütsel Bağlılık → İş Tatmini yolundaki dolaylı etkinin anlamlı olması, Örgütsel Adalet → İş Tatmini yolundaki doğrudan etkinin anlamlı olması, belirtilen yol katsayılarının da pozitif olması nedeniyle; örgütsel bağlılığın örgütsel adalet ile iş tatmini arasındaki ilişkide bütünleyici kısmi aracılık rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların motivasyonunu arttırıcı yönde üst yönetim tarafından destek gören, etkin bir ödül sistemi oluşturulması, yöneticiler personeline karşı liderlik tarzında bir yönetim anlayışı benimsemesi, mümkün olabildiği ölçüde çalışanların yönetimde yer alabildiği karar sistemleri oluşturulması önerilmiştir.
Rol belirsizliğinin, rol çatışmasının, iş stresinin ve örgütsel adaletin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinin sigortacılık sektörü bağlamında araştırılması
Örgütlerin rekabet üstünlüğü sağlayarak başarılı bir şekilde faaliyetlerine devam etmelerinde ve bu başarıyı sürdürülebilir kılmalarında en büyük etken çalışan katkılarıdır. Bu katkıların maksimize edilmesi, çalışanların olumlu örgütsel davranışlar sergilemeleri ile mümkündür. Bu çalışmada, örgütsel performans üzerinde büyük etkisi bulunan çalışanların yaşadığı rol belirsizliği, rol çatışması, iş stresi, örgütsel adalet ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiler incelenmektedir. Verilerin sigortacılık sektörü çalışanlarından anket yöntemi ile elde edildiği çalışmada, yaşanan rol belirsizliği ve rol çatışmasının, çalışanların iş stresi ile pozitif yönde ilişkide olduğu, ayrıca rol belirsizliğinin işten ayrılma niyetini artırdığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde iş stresinin çalışanların işten ayrılma niyetini artırdığı ortaya konmuştur. Elde edilen bulgulara göre, iş stresinin ayrıca rol belirsizliği ve rol çatışmasının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkilerinde aracılık rolü bulunmaktadır. Örgütsel adalet ile alt boyutları olan dağıtım adaleti, prosedür adaleti ve etkileşim adaleti, örgütün etkinlik ve verimliliği için büyük öneme sahip olmakla birlikte, bulgular, rol belirsizliği ve rol çatışması ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide herhangi bir düzenleyicilik etkilerinin bulunmadığını ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları dikkate alındığında, çalışanların refah ve mutluluğunu sağlayıcı yönde yönetsel anlayışa ve politikalara sahip örgütlerin, çalışanların olası işten ayrılma niyetlerinin ve devamında işten ayrılmaların önüne geçerek rekabetçi üstünlük elde edecek şekilde başarılarını artıracakları söylenebilir.
Yöneticilerin işyerinde dini ve batıl inançlarının karar alma tarzlarına etkilerinin örgütsel adalet algılarının düzenleyici rolü altında yerel yönetimlerde araştırılması
Var oluştan buyana, insan yaşamının her dönemi ve her boyutunda, insanların tutum ve davranışlarını etkileyerek yaşamının şekillenmesini sağlayan birçok içsel ve dışsal faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerin en önemlisi ise çeşitli emir ve yasaklar içeren inanç sistemleridir. Günümüzde ise bu inanç sistemleri içerisinde yer alan dini ve batıl inançların insan yaşamında çok fazla etkili olduğu görülmektedir. Zira din psikolojisi, davranış bilimleri ve örgütlerin yönetimi alanında yerel ve uluslararası yazında çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Ancak insanların kıt kaynaklarla mal veya hizmet üreterek hem kendisinin hem de toplumun yaşamını sürdürmesini sağladığı işyerindeki dini ve inançlarına yönelik çok fazla çalışma yapılmadığı görülmüştür. Yerel yazında ise işyerinde dini ve batıl inançlara yönelik çalışmaya rastlanılmamıştır. Özellikle aldıkları kararlar silsilesi ile örgütlerin ve çalışanların geleceğini tayin eden yöneticilerin işyerinde dini ve batıl inançlarının karar alma tarzları üzerinde etkili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı; yöneticilerin işyerinde dini ve batıl inançlarının karar alma tarzları üzerindeki etkisinde örgütsel adalet algısının düzenleyici rolü altında yerel yönetimlerde araştırılmasıdır. Bu araştırmanın anakütlesini, İstanbul il sınırları içerisinde yer alan 39 ilçe belediyelerinde görev yapan alt, orta ve üst düzey yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmada tam sayım yapılarak yöneticilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma kesitsel bir araştırmadır. Araştırma öncesinde İstanbul İli Avrupa yakasında bulunun 4 ilçe belediyesinde görev yapan 313 kişiye yapılandırılmış anket uygulanarak pilot çalışma yapılmıştır. Ana çalışmamızda ise İstanbul İlinin tüm 39 ilçe belediyesinde yönetici olarak görev yapan 450 kişiye yapılandırılmış anket uygulaması ile ulaşılmıştır. Analizler ise Smart-PLS ve SPSS istatistiki paket programları aracılığıyla yapılmıştır. Araştırma bulgularına incelendiğinde yöneticilerin işyerinde dini ve batıl inançlarının karar alma tarzları üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yöneticinin işyerinde dini ve batıl inançlarının karar alma tarzlarının alt boyutları olan sezgisel karar alma, bağımlı karar alma, kendiliğindenanlık karar alma ve kaçınmacı karar alma tarzlarının üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu görülmektedir. Yöneticilerin işyerinde dini ve batıl inançlarının ise karar alma tarzlarının diğer bir alt boyutu olan rasyonel karar alma üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Yöneticinin işyerinde dini inanç ve örgütsel adalet algısı etkileşim teriminin karar alma tarzları üzerindeki etkisinin pozitif yönde ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Yöneticinin işyerinde batıl inanç ve örgütsel adalet algısı etkileşim teriminin karar alma tarzları üzerindeki etkisinin negatif yönde ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın kuramsal katkıları; David Miller'ın Entegrasyon Profili (Tıp) İnanç ve İş Entegrasyon ölçeği Türkçeye çevrilerek yerel yazına katkı sağlanmış ve aynı zamanda işyerinde batıl inanç ölçeği geliştirilerek de hem yerel hemde uluslararası yazına katkı sağlanmıştır. Ayrıca yazında ilk defa çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu bir toplumda işyerinde dini ve batıl inançlara yönelik bir çalışma yapılmıştır. Anket çalışması sonuçları ise örgütlerin yönetimi, davranış bilimleri ve din psikolojisi yazınına katkı sağlamıştır. Diğer bir katkısı ise kurumsal ve kurumsal olmayan tüm inançları kapsayan bir işyerinde inanç modeli ortaya konulmasıdır. Örgütsel uygulamalar da ise ''örgütlerde dini ve batıl inançlara ilişkin farkındalığın ve duyarlılığın artması; dini inançlardan kaynaklanan özel günlere saygı gösterilmesi ve kutlanması; sevgi, saygı, empati ve hoşgörü kültürünün kurum içerisinde yaygınlaştırılıp, farklılıkların artı bir değer olduğu bilincine sahip örgüt kültürünün oluşturulması ve kalıcı hale getirilmesi; örgütsel aidiyet duygusu ve örgütsel bağlılığın oluşturulması ve bu farklılıkların etkin yönetilerek örgüt üyelerinin mevcut bilgi, birikim ve yeteneklerini ortaya koymalarını sağlaması; oluşacak motivasyonla örgütün amaçlarına ulaşması ve rekabet etme kabiliyetini artırmak'' gibi bir çok konuda örgütlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Liselerde görev yapan öğretmenlerin algılarına göre yöneticilerin kullandığı güç tipi ile örgütsel adalet arasındaki ilişki
Bu çalışmada, liselerde görev yapan öğretmenlerin örgütsel güç tipi ve örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu araştırmanın evrenini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında T.C. Millî Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı Şanlıurfa ilindeki merkez ilçelerin devlet liselerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 419 öğretmen ise çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Şanlıurfa ilinin merkez ilçelerindeki devlet liselerinde çalışan öğretmenlere Google Formlar üzerinden gönderilen "Güç Tipi Ölçeği (GTÖ)", "Örgütsel Adalet Ölçeği (ÖAÖ)" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ulaştırılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizleri SPSS 20 programı aracılığı ile yapılmıştır. Verilerin aritmetik ortalama ve standart sapmaları hesaplanmıştır. Değişkenlere göre toplanan verilerin demografik özellikler açısından farklılık gösterme durumunu belirlemede t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testi tercih edilmiştir. Tukey testi kullanılarak anlamlı bulunan F değerinde fark olan gruplar belirlenmiştir. Örgütsel güç tipinin örgütsel adaleti yordama düzeyini belirlemek için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Ortaya çıkan bulgularla katılımcıların örgütsel güç tipi ve örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki ifade edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda; liselerde görev yapan öğretmenlerin, okul yöneticilerinin kullandıkları güç tipi boyutlarından uzmanlık gücü, ödül gücü ve yasal güç boyutlarıyla ilgili algılarının yüksek, zorlayıcı güç ile ilgili algılarının ise diğer boyutlara göre daha düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Liselerde görev yapan öğretmenlerin, okul yöneticilerinin kullandıkları örgütsel güç tipi hakkındaki görüşlerinin okul türü, branş ve görev yaptıkları okuldaki görev süresi değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı; cinsiyet, yaş, mesleki deneyim ve görev yapılan lisedeki çalışma süresi değişkenleri bakımından anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin, örgütsel adalet algılarının ise yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, örgütsel adalet algılarının branş ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmazken, cinsiyet, eğitim durumu, yaş, mesleki deneyim ve görev yapılan lisedeki çalışma süresi değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna varılmıştır. Bu araştırma Şanlıurfa ili merkez ilçeleri ve 419 öğretmen ile sınırlıdır. Araştırmanın örneklemi genişletilerek kapsayıcılığı artırılabilir ve daha fazla veri elde edilerek çalışma yürütülebilir. Aynı araştırma nitel araştırma yöntemleri tercih edilerek betimsel analizler ile irdelenebilir. Araştırma sonucunda Örgütsel Güç Tipi ölçeğinin alt boyutlarından olan uzmanlık gücünün ve ödül gücünün örgütsel adaletin her üç boyutunda da anlamlı yordayıcılar olduğu elde edilmiştir. Yöneticileri bu anlamda güç tipi kullanımı konusunda bilinçlendirmek için düzenli seminerler yapılabilir.
Turizm sektörü çalışanlarının örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki: Otel işletmelerinde bir araştırma
Bu tez çalışmasının amacı, turizm sektöründe çalışan işgörenlerin örgütsel adalet algılarının örgütsel bağlılıkları üzerine etkisinin olup olmadığını incelemek ve aralarındaki ilişkiyi tespit etmektir. Bu çerçevede otel çalışanlarının adalet algıları, bağlılık ve davranımlarının cinsiyet, yaş, çalışma süresi, unvan gibi demografik değişkenlerden etkilenip etkilenmediği ve etkilenme nedenleri bu araştırmanın kapsamı içerisinde ele alınmıştır. Çalışma genel olarak üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde örgütsel adaletle ilgili temel kavramlar kapsamında adalet kavramının alt boyutları, farklı kavramlar ile olan ilişkisi, aşamaları, sebep ve sonuçlarını gösteren kuram bilgilerine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümde örgütsel bağlılıkla ilgili teorik temel kavramlar, bağlılık türlerinin sınıflandırılması ve bağlılığı etkileyen faktörler üzerinde durulmaktadır. Üçüncü ve son bölümde ise yapılan alan çalışmasından elde edilen birincil kaynak verileri analiz edilmiş ve ilgili ölçekler ışığında değerlendirilerek yorumlanmıştır. Bu araştırmanın evrenini TRB2 bölgesinde yer alan Van ilinde bulunan 3, 4 ve 5 yıldızı bulunan 19 adet otel işletmesinde görevli çalışanlar oluşturmaktadır. Çalışmada 221 kişiye anket uygulanmıştır. Anketler birebir veya google formun uzantılarıyla uygulanmıştır. Üç ayrı bölümde sunulan anket formlarında demografik özelliklerle birlikte adalet algısı boyutları ve bağlılık düzeyi ifadeleri yer almaktadır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 23 programından yararlanılmıştır. Sonuç olarak otel çalışanlarının yüksek adalet algısına sahip oldukları ve adalet algısı ile bağlılık düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.