Güneydoğu Anadolu bölgesinde meme kanserinde tanı ve tedavide gecikme sebepleri

Amaç: Bu çalışmanın asıl amacı meme kanserinde bölgemizde hasta ilişkili ve sağlık sistemi ilişkili gecikmede etkili olan faktörlerin incelenmesidir Materyal ve Metod: Bu çalışmada 2012 Aralık -2014 Temuz tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğine başvuran 100 Meme kanserli hasta incelendi. Hedef popülasyon; anketin yapılmasından önce son 6 ay içerisinde 18 yaş ve üstündeki Meme Kanser tanısı almış, tedavisi alan veya almakta olan kadınlardır. Çalışmanın amacı doğrultusunda hastalara bilgi vermek amaçlı görüşmeler düzenlendi. Hastaların onamı alındı, hastalar çalışma anketini doldurdu. Anket 4 bölüm ve 25 sorudan oluşmaktaydı (hasta ve sistem ilişkili faktörler, demografik veriler ve kanser evresinin değerlendirilmesi) Blgular: Hastaların sadece %13 periyodik muayene sırasında, sadece bir hasta mamografik kontrol sırasında tespit edilmiş, diğer tüm hastalar meme semptomları ortaya çıktıktan sonra fark edilmiş. Çalışmamızda %57 hastamız meme de kitle şikayeti,%24' te meme ağrısı ile polikniğimize başvurmuştu, Hastalarımızın %84'ü şikayetleri ile ilgili olarak genel cerrahi doktoruna başvurmuş, %3'lük küçük bir kesim aile hekimine başvurmuştu. Çalışmamızda meme kanseri aile öyküsü %14 idi. Hastalarımızın %82'i ilk bir hafta içinde mamografi çekımi yapılabilmişti. Hastaların %78' inin meme biyopsi alma işlemi ilk bir haftada yapılmış olup, biyopsi inceleme sonuçları %87 oranında 2-4 haftalar arasında çıkmıştır. Hastalarımız tedavi başlangıcı %94'lük bir kısımda 4-6 haftalar arasında olmuştu. Hastalarımızın %59'luk kısmı 50 yaş altında idi. Hastalarımızın %72' sinde okuma yazma yoktu. Hastalarımızın %82'i işsiz/ev hanımıydı. Hastalarımızın %63 mamagrafi davetinı almadığını, kalanların ise mamografi daveti alıp almadıkları konusunda bilgi sahibi değillerdi. Hastalarımızın %65'i memedeki tümörün kaç cm çapında olduğunu, %73'ü lenf bezlerinin etkilenip etkilenmediğini, %58'i hastalığın vucudun başka yerinde olup olmadığını bilmiyorlardı.Hastalarımızın polikniğimize başvurmaları esnasında %72' sine herhangi bir tadavi başlanılmamış,%15'ine daha önce meme cerrahisi geçirmiş olduğu,%11'inin kemoterapi aldığı,%1'inin diğer tedavilerden aldığı ancak hangi tedavi aldığını bilmediği, %1 hastamızın da sorumuza cevap vermeyenlerden oluşmaktaydı. Hastalarımızın %30'una sentinel lenf nodu biyopsisi ile beraber meme koruyucu cerrahi, %5'i sentinel lenf nodu biyopsisi ile beraber mastektomi, %7 axiller disseksiyonla beraber meme koruyucu cerrahisi, %23'üne modifiye radikal mastektomi yapılmıştı. Hastalarımızın %93' ü meme kanserinin hangi evrede olduklarını bilmiyorlardı. Sonuç : Sonuç olarak meme kanserinde tanıda gecikme olması tanı konulduktan sonraki süreçte önemli değişimler oluşturmaktadır. Tanı ve tedavideki gecikmede hastanın yaşı, okuma yazma bilip bilmemesi, duygusallık durumu, sağlık sistemi etkılı olabilmektedir. TGZ'nin azaltılmasında kadınların ve sağlık çalışanlarının meme kanser hakkındaki bilgisinin artması, bölgemizde özellikle birinci sağlık kuruluşlarının büyük sorumluluk alarak polikniklerine başvuran bayanların meme ile ilgili şikayetlerinde endişelenmemesi ve memedeki lezyonların farkındalığında olmaması , memede meydana gelen lezyonların önemsemeleri, 40 yaş üstü bayanlarda mutlaka mamografi çektirmeleri sağlamalarına yönelik diyalogların geliştirmeleri gerekmektedir. Bölgemiz ve ülkemiz için meme kanseri açısından tarama programlarının yapılmasını zorunluluk kılmaktadır