890
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İlkokul 1, 2 ve 3.sınıf öğrencilerinin canlılık ile ilgili kavramları algılama düzeylerinin çizim tekniği ile belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 1., 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin canlılık ile ilgili kavramları algılama düzeylerinin çizim tekniği ile belirlenmesidir. Araştırmada fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Afyonkarahisar ilindeki ilkokullarda öğrenim görmekte olan basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 233 birinci, 308 ikinci ve 397 üçüncü sınıf olmak üzere toplam 938 ilkokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplamasında "Çizim Tekniği ile Canlılık Algılarını Belirleme Formu" kullanılmıştır. Öğrencilerin çizimlerinin değişkenler ile ilgili olan ilişkilerini analiz etmek için Ki-kare testi kullanılmıştır. Öğrencilerin canlılık ile ilgili kavram algılarının; cinsiyet, yaşam alanları, kardeş sayıları ve dijital ortam kullanma sürelerine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Canlı, cansız, algı, çizim tekniği.
İlkokul beden eğitimi ve oyun dersi oyun oynuyorum derleme kitapçığında yer alan çocuk oyunlarının değerler açısından incelenmesi ve buna yönelik sınıf öğretmenlerinin görüşleri
Bu araştırmanın temel amacı, ilkokul Beden Eğitimi ve Oyun dersinde kullanılan Oyun Oynuyorum Derleme Kitapçığında yer alan çocuk oyunlarının değerler açısından incelenmesi ve Beden Eğitimi ve Oyun dersinde öğrencilere kazandırılan değerlere ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin belirlenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek gerçekleştirilen araştırmanın verileri doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla elde edilmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını Oyun Oynuyorum Derleme Kitapçığında yer alan oyunlar ve 21 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Oyun Oynuyorum Derleme Kitapçığında yer alan 285 oyun 27 değer temel alınarak doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Ayrıca Erzurum il, ilçe ve köylerinde görev yapmakta olan 21 sınıf öğretmeninden yüz yüze bireysel görüşmeler ile veriler toplanmıştır. Değerler analiz edilirken Oyunlarda Yer Alan Değerleri İnceleme Formu kullanılmıştır. Doküman incelemesi sonucunda Oyun Oynuyorum Derleme Kitapçığındaki oyunlarda en fazla yer alan değerler; yardımlaşma-dayanışma, çalışkanlık ve adil olma; oyunlarda en az yer alan değerler ise hoşgörü, aile birliğine önem verme ve iyimserlik olarak belirlenmiştir. 1.sınıf oyunlarında en fazla değer içeren oyun; Doğruyu Yapıştır Oyunu Kazan, 2.sınıf oyunlarında Asiye As, Aç Kuşlar 3. Sınıf oyunlarında Sporcu Hikâyesi, 4.sınıf oyunlarında Düşün-Bil-Bul oyunudur. Görüşmeler sonucunda öğretmenlerin çoğu, Oyun Oynuyorum Derleme Kitapçığı ve Fiziksel Etkinlik Kartlarından haberdar olduklarını; ancak çeşitli nedenlerle bu kitapçık ve kartlardan çok fazla yararlanamadıklarını belirtmişlerdir. Bunun sonucunda öğretmenler kitapçık ve kartlardaki oyunların yöresel farklılıklar, fiziki imkânlar ve kalabalık sınıflar gibi etkenler dikkate alınarak yeniden düzenlenebileceği önerisinde bulunmuşlardır. Beden Eğitimi ve Oyun yolu ile çocuğun saygı, sevgi, empati başta olmak üzere pek çok değeri kazandığını, bu değerleri kazandırırken çeşitli sorunların yaşandığını; ancak bu sorunları farklı çözüm yollarıyla çözmeye çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Bu anlamda sınıf öğretmenleri Beden Eğitimi ve Oyun dersini daha etkin kullanarak bu derste değer öğretimine ağırlık verebilir. Oyun Oynuyorum Derleme Kitapçığındaki eksiklikler gözden geçirilerek tekrar düzenlenebilir. Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Oyun, Beden Eğitimi ve Oyun, Sınıf Öğretmeni.
Sınıf öğretmenlerinin 2013 3. sınıf fen bilimleri dersi öğretim programının uygulanmasına yönelik tutumları
2013 yılında uygulamaya konulan ilkokul 3. sınıf Fen Bilimleri öğretim programının uygulanmasına ilişkin sınıf öğretmenlerinin tutumlarını belirlemeyi amaçlayan bu araştırma nicel verilere dayalı genel tarama modelinde bir araştırmadır. Yapılan inceleme sonucunda (α=784) kişilik bir evreni (n=303) kişiden oluşacak bir örneklem grubunun 0,05 anlamlılık ve % 5 hoşgörü düzeyinde temsil edebileceği, evrenden oransal olarak tabakalı (zümrelere göre) örnekleme alma yöntemiyle seçilmesi düşünülmüştür. Veri toplama aracı olarak Savran (2002) tarafından hazırlanan tutum ölçeği uyarlanarak gerekli izinlerden sonra uygulanmıştır. Araştırmanın genelinde; sınıf öğretmenlerinin yeni uygulamaya konulan ilkokul 3. sınıf Fen Bilimleri Öğretim Programının uygulanmasına ilişkin "genel, üniteler ve öğrenci kazanımları, öğrenme ve öğretme etkinlikleri, ölçme ve değerlendirme" boyutlarında orta düzeyde bir görüş belirttikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Çocuk dergilerinin sosyal bilgiler öğretim programındaki değerler açısından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan 18 değere Türkiye'de yayınlanan çocuk dergilerinde ne oranda yer verildiğini ortaya çıkarmaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Veriler Türkiye'de en fazla okuyucuya sahip 4 farklı çocuk dergisinin toplam 24 sayısından elde edilmiştir. Araştırmada veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, ülkemizde yayınlanan çocuk dergilerinin değerler eğitimi amacıyla eğitsel bir araç olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, çocuk dergilerinde en fazla yer verilen değerler; bilimsellik, estetik, duyarlılık, çalışkanlık ve sevgi değerleri olarak tespit edilmiştir. Çocuk dergilerinin; adalet, bağımsızlık, tasarruf, eşitlik ve vatanseverlik değerlerine ise çok az yer verdikleri görülmüştür. TRT Çocuk Dergisinde en sık rastlanan değerler estetik, bilimsellik ve duyarlılık değerleri; en az rastlanan değerler ise vatanseverlik, adalet, tasarruf değerleri olarak belirlenmiştir. Bilim Çocuk Dergisi'nde en fazla bilimsellik, estetik ve sevgi; en az adalet, bağımsızlık ve tasarruf değerlerine vurgu yapıldığı; Araştırmacı Çocuk Dergisi'nde "bilimsellik, estetik ve çalışkanlık" en fazla rastlanan olurken, "bağımsızlık, adalet ve vatanseverlik" değerleri en az rastlanan değerlerdir; National Geographic Kids'de ise en fazla rastlanan değerler, bilimsellik, duyarlılık ve çalışkanlık olarak görülürken; en az adalet, bağımsızlık ve vatanseverlik değerleri görülmüştür.
Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersi kapsamında çevre olanaklarından yararlanabilme düzeyleri: Tarsus ilçesi örneği
Sosyal bilgiler dersinde öğretmenlerin çevre olanaklarından yararlanabilme düzeylerini belirlemeyi amaçlayan bu araştırma tarama modelinde desenlenmiş olup nicel veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Mersin ili Tarsus ilçesinde ilkokullarda görev yapmakta olan 349 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutuna ilişkin verilerin toplanmasında Öğretmenlerin Çevre Olanaklarından Yararlanabilme Düzeylerini Belirleme Anketi kullanılmıştır. Araştırmada cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar için t testi, mesleki kıdem, görev yaptıkları ilçede görev süreleri, okuttukları sınıf düzeyleri ve yaş değişkenleri açısından yapılan karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Farklılığın belirlendiği durumlarda da, farklılığın hangi gruplar arasında gerçekleştiğini ortaya koymak için Scheffe testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersi kapsamında çevre olanaklarından yararlanmak için çevreyi daha çok tanıdıkları, resmi kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaptıkları, planlama yaparken doğal ve kültürel çevrenin özelliklerini daha çok dikkate aldıkları ve yerel kaynaklara önem verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmenleri, sosyal bilgiler, çevre olanakları.
Eğitim fakültesi öğrencilerinin çevre eğitimine yönelik öz yeterlik inançlarının belirlenmesi
Bu araştırmada sosyal bilgiler öğretmenliği, sınıf öğretmenliği ve okul öncesi öğretmenliği adaylarının çevre eğitimi öz-yeterlik inanç düzeyleri incelenmiştir. Ayrıca, öğretmen adaylarının çevre eğitimi öz-yeterlik inanç düzeylerinin cinsiyet, öğrenim görülen program, ailenin gelir düzeyi ve en uzun yaşanılan yerleşim yeri ile ilişkisi araştırılmıştır. Araştırmaya 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Afyon Kocatepe Üniversitesi sosyal bilgiler öğretmenliği, sınıf öğretmenliği ve okul öncesi öğretmenliği programına kayıtlı 193 öğretmen adayı katılmıştır. Tarama modeli ile yapılan çalışmada veriler öğretmen adaylarından sınıf ortamında toplanmıştır. Verilerin analizinde normallik varsayımının karşılandığı durumlarda t-test veya ANOVA, karşılanmadığı durumlarda ise Mann-Whitney U testi veya Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; öğretmen adaylarının çevre eğitimi öz-yeterlik ölçeğinden aldıkları en düşük puan 34, en yüksek puan 75 ve ortalama 50.50'dir. Araştırmanın bulguları, kadın öğretmen adayların akademik yetkinlik ve sorumluluk alt boyutlarında çevre eğitimi öz-yeterlik inançlarının erkek öğretmen adaylara göre daha yüksek olduğunu, toplamda ve diğer alt boyutlarda cinsiyete göre farklılık olmadığını göstermiştir. Sınıf öğretmen adaylarının toplam öz-yeterlik algısının sosyal bilgiler öğretmen adaylarına göre; sınıf ve okul öncesi öğretmen adaylarının çevre eğitimi öz-yeterlik algısı sorumluluk algısı alt boyutu puanlarının sosyal bilgiler öğretmen adaylarına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının çevre eğitimi öz-yeterlik algılarını geliştirmek için öneriler sunulmuştur.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki farkındalıkları: Betimsel bir çalışma
Bu çalışmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada genel tarama modelinin alt türü olan betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik farkındalıklarını belirleyebilmek amacıyla Morgil, Seçken, Yücel, Özyalçın Oskay, Yavuz ve Ural (2006) tarafından geliştirilen 39 maddeden oluşan "Yenilenebilir Enerji Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017–2018 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 430 Sosyal Bilgiler öğretmen adayı (260 kız, 170 erkek) oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarının demografik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veri toplama süreci sonunda elde edilen veriler istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler normal dağılım göstermediği için gruplar arası farklılığın analiz edilmesinde Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri uygulanmıştır. Elde edilen verilerle öğretmen adaylarının yenilenebilir enerjiye yönelik farkındalıkları; cinsiyet, üniversite, sınıf düzeyi, daimi ikamet, yaşadıkları bölge ve genel not ortalaması değişkenleri yönünden incelenmiştir. Araştırmada Sosyal Bilgiler Öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki farkındalıklarının sadece sınıf düzeyi yönünden farklılık gösterdiği görülmüştür. Sınıf düzeyleri arasındaki farklılık ise 1. ve 4. sınıflar arasındadır. Bununla birlikte Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki farkındalıklarının cinsiyet, üniversite, daimi ikamet, yaşadıkları bölge ve genel not ortalamalarına göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları, Yenilenebilir Enerji, Enerji Kaynakları, Öğretmen Adaylarının Farkındalıkları.
İslamiyet öncesi Türk tarihi ile ilgili konuların sosyal bilgiler dersi öğretim programlarına yansımaları (1924-2017)
Bu araştırmada 1924'ten 2017'ye kadar çıkarılan programlar, İlkokul Sosyal Bilgiler Programları ve Ortaokul Sosyal Bilgiler Programları olarak kronolojik sıraya göre incelenmiştir. Bu programlarda yer alan Türk Milli Eğitiminin Genel Amaçları, Sosyal Bilgiler dersinin amaçları, İslamiyet öncesi Türk tarihi konularının programda yer alış şekli ve ders kitaplarında nasıl ele alındığı belirlenmiştir.Araştırmanın süreci tarihsel bir konuya dayandığından literatür tarama yöntemi, açıklayıcı ve tanımlayıcı yöntem kullanılmıştır.Araştırmanın yöntemi nitel araştırma modellerinden durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırmada 1924, 1930, 1948, 1956,1961, 1968, 1971, 1989, 1995, 1997 ilkokul programları ile 1930, 1931, 1938, 1949, 1951, 1961, 1970, 1995, 2005 ve 2017 ortaokul programları ve bu programlar çerçevesinde okullarda okutulan Tarih, Milli Tarih ve Sosyal Bilgiler ders kitapları incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda 1924'ten 2017'ye kadar yapılan ilkokul ve ortaokul Sosyal Bilgiler programlarında İslamiyet öncesi Türk tarihi konularının hem siyasi hem kültür-medeniyet tarihinin yer aldığı görülmüştür. 1924'ten 2017'ye kadar olan süreçte ders içeriğinin kapsamının giderek daraldığı ve konuların daha genel bir anlatımla programlarda ve ders kitaplarında yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sosyal bilgiler öğretiminde öğrenci tasarımlı dergilerin akademik başarıya ve derse olan tutuma etkisi
Bu çalışmada öğrenci tasarımlı olarak hazırlanan sosyal bilgiler dergisinin sosyal bilgiler dersinde başarıya ve derse olan tutuma olumlu bir etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmada yöntem olarak karma model uygulanmıştır. Çalışma 2018-2019 öğretim yılı Afyonkarahisar ili Başmakçı ilçesi Yaka Ortaokulu 7. sınıf öğrencilerini kapsamaktadır. Deney grubu 17 öğrenciden, kontrol grubu da 16 öğrenciden oluşmuştur. Deney grubuna 7. sınıf Sosyal Bilgiler Öğretim Programının ilk üç ünitesini kapsayacak şekilde ders kazanımlarına uygun olarak ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri göz önünde bulundurularak şiir yazma, skeç-drama oynama, pandomim yapma, röportaj yapma, hikaye yazma, mektup yazma, biyografi hazırlama, karikatür çizme, araştırma-inceleme yapma, resim yapma, fotoğraf çekme, türkü söyleme, film izleyip kritiğini yapma gibi etkinlikler yaptırılmış ve bu etkinlikler 3 sayılık bir dergi haline getirilmiştir. Kontrol grubunda ise dergi kapsamında etkinlikler yaptırılmadan üniteler işlenmiştir. Gruplara uzman görüşü alınarak güvenirlikleri kanıtlanmış 25 maddelik çoktan seçmeli test ile Demirve Akengin(2010)'in Sosyal Bilgiler Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgulara göre deney grubundaki öğrencilerin son test başarı puanları açısından kontrol grubundaki öğrencilere göre daha başarılı olduğu gözlenmiştir. Öğrenci tasarımlı sosyal bilgiler dergisinin deney grubundaki öğrencilerin derse yönelik tutumlarına öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen verilere göre pozitif yönde etkili olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler,başarı, öğrenci tasarımlı dergi,öğrenci, öğretim
Küreselleşmenin 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarına yansıması
Sosyal Bilgiler içerik ve kapsam olarak çok geniş bir yapıya sahiptir. Aynı şekilde küreselleşme kavramının da bir sınırı yoktur. Dünyada yaşanan gelişmeler doğrultusunda yani küreselleşme ile birlikte Sosyal Bilgiler de kendini sürekli yenilemektedir. Bu araştırmada 1978, 1990, 2001 ve 2017 yılları arasında devlet okullarında okutulan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarına küreselleşmenin içerik ve görsel tasarım yönünden etkilerinin neler olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır. 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yönteminden yararlanılarak analiz edilmiştir. Ders kitaplarından veri elde etmek için kullanılan kontrol listesi, araştırmacı tarafından yapılan literatür taraması sonucu oluşturulmuştur. Küreselleşmenin eğitim, siyasi, bilim ve teknoloji, sosyokültürel ve ekonomik yansımalarından 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında geçmişte siyasi yansımanın günümüzde ise bilim ve teknoloji yansımasının daha çok kendilerini ders kitaplarında gösterdiği görülmüştür. İncelenen bütün kitaplarda ise küreselleşmenin sosyokültürel yansımasının ilk sırada olduğu tespit edilmiştir. Yine geçmişten günümüze doğru 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarındaki görsellerdeküreselleşmenin etkisini artırdığı tespit edilmiştir. Küreselleşmenin farklı ders, farklı kademe ve farklı yönlerdeki etkilerinin tespitine yönelik çeşitli çalışmalar gerçekleştirilebilir. Anahtar Kelimeler:Sosyal bilgiler, ders kitapları, küreselleşme
Sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile yaşam ve 21. yüzyıl öğreten beceri düzeyleri arasındaki ilişki
21. yüzyılda meydana gelen yenilikler yaşamın farklı boyutlarını etkilemektedir. Meydana gelen değişimleri yakalayabilmek için bireylerin yaşamının her döneminde öğrenmeyi sürdürmelerini gerekmektedir. Yaşam boyu öğrenmenin sürdürülebilmesi için öğrenmenin temel taşlarından biri olan öğretmenlerin 21. yüzyıla uygun bilgi ve becerilerle sahip olması önemlidir. Bu araştırmanın temel amacı sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerine, yaşam becerilerine sahip olma düzeyleri ve 21. yüzyıl becerileri düzeylerini belirleme ve bunlar arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli ile yapılmış betimsel bir araştırmadır. Araştırma Batman ilinde görev yapan 328 sınıf öğretmeniyle yürülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerini belirlemek için Yelkin Diker Coşkun (2009) tarafından geliştirilen "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği", Bolat ve Balaman (2017) tarafından geliştirilen "Yaşam Becerileri Ölçeği" ve Orhan ve Kurt (2016) ''21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Kullanım Ölçeği'' kullanılarak veriler toplanmıştır. Veriler istatistik paket programıyla değerlendirilmiştir. Söz konusu güvenilirlik analizine tâbi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda sınıf öğretmenlerinin Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri alt boyutlarında en düşük ortalama "Motivasyon" en yüksek ortalama ise "Öğrenmeyi Düzenlemede Yoksunluk'' olarak belirlenmiştir.. Yaşam Becerileri alt boyutlarında en yüksek ortalama "Yaratıcı Düşünme ve Eleştirel Düşünme Becerileri" ve "İletişim Kişilerarası İlişki Becerileri"dir. Öğretmenlerin 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri düzeyi ortalamanın üzerindedir. Ayrcıa demografik değişkenlere göre yaşam boyu öğrenme eğilimleri, yaşam ve 21. yüzyıl öğreten becerileri farklılaşmaktadır. Yaşam boyu öğrenme olumlu eğilimlerinin artması, olumsuz eğilimlerinin azalması ve yaşam becerilerinin artması 21. yüzyıl öğreten becerileri kullanımınının artırmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin, yaşam boyu öğrenme sürecine aktif katılımlarını sağlamak için, yaşam boyu öğrenen ve öğreten bireyler olmalarına fırsat veren etkinlikler düzenlenebilir. Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlerinin söz konusu öğrenme etkinliklerine katılımları ile ilgili olanak ve problemler araştıralabilir. Araştırmada değişkenler arasında ortaya çıkan farklı sonuçların sebeplerine yönelik araştırmalar yapılabilir. Anahtar Kelimeler: Yaşam boyu öğrenme, yaşam becerileri, 21. yüzyıl becerileri
Üniversiteye girişte sosyal bilgiler öğretmenliği tercih nedenleri: Karşılaştırmalı bir inceleme
Araştırma Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının büyük bir kısmının mesleği sevdiği için tercih ettiği görülmüştür. Ancak puanı bu alana yettiği için ve açıkta kalmamak için tercih edenlerin de önemli bir orana sahip olduğu göze çarpmaktadır. Bu araştırmada 2014 yılında Türkiye genelindeki altmış üniversitede öğretim veren Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümlerinden taban puanlarına göre dört grup oluşturulmuş ve içlerinden birer üniversite seçilmiştir. Araştırmada bu dört üniversitenin 1. ve 4. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının bu ana bilim dalını seçme nedenlerini karşılaştırma amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek amacıyla tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya dört üniversitenin 1. ve 4. Sınıflarında okuyan 345 öğretmen adayı katılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, tercih, öğretmenlik mesleği, karşılaştırmalı
Sınıf öğretmenlerinin kültürel sermaye yeterlikleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi: Siirt ili örneklemi
Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin kültürel sermaye yeterlikleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarını incelemektir. Betimsel ve ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan araştırmanın örneklemini, Siirt il merkezi ve ilçelerinde görev yapan ve basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 380 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", Avcı (2015) tarafından geliştirilen "Kültürel Sermaye Yeterlik Ölçeği" ve Yıldırım (2016) tarafından geliştirilen "Çokkültürlü Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği" olmak üzere üç bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, öğretmenlerin kültürel sermaye yeterlikleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarını ortaya koymak amacıyla betimsel istatistikler (yüzde, aritmetik ortalama, frekans, standart sapma) ile değişkenler arası farkı ortaya koymak için t-testi ve ANOVA testlerinden yararlanılmıştır. Öğretmenlerin kültürel sermaye yeterlikleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının farklı boyutlardaki ilişkilerini ortaya koymak için ise Korelasyon Analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; sınıf öğretmenlerinin "kültürel sermaye yeterlik" düzeyleri "yüksektir". Öğretmenlerin kültürel sermaye yeterlik düzeyleri yaş, anne eğitim düzeyi ve mesleki kıdem yılı değişkenlerine göre anlamlı fark göstermiş; cinsiyet, kardeş sayısı, baba eğitim düzeyi, aylık geliri, okul öncesi eğitim alma durumu, yükseköğretim öncesi hayatının büyük kısmını geçirdiği yer değişkenlerine göre anlamlı fark göstermemiştir. Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının ortalaması ölçek toplamında "katılıyorum" düzeyinde olup çokkültürlü eğitime yönelik tutumları cinsiyet, yaş, kardeş sayısı değişkenlerine göre anlamlı fark göstermiştir. Ayrıca, yapılan korelasyon analizi sonucunda katılımcıların kültürel sermaye yeterlikleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumları arasında pozitif yönde, orta düzeyde, anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre öğretmenlerin kültürel sermaye yeterlik düzeyleri arttıkça çokkültürlü eğitime yönelik tutumları da artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmenleri, Kültürel sermaye, Çokkültürlü eğitim, Tutum.
4.sınıflarda tasarım temelli fen eğitimi uygulamaları
Günümüzde ülkeler arasında sürdürülen teknoloji ve mühendislik çalışmalarında üretim olarak geride kalmamak için eğitimde yaşam becerilerinin kazandırılmasına önem verilmektedir. Öğrencilere yaşam becerilerini kazandırma ve bu becerileri günlük yaşama adapte etme isteği tasarım temelli fen eğitimi uygulamalarına önem katmaktadır. Bu çalışmada, tasarım temelli fen eğitimi (TTFE) uygulamalarının öğrencilerin temel becerileri, bilime yönelik tutumları ve bilimsel yaratıcılık becerileri üzerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Mahir Özgür Damar İlkokulu'nun 4. sınıflarında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada "Bilime Yönelik Tutum Ölçeği", "Bilimsel Yaratıcılık Ölçeği" ve "Temel Beceriler Ölçeği'' kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında istatistik paket programıyla değerlendirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı-deneysel desenin bir türü olan ön test-son test kontrol gruplu model kullanılmıştır. Beş haftalık uygulama süreci, 4. sınıf "Basit Elektrik Devreleri", "Kuvvetin Etkileri" ve "Uygulamalı Bilim" ünitesini kapsamaktadır. Araştırmada tasarım temelli fen eğitimi uygulamalarının öğrencilerin bilime yönelik tutumları üzerinde anlamlı etkisi görülmezken, bilimsel yaratıcılık becerisi ve temel becerileri üzerinde anlamlı olumlu yönde etkisi olduğu görülmüştür. 4. sınıf öğrencilerinin, bilime yönelik tutumlarını olumlu yönde geliştirmek, temel becerileri ve bilimsel yaratıcılık becerilerinde gelişim sağlamak için, günlük yaşamda karşılaşacakları problemleri çözmeye fırsat tanıyan etkinlikler ders içinde arttırılabilir. 4. sınıf öğrencileri için söz konusu öğrenme ortamı sağlanması ile ilgili olanak ve problem durumları oluşturulabilir. Araştırma sonuçlarında gözlenen değişkenler arasındaki farklı durumların sebeplerini araştıran yönde çalışmalar yapılabilir.
İlköğretim beşinci sınıf fen bilgisi dersi ısı ve ısının maddedeki yolculuğu ünitesinde çoklu zeka kuramı tabanlı öğretimin öğrenci başarısı, tutumu ve hatırda tutma üzerindeki etkileri
VI ÖZET İlköğretim Beşinci Sınıf Fen Bilgisi Dersi Isı Ve Isının Maddedeki Yolculuğu Ünitesinde Çoklu Zeka Kuramı Tabanlı Öğretimin Öğrenci Başarısı, Tutumu Ve Hatırda Tutma Üzerindeki Etkileri Güzin Özyılmaz Akamca Bu araştırmada, İlköğretim fen bilgisi öğretim programında Isı ve Isının Maddedeki Yolculuğu ünitesinde Çoklu Zeka Kuramı tabanlı öğretimin öğrenci başarısı, tutumu ve hatırda tutma üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ayrıca Seber tarafından geliştirilen Çoklu Zeka Alanlarında Kendini Değerlendirme Ölçeği kullanılarak ünite sonrasında öğrencilerin kullandıkları zeka alanlarında farklılık olup olmadığı da araştırılmıştır. Araştırma deneysel bir çalışma olup, 2002-2003 öğretim yılının II. Döneminde Buca Meşkure Şamlı İlköğretim Okulu beşinci sınıf öğrencileri ile S hafta süresince yürütülmüştür. Beşinci sınıflardan 2 şube rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Kontrol grubu dersleri geleneksel şekilde işlerken, deney grubu Çoklu Zeka Kuramı ile hazırlanmış ders planları ile işlemiştir. Araştırmada Fen Basan Testi, Fen Tutum Ölçeği ve Çoklu Zeka Alanlarında Kendini Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada öntestler bağımsız t testi ile, diğer testler ise Tekrarlayan Ölçümler için Anova testi ile SPSS 10.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde anlamlılık düzeyi.05 olarak alınmıştır. Sonuç olarak, Çoklu Zeka Kuramının beşinci sınıf öğrencilerinin fen başarılarında ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığında manidar bir etkisi bulunurken, fene yönelik tutumlarında manidar bir etkisi bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Çoklu Zeka Kuramı, Fen Eğitimi, Fene Yönelik Tutum
Portekiz'de ilk ve orta dereceli okullarda coğrafya eğitim ve öğretiminin müfredat, metot ve araç-gereçler açısından değerlendirilmesi
Avrupa Birliği üyesi olan Portekiz, geçmişinden gelen sosyal, kültürel ve ekonomik gelişmişliğin vermiş olduğu refah düzeyinin yüksek olmasıyla eğitim alanında önemli adımlar atmıştır. Portekiz'de eğitim genel olarak Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Ayrıca başkent dışındaki yerlerde de Eğitim ve Bilim Bakanlığı'nın alt bünyesinde bulunan farklı yetkili kurum ve örgütler vardır. Portekiz'de temel eğitim ve ortaöğretimde ortalama 180 iş gününü bulan bir eğitim yılı üç dönem halinde verilmektedir. Bu durum ise öğrencilerin okuldan uzun bir süre ayrı kalmalarını önlemekte, derslere yönelik motivasyonlarını yüksek tutmaya yardımcı olmaktadır. Portekiz'de coğrafya bilimi köklü bir yapıya sahip olmasına rağmen günümüzde istenilen seviyede değildir. Bunun en önemli sebeplerinden biri ekonomik problemler olup, diğer önemli sebep ise nüfusun durağanlığından dolayı yeni okul binalarına ihtiyaç duyulmamasıdır. Ekonomik krizden dolayı Portekiz'de coğrafya bilimi modern anlamda ders olarak işlenememektedir. Modern ders araç-gereçlerine ulaşılamamakta, coğrafya geleneksel kalıpların dışına çıkamamaktadır. Yine yaşlı nüfusun fazlalığı ve nüfusun artma hızının çok düşük olmasından dolayı okul binaları genel itibariyle eski yapılardan oluşmakta ve yeni bina yapımına gerek duyulmamaktadır. Portekiz'de coğrafya biliminin önünde ki en büyük engellerden biri temel eğitimdeki sınıflarda coğrafya dersinin haftalık birkaç saat olmasıdır. Bir diğer önemli engel ise coğrafya dersi öğretmenleri ile tarih dersi öğretmenlerinin formasyon eğitiminin birlikte verilmesidir. Coğrafya dersi öğretmenleri Coğrafya Eğitimi ile ilgili yaşadıkları problemleri Portekiz Coğrafyacılar Derneği aracılığıyla çözmeye çalışmaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, İlk ve Orta Dereceli Okullar, Portekiz.
Fen Bilimleri dersi 6. sınıf insanlarda üreme, büyüme ve gelişme konusunda öğretmen ve öğrenci cinsiyet farklılığının akademik başarıya etkisi, öğretmen ve öğrenci görüşleri
Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri Dersi Ortaokul 6. Sınıf "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusunda öğretmen ve öğrenci cinsiyet farklılığının akademik başarıya etkisini araştırmaktır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilere akademik başarı testi ve anket uygulanmış öğretmenlere de yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Çalışma 2014-2015 eğitim-öğretim yılında kız ve erkek öğrencilerin ayrı sınıflarda öğrenim gördüğü 6. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırmayı yürütebilmek için 4 grup seçilmiştir. Bu gruplardan 2 tanesi kız grubu, 2 tanesi erkek grubu olarak belirlenmiştir. Kız öğrencilerden oluşan grubun birine bayan öğretmen (N: 24), diğerine ise erkek öğretmen (N: 21) 'İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme' konusunu anlatmıştır. Aynı şekilde erkek öğrencilerden oluşan grubun birine erkek öğretmen (N: 19) diğerine ise bayan öğretmen (N: 19) "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusunu anlatmıştır. 'İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme' konusunda öğretmenin cinsiyetinin farklılığının akademik başarıya etkisini belirlemek amacıyla, veri toplama aracı olarak ön test-son test yaklaşımıyla İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme Başarı Testi (İÜBGBT) kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu 78 öğrenciye ve yarı yapılandırılmış mülakat formu ise 10 Fen Bilimleri öğretmenine "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusu anlatılırken öğrencilerin ve öğretmenlerin sorunlarını ve duygularını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, "İnsanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusunda öğretmen cinsiyeti ve öğrenci cinsiyetinin aynı olduğu gruplar ile öğretmen cinsiyeti ve öğrenci cinsiyetinin farklı olduğu gruplar arasında akademik başarı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yapılan anket uygulaması sonucunda ise öğrencilerin en çok karşı cinsiyetinteki öğretmenden utandığı, çekindiği ve bu yüzden soru soramadıkları belirlenmiştir. Örneğin, "Sperm ve yumurta nasıl bir şeydir?","Ergenliğe girilirken acı çekiliyor mu?". Öğretmenlerden elde edilen yarı yapılandırılmış mülakat sonuçlarına göre, öğretmenlerin bu konuyu anlatırken daha çok düz anlatım yöntemini kullandığı, yaşadıkları sorunlara farklı çözümler getirdiği, öğrencilerin bu konuyu ayıp olarak algıladığı, öğrencilerin utandığı ve kendi cinsiyetindeki öğretmenden duygusal olarak daha rahat öğrendiği sonucu elde edilmiştir.
ARCS motivasyon yönteminin 8. sınıf hücre bölünmesi ve kalıtım ünitesinde öğrencilerin motivasyonu, başarısı ve tutumlarına etkisi
Öğrenme-öğretme sürecinin verimli bir şekilde yürütülerek öğrencilerin akademik başarılarının artırılması birçok kavramla ilişkilidir. Öğrencilerin derse yönelik motivasyon düzeyi ve tutumu bu kavramların en önemlilerindendir. Bu araştırmada ARCS Motivasyon modelinin öğrenci motivasyonuna, tutuma ve akademik başarıya etkisi incelenmiştir. Çalışmada karma araştırma metodu kullanılmıştır. Çalışmanın nicel kısmında; iki farklı öğretim yönteminin etkinliğini belirlemek amacıyla "yarı deneysel desen" kullanılmıştır. Deney grubunda Fen Bilimleri dersi Hücre Bölünmesi ve Kalıtım ünitesinin öğretimi ARCS Motivasyon öğrenme modeline uygun dizayn edilerek öğretim yapılırken, kontrol grubunda ise öğretmen merkezli öğretim aynı öğretmen tarafından yapılmıştır. Araştırmanın uygulama süreci 7 haftalık toplam 28 saatlik uygulama süresince gerçekleşmiştir. Araştırmada akademik başarı testi, fen bilimlerine yönelik tutum ölçeği, fen bilimleri motivasyon ölçeği ve öğrenci mülakatları (görüşme) formu olmak üzere dört farklı ölçme aracı ile veri toplanmıştır. Araştırma, Ağrı merkezde bulunan bir devlet ortaokulunda 8. sınıfta öğrenim görmekte olan (N=242) öğrenciden oluşan deney ve kontrol grubu ile yürütülmüştür. Tüm 8. Sınıf öğrencilerinden 7 sınıftan yansız olarak seçilen 3 sınıf deney grubu, 4 sınıf ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri SPSS-20 (Statictical Package for Social Sciences Program, Version 20) programı ile nitel verilerini ise içerik analizine tabii tutulmuş frekans ve temalar yüzde olarak ifade edilmiştir. Araştırma sonunda deney grubu ve kontrol grubu birbirleri ile karşılaştırılırken grupların deneysel çalışma öncesi ve sonrası kendi performansları da karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubunun motivasyon ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları olarak anlamlı fark saptanmıştır. Deney grubunun deneysel çalışma öncesi ve sonrasındaki motivasyon performansları arasında anlamlı farklılık saptanırken, Kontrol grubunda anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Cinsiyet bazında modelin kız öğrencileri erkek öğrencilere göre daha fazla öğretime motive ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenciler kullanılan motivasyon modelinin aktif öğrenmeyi desteklediğini, derse karşı motivasyolarını artırdığını, derslerin eğlenceli ve zevkli geçmesine neden olduğunu, kolay öğrenme ve ders çalışma isteğini artırarak, kendilerine olan güveni artırdığı yönünde olumlu görüş bildirmişlerdir. Araştırmada hem deney grubunun hem de kontrol grubunun çalışma sonrasındaki tutum puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış, deney ve kontrol gruplarının her ikisin de derse karşı olumlu tutum geliştirdikleri belirlenmiştir. Akademik başarı anlamında deney grubu ile kontrol grubu arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Buradan hareketle ARCS Motivasyon Modelinin akademik başarıyı arttırmada, öğrencilerin derse olan tutumlarında olumlu etkisi olduğu söylenebilir.
9. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersinde mekânsal biliş becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, 9. Sınıf öğrencilerinin coğrafya dersinde mekânsal biliş düzeylerinin tespit edilmesidir. Araştırmada mekân bilişinin ana konuları olan konum, rota ve mekân organizasyonu bilgilerinin öğrencilerdeki düzeyi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. 10 öğrenci ile yapılan çalışma 7 hafta boyunca, Ağrı ili merkez ilçesinde bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde geçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerine göre desenlenen bu araştırma gözlem, görüşme ve doküman analizi yöntemleri kullanılarak yapılmış bir durum çalışmasıdır. Araştırmada rota, konum ve mekân organizasyonu bilgilerini ölçmek için, 1 adet rota bilgisi tespit aracı, 4 adet konum bilgisi tespit aracı, mekân organizasyonu bilgisini ölçmek için model çevre çalışması uygulanmıştır. Uygulama sonrası öğrencilerin yapılan çalışmayla ilgili duygu ve düşüncelerini değerlendirebilmek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Uygulanan ölçme araçları analiz edilerek şu bulgulara ulaşılmıştır: Rota tarif etme düzeylerinde öğrencilerin %40'ının "çok iyi" düzeyde rota becerisine sahip olduğu, toplam konum puanlarına göre %90'ının "iyi" seviyede iken, %10'unun "orta" seviyede olduğu tespit edilmiştir. Toplam mekân organizasyon puanlarına göre seviyelerine baktığımızda, %60'ının "iyi", %40'ının "orta" seviyede olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere dayanarak öğrencilerin lise eğitimine "mekânsal biliş" becerisini tam olarak kazanamadan geldikleri, yaşadıkları yakın çevre de dâhil olmak üzere mekânsal bilişlerinde büyük eksiklikler olduğu görülmüştür. Yaşadıkları yeri ve çevresini tarif etmede, çevre iller ve ülkeleri konumlandırmada oldukça başarısız oldukları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Konum, Mekânsal Biliş, Mekân Organizasyonu, Rota.
Fen ve Teknoloji dersinde TGA stratejisi ile zenginleştirilmiş animasyon destekli öğretimin akademik başarıya, tutuma ve kalıcılığa etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, fen ve teknoloji dersinde duyu organları konusunun öğretiminde, TGA stratejisi ile zenginleştirilmiş animasyon destekli öğretimin, öğrencilerin akademik başarılarına, derse yönelik tutumlarına ve bilgilerin kalıcılığına olan etkisini incelemektir. Araştırmada ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma, 21'i deney grubunda, 21'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 42, 7. sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Deney grubu öğrencilerine TGA ile zenginleştirilmiş animasyon destekli öğretim yöntemi uygulanırken kontrol grubuna yapılandırmacı öğretim yöntemi uygulanmıştır. Gruplara öğretimden önce ve sonra duyu organları başarı testi, tutum ölçeği ve kalıcılık testi uygulanmıştır. Yöntemin etkinliğini daha detaylı olarak belirlemek için deney grubu öğrencilerine animasyon görüş ölçeği ve öğrenci görüş ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilere ait TGA etkinlikleri formları da diğer bir veri toplama aracı olarak dikkate alınmıştır. Nicel veriler bağımsız t testi ile Mann Whitney U testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları deney ve kontrol gruplarında akademik başarı, derse yönelik tutum ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığı bakımından deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Animasyon görüş ölçeğinden elde edilen bulgular, öğrencilerin animasyonla öğretime karşı yüksek oranda olumlu görüşlere sahip olduklarını ortaya koymuştur. Öğrenci görüş ölçeğinden elde elden sonuçlardan ise, öğrencilerin uygulanan bu yöntemle konuyu dahi iyi anladıklarını, dersin daha zevkli ve eğlenceli geçtiğini, derse yönelik ilgi ve katılımlarının arttığını düşündükleri tespit edilmiştir. Ayrıca TGA etkinlikleri formlarının analizinden elde edilen bulgular uygulamada öğrencilerin bildikleri ile öğrendiklerini karşılaştırdıkları ve bunun sonucunda yanlış ya da eksik bilgilerini düzelttiklerini göstermiştir.
Süreç değerlendirme yönteminin 7. sınıf "Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" ünitesi üzerinde öğrencinin akademik başarıları ve tutumları üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul yedinci sınıf Fen ve Teknoloji dersi "Güneş Sistemi Ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" ünitesinde süreç değerlendirme yöntemi kullanımının öğrencinin akademik başarısına ve tutumuna etkisini araştırmaktır. Araştırma modeli ise, yarı deneysel olarak gerçekleştirilen ön test son test kontrol gruplu modeldir. Çalışmanın örneklemini Ağrı İli merkez ortaokulunda öğrenim gören 60 tane yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın deney grubunu 30 kişilik 7-A, kontrol grubunu 30 kişilik 7-C sınıfı oluşturmaktadır. Uygulama 2014-2015 eğitim ve öğretim yılının ikinci döneminde 3 haftada gerçekleştirilmiştir. Uygulama süresince deney grubunda süreç değerlendirme yöntemi, kontrol grubunda ise geleneksel yöntem ile ders işlenmiştir. Araştırmanın verileri Akademik Başarı Testi (ön-test, son-test) ile fen tutum ön-test, son-test) toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler; Gruplar arasındaki değerlendirmeler için Bağımsız t-testi, gruplar içindeki değerlendirmeler için Bağımlı t-testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre deney grubuna uygulanan süreç değerlendirme etkinliklerinin sonucunda elde edilen ortalama başarının çok çok yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Süreç değerlendirme yönteminin kullanımının öğrencilerin hem akademik başarıları üzerinde hem de tutumları üzerinde olumlu bir etkisi vardır.
Fen bilimleri öğretmenlerinin ders dışı etkinlik uygulamalarının değerlendirilmesi ve farklı değişkenler açısından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Ders Dışı Etkinlik (DDE) konusunda fen bilimleri öğretmenlerin öz-yeterlik algılarına cinsiyet, kıdem yılı ve yaş faktörlerinin etkisinin incelenmesidir. Araştırmada survey (alan taraması) yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda nicel verilerin toplanmasında 5'i kapalı uçlu 2'si açık uçlu olmak üzere 7 maddelik anket ve literatürden kaynaklanarak araştırmacı tarafından geliştirilen tek boyutlu öz-yeterlik algı ölçeği kullanılmıştır. Geliştirilen ölçeğin Cronbach's Alpha güvenirlik kat sayısı 0.83 olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma 2014-2015 yılı bahar döneminde yaşadığı illerin ortaokul kademelerinde görev yapan 120 fen bilimleri öğretmeni ile yürütülmüştür. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Post-Hoc, Tukey-Hsd analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin DDE' ye yönelik; öz-yeterlik algılarının yüksek olduğu, öz-yeterlik algılarında yaş ve kıdem yılı faktörlerinin anlamlı bir farklılık oluşturduğu cinsiyet faktörünün ise anlamlı bir farklılık oluşturmadığı bulunmuştur. Ayrıca fen bilimleri öğretmenlerinin DDE uygulamalarında karşılaştıkları problemlerin "Sınav sisteminin" ve "velilerin DDE konusundaki olumsuz tutumu" olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenler problemlere karşı "velilerin DDE konusunda bilinçlendirilmesi" ve "sınav sisteminin değiştirilmesi" yönünde önerilerde bulunmuştur.
Fen bilimleri dersinde ''Işığın ve Sesin Yayılması'' ünitesinin buluş yoluyla öğrenmeye göre işlenişinin öğrencilerin akademik başarısı ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri dersinde ''Işığın ve Sesin Yayılması'' ünitesinin buluş yoluyla öğrenmeye göre işlenişinin öğrencilerin akademik başarısına ve derse yönelik tutumlarını araştırmaktır. Araştırma 2014-2015 eğitim-öğretim yılı II. döneminde Ağrı ilinin Eleşkirt ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki 5. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin Fen Bilimleri dersinde buluş yoluyla öğrenmeyle işlenişine göre akademik başarılarını ve derse tutumlarını tespit etmek için ''yarı deneysel desen'' kullanılmıştır. Deney grubunda buluş yoluyla öğrenme stratejisi göre hazırlanmış ders etkinlikleriyle öğretim yapılırken, kontrol grubunda ise öğretmen merkezli (geleneksel) öğretim aynı öğretmen tarafından yapılmıştır. Uygulama 7 hafta toplam 28 saat sürmüştür. Araştırmada akademik başarı testi ve fen ve teknolojiye yönelik tutum ölçeği olmak üzere iki farklı ölçme aracı ile veri toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS-22 (Statictical Package for Social Sciences Program, Version 22) programı ile bağımsız örneklem t testi (indepedent sample t testi) ve eşleştirilmiş örneklem t testi ( paired sample t testi) ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; deney grubundaki öğrencilerin akademik başarısı ile kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarıları arasında buluş yoluyla öğrenme stratejisine göre öğrenin gören deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol grubun Fen Bilimleri dersine yönelik tutumlarına bakıldığında ise buluş yoluyla öğrenme stratejisine göre öğrenim gören deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmüştür. Buradan hareketle Buluş Yoluyla Öğretim Stratejisinin akademik başarıyı arttırmada ve öğrencilerin derse olan tutumlarında olumlu etkisi olduğu söylenebilir
7E öğrenme modelinin sosyal bilgiler dersi "Demokrasinin serüveni" ünitesinde işlenişinin öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler dersi altıncı sınıf "Demokrasinin Serüveni" ünitesinde 7E öğrenme modeline göre hazırlanan etkinliklerin öğrencilerin akademik başarısına ve derse yönelik tutumlarına etkisini tespit etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Ağrı ili Merkez ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki 48 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında; iki farklı öğretim yönteminin etkinliğini belirlemek amacıyla "yarı deneysel desen" kullanılmıştır. Deney grubunda 7E öğrenme modeline göre hazırlanmış ders etkinlikleri ile öğretim, kontrol grubunda ise düz anlatım odaklı geleneksel yöntemlere dayanan öğretmen merkezli öğretim aynı ders öğretmeni tarafından gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın uygulama aşaması 7 haftalık toplam 21 saatlik uygulama süresince gerçekleşmiştir. Bu sürecin ilk haftası ön testler için, son haftası son testler için kullanılmış olup aradaki 5 haftalık süreç ise ünitenin kazanımlarına uygun olarak öğretmen merkezli ve 7E öğrenme modeline ayrılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları Demokrasinin Serüveni Başarı Testi (DSBT), Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği (SBTÖ) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF)'dur. Verilerin analizinde şunlar kullanılmıştır: Ölçek ve alt boyut puanlarının normallik sınamasında Çarpıklık (Skewness) katsayısı, ön ve son testlerin karşılaştırılmasında Eşleştirilmiş t Testi, Bağımsız Örneklem t testi. Araştırmanın sonucunda deney grubundaki öğrencilerin akademik başarısı ile kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Sosyal Bilgiler dersine yönelik tutum puanlarında ise anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Nitel verilerin analizi sonrasında 7E öğrenme modelinin uygulandığı deney grubu öğrencileri ders sırasında işbirliği içerisinde çalışarak konuyu pekiştirme fırsatı bulduklarını belirtmişlerdir. Öğrencilerin 7E öğrenme modeline göre işlenen dersi tercih etme nedenlerine bakıldığında, konuları öğrenirken aynı zamanda eğlendiklerini ve bu modelin öğrenmeyi daha kalıcı hale getirdiğini ifade etmişlerdir. Öğretmen merkezli öğretimin uygulandığı kontrol grubu öğrencileri ise derste öğretmenin aktif olduğunu, kendilerinin ise pasif bir şekilde dersi takip ettiklerini ve dersin sıkıcı geçtiğini ifade etmişlerdir.
Özel eğitim sınıfında çalışan öğretmenlerin Sosyal Bilgiler öğretim programına ilişkin görüşleri (Ağrı ili örneği)
Bu araştırma Ağrı ilinde görev yapan özel eğitim sınıflarında çalışan öğretmenlerin Sosyal Bilgiler öğretim programına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada Nitel Araştırma Yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada oluşturulan çalışma grubundan daha detaylı ve zengin bilgiler alınabilmesi amacıyla bu yöntem tercih edilmiştir. Araştırma grubu için yarı yapılandırılmış görüşme formu düzenlemiş ve uygulanmıştır. Araştırma grubu, Ağrı il merkezi, Doğubayazıt, Taşlıçay ve Hamur ilçelerinde 2014-2015 eğitim öğretim yılında 12 okulda görev yapan 20 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma grubunda yer alan öğretmenler okullarda çalışıyor olmaları ve özel eğitim konusunda deneyimli olmaları dikkate alınarak belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre özel eğitim sınıflarında çalışan öğretmenlerin özel eğitim öğrencilerine Sosyal Bilgiler öğretiminde, rol oynama ve drama, anlatım, problem çözme, gösteri, soru-cevap, basamaklandırılmış ve tartışma yöntemini ve diğer yöntemleri kullandıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara dayalı olarak öneriler ortaya konarak, araştırma sonuçlandırılmıştır.
Ağrı M tipi kapalı ceza infaz kurumunda bulunan tutuklu çocukların sosyal bilgiler dersinde yer alan ''Haklarımı öğreniyorum'' konusudaki bilgilerinin değerlendirilmesi
Sosyal Bilgiler dersi ile ceza infaz kurumlarının ortak amaçlarından biri bireylere toplumsal duyarlılık kazandırmak ve sosyalleşmesini sağlamaktır. Sosyalleşme; bireyin kendini ve çevresini tanıması ve çevresine uyum sağlamasıdır. Topluma uyum sağlayamadığından suça yönelen insanların barındırıldığı ceza infaz kurumlarındaki temel amacın hükümlü ve tutukluların eğitim ve iyileştirme çalışmalarıyla sosyalleşmesini sağlama olduğu düşünüldüğünde Sosyal Bilgiler dersinin ceza infaz kurumlarında sosyalleşme için etkili bir ders olduğu kabul edilebilir. Bu nedenle ceza infaz kurumlarında yapılan eğitim faaliyetlerinde Sosyal Bilgiler Dersi ile ilgili konuların öğretimi büyük önem taşımaktadır. Eğitimli nüfuslar gücü ve güçlü bir geleceği vaat ettikleri için gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan ülkelerin stratejik hedeflerinde öncelik sahibidirler. Türkiye'de de son yıllarda eğitimle ilgili ciddi reformlar yapılmıştır. Eğitimle ilgili çalışmaların yoğunluk kazandığı önemli kurumlardan biri de ceza infaz kurumlarıdır. Bu çalışmada Ağrı M Tipi Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan çocukların Sosyal Bilgiler dersi Haklarımı Öğreniyorum konusunda bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve konu ile ilgili yapılan öğretim programının uygulanması sonucunda çocukların bilgilerinin değişiminin ölçülmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada "Tek grup öntest-sontest kontrol grupsuz desen" kullanılmıştır. Araştırmada farklı yaş ve sosyo-ekonomik özelliklere sahip olan çocukların Sosyal Bilgiler dersi ile ilgili orta düzeyde bilgilerinin olduğu görülmüştür. Bu sonuç Sosyal Bilgiler dersinin geniş yelpazeye sahip konularının olması ve temel bilgileri içeren bir ders olmasından kaynaklanmaktadır. Sonuç olarak topluma dönecek olan çocukların ceza infaz kurumlarında eğitim almaları büyük önem arz etmektedir. Sosyal bilgiler dersi ise ülkenin eğitimli nüfusa sahip olma konusundaki amacına hizmet edecek en uygun özelliklere sahip derslerden biridir.
Nafi Atuf Kansu'nun eğitim görüşleri ve günümüz eğitim sistemine yansımaları
Bu tezin amacı Nâfi Atuf Kansu'nun eserlerini, makalelerini, eğitime getirdiği farklı bakış açılarını, çözüm önerilerini, eğitim tarihimizde bıraktığı izleri belirlemek ve günümüz eğitim anlayışı içerisinde inceleyerek eğitime yansımalarını saptamaktır. Araştırmamızda nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılarak Nâfi Atuf Kansu'nun eğitim görüşleriyle ilgili kitapları ile çeşitli dergilerdeki makalelerine ulaşılmıştır. Mutlakıyet, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerini kapsayan çok önemli bir dönemde yaşamış olan Kansu'nun eğitim görüşlerinin incelenmesi, bu dönemler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve günümüze etkilerinin incelenmesi açısından önemlidir. Araştırma sonucunda Kansu'nun içinde yaşadığı dönemlerde yaygın olan fikirlerle ortak ve özgün yönleri ortaya çıkarılmıştır. Kansu'nun genel olarak toplum, okul, öğretmen, aile, çocuk eğitimi gibi eğitimin temel faktörleri üzerinde düşüncelerini ifade ettiği görülmektedir. O, bu ana faktörleri yazılarında sıkça açıklamakla beraber okul, öğretmen, öğrenci ve aile arasındaki sıkı ilişkiye değinmiş ve var olan eğitim sistemini bazı yönleriyle eleştirirken olması gerekenler hakkında çözüm önerileri sunmuştur. Okul öncesi eğitiminin yeni yeni yaygınlaşmaya ve kurumsallaşmaya başladığı bu dönemlerde Kansu, çocuğu kendisine özgü dünyası olan bir birey olarak ele almış ve çocuk eğitiminde kullanılması gereken yöntem ve tekniklerin seçimi konusunda özellikle yabancı eğitimcilerin görüşlerinden faydalanmıştır. Kansu, çocukların bilişsel gelişimi ile yaşları ve yaşamları arasındaki ilişkiyi incelemiş ve bunun sonucu olarak uygulama merkezli eğitime, izcilik eğitimine, doğayla iç içe olma gibi yaygın eğitim süreçlerine değer vermiştir. Kansu ayrıca Halkevlerinin eğitimsel vazifesini üstlenerek eğitimi çocuklardan halka yaymayı amaç edinmiştir. Sonuç olarak Kansu'nun eğitim ile ilgili görüşlerinin, eğitimin daha çok temel konularını kapsaması sebebiyle günümüzde de etkinliğini koruduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Nâfi Atuf Kansu, Eğitim, Çocuk Eğitimi
İlköğretim beşinci sınıf sosyal bilgiler ders kitabının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
ÖZET İLKÖĞRETİM BEŞİNCİ SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABININ ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ DOĞRULTUSUNDA DEĞERLENDİRİLMESİ Osman ÇETİN Yüksek Lisans Tezi, İlköğretim Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. İbrahim ÖZGÜL Haziran 2016, 107 Sayfa Araştırmanın amacı, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ağrı ilinde okutulmakta olan beşinci sınıf sosyal bilgiler ders kitabının çeşitli kriterler doğrultusunda değerlendirilmesidir. Bu kriterler; ders kitabının biçimsel, içerik, kullanılan dil unsurları ve ders kitabının ölçme ve değerlendirilme açısından analiz edilmesidir. Bu araştırmada sonuca ulaşmak ve veri desteği sağlamak için öğretmen anket formları kullanılmıştır. Hazırlanan anket formları Ağrı kent merkezi ile ilçeleri olan Tutak ve Patnos ilçelerinde bulunan 38 ortaokulda 55 sosyal bilgiler öğretmenine uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulguların alana hizmet edeceği düşünülmektedir. Ülkemizde ders kitapları öğretimin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu durum sadece ülkemiz için geçerli değildir. Gelişmiş, gelişmekte ve geri kalmış ülkelerin hemen hepsinde ders kitapları öğretimin en önemli materyallerinden biridir. Günümüzde gelişmiş ülkelerde öğretimde kullanılan ders kitapları artık elektronik bir boyut kazanmıştır. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin ders kitapları her dönemde varlığını korumuştur. Önceleri kilden yapılmış tablet iken günümüzde elektronik bir boyut kazanmış olsa bile; genel geçer olan ders kitaplarının her dönemde varlığını korumuştur. Bu araştırmada ise amaç edilen durum; öğretimin en önemli materyallerinden biri olan ders kitaplarının değerlendirilmesidir. Ders kitaplarının uygulayıcıları öğretmenler olduğu için öğretmen görüşleri alınarak ders kitaplarının analiz edilmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür. Yapılan araştırma sonucuna göre; öğretmenlerin ders kitabının biçimsel, içerik, kullanılan dil unsurları açısından olumlu görüşe sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğretmenler ders kitabını içerik ve ölçme- değerlendirme konusunda kitabı yeterli bulmadıkları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Ders Kitabı, Öğretim Programı, Öğretim.
İlköğretim sosyal bilgiler dersi müfredatında yer alan girişimcilik ve kariyer bilinci geliştirme becerilerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
ÖZET Bu çalışmanın amacı, İlköğretim Sosyal Bilgiler dersi müfredatında yer alan girişimcilik ve kariyer bilinci geliştirme becerileri kapsamında ilgili ünitenin, kazanımların, araç gereçlerin, ders anlatım yönteminin ve ders saatinin yeterliliğini ve yöntemsel sorunlarını öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesidir. Bu kapsamda nitel araştırma türlerinden olan olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri görüşme formları kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler yorumlanarak çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Gelişen teknoloji ve modern yaklaşımlarla birlikte yeni nesiller mesleği tanımada ve meslek seçiminde ciddi sıkıntılar yaşamaktadırlar. Özellikle ilköğretim, lise ve üniversite gençliği kendi özelliklerini ve bireysel ilgi, yeteneklerini tanımadan rol modellerin etkisi ile mesleki yönelimlere girmektedirler. Durum böyle olunca ileride meslekten sıkılma, işe gitmeme, mutsuzluk ve kariyer geliştirme sıkıntıları baş göstermektedir. Bu ve buna benzer sorunları en aza indirebilmek için 21 yüzyıl becerileri kapsamında girişimcilik ve kariyer bilinci geliştirme becerileri üzerinde durularak bu sorunlara çözüm üretilebilir. Girişimcilik ve kariyer bilincinin geliştirilmesinde eğitim kurumları da çeşitli roller üstlenmektedir. Eğitim kurumları, girişimcilik ve kariyer bilinci kültürünün oluşturulması ve girişimciliğin öğretilmesi, girişimciliğin ülke çapında sağlıklı yayılması açısından önem taşımaktadır. Bu bilinçle yola çıkarak girişimcilik sorununun eğitimle çözülebileceğini kavramalı ve ilköğretimden başlayarak girişimcilik kültürünü yeni nesillere aktarmalıyız. Anahtar Kelimeler: Girişimci, Girişimcilik, Kariyer Bilinci, Beceri, Sosyal Bilgiler, İlköğretim.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ortaokul 8. sınıf T.C. Inkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi
Bu araştırmada, yapılandırmacı anlayış çerçevesinde yeniden hazırlanan 8. sınıf İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programının öğretim sürecindeki mevcut durumu ve beklentileri karşılayıp karşılamadığı programın uygulama sürecindeki önemli bir basamağı olan öğretmen görüşleri doğrultusunda ortaya çıkarmak hedeflenmektedir. Bu çalışmadaki verilerin toplanmasında tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılan anket formu, kişisel bilgilerle ilgili 8 soru ile İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programının öğelerine yönelik 45 sorudan oluşmaktadır. Bu çalışmanın verileri, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında Ağrı il merkezi ve ilçelerinde 56 ortaokulda görev yapmakta olan sosyal bilgiler öğretmeninden toplanmıştır. Çalışma verileri, aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde testleri ile analiz edilmiştir. Ayrıca katılımcılar bazında verilen cevapların bağımsız değişkenlere göre ilişkisini belirlemek amacıyla kay kare testi ve çaproz tablo analizi yapılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen bulgular sonuç bölümünde tartışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler genel manada program desteklemekle birlikte programın öğelerine yönelik bazı eksiklikler tespit etmişlerdir. Yeni öğretim programının öğretmenlerin beklentilerini kısmen karşıladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Görüşleri, Program Değerlendirme, İnkılâp Tarihi Öğretimi, Yapılandırmacı Yaklaşım
4D mobil uygulamaların fen eğitiminde başarıya ve öğrenci tutumlarına etkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışma 4D mobil uygulamaların fen eğitiminde başarıya etkisini ve öğrenci tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı 2. döneminde Ordu iline bağlı Ünye ilçesinde bulunan bir köy okulundaki 6. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Köy Okulunda 2 tane 6. sınıf bulunmaktadır. Sınıflardan biri kontrol grubu; diğeri deney grubu olarak alınmıştır. Deney ve kontrol grubunda fen bilimleri dersi Dünya Güneş ve Ay ünitesi 5E öğretim yöntemi kullanılarak 3 hafta boyunca işlenmiştir. Deney grubunda Dünya Güneş Ay ünitesi işlenirken 5E öğretim yönteminin açıklama basamağında space 4D adlı mobil uygulama kullanılarak işlenmiştir. Bu süreçte kontrol grubunda space 4D adlı uygulama olmadan ders işlenmeye devam edilmiştir. İstatistiksel işlemler için SPSS 23.0 programı kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek için Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin anlamlı olup olmadığını değerlendirmek için 0,05 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır. Çalışmada ön-test, son-test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Ön-test ve son-test olarak kullanılan soruların geçerlilik ve güvenilirlik analizleri Ordu ili Ünye ilçesinde bulunan 3 köy okulunda öğrenim gören 100 tane 6. sınıf öğrencisine uygulanarak yapılmıştır. Deney grubunda öğrencilerin space 4D adlı uygulama ile ilgili fikirlerini belirlemek amacıyla beş öğrenci ile mülakat yapılmıştır.
Ortaokul 7. sınıf fen bilimleri dersi kapsamında kuvvet ve enerji konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan grupların akademik başarı ve tutuma etkisi
Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri Dersi Ortaokul 7. Sınıf "Kuvvet ve Enerji " konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan grupların akademik başarıya etkisini araştırmaktır. Araştırmada yarı deneysel yöntem ile öğrencilere akademik başarı testi ve yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Çalışma 2015-2016 eğitim-öğretim yılında iki ayrı sınıfta öğrenim gören 7. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Bu çalışma 34 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmayı yürütebilmek için 4'er grup seçilmiştir. Bu gruplardan 4 tanesi kontrol grubu , 4 grubu da deney grubu olarak belirlenmiştir. Deney ve kontrol grupları iki ayrı sınıf olarak oluşturulmuştur. 'Kuvvet ve Enerji ' konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan grupların akademik başarıya etkisini belirlemek amacıyla, veri toplama aracı olarak ön test-son test yaklaşımıyla'' Kuvvet ve Enerji Başarı Testi'' (KEBT) kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış mülakat formu ise 10 öğrenciye uygulanmıştır. Mülakat ise "Kuvvet ve Enerji " konusu anlatılırken öğrencilerin sorunlarını ve duygularını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, "Kuvvet ve Enerji " konusunda öğretmen ve öğrenci tarafından oluşturulan farklı gruplar arasında akademik başarı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Oluşturulan gruplar arasında aritmetik ortalama olarak farklılık bulunmuştur. Öğrencilerden elde edilen yarı yapılandırılmış mülakat sonuçlarına göre, öğrencilerin bu çalışmada grupları oluşturan bireylerin arasında birlik ve beraberliğin eksik olduğu, gruplar oluşturulurken öğrencilerin hem kendi gruplarını oluşturmak istedikleri hem de öğretmenin seçiminin daha doğru olduğunu, grupla yapılan bu çalışmadan bilgi paylaşımı konusunda artısının olduğunu, Çoğunlukla çalışmadan zevk aldığını ve böyle farklı uygulamaların gelecek yılda yapılmasını istediklerini ve mülakata katılan öğrencilerin özellikle öğrenci seçiminde yanıldıkları sonucu elde edilmiştir. Anahtar sözcükler: Ortaokul, Fen Bilimleri Eğitimi, Grup Çalışması, Kuvvet ve Enerji, Öğretmen, Öğrenci, Sunum Tekniği
İlköğretim 7. sınıf elektrik enerjisi ünitesine yönelik formüllü tişört yöntemine göre geliştirilen rehber materyalin etkililiğinin belirlenmesi
Araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf fen bilimleri öğretim programında yer alan Yaşamımızdaki Elektrik ünitesine yönelik Formüllü Tişört Yöntemine göre öğrenci ve öğretmen rehber materyalleri geliştirmek ve bu materyallerin akademik başarılarına etkililiklerini değerlendirmektir. Bu çalışma Formüllü Tişört Yöntemini bellek destekleyici stratejilere yeni bir yöntem olarak ekleme amacı taşımaktadır. Araştırma yöntemi olan yarı deneysel yöntem kullanılarak 7. sınıf Yaşamımızdaki Elektrik Enerjisi ünitesinin kazanımlarına yönelik Formüllü Tişört Yönteminin etkinliği ve tasarımını içeren öğretmen ve öğrenci rehber materyalleri geliştirilmiştir. Geliştirilen rehber materyalin pilot uygulaması 7. sınıfta öğrenim gören 20 öğrenci ve bir fen bilimleri öğretmeni ile yapılmıştır. Esas uygulama aynı ilköğretim okullarının 7. sınıflarında öğrenim gören 46 deney grubu öğrencisi ve 36 kontrol grubu öğrencisi ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Yaşamımızdaki Elektrik Ünitesi Başarı Testi (EEBT), informal gözlemler, öğrenci ve öğretmen mülakatları ile toplanılmıştır. Elde edilen nicel veriler; bağımlı t-testi, bağımsız t-testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise nitel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. EEBT sonucunda deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları arttığı (t(45)= -7.322: p<.05) gözlemlenmiştir. Uygulamanın deney grubu son test sonuçlarına bakıldığında anlamlı farklılık görülmüştür. Sınıf içi gözlemlerde ve mülakatlarda uygulamanın öğrenciler tarafından benimsendiğini, motivasyonlarını ve başarılarını arttırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu yöntemin sosyal öğrenme yöntemi ile akran öğrenmesine etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak bu alanda çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Fen Eğitimi, Ortaöğretim, Deneysel yöntem, Formüllü Tişört Yöntemi, Bellek Destekleyiciler.
Din eğitiminde fen bilimleri kavram ve konularının kullanılması
Bu araştırmanın amacı ortaokullarda okutulan "Din Derslerinde Kullanılan Fen Bilimleri Kavram ve Konuları ile Fen Bilimlerinin Din Dersine olan katkısını belirlemektir. Araştırmada survey (alan taraması) yöntemi ile ortaokul öğrencilerine anket, Din dersi öğretmenlerine de yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Çalışma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminde 7.ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşan 500 ortaokul öğrencisi ile 2014-2015 eğitim öğretim yılında ortaokulda görev yapan beş Din Kültürü Öğretmeniyle yürütülmüştür. Bu çalışmada ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerine 13'ü kapalı 4'ü açık uçlu olmak üzere 17 maddelik DDFBK anketi ve beş Din Kültürü öğretmenine de yarı yapılandırılmış mülakat uygulanmıştır. Bu anket ve yarı yapılandırılmış mülakat formları; Fen Bilimlerinin din eğitimine olan katkısını ve din derslerinde kullanılan fen bilimleri kavram ve konularını belirlemek üzere öğrenci ve öğretmenlerin görüşlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda; din dersi öğretmenlerinin, derslerinde Fen Bilimleri dersinin kavram ve konularını kullandıkları, ders işlerken konuları öğrencilere daha iyi kavratmada fen bilimlerinin olumlu etkisini gördükleri, öğrencilerin de din derslerinde fen ile ilgili sorular sorduğu ve din ile ilişkilendirdikleri fen konuları "İnsanın Yaratılışı, Vücudumuzdaki Sistemler, Doğa Olayları, Mevsimler, Kar, Dolu, Yağmur, Güneş Sistemi, Bitkilerin Yararları, Çevre, Hayvanlar, Madde, Element, Suyun Oluşumu, Organların Görevi, Evrenin Oluşumu, Evrenin Düzeni, Kaldırma Kuvveti, Küresel Isınma, Kan Vermek, Organ Bağışı, Gezegenler, Temizlik, Namaz Kılmak ve Oruç Tutmanın Bedene Faydaları" olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca din dersi öğretmenlerinin fen bilimleri kavram ve konularından faydalanmalarının öğrenciler tarafından olumlu karşılandığı tespit edilmiştir
Sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı bölgelerde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar (Ağrı ili örneği)
Bu araştırmanın amacı Sosyo ekonomik açıdan dezavantajlı bir bölge olan Ağrı il merkezi, ilçe merkezi ve köylerinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunları tespit etmektir. Araştırmada ibrahim Akşit tarafından İlköğretimde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar isimli çalışmasında kullanmış olduğu betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ağrı il merkezi ve ilçelerinde görev yapan 181 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada karşılaşılan sorunlar öğretmenden, Öğrenciden, müfredattan ve eğitim-öğretim sürecinden kaynaklanan sorunlar olarak dört ana başlığa ayrılmıştır. Öğretmenlerin bu sorunlara vermiş oldukları yanıtlar yaş, cinsiyet,eğitim durumu, lisansüstü eğitim, hizmet süresi, hizmet içi eğitim, okulun sosyo-ekonomik durumu ve kendini yeterli bulma değişkenleri arasında farklılık olup olmadığı bakımından araştırılmıştır. Betimsel istatitik teknikleriyle elde edilen veriler SSPS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğretmenlerin sorunlara vermiş oldukları yanıtların değişkenlere göre standart sapma, ortalama ve frekanslarına ait tablolar oluşturularak yorumlanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sosyo-ekonomik durumlarının düşük olmasından dolayı ders kitapları dışında başka bir eğitim materyali kullanamadığı, dersliklerin yetersiz olmasından dolayı sınıfların kalabalık olduğu bu sebepten ötürü öğretmenlerin sosyal bilgiler dersini geleneksel yöntemlerle işlediği, öğrencilerin ekonomik durumlarının yetersiz olmasından dolayı eğitimi ikinci planda gördükleri, öğrencilerin derse karşı ilgisiz oldukları ve her şeyi öğretmenden bekledikleri, öğretmenlerin görev yaptıkları yerlerin sosyo-ekonomik durumlarının düşük olmasından dolayı okulunun çeversinin sosyal yapısından kaynaklanan bir takım sorunlarla karşılaştıkları, öğretmenlerin mesleki ve toplumsal statülerinden memnun olmadıkları, öğretmen maaşlarının istenilen seviyede olmadığı, ders için ihtiyaç duyulan malzemelerin sunulamadığı, haftada 3 saat olan sosyal bilgiler dersinin müfredatı yetiştirebilmek için yetreli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Sosyal bilgiler, sosyal bilgiler öğretmeni, sosyal bilgiler öğretimi, sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı bölge, sosyal bilgiler öğretiminde karşılaşılan sorunlar.
Taşımalı ilkokullarda karşılaşılan güçlükler (Ağrı ili örneği)
Bu araştırmanın amacını, Ağrı ilinde taşımalı ilkokullarda karşılaşılan güçlükleri öğretmen, öğrenci, veli, yönetici ve servis sürücüleri gözüyle tespit etmek ve elde edilen verileri değerlendirerek, güçlüklerin çözümü konusunda önerilerde bulunmak olarak belirtebiliriz. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan anketler öğretmen, öğrenci ve velilere; görüşme formları da yönetici ve servis sürücülerine uygulanmıştır. Çalışma, yöntem olarak betimsel bir çalışmadır. Nicel araştırma modellerinden tarama modelindedir. Çalışmanın evrenini, 2015–2016 Eğitim Öğretim yılında Ağrı ilindeki tüm taşımalı ilkokullarda okuyan öğrenciler, bu öğrencilerin öğrenci velileri, taşımalı okullarda çalışan öğretmenler, taşımalı eğitimde görev alan servis sürücüleri ve bu okulların idarecileri oluşturmaktadır. Bu araştırma evreninde, Ağrı merkezde öğrenci sayılarının fazla olması sebebiyle seçilen 5 ilkokuldaki 90 öğrenci, 20 öğrenci velisi, 4 servis sürücüsü, 30 öğretmen ve 4 okul yöneticisi ayrıca ilçeler içinden random yöntemi ile seçilen Taşlıçay'da 2 ilkokuldaki 51 öğrenci, 10 veli, 10 öğretmen, 3 okul yöneticisi ve 2 servis sürücüsü örneklem olarak alınmıştır. Öğrenci, öğretmen ve veliye uygulanan anketlerin analizi SPSS programında t testi ve anova testi ile yapılmıştır. Bu testlerle standart sapma, frekans yüzdeleri, aritmetik ortalama ve P değeri hesaplanmıştır. Yönetici ve servis sürücülerine uygulanan görüşme formlarında da kodlanmış görüşler ve frekans değerleri belirlenmiştir. Bu araştırma ile veli, öğretmen, öğrenci, yönetici ve servis sürücüsü başlıkları altında ayrı ayrı sonuçlara ulaşılmıştır. En fazla güçlüğü öğretmenin, en az güçlüğü de servis sürücülerinin çektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz: Öğrencilerden özellikle 1. ve 2. sınıftaki öğrencilerde aile özleminin oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin gözünde taşımalı öğrencilerin 'sorunlu öğrenci' olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, taşımalı eğitimle gelen fazla iş yükü nedeniyle sıkıntı çektikleri sonucu elde edilmiştir. Öğrencilerin karşılaştıkları problemler, velilerin eğitim durumuna ve taşımalı çocuk sayısına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca velilerin büyük bir bölümünün taşımalı eğitimden memnun olduğu ve çocuklarını taşıyan servis sürücülerine güvendikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bazı okulların fiziki imkanlarının yetersiz olduğu, velilerin ilgisiz olduğu ve okuldaki toplantılara katılmadıkları sonuçları elde edilmiştir. Okul yöneticileri GPS sisteminden memnun oldukları halde sürücülerin bu konuda sıkıntı çektikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim Sistemi, Taşımalı Eğitim, Taşıma Merkezli Okul.
Ortaokul 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde tarih konularının öğretimine ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Ağrı ili örneği)
Bu araştırma ile ortaokul 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde geçen tarih konularının öğretimi ile ilgili öğretmenlerimizin çeşitli değişkenler karşısında yaşadığı aksaklıklara ve problemlere dikkat çekilmek istenmiştir. Aynı zamanda tarih konularının etkili bir şekilde öğretimine yönelik çeşitli çözüm önerilerinde bulunmak için, bir nebze de olsa öğretmenlerimize yardımcı olmak adına, öğretmenlerimizin görüşlerine başvurularak bir sonuç ortaya konulmaya çalışılmıştır. Nitel bir çalışma olan bu araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Çalışma beş bölümden meydana gelmiştir. Birinci bölümde araştırmanın problem durumu, amacı, önemi, varsayımlar, sınırlılıklar ve çeşitli tanımlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde araştırmanın kavramsal çerçevesi ve ilgili literatür üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde çalışmayı şekillendiren araştırma yöntemi yer almaktadır. Dördüncü bölümde çalışma sürecinde elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Beşinci yani son bölümde ise çalışmada ulaşılan sonuçlara yer verilmiş olup araştırma problemine atfen çeşitli öneriler dile getirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara bakıldığında sosyal bilgiler öğretim programının tarih konuları öğretiminde eksikliklerinin olduğu, tarih konularının birbirinden kopuk olduğu, kronolojik sıralamaya gerektiği kadar dikkat edilmediği, konular arasında bir bütünlük olmadığı ve sosyal bilgiler ders saatinin yeterli olmadığı gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın sonunda 7.Sınıf sosyal bilgiler dersinde yer alan tarih konuları birbirini tamamlayan, konudan konuya atlamadan, belli bir kronolojik düzen içerisinde ve bir bütünlük arz edecek şekilde verilmelidir, gibi önerilere yer verilerek araştırma sonuçlandırılmıştır. Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler, Tarih Konuları, Ortaokul, Öğretim Programı, Öğretim
Geometrik optik problemlerinin çözümünde problem çözme stratejisinin etkililiği
Bu çalışmada, Ortaöğretim 10. Sınıf Fizik dersi içerisinde yer alan "Optik" ünitesinin öğretiminde geleneksel yöntemle çok sayıda problem çözme yöntemi ve araştırmacı tarafından geliştirilen Problem Çözme Stratejisinin öğrencilerin akademik başarıları ve optik ünitesine yönelik tutumları üzerindeki etkililiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma 2015-2016 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Erzincan Milli Egemenlik Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 95 onuncu sınıf öğrencisinin oluşturduğu üç grup üzerinde yürütülmüştür. Deney 1 grubuna geleneksel yöntemle çok sayıda problem çözme, Deney 2 grubuna problem çözme stratejisi ve Kontrol grubuna ise geleneksel anlatım yöntemi esas alınarak öğretim gerçekleştirilmiştir. Denel işlemlerin öncesinde ve sonrasında her üç gruba Bülbül (2009) tarafından geliştirilen Fizik Akademik Başarı Testi ve K. Şengören (2006) tarafından geliştirilen Optik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 paket programı içesinde yer alan bağımsız t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre problem çözme stratejisi ile öğretim yapılan Deney 2 grubu öğrencilerinin çok sayıda problem çözen Deney 1 grubu öğrencileri ve geleneksel anlatım yöntemi ile öğretimin yapıldığı Kontrol grubundaki öğrencilerden istatistiksel olarak daha başarılı oldukları görülmektedir.
Farklı eğitim düzeylerindeki bireylerin bilim insanı imajlarının belirlenmesi ve bu imajların bazı değişkenler açısından karşılaştırılması
Bu çalışma, ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim düzeyinde bulunan öğrencilerin ve mezun düzeydeki bireylerin bilim insanı imajlarını belirlemek ve bu imajları çeşitli değişkenler açısından karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Survey (tarama) yönteminin kullanıldığı çalışmanın örneklemi ulaşılabilirlik esaslı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve bu çalışma 2014-2015 eğitim öğretim yılında Ağrı il merkezinde bulunan ilköğretim düzeyinde 154 kişi, ortaöğretim düzeyinde 162 kişi, yükseköğretim düzeyinde 124 kişi ve mezun düzeyde 60 kişi olmak üzere toplam 500 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, Song ve Kim (1999) tarafından Chambers (1983)'in Bir Bilim İnsanı Çizim Testine (The Draw a Scientist Test- DAST) dayalı olarak geliştirilen ve dört alt bölümden oluşan "bilim insanı çizim ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler, katılımcıların cinsiyet ve eğitim düzeyi farkına göre karşılaştırılmış, ölçeğin her bir alt bölümü için de ayrı ayrı frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların zihinsel bilim insanı imajlarının pozitif olduğu, bilim insanını gözlüklü, laboratuvar önlüklü, kel, uzun boylu, dağınık saçlı olarak algıladıkları, erkek katılımcıların kadın katılımcılara oranla daha çok bilim insanını yakışıklı olarak tasvir ettikleri ve kadın katılımcıların da erkek katılımcılara oranla daha çok bilim insanını güzel olarak algıladıkları belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların bilim insanını daha çok erkek ve 30-40 yaş aralığında, laboratuvarda, kütüphanede ya da çalışma odasında çalışan, deney yapan, bilimsel araştırma yapan, düşünen, ders anlatan kişiler olarak algıladığı, cam kaplar, deney tüpleri, mikroskop, kitap ve çözelti örnekleri gibi objeleri kullanan bireyler olarak algıladığı tespit edilmiştir. Çalışmada katılımcıların bilim insanı imajlarının oluşmasında bilim insanlarının yaşam öyküleri, müze ve laboratuvar gezileri, internet ve filmlerin etkili olduğu tespit edilmiş ve katılımcılar tarafından en çok saygı duyulan bilim insanı olarak Einstein ve Edison'un tercih edildiği bu tercihe gerekçe olarak da bilim insanlarının insanlığa yaptıkları katkılar, bilim insanlarının bilgi sahibi, yetenekli ve başarılı olmalarının gösterildiği belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Bilim, Bilim İnsanı, Bilim İnsanı İmajı
Akran öğretimi yönteminin 4.sınıf basit elektrik devresi ünitesinde kullanımının öğrenci akademik başarısı ve tutumuna etkisi
Bu araştırmada, akran öğretimi yönteminin ilkokul 4.sınıf Fen Bilimleri dersi Basit Elektrik Devresi ünitesinde kullanımının öğrenci akademik başarısı ve fen dersi tutumu üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Çalışma, 2015–2016 eğitim öğretim yılında, Ağrı İli Aşağı Küpkıran ilkokulunda öğrenim gören 28 öğrenci ile toplam 6 hafta 18 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yaklaşımları birlikte kullanılmıştır. Nicel verileri toplamak için Basit Elektrik Devresi Testi ve Fen Tutum Ölçeği, nitel verileri toplamak için ise Akran Öğretimi Görüşme Formu kullanılmıştır. Başarı testi araştırmacı tarafından hazırlanmış, tutum ölçeği ise hazır olarak kullanılmıştır. Başarı ve tutum testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, eşleştirilmiş gruplar ve bağımsız gruplar T Testi kullanılmıştır. Görüşme kayıtları ise belirlenen kategorilere göre kodlanıp, frekans ve yüzdeleri hesaplanarak çözümlenmiştir. Verilerin analizinde çeşitli istatistik programları kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi p< .05 olarak alınmıştır. Uygulama sonrasında; çalışma grubundaki öğrencilerin akademik başarılarında anlamlı bir gelişme olmasına rağmen, Fen Bilimleri dersine karşı olan tutumlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öğrencilerin cinsiyetleri ile akademik başarıları arasındaki anlamlı farklılığın olmadığı fakat öğrencilerin cinsiyetleri ile Fen Bilimleri dersine olan tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca akran eğitmenlerle, akran öğretiminden yararlananlar arasında uygulama sonrasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin Fen Bilimleri dersindeki başarıları, akran öğretimi sayesinde artmıştır. Fen Bilimleri dersine daha çok ilgi duyduklarını, özgüvenlerinin arttığını, rahat iletişim kurduklarını söylemişlerdir. Elde edilen sonuçlara göre bu alanda çalışacak araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Akran Öğretimi, Akademik Başarı, Tutum, 4.Sınıf Fen Bilimleri Dersi, Basit Elektrik Devresi.
Dinamik matematik yazılımı olan geogebra'nın öğrencilerin akademik başarılarına etkisi: Meta-analiz çalışması
Bu çalışma bir dinamik matematik yazılımı olan GeoGebra yazılımı kullanımının öğrencilerin matematik dersindeki akademik başarısına etkisini inceleyen deneysel çalışmaların bir araya getirilmesiyle yapılmış bir meta-analiz çalışmasıdır. Bu amaç kapsamında Türkiye'de yapılmış olan çalışmalar, YÖK ulusal tez merkezi, ULAKBİM ve Google Scholar veri tabanlarında araştırılmıştır. Toplamda 36 deneysel çalışma ve 39 etki büyüklüğü değeri elde edilerek meta analiz çalışması yapılmıştır. Meta-analiz kapmasında yapılan çalışmada her bir çalışmanın örneklem grupları hesaplandığında, 951 deney ve 941 kontrol grubu olmak üzere toplam 1892 öğrenciden oluşan örneklem grubu bulunmaktadır. Çalışmalar yayın yılı, yayın türü, öğrenim düzeyi, öğrenme alanı, okul türü ve örneklem büyüklüğü gruplarına göre kodlanarak moderatör analizi ve ortalama etki büyüklüğü değeri incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen her bir araştırmaların etki büyüklüğü değerinin pozitif bulunması ve ortalama etki büyüklüğü değeri 0,886 olarak bulunması sonucunda çalışmanın yüksek etki büyüklüğü derecesine sahip olduğunu ve GeoGebra yazılımının öğrencilerin akademik başarılarına olumlu etkisi olduğu sonucu çıkmıştır. Ayrıca çalışmada yayın yılı, yayın türü, öğrenim düzeyi, öğrenme alanı, okul türü ve örneklem büyüklüğü değişkenlerine göre homojen yapıya sahip olduğu ve etki büyüklüğü değerlerinin istatiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşıldı. Son olarak, çalışmada elde edilen veriler ışığında araştırmacılara, program yapıcılara ve öğretmen yetiştiricilere yönelik öneriler sunulmuştur.
Ortaokul fen bilimleri derslerinde işlenen bilim insanlarına yönelik formüllü tişört yönteminin akademik başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı, Ortaokul 5, 6 ve 7. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında öğretilmek istenen bilim insanlarının "formüllü tişört yönteminin" uygulandığı (deney grubu) öğrenciler ile herhangi bir müdahale yapılmayan (okulun diğer şubesindeki öğrenciler) öğrenciler arasında akademik başarı açısından anlamlı bir farklılık olup olmadığını incelemektir. Araştırma yöntemi olarak ise yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Bu çalışmaya 6. sınıfta öğrenim gören 27 öğrenci deney grubu olarak (Tişört giyen öğrenciler) ve 49 öğrenci ise çalışmaya katılmayan okulun diğer şubesindeki öğrenciler olarak çalışma yürütülmüştür. Araştırmanın verileri; bilim insanları ön test ve son test olmak üzere akademik başarı testi, informatif gözlemler, öğrenci ve öğretmen mülakatları aynı zamanda çalışmada kullanılan 20 adet tişört kullanılmıştır. Geliştirilen başarı testinin pilot çalışması bir başka okulda uygulanmış olup testin madde analizi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre yapılan uygulamanın deney grubu başarı son test sonuçlarına bakıldığında ve yapılan mülakatlar doğrultusunda anlamlı farklılıklar görülmektedir. Formüllü tişört yöntemiyle kazandırılmak istenilen konuların öğrenciler tarafından benimsendiği ve başarılarını arttırdığı gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında zeminde insan bedenini kullanılarak tişörtlerin giyilmesi ve öğrencilerin tişörtler üzerindeki bilim insanları ile ilişkilendirilmesiyle öğrenme sağlanması görsellik ve bütünlük açısından aynı zamanda akran öğrenme, aktif öğrenme, sosyal öğrenme gibi öğrenme tekniklerine de katkı sağlamaktadır. Formüllü tişört yöntemiyle geliştirilen bu materyaller aynı zamanda başka alanlarda ve konularda da kullanılabilirlik açısından araştırmacılara ilham kaynağı olacağı düşünülmektedir.
Okuduğunu anlama yorumlama ve dört işlem becerisinin 6.sınıf fen bilimleri dersi sürat konusundaki öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı ilköğretim 6.sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi sürat konusundaki akademik başarısının, okuduğunu anlama, yorumlama ve dört işlem becerisi ile aralarında ilişki olup olmadığını incelemektir. Bu yüzden araştırma, ilişkisel tarama modelinde betimsel-bağıntısal bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Ağrı İli'nin Eleşkirt ilçesinde bulunan bir ortaokulun 6.sınıf öğrencilerinden 224 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen kuvvet ve hareket ünitesinin sürat konusu ile ilgili başarı testi ve Cereno (1998)'nun geliştirdiği sayısal yetenek testi ile okuduğunu anlama ve yorumlama testi kullanılmıştır. Araştırmada, istatistiksel analiz yöntemlerinde; betimsel analiz (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, mod, medyan, ranj, basıklık, çarpıklık) kullanılmıştır. Verilerin homojen dağılıp dağılmadıklarını belirlemek için normallik testlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca başarı testleri arasındaki ilişkiyi tespiti etmek için; Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, cinsiyete dayalı akademik başarılarındaki değişimi ölçmek için bağımsız örneklem t-testi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yordama gücünü tespit etmek için ise basit doğrusal regresyon analizi ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Verilerin normal dağılım yaptığını tespit ettikten sonra uygulanan parametrik testlerin neticesinde; okuduğunu anlama, yorumlama ve dört işlem becerisi ile fen bilimleri başarısı arasında sırasıyla r= 0,522 (orta düzeyde), r= 0,684 (yüksek düzeye çok yakın) pozitif yönlü korelasyon olduğu görülmüştür. Cinsiyet ile akademik başarı arasında herhangi bir anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Son olarak dört işlem becerisi ile okuduğunu anlama ve yorumlama başarıları birlikte fen bilimleri başarı varyansını %48,4 oranında açıklayabildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara dayanarak; fen bilimleri öğretmenleri ile Türkçe ve matematik öğretmenleri arasında işbirliği yapılmasının gerekliliğine dair önerilerde bulunulduğu gibi fen bilimleri dersinin başarısına etki edebilecek farklı etkenlerin de araştırılabileceği gibi birçok öneride bulunulmuştur.
Fen bilimleri eğitiminde kullanılan açık uçlu soruların puanlanmasında puanlayıcılar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, Fen Bilimleri eğitiminde kullanılan açık uçlu soruların puanlanmasında cevap anahtarı kullanılması durumunda, puanlayıcılar arasındaki ilişki olup olmadığı ve ayrıca Fen Bilimleri dersinde açık uçlu soruları puanlayan puanlayıcıların verdikleri ortalama puanlar arasındaki farklılık incelenmiştir. Bu amaçla, Fen Bilimleri dersinin değerlendirilmesine yönelik 6 açık uçlu maddeden oluşan bir ölçme aracı ve bu ölçme aracını puanlamak için bir cevap anahtarı hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında hazırlanan sorular Doğu Anadolu bölgesinde bulunan bir ortaokulun 7. sınıflarında okuyan 28 öğrenciye uygulanmıştır. Sorulara verilen cevaplar ise Ağrı ve ilçelerinde çalışmakta olan 12 Fen Bilimleri öğretmeni tarafından puanlanmıştır. Puanlayıcıların verdikleri puanlar arasında anlamlı bir ilişki ve farklılık olup olmadığı ayrıca verdikleri ortalama puanlar arasındaki farklılık belirlenmeye çalışılmıştır. Puanlayıcıların verdikleri puanlar incelenmiş ve puanlayıcılar arasındaki korelasyon katsayıları elde edilmiştir. Bu araştırma "Betimsel Araştırmalar" kapsamında "Örnek Olay Yöntemi" kullanılarak yapılmıştır. Her uygulama için, farklı öğretmenlerin puanları birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Farklı öğretmenlerin verdikleri puanların ortalamaları arasındaki fark için puanlayıcıların verdikleri ortalama puanlar incelenmiştir. Sonuç olarak, her bir açık uçlu soru için, puanlayıcılar arasında pozitif yönde, yüksek ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Fakat puanların ortalamaları arasında anlamlı farklılıklar vardır.
İlköğretim öğrencilerinin kendileri, fen bilimleri öğretmeni ve bilim insanı ile ilgili imajlarının incelenmesi
Bu çalışma ilköğretim öğrencilerinin kendileri, fen bilimleri öğretmeni ve bilim insanı imajlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Durum çalışmasına uygun olarak yürütülen çalışmada amaçlı örnekleme yöntemine uygun olarak örneklem belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemi Ağrı ili merkez ilçesine bağlı bir köy okulundaki 12 kız ve 4 erkekten oluşan 16 kişilik ilköğretim 5. Sınıf öğrencilerinden oluşturmaktadır. Çalışmada veriler, çizim metodu, yazılı görüş formu, mülakat ve öğretmen gözlemleri kullanılarak toplanmıştır. Dört farklı veri toplama aracı kullanılmış olup bunlardan ilki öğrencilerin kendilerini fen derslerinde nasıl gördüklerini resmetmeleri ve çizimin hemen altına ne yaptıkları ve nerede olduklarını belirtmeleri istendiği bir form ile bir bilim insanını resmetmeleri ve çizdikleri bilim insanının ne yaptığını belirtmeleri istendiği formdur. İkinci veri toplama aracı öğrencilerin cevaplaması için üç soru içeren yazılı görüş formudur. Üçüncü veri toplama aracı ise öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlardır. Son veri toplama aracı ise yapılandırılmamış öğretmen gözlemleridir. Verilerin analizinde içerik analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmada öğrencilerin kendilerine yönelik algıları ile ilgili olarak fen derslerinde parmak kaldırarak derse katılmak, çalışkan olmak gibi normal sınıf içi davranışları göstermeleri ve iyi karakter özellikleri sergilemeleri gerektiği düşüncesinde oldukları, fen dersleri esnasında öğretmenin anlattığını dinleme, derse katılma, deney yapma, soru sorma, test çözme, ödev yapma, araştırma yapma, proje yapma, kitap okuma, tartışmalara katılma gibi faaliyetleri önemli gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin fen öğretmenini iyi karakter özelliklerine sahip ve bilgi aktaran ve öğrenme-öğretme süreçlerini yürüten bir kişi olarak algıladıkları da ulaşılan sonuçlar arasındadır. Öğrencilerin bilim insanını kültürel olarak geçerli değerlere sahip bir karakteri olan, bilimsel süreç becerilerini kullanan ve bir ürüne dönük bilim yapan, genellikle erkek, sessiz bir ortamda veya laboratuvarda çalışan bir kişi olarak algıladıkları belirlenmiştir. Çalışmada öğrencilerin fen derslerini eğlenceli olması, deney yapılması, yeni ve ilginç bilgilerin öğrenilmesi nedeniyle sevdikleri, bilim insanının temel faaliyetinin icatlar yapmak olduğu, kendilerini bilim insanı hissetmek için de benzer şekilde icatlar ve projeler yapmaları gerektiğini düşündükleri, sahip oldukları bu imajların ders kitapları, afişler/posterler, kitaplar, internet, dergiler, televizyon, hikaye kitapları kaynaklı olduğu tespit edilmiştir.
Araştırma sorgulamaya dayalı öğretimin bilimsel süreç becerilerine etkisi: Ulusal düzeyde bir meta analiz çalışması
Bu araştırmada, Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğretim (ASDÖ)'in, öğrencilerin Bilimsel Süreç Becerileri (BSB)'ne olan etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2006-2018 yılları arasında ASDÖ'in BSB'ne etkisini inceleyen ulusal düzeydeki 35 çalışma oluşturmaktadır. Bunlardan 29'ü ASDÖ'in BSB'ne etkisini inceleyen deney kontrol gruplu çalışmalar iken 6'sı bu çalışmaların alt gruplarından elde edilmiştir. Örneklemin belirlenmesinde araştırmacı tarafından dâhil edilme kriterlerine uygun olarak hazırlanmış kodlama formu kullanılmıştır. Araştırmaya dâhil edilen çalışmalar YÖK-Tez, ULAKBİM ve Google Akademik veri tabanları taranarak elde edilmiştir. Araştırmada meta analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde CMA programından (Comprehensive Meta Analysis) yararlanılmış ve genel etki büyüklüğü rastgele etkiler modeline göre hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda rastgele etkiler modeline göre ASDÖ'in BSB'ne olan genel etki büyüklüğü 0,876 ile pozitif yönde ve literatüre göre orta düzeyde bulunmuştur. Bu durum deney gruplarına uygulanan ASDÖ'in, kontrol gruplarına uygulanan diğer yöntemlere kıyasla BSB'ne anlamlı düzeyde etki ettiğine işaret etmektedir. Çalışmada ulaşılan sonuçlar ışığında ASDÖ yaklaşımı ile ilgili öğretmenlere, program geliştiricilere ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur.
2010-2017 yılları arasında fen bilimleri eğitimi alanında yayınlanmış yüksek lisans tezlerinin konu ve yöntem bakımından incelenmesi
Bu araştırmada; 2010-2017 yılları arasında Fen Bilimleri alanında yayımlanmış yüksek lisans tezlerini tespit ederek, bu tezlerin konularını, kullanılan araştırma yöntemleri ve örneklemlerini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini bugüne kadar Fen Bilimleri eğitimi alanında yayımlanmış yüksek lisans tezleri, örneklemini ise Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezinde 2010-2017 yılları arasında Fen Bilimleri eğitimi alanında yayımlanan 542 yüksek lisans tezi oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini oluşturan çalışmalar doküman analizi kapsamında izlenen sistematik işlem adımları sonucunda elde edilerek araştırma sürecine dâhil edilmiştir. Araştırmaya dâhil edilen tezlerin yöntemleri incelendiğinde, betimsel araştırma yöntemini tercih eden araştırmacıların çoğunlukta olduğu görülmüştür. Konu bazında en çok "Öğretim, Strateji, Yöntem ve Teknikleri" alanında "Öğretme ve Öğrenme" konusunun çalışıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda kullanılan örneklemlerde 1-50 kişiden oluşan ilköğretim öğrencilerinin tercih edildiği sonucuna varılmıştır. Bu araştırma ile ülkemizde fen bilimleri eğitimi alanında yayımlanmış yüksek lisans tezlerinde hangi konuların çalışıldığı görülmüş, hangi alanlara çalışılması gerektiği ile ilgili bir fikir oluşturulmaya çalışılmıştır.
Özel eğitim öğretmenlerinin zihin engelli öğrencilere yönelik fen eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada özel eğitim öğretmenlerinin zihin engelli öğrencilere yönelik fen eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımlarından taram araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi ulaşılabilirlik temelli yaklaşıma göre belirlenmiş 102 özel eğitim öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve 15 sorudan oluşan yazılı görüş formu kullanılmıştır. Toplanan veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular cinsiyet, çalışılan kurum, hizmet süresi ve kurumun bulunduğu yer değişkenlerine göre frekans ve yüzde olarak verilmiştir. Bulgular öğretmenlerin özel eğitimde fen bilimleri dersine yeteri kadar önem verilmediğini düşündükleri, öğretmenlerin bu alanda materyal temininde ve soyut olan fen kavramlarının öğretiminde sorunlar yaşandığını göstermektedir. Öğrencilerin fen konu ve kavramlarına karşı ilgilerinin yüksek olduğu, bu alanda verilen eğitimin daha fazla materyal ile desteklenmesi ve günlük hayatla ilişkilendirilmesi gerektiği çıkarılan sonuçlar arasındadır. Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, Özel eğitim öğretmeni, Fen eğitimi, Zihin engelli öğrenciler için fen eğitimi
Maddenin tanecikli yapısı ve saf maddeler konularında akıllı tahta kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve fene yönelik tutumlarına etkisi
Bu araştırmada, akıllı tahta kullanımının Maddenin Tanecikli Yapısı ve Saf Maddeler konularında öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimlerine yönelik tutumlarına ve bilgilerinin kalıcılığına etkisinin programa uygun olarak işlenen dersler ile karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 öğretim yılında bir devlet okulundaki 7. sınıfta okuyan 55 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubunda akıllı tahta kullanılarak, kontrol grubunda ise akıllı tahta kullanılmadan programa uygun olarak uygulama yürütülmüştür. Uygulama toplamda 4 hafta sürmüştür. Araştırmada nicel veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Maddenin Tanecikli Yapısı ve Saf Maddeler" konularını içeren başarı testi ile "Fen Bilimlerine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmış, veriler SPSS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmalardan elde edilen veriler deney grubu ve kontrol grubu arasında akıllı tahta kullanımının akademik başarı ve fene yönelik tutumlarında deney grubu lehine anlamlı farklılığın oluştuğunu göstermektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar akıllı tahta kullanımının fen bilimleri dersine etkisi üzerine yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 2019, 113 sayfa Anahtar sözcükler: akademik başarı, akıllı tahta, fen bilimleri, tutum
Fen bilgisi ve sınıf öğretmeni adaylarının bazı temel fen konu ve kavramlarına yönelik metaforik algılarının belirlenmesi
Bu çalışma fen bilgisi ve sınıf öğretmeni adaylarının bazı temel fen konu ve kavramlarına yönelik algılarını metaforlar aracılığıyla belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı çalışmanın örneklemi, fen bilgisi ve sınıf öğretmenliği anabilim dalında öğrenim gören 65 fen bilgisi ve 128 sınıf öğretmen adayından oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 16 fen konu ve kavramına yönelik algılarını yansıtabilecekleri bir form kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmış ve oluşturulan metaforlar analiz edilmiştir. Analizler sonucunda metaforlar, metaforlara ait yüzde değerler, analizlerle oluşturulan kod ve kategoriler tablolar halinde sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda hem sınıf hem de fen bilgisi öğretmen adaylarının her bir fen konu ve kavramı için oluşturdukları metaforlar yardımıyla algıları ortaya çıkarılmıştır.