
1,540
Archived Theses
14
DOIs Assigned
1%
DOI Rate
Discipline
Türkiye'de neoliberal popülist siyaset ve yükselen inşaat: 2000'li yıllarda TOKİ
Bu çalışma 2000'li yıllarda Türkiye'nin iktisadi siyasi yapılanmasında belirleyici konuma gelen inşaat ve konut sektörünün temsilcisi konumundaki Toplu Konut İdaresi'ni (TOKİ), Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarının neoliberal popülist siyaseti ile ilişkisi çerçevesinde incelemektedir. Tezin temel iddiası, inşaat ve konut sektöründe kilit bir kamu kuruluşu olan TOKİ'nin AKP iktidarında uygulamaya konulan neoliberal otoriter popülist politikaların açığa çıktığı bir siyasi aygıt olduğudur. Kavramsal muğlaklığına karşın, popülizm zaman ve mekân boyutlarını aşan bir esnekliğe sahiptir. Aynı zamanda farklı iktisadi siyasi yapılanmalarla da uyum içerisindedir. Bu noktada popülizmin araçsal doğası öne çıkmaktadır. Günümüzde popülizmin neoliberalizmle olan ittifakının sonucu olarak neoliberal popülizme dönüşümü popülizmin araçsallığının yansımasıdır. Bu yönüyle, çalışmada popülizm siyasal strateji olarak ele alınmaktadır. Bu ise, popülist liderin iktidar olma ve iktidarda kalma doğrultusunda başvurduğu siyasal yöntemleri ve araçları göz önüne almayı gerektirir. 2008 Finans kriziyle birlikte, neoliberalizmin dönüşümünün sonucu olarak otoriterleşen devlet aygıtının pek çok alanda yansımaları olmuştur. Bu bağlamda kent siyaseti de neoliberal otoriterleşme ekseninde belirgin bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönemde neoliberal otoriter devlet inşasına bağlı olarak artan merkezileşme ve piyasa odaklı yeniden kurumsallaşma, konut sektörü açısından da belirleyici olmuştur. Neoliberal etkin devlet inşasının sonucu olarak, TOKİ konut sektöründe piyasa kurucu ve düzenleyici konuma gelmiştir. Konutta yaşanan yoğun metalaşmanın etkisi ve inşaat finans birlikteliği ile bu yıllarda konut sektörü sermaye için çok daha cazip hale gelmiş ve bu durumun yansıması olarak, TOKİ üzerinden ihaleler ve ortaklıklar yoluyla AKP iktidarına yakınlığıyla bilinen birtakım İslami muhafazakâr sermaye çevrelerine yüksek rant aktarımları gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan rant mekanizması sadece konut üzerinden değil, aynı zamanda iktidar tarafından her fırsatta milli gurur meselesi haline getirilen mega projeler, namıdiğer çılgın projeler, üzerinden de işlemiştir. Bu dönemde başta megakentler olmak üzere, kentler en ücra köşelerine kadar şantiye alanı ve rant alanı haline getirilmekle kalmamış, aynı zamanda mevzuatta yapılan değişikliklerle hayata geçirilen kentsel dönüşüm uygulamaları üzerinden de gecekondu bölgeleri yeniden piyasaya kazandırılmıştır. Bu durum konutta metalaşmanın yanı sıra, beraberinde mülksüzleştirmeye dayalı sermaye birikimini de getirmiştir. Öte yandan, toplumun yoksul kesimlerinin TOKİ tarafından yapılan kentsel dönüşüm projeleri aracılığıyla konut sahibi olma amacıyla uzun yıllara dayalı olarak borçlanarak finansal sisteme dahil edilmeleri ve ağır çalışma koşullarına maruz kalarak sisteme kazandırılmaları sağlanmaktadır. Bu ise, toplumsal çelişkilerin üstünü örten, sınıfsal eşitsizlikleri göz ardı eden, toplumu uyum içinde gösterme çabası içinde olan bir siyasi anlayışı yansıtmaktadır. Bütün bunlara ek olarak, TOKİ'de açığa çıkan neoliberal otoriter siyaset anlayışının bir başka yansıması da, kitlelerin İslami muhafazakâr değerler üzerinden mobilizasyonudur. Bu ise, TOKİ tarafından inşa edilen toplu konutlarda ortaya konulan mekân kurgusu, kurumsal mimari anlayışı ve semboller üzerinden İslami muhafazakâr esaslara dayalı bir hayat tarzının sunumunu ve bu hayat tarzı üzerinden Osmanlıya referansla Kemalizmle hesaplaşmayı içermektedir.
Disiplin Hukukunda resmi belgede sahtecilik suçu
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi memurların gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemesi halinde aynı Kanunun 125/D-f maddesinde unsurları belirtilen "Kademe İlerlemesinin Durdurulması" cezası ile tecziye edilmesi ve devamında adli açıdan suç işlediğinin kararlaştırılması halinde anılan fiilin mezkûr Kanunun 48'inci maddesi gereğince yüz kızartıcı bir suç da teşkil etmesi nedeniyle 125/E-g maddesinde unsurları belirtilen "Devlet Memurluğundan Çıkarılma" cezasının tatbik olunması gerekirken ilk derece idare mahkemesi, Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştay kararlarında "memurun menfaat temin etmemesi" nedeniyle mezkûr suçu işlemediği şeklinde yaygın kararları mevcuttur. Devlet memurunun görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi evrakta sahtecilik suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204'üncü maddesinin 2'nci fıkrasında tanımlanmış ve suçun oluşması için maddi unsur kapsamında belgenin düzenlenmesini manevi unsur ve hukuka aykırılık unsurlarının da oluşması halinde yeterli bulmuştur. Mezkûr konu, örnek adli ve idari yargı kararları muvacehesinde tüm boyutları ile ele alınmış, aynı konuda farklı uygulamaları gidermek için tez kapsamında çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Bu nedenle anılan çalışma gerek yargı mercileri gerekse de kamu görevlilerinin istihdam edildikleri idare-kurum ve kuruluşlar için de yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Bu çerçeve itibarıyla her iki yargı kolu arasında meydana gelen resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin olarak yeknesak uygulamanın sağlanmasına ve kamu görevlilerinin istihdam edildikleri teşkilatlarda yaşanan tereddütlerin giderilmesine katkı sağlayacak bu çalışma aynı zamanda gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasına da bir altlık oluşturmayı amaçlamaktadır.
Su ve kanalizasyon idarelerinde ücret tarifeleri
Yaşamın başlangıcından günümüze dek gerek beşeri hayatın idamesinde gerekse ekosistemin dengesinin sağlanmasında su, hayati bir kaynak olarak önemini giderek artırmıştır. Ulusları var eden, kentlerin oluşmasını sağlayan, yokluğu halinde göçlere sebep olan bu meta; günümüzde artan nüfus, küresel ısınma ve doğal kaynakların tükenmesi ile birlikte korunması gereken bir yaşam kaynağı olarak görülmeye başlanmıştır. Buna bağlı olarak da gerek ulusal gerekse de uluslarüstü düzeyde bu kaynağın korunması için çeşitli aksiyonların alınmaya başlandığı görülmüştür. Kentsel alanlarda mahalli müşterek mahiyette bir kamusal görev olarak görülen içme ve kullanma suyu hizmetinin genel kaideleri merkezi yönetim tarafından düzenlenmekte, yerel düzeyde de anılan üst normlara dayalı olarak yönetmelikler çıkarılabilmekte, içme ve kullanma suyu ücretleri de bu mevzuata göre belirlenmektedir. Günümüzde insani tüketim amacıyla sunulan bu hizmet metropoliten alanlarda özel amaçlı bir mahalli idare kurumu olan su ve kanalizasyon idarelerince yürütülmektedir. 1981 yılı itibarıyla İstanbul özelinde 2560 sayılı Kanun'un uygulanması ile başlayan bu model hâlihazırda otuz büyükşehir belediyesinde uygulanmaktadır. Her idarenin anılan Kanun'dan kaynaklanan Tarifeler Yönetmelikleri bulunmakta olup, bu mahalli kurumların ücret tarifeleri ve abone grupları önemli düzeyde farklılık göstermekte, su ücretlerinin belirlenmesi sürecinde yaşanan aksaklıkların yaygınlık taşıdığı ve genel olarak yeknesak bir uygulamanın olmadığı tespit edilmektedir. Çalışma kapsamında var olan farklılıklara ve mevzuata aykırılıklara değinilerek tarifeler yönetmelikleri ile ücret tarifelerinin uygulanmasında rastlanılan olumsuzlukları ve aykırılıkları giderici önerilerde bulunulması amaçlanmıştır
Kamuoyu oluşturma aracı olarak sosyal medya: Twıtter etiketleri (Hashtagleri) bağlamında bir değerlendirme
Kamuoyunun genel kanaatinin oluşum sürecinde günümüzde sosyal medya büyük bir önem taşımaktadır. Kamuoyu bir konu hakkında sosyal medya vasıtasıyla çok kısa bir süre içerisinde aynı fikir etrafında toplanabilmekte ve bu sayede bir kamuoyu oluşturabilmektedir. Sosyal medya günümüzde toplumsal, siyasal ve ekonomik alanın şekillenmesinde birey ve devlet ilişkilerinde önemli bir alan olarak varlığını göstermektedir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak kitle iletişim araçlarında meydana gelen gelişmeler sosyal bilimlerin bu alana ilişkin çalışmalarında önemli bir yer edinmiştir. Tezin temel konusu, sosyal medyanın kamuoyu oluşturma gücünün günümüzde ve bilhassa ülkemizde ne kadar etkin olduğuna, siyasetle ilişkisine, kamuoyunu nasıl etkisi aldığına dair bir araştırma üzerinedir. Çalışmanın temel amacı, sosyal medyanın kamuoyu oluşturma gücü bağlamında Twitter üzerinden gerçekleştirilen, gündemi ve kamuoyunu fazlasıyla ilgilendiren olaylardaki etiket kampanyalarının araştırılması ve ulaşılan verilerin analiz edilerek kamuoyu tepkilerinin karar vericiler üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada Türkiye örneklemi içinde siyasal, ekonomik ve toplumsal açıdan önemli görülen örnekler seçilmiştir. İlgili örnek olaylar dahilinde yürütülen etiket kampanyaları araştırmaya belirli sınırlar içinde dahil edilerek kampanya süreçleri ve sonuçları irdelenmiştir. Araştırmada sosyal medyanın kamuoyu oluşturma sürecinde örnek olaylar özelinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Kamuoyu oluşturma sürecinde dijital toplumun yeni otoritelerinin de bu süreçte etkili olduğu, kitlelerin desteğini alarak karar vericiler üzerinde baskı uygulayarak karar alma süreçlerine dahil oldukları, kamuoyu-siyaset bağlamında ortaya çıkan bir sonuçtur.
Siyasal iletişimde geleneksel ve yeni propaganda teknikleri karşılaştırması: Canvassıng modeli üzerine bir değerlendirme
Siyasal iletişim, geçmişten günümüze birçok kez dönüşüme uğramış ve sürekli olarak yeni değişimlerle gelişmiş bir olgudur. Siyasette iletişim, siyasal aktörlerin belirlenmesinde kullanılan oldukça önemli bir husustur. Bu nedenle siyasal iletişimin içinde barındırdığı kullanım alanları üzerine bir araştırma yapmak oldukça önemlidir. Özellikle siyasal aktörlerin belirlenmesi için demokratik toplumlarda seçim sürecinde gerçekleşen faaliyetler, bu araştırmanın temel konusudur. Adayların oy oranlarını artırması ve arzuladıkları hedefe ulaşması için propaganda tekniklerinden faydalanması gereklidir. Propaganda faaliyetleri, geçmişten günümüze değişim ve dönüşüm yaşamışken siyasi partilerin politikaları ve adayların kullanacakları tekniklerin yarattığı etkiler oldukça önemlidir. Propaganda teknikleri, teknolojinin gelişimi ve siyasal iletişimde kullanılan araçlarda yaşanan değişiklikler ile bağlantılı olarak değişmiştir. Geleneksel teknikler ve yeni teknikler üzerine bir analiz yapmak, hangi tekniklerin adaylara daha fazla fayda sağlayacağını ortaya koymak adına önem arz etmektedir. Çalışmanın asıl gayesi, günümüzde siyasal katılımı ve oy oranlarını artırmaya yönelik girişimlerin neler olabileceği ve seçmen davranışlarını etkileme sürecinde Canvassing( yüz yüze oy toplama) yönteminin daha etkili olduğu düşüncesinden hareketle, seçmenleri oy vermeye ikna yöntemi olarak Canvassing modeline yönelmenin hedefe ulaşma konusunda sağlayacağı faydayı ortaya koymaktır. Araştırmada TBMM'nde bulunan partilerin Adana ili sınırları içerisinde yer alan kadın kolları temsilcileri örneklem olarak belirlenmiştir. Partilerin propaganda faaliyetleri ve Canvassing(yüz yüze oy toplama) yönteminden aldıkları geri dönüşler irdelenmiştir. Araştırmada Canvassing(yüz yüze oy toplama) yönteminin yeni tekniklere göre daha etkili sonuçlar doğurduğu ve oy oranlarında artış yaratarak seçmeni etkileme, ikna etme açısından olumlu katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Siyasal İletişim, Propaganda, Seçmen, Canvassing (Yüz yüze oy toplama)
Kadınların yerel yönetimlere katılımı ve yerel yönetimlerde temsili: Adana örneği
Türkiye nüfusunun yarısına tekabül eden kadınların yerel yönetimlerde temsilinin oldukça düşük seviyede olduğu çeşitli çalışmalarla ortaya konulmuştur. Yapılan çalışmaların çoğunda kadın temsilinin ulusal temsilde ve yerel temsilde eşitliğinin sağlanamamasında toplumun siyasal kültürünün etkisi, kadınların ekonomik güvencelerinin olmayışı, yeterli düzeyde bilgi ve donanımlarının olmayışı, partilerin aday listelerinde erkeklere öncelik vermeleri gibi sebepler sayılmaktadır. Oysa kadınların geleneksel rolleriyle bağdaştırdıkları yerel yönetimlere katılımı ve yerel yönetimlerde temsillerinin daha ulaşılabilir olduğuna dair kanaat yaygındır. Fakat Türkiye'de kadınlar yerel siyasette ulusal siyasetten dahi daha düşük seviyede yer almaktadırlar. Bu çalışmada Adana özelinde kadınların yerel temsilinde eşitlik olup olmadığı araştırılmıştır. Adana ili ekonomik yönden gelişmiş, nüfusunun yarısını kadınların oluşturması, kozmopolit, dinamik yapılı ve bütün siyasi partilerin seçmen kitlesinin yer alması nedeniyle seçilmiştir. Daha sonra Ankara, Bursa, Aydın ve Gaziantep illeri yerelde kadın temsili bağlamında irdelenmiştir. Ankara ve Bursa illeri Türkiye'deki en fazla nüfusa sahip olan beş ilden ikisi olduğu için seçilmiştir. Aydın ve Gaziantep illerinde büyükşehir belediye başkanlarının kadın olmasının kadınların yerel temsiline etkisinin bulunup bulunmadığını incelemek için seçilmiştir. Daha sonra bu örnekler Adana ile mukayese edilmiştir. Bu örneklerden hareketle kadınların yerelde temsilinin bu hakları elde etmelerinin üzerinden yaklaşık 100 yıl geçmesine rağmen erkeklerle eşit seviyeye gelemediği tespit edilmiştir. Çalışmada yer alan örneklerden hareketle Türkiye'deki kadınların yerel temsilinde eşitliğini sağlamaya yönelik çözüm önerileri sunularak kadınların ulusal temsilde eşitliğine katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Siyasal Katılma, Kadın, Yerel Yönetimler, Adana
16. ve 17. yüzyıl Türk algısının Busbecq ve Rycaut Seyahatnameleri örneğinde incelenmesi
İnsanoğlu için değişik âlemleri keşfetmek, yeni yerler görmek ve bu gördüklerini betimleyerek deneyimlerini gelecek nesillere aktarmak dürtüsü ilk çağlardan beri süre gelen bir çeşit bir bilgi aktarma yöntemidir. İlk çağlarda mağara duvarları, ağaç kabukları vasıtasıyla aktarılmak istenen mesajlar, insanlığın gelişimi ile birlikte anlatıya, edebiyata daha sonraları ise basım yayın, medya, dijital teknolojilerin kullanımına evrilmiştir. Yeni yerler görmek ve bu gördüklerini kendi toplumlarına anlatmak niyetinde olan önemli kişiler her çağda yetişmiştir. Bu kişilerin amacı kimi zaman kendi toplumunun siyasi çıkarları iken kimi zaman ise farklı kültürleri tanımak, gözlem ve izlenim aracılığıyla kültürel etkileşim sağlamak amacı gütmüştür. Özellikle 16. yüzyılda matbaanın keşfi, Coğrafi keşifler, Rönesans, Reform hareketleri gibi gelişmelerin merkezi olan Avrupa ülkelerinde yaşayan bireyler daha çok yer görmek ve gördüklerini kendi toplumlarına aktarmak istemişlerdir. Bu düşünceler ekseninde şekillenen seyahatnameler o dönemde çoğunlukla, maceraperestlerin anlatıları veya daha gerçekçi amaçlarla kaleme alınan diplomat ve askeri personel raporları ya da gözlemlerinin etrafında gelişme göstermiştir. Başka toplumları kendi ifadeleri ile tanımlamak gücünü seyyaha ve toplumuna sunan seyahatnameler uzun dönem Avrupa'da en çok ilgi gören yazılı eserlerin başında gelmiştir. Busbecq "Türk Mektupları" ve Paul Rycaut'un "Osmanlı İmparatorluğu'nun Hâlihazırının Tarihi" isimli seyahatnameler, o dönem Türkler hakkında yapılan gözlemleri ve deneyimleri içermekte ve Avrupalı seyyahların Türk kültürü, toplumu ve tarihi hakkındaki algılarını yansıtmaktadır. Bu çalışma, 16. ve 17. yüzyıllarda Busbecq ve Rycaut tarafından kaleme alınan eserlerde Türk algısının yazarların eserlerine nasıl yansıdığını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç ekseninde yapılan çalışmanın bulguları ise, birbirinden farklı iki seyyahın iki farklı yüzyılda yapmış olduğu gözlemlerinde Osmanlı tarihini; askeri, toplumsal, yönetim başlıkları altında nasıl değerlendirdiği Eleştirel Metin Analizi yöntemi ile incelenmiştir. İncelenen seyyahların eserlerinde iki farklı yüzyılda yaşanan gelişmelere göre farklı algılamaların olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, dünya siyasetine yön verdiğimiz yüzyılda yapılan seyahatnamede bize karşı duyulan, hayranlık ve saygı olgularının yerini bir yüzyıl sonra şaşkınlık ve tenkit edici ifadelerin aldığı tespit edilmiştir.
Adli ve İdari Yargı Kararları Çerçevesinde Denetim Görevinin İhmali Suçu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 251'inci maddesinde düzenleme alanı bulan "Denetim Görevinin İhmali" suçu, düzenlendiği bölüm itibariyle anılan Kanun'un özel hükümleri düzenleyen ikinci kitabının dördüncü kısmında, "Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler", yine bu bölümün birinci kısmında "Kamu İdaresinin Güvenirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar" başlığı altında ayrıntılı bir şekilde hüküm altına alınmıştır. Birinci fıkra kapsamında denetim sorumluluğu bulunan kamu görevlisi zimmet veya irtikap suçlarının işlendiğini bilmektedir ve kasten denetim görevini yerine getirmekten imtina ederek zimmet veya irtikap suçlarının işlenmesine göz yummaktadır. Buna karşılık ikinci fıkra kapsamında, zimmet veya irtikap suçu denetim görevini yerine getirmesi gereken kamu görevlisinin sırf bu görevini ihmal etmesiyle işleniyorsa, yine kamu görevlisinin kasten hareketi nedeniyle sorumluluğu olduğu kabul edilmekle birlikte, zimmet veya irtikap suçunun işlendiğinin bilinmesi hususunda bir ayrılık bulunmaktadır. Yine, suç olarak düzenleme alanı bulan söz konusu eylemin kamu görevlisi tarafından işlenebildiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, bu eylemin Disiplin Hukuku bağlamında da sonuçları olabileceği akla gelmelidir. Her ne kadar denetim görevinin ihmali suçuna karşılık Türk Ceza Kanunu ile bir yaptırım öngörülmüş ise de, bu eylemin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 7'nci bölümü içerisindeki "Disiplin" başlığı altında yer alan ve yine 125'inci madde içerisinde "Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Ceza Uygulanacak Fiil ve Haller" başlığı altında sayılan disiplin cezalarından hangisinin kapsamına girdiği hususunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır.
Türkiye'de parlamenter sistem ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemlerinin parlamento etkinliği açısından karşılaştırılması
16 Nisan 2017 tarihinde yapılan referandum ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bir kısmı değiştirilmiş parlamenter sistem yerini Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine bırakmıştır. Sistem değişikliği sonrası anayasal sistemin kurumlarının görev ve yetkilerinde birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişikliklerin bir bölümü yürütme ile ilgili iken bir bölümü ise yasama ile ilgili olmuştur. Sistem değişikliği sonrası özellikle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin etkinliğinde meydana gelen değişim özellikle önemlidir. Zira parlamenter sistem geleneği içinde yerleşen demokratik teamüller ve toplumun alışkanlıkları sistem değişikliği sonrası başkanlık sistemlerine özgü olan bazı yeniliklerin kabul edilmesiyle birlikte tartışma konusu olmuştur. Klasik parlamenter sistemlerde parlamento, başkanlık sistemlerindeki parlamento ile karşılaştırıldığında parlamento etkinliği açısından daha etkin olduğu kuşkusuzdur. Zira parlamenter sistemin merkezinde parlamento vardır, yürütme parlamento içinden çıkmaktadır ve yürütme parlamento tarafından görevden alınabilmektedir. Buna karşın başkanlık sisteminde ise yürütme ve yasama birbirinden bağımsızdır ve çok daha katı bir kuvvetler ayrılığı ayrım söz konusudur. Bu katı ayrım parlamentonun yürütmeyi denetlemesi önünde engel teşkil etmese de yürütmenin parlamentonun güvenoyuna ihtiyaç duymaması, parlamentonun yürütme organı başında yer alan başkanı görevden alamaması ve yürütmenin de meşruiyetini doğrudan halktan almak suretiyle parlamento içinden çıkmaması bu sistemde yürütmeye daha özel ve güçlü bir rol biçmektedir. Yapılan Anayasa değişikliği ile parlamento yetkilerinde meydana gelen değişiklik, parlamentoda görev alan milletvekillerinin verdikleri kanun teklifi sayıları, parlamentonun yaptığı soruşturma sayıları ve parlamentonun kamuoyunda yer alan görünürlüğü birlikte değerlendirildiğinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sonrası parlamento etkinliğinde azalma meydana gelmiştir. Bu durumun, farklılıklar arz etse de asıl olarak başkanlık sisteminin bir varyantı olan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş nedeniyle yaşanan sistem değişikliği olduğu görülmektedir. Yeni sistemle birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi, yürütme organı olarak cumhurbaşkanlığı makamının gölgesinde kalmış, eski sisteme nazaran parlamento etkinliğinde aşınma meydana gelmiştir.
Geleneksel devletten dijital devlete: Dijital dönüşüm ofisine yönelik bir inceleme
Her şeyin sürekli bir devinim ve dönüşüm içerisinde olduğu bu dünyada, hiçbir şeyin sabit ve durağan kalması mümkün değildir. Teknolojik gelişmelerin sonucunda internetin ortaya çıkması ve gün geçtikçe daha da gelişmesi tüm insanlığı ve sistemleri sarıp sarmalayan hayali bir ağ yapılanmasına sebebiyet vermiştir. İnternet teknolojilerindeki bu gelişmeler kitle iletişim araçlarının gelişip çeşitlenmesine olanak sağlarken, buna paralel olarak insanların dolayısı ile devletlerin bu dijital ortamlara entegre olma zorunluluğunu doğurmuştur. Çalışmada bu zorunluluğun bir sonucu olarak dönüşen devletin dijitalleşmesi ve Türkiye perspektifinde bu dijitalleşme sürecinin nasıl gerçekleştiği, Dijital dönüşüm ofisinin dijital dönüşüme dair uygulamalarının neler olduğu, devletin dijitalleşmesinin yöneten-yönetilen ilişkisine sirayetinin ne yönde olduğu ne gibi sorunlarla karşı karşıya kalındığı ve böylesi bir dönüşüm yaşayan devletin niteliğinin nasıl bir boyut aldığı gibi sorulara cevap bulunmaya çalışılmıştır. Bu sorulara cevaplanırken nitel bir yöntemle Dijital Dönüşüm Ofisi projelerinden elde edilen temalar ile betimsel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışma sonucunda geleneksel devletten dijital devlete geçiş sürecinde devlet aygıtının kullanım aracı olarak merkezi iktidarın önemli bir rol üstlendiği ve geleneksel devlet yapısında mevcut sorunların dijital devlet sürecinde de farklı boyutta devam ettiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kavramlar: Devlet, İktidar, Dijitalleşme, Dijital iktidar, E- Devlet
Etnik ve dini motifli terör örgütlerinin yapısı eylem biçimleri ve bunlarla mücadele süreçleri üzerine bir inceleme: PKK ve DEAŞ örneği
Terör ve terörizm kavramlarının kullanımı çok daha eskiye uzansa da çağdaş dünyada Soğuk Savaş'ın sonlarına doğru söz konusu kavramlar yeni bir evrede yeniden tanımlanmaya başlamıştır. Ayrıca yeni dünya düzeninde sıcak savaştan çekinen devletlerin birbirlerini yıpratarak siyasi hedeflerine ulaşmaları için terör örgütleri birer araca, terörizm de bir yönteme dönüşmeye başlamıştır. Bu tezde söz konusu kavramların içeriği derinlemesine irdelenerek bu önemli tehdidin daha yakından tanınmasına imkân sağlanması istenmektedir. Bu bağlamda gerek kavramlar üzerindeki tanım kargaşasının giderilmesi gerek konunun karşılaştırmalı bir perspektiften çok yönlü olarak açıklanması planlanmıştır. Konu Türkiye'nin terörle mücadelesi özelinde bir çerçeveye sahip olup terör, terör örgütleri ve terör eylemleri bu bağlamda örneklendirilmiştir. Dolayısıyla etnik motifli terör örgütlerine örnek olarak PKK, dini motifli terör örgütlerine örnek olarak ise DEAŞ seçilmiştir. Doküman incelemesi yaklaşımına uygun bir nitel araştırma yürütülmüş olup konuya ilişkin akademik monografilere, makalelere, bildirilere, basın-yayın arşivlerine, gazetecilerin eserlerine ve açık kamusal kaynaklara dayanılmıştır. Birinci bölümde terör ve terörizmin kavramsal olarak ele alınışının yanında terörizmin tarihine ve terörizmin türlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise etnik ve dini motifli terörizm ayrı ayrı olarak ele alınmıştır. Etnik motifli terörizm, tarihsel süreç içerisinde dünyadan farklı örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Dini motifli terörizm ise sadece bir dine mahsus olmayıp farklı inanışlar içerisinden de ortaya çıkan terör grupları bulunduğunu ortaya koymak adına farklı din ve inanışlar içerisinden radikalleşerek ortaya çıkan terör grupları üzerinden açıklanmıştır. Tezin üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerinde ise inceleme konusu olarak seçilen PKK ve DEAŞ terör örgütlerinin ortaya çıkış süreçleri, organizasyon yapıları, amaçları, eylemleri ve bunlarla mücadele süreçleri değerlendirilmiştir. Böylece terör örgütlerinin yapıları, ideolojik kaynakları ve eylem biçimleri farklılıkları ve benzerlikleriyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş olup Türkiye'nin terörle mücadelesinde kendisinden istifade edilebilecek bir kaynak meydana getirilmiştir.
Üniversitelerin kent ekonomisine etkileri: Tarsus Üniversitesi örneği
Üniversitelerin tarihi kökenleri incelendiğinde ilk olarak Orta Çağ'a özgü bir kurum olarak karşımıza çıkmaktadır. Modern anlamda üniversitelerin bilim, öğretim ve araştırma kurumları olarak anlaşılması ise birkaç yüzyıllık bir geçmişe sahiptir. Üniversitelerin kurumsal olarak toplumsal yapı içerisindeki rolü ve önemi her geçen gün önemini artmaktadır. Bir başka ifadeyle, üniversiteler eğitim ve öğretim alanında yaptığı çalışmalarla, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin sonuçlarıyla, girişimcilik ekosistemine teknolojik, insan kaynağı açısından sağladıkları katma değerle ekonomik kalkınmanın en önemli aktörüdür. Ekonomik kalkınmanın sonuçları ise bölgesel kalkınma ve kentsel gelişmeyle birlikte değerlendirilebilmektedir. Üniversitelerin bölgesel kalkınma ile kentsel gelişme arasındaki ilişkinin etkileri kentsel mekân üzerinde somutlaşmaktadır. Bu ilişki ekonomik, kültürel, sosyal ve politik pek çok alanı yatay kesmektedir. Üniversiteler çeşitli düzeylerde şehrin sosyal, ekonomik, kültürel gelişimine kurumsal olarak katkı sağlarken üniversite öğrencileri de kentsel gelişmeye yaşam pratikleriyle etki etmektedir. Bu ön kabulden hareketle çalışmada üniversitelerin kentsel ekonomik yapının önemli bir bileşeni olduğu kabul edilmektedir. Üniversitelerin işlevleri, görev ve sorumlulukları pek çok konu açısından incelenebilmektedir. Bu çalışmada üniversitelerin kent ekonomisi üzerindeki etkileri girişimcilik, toplumsal katkı, eğitim ve öğretim, demografik özellikleri bakımından incelenmektedir. Tez, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında üniversiteler ve kentsel ekonomi ilişkisini açıklamak amacıyla ikincil veriler olan plan, program ve mevzuat düzenlemeleri doküman analizi tekniği ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular analiz edildiğinde Tarsus Üniversitesi, Tarsus kentini ekonomik, mekânsal, sosyal ve kültürel bir çok alanda etkilemektedir.
Pandemiyle mücadelede kadın liderlerin rolü: Finlandiya, Almanya ve Yeni Zelanda ülkeleri üzerinden karşılaştırmalı bir inceleme
İnsanlar var olduğundan beri toplumsal alanda kadın erkek ayrımını gözetmek mümkündür. Yapılan ayrımların bireylerde rollerinin belirlenmesinde, belirlenen rollere göre davranışların biçimlenmesinde önemli etkileri mevcuttur. Toplumsal cinsiyet algısıyla birlikte bireylere cinsiyetlerine göre roller verilmiş ve o rollere göre davranışlar sergilenmesi istenmiştir. Toplumsal cinsiyet davranış kalıplarına uymayan bireyler ise dışlanmışlardır. Bu ayrımcılık bağlamında kadınların işlerinin özel alan tanımıyla ilintili olarak iş tanımının sadece hane içinde çocuk bakmak, yemek yapmak gibi görevlerden oluştuğu, erkeklerin ise özel alandan ziyade kamusal alanı temsil eden para kazanma, siyasete katılım ve ticaret yapma gibi görevlerinin olduğu vurgulanmıştır. Kamusal alanla ilintilendirilen siyasetin varlığı insanların var oluşuyla eş değer görülmektedir. Çünkü yöneten ve yönetilen olgusu toplumlar nezninde her zaman hakim bir görüş olagelmiştir. Siyasetin de erkeklerin elinde olduğu, kadınların önceden oy bile kullanamadığı, daha sonra ise oy kullandıkları zamanda aile içindeki erkek egemen yapıların isteği doğrultusunda oy kullandıkları görülmektedir. Bu tez çalışmasında ise özel alanda toplumun kadına biçmiş olduğu rollerden ve kadınların toplumsal cinsiyet algısı bağlamında özel alandan kamusal alana belirlenen kalıpların dışına çıkılarak, siyasete katılım yapmış olmalarına vurgu yapılmıştır. Tezin çalışma alanı ise COVID-19 pandemisiyle mücadele eden kadın liderleri Finlandiya, Almanya ve Yeni Zelanda ülkeleri örneğiyle karşılaştırmalı incelemek ve pandemi döneminde kadın liderlerin sergilemiş oldukları tutum ve politikaların, siyaset ve toplumsal cinsiyet bağlamında analizini yapmaktır. Çalışmada aynı zamanda pandemiyi başarıyla yöneten Hollanda, Avustralya ve Güney Kore ülkelerinin erkek liderlerinin uygulamış oldukları politikalara yer verilmiş ve kadın liderlerle karşılaştırmalı bir çalışma yapılmıştır. Bu tez çalışmasının amacı toplumsal cinsiyetle kadına atfedilen roller bağlamında pandemiyle başarıyla mücadele eden kadın liderlerin, siyasi tutum ve davranışlarını toplumsal cinsiyet kavramları bağlamında açıklamaktır.
İklim değişikliği ve büyükşehir belediyesi uygulamaları: Mersin örneği
İklim değişikliği, ekonomik, toplumsal ve yönetsel taraflarıyla kentlerin sürdürülebilir geleceğini doğrudan etkileyen çok boyutlu bir olgudur. İklim değişikliğinin yerel ölçekte yarattığı etkiler ve bu etkilere verilen tepkiler bağlamında, yerel yönetimler hem uyum hem de emisyon azaltım politikalarının geliştirilmesi ve uygulanmasında kritik aktörler olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede yerel yönetimlerin mali ve kurumsal kapasiteleri, diğer aktörlerle kurdukları ilişkiler ve karar alma süreçleri, iklim politikalarının kapsamını ve etkinliği üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Yerel ölçekte iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum politikaları yerel yönetimlerin kamu ve kamu dışı aktörlerle kurduğu ilişkiler ağıyla şekillenmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, kent yönetiminde aktörler arası ilişkileri, güç dengelerini ve kaynak kullanımını birlikte ele almaya imkân tanıyan kentsel rejim yaklaşımı kuramsal çerçeve olarak benimsenmiştir. Tezde, Mersin ili örneğinde büyükşehir ve ilçe belediyelerinin iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum politikaları, yönetsel, kurumsal, mali ve siyasal dinamikler çerçevesinde incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Çalışmada, Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin güçlü kurumsal kapasitesi, uluslararası fonlara erişimi ve çok aktörlü işbirlikleri sayesinde bütüncül bir iklim politikası yürütebildiği; buna karşın ilçe belediyelerinin sınırlı mali kaynak ve teknik kapasite nedeniyle daha dar kapsamlı uygulamalar gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Ayrıca, yerel iklim yönetişiminde merkezi yönetimle kurulan ilişkilerin bağımlılık yarattığı, bu durumun yerel özerklik ve politika sürdürülebilirliği üzerinde kısıtlayıcı etki oluşturduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Mersin'de iklim değişikliği politikalarının çok aktörlü olduğu, ancak söz konusu aktörler arasında yeterli düzeyde koordinasyon olmadığı, bu nedenle de bütüncül bir yerel iklim rejiminin henüz oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesi
Demokrasinin tarihsel bağlamda ortaya çıkışı uzun bir geçmişi işaret etmiş olsa da modern devletin gelişimi ile birlikte demokrasinin toplumlarda geliştiği ve zamanla olgunlaşmaya başladığı ifade edilebilir. Yerel demokrasi olarak adlandırılan, halkın yerel yönetim sürecinde aktif rol oynadığı yerel yönetim yapılarında şeffaflık, verimlilik, etkililik, açıklık, hesap verilebilirlik gibi yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri ön planda yer almaktadır. Yerel yönetim organı olarak belediyeler halktan almış oldukları yetki ile kent yönetiminde karar alıcı mercii olarak sorumluluk alan yöneticiler vasıtası ile yerelde kamu hizmeti sunumunu gerçekleştirmektedir. Belediyeler bu hizmetleri yerine getirirken merkezi yönetimin kendilerine ihdas etmiş olduğu özerklikten belli oranda faydalanabilmektedirler. Burada maliyetlerin asgari düzeye indirilmesi, kamu hizmetinin daha hızlı biçimde yerine getirilmesi, kırtasiyecilikten kurtulmak gibi bazı öngörüler yer almaktadır. Bu sayede aynı zamanda merkezi yönetimin üzerindeki yük de belli oranda belediyeler tarafından üstlenilmektedir. Belediyelere tanınan özerklik, merkezi yönetimden ayrı bir bütçenin ve kaynakların kullanımını mümkün kılarken, belediyelerin yapmış oldukları iş ve işlemlerde tamamen bağımsız hareket etmeleri mümkün değildir. Merkezi yönetimin belediyeler üzerinde kontrol mekanizması olarak denetim erkini kullanmak sureti ile bir vesayet denetimi tesis ettiği görülmektedir. Bu sayede belediyelerin kamu kaynaklarını ve bütçeyi keyfî olarak kullanımının önüne geçilmiş olmaktadır. Belediyelerin denetimi iç denetim, dış denetim ve kamuoyu denetimi olmak üzere üç alanda ortaya çıkmaktadır. Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesinin ele alındığı bu çalışmada, betimsel araştırma yöntemi belirlenmiş olup; kamu yönetiminde yer alan katılım, hesap verilebilirlik, şeffaflık, güvence, örgütlenme ve kaynak, etkinlik ve tarafsızlık temaları üzerinden belediyelerin iş ve işlemleri ile bu temaların denetim ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Belediyelerde yapılan iç denetim, kamuoyu denetimi ve dış denetimin belirlenen temalar ekseninde dokümanlar üzerinde yapılan incelme sonucunda denetimin katılım, hesap verilebilirlik ve şeffaflık gibi ilkeleri güçlendirme potansiyeline sahip olduğu, ancak uygulamada örgütlenme yapısı ve kaynak yetersizliği nedeniyle etkinliğin sınırlı kaldığı sonucu elde edilebilir.
Terörle mücadele politikalarını terör örgütlerinin motivasyon kaynakları üzerinden incelemek (PKK-IŞİD örnekleri)
Terör ve terörizm, günümüz dünyasında hem ulusal hem de uluslararası güvenlik açısından önemli birer kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Terör, genellikle siyasi veya ideolojik amaçlar doğrultusunda şiddet ve korku yoluyla halkı hedef alan bilinçli bir eylemler dizisi olarak tanımlanabilir. Terörizm ise bu tür eylemlerin düzenli bir şekilde planlanması, gerçekleştirilmesi ve politik veya ideolojik bir mesaj iletilmesini amaçlayan bir stratejidir. Terörizm tarihi oldukça eski olmasına rağmen, modern anlamda terörizmin kökenleri 19. yüzyılın sonlarına ve 20. yüzyılın başlarına dayanmaktadır. Özellikle devrimci hareketler, ulusal bağımsızlık mücadeleleri ve ideolojik savaşlar terörizmin yayılmasında etkili olmuştur. Örneğin, Rus Çarlığına karşı yapılan suikast girişimi ve Fransız Devrimi sırasında Jakobenlerin uyguladığı yöntemler bu dönemlerin önemli örneklerindendir. Terörizmin motivasyon kaynakları oldukça karmaşıktır ve genellikle birden fazla faktörün bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Bu faktörler arasında toplumsal dışlanma, ideolojik motivasyonlar, dışsal destek, güç ve kontrol arzusu gibi unsurlar önemli rol oynar. Terörizmle mücadelede etkili olabilmek için, bu motivasyon kaynaklarının anlaşılması ve ele alınması kritik öneme sahiptir. Terörizmle mücadele politikaları; devletlerin, uluslararası kuruluşların ve sivil toplumun katılımıyla şekillenir ve çok yönlü bir yaklaşım gerektirir. Bu yaklaşım, ekonomik, sosyal ve politik reformları içermelidir. Ayrıca istihbarat paylaşımı, uluslararası işbirliği ve sınır ötesi güvenlik gibi önlemler de önemlidir. Bu çalışmada, terörle mücadele politikaları kapsamında; 'PKK-IŞİD' terör örgütü mensuplarının, örgüte katılma sebepleri, motivasyon kaynakları incelenerek, terörizmle nasıl mücadele edileceği ve kullanılan mücadele politikaları konusunda akademik literatüre katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla nitel veri yöntemlerinden çalışmanın amacına uygun olarak betimsel tematik içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Tematik içerik analizi ile terör örgütlerine üye olan kişilerin sosyal medya konuşmaları deşifre edilerek motivasyon kaynakları kategorilerinde analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda, terör örgütlerine katılan bireylerin hangi motivasyon unsurlarından etkilendiği açıkça ortaya konmuştur. Elde edilen veriler, örgüt üyelerinin katılım sürecinde ideolojik faktörler, ekonomik sıkıntılar, kimlik ve aidiyet arayışı, mağduriyet hissi ve sosyal çevrenin yönlendirici etkisi gibi unsurların belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Elde edilen bulgular, terörle mücadelede daha etkili politikaların geliştirilmesine katkı sağlarken, örgütlerin insan kaynağı temin etme süreçlerini anlamak adına da önemli veriler sunmaktadır.
Kamu politikası analizi süreç modeli yaklaşımı çerçevesinde Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikaları
Toplumsal yaşamın vazgeçilmez parçası olan enerji ülkelerin siyaset arenasındaki varlığını ve devamlılığını sağlama, kamu hizmetlerinin sunumunu sağlama, ekonomik ve toplumsal kalkınmayı sağlama konularında önemlidir. Artan nüfus ve ihtiyaçlar enerjiye olan talebi artırmış, ekonomik ve beşeri faaliyetler nedeniyle dünya ekosistemi bozulmuş, enerji üretiminde yüzyıllardır kullanılan fosil yakıt rezervleri azalmıştır. Bu sorun alanlarının yanı sıra 21. Yüzyıl ile birlikte küresel ısınmanın olumsuz etkilerinin aşırı hissedilmesi, iklim değişikliği ve çevre sorunlarıyla mücadelede fosil yakıt kullanımında ortaya çıkan zararlı gazların azaltılarak dünyanın sıcaklığını sabit tutma noktasında ülkelerin ortak hareket etmesi gerektiği kabul görmüştür. Bu kabul ile ülkeler çeşitli anlaşmalar ile bu sorun alanına yönelik mücadelede ortak hareket etmeye başlamışlardır. Gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye bu anlaşmalarda yer almakta olup enerjide ithalata olan bağımlılığını azaltmak, sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için enerjide yerli kaynaklarını kullanarak yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik politikalar geliştirmiştir. Çalışmada Türkiye'de yenilenebilir enerjiye yönelik politikaları kamu politikası analizi süreç yaklaşımıyla sistematik olarak 11. Kalkınma Planı dönemine kadar yer alan belgelerle incelenmiş, politikalar kapsamında yer verilen hedeflere ulaşıldığı ve yenilenebilir enerjiye dair politikaların sürdürüldüğü görülmüştür. Anahtar kelimeler: Kamu Politikası Analizi, Yenilenebilir Enerji, Süreç Modeli Yaklaşımı.
Destinasyon markalaşmasının kent ekonomisine etkileri: Tarsus kenti örneği
Bu araştırma, bir turistik destinasyon olan Tarsus'un markalaşma sürecini ve turizmin kent ekonomilerine etkilerini Tarsus kenti özelinde incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bir başka ifadeyle, Tarsus'un destinasyon markalaşması sürecinde arz (doğal–kültürel miras), talep (ziyaretçi algısı) ve yönetişim (yerel aktörler) arasındaki süreci incelemektedir. Buradan hareketle, kentin marka kimliği oluşturabilmesi ve turizmden istediği payı elde edebilmesi için bazı önerilerde bulunulmuştur. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup durum çalışması (case study) yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmada resmi belgeler, araştırma raporları, resimler, web platformları vb. kaynaklar ikincil veri olarak kullanılış, doküman analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgulara göre; Tarsus önemli bir turizm potansiyeline sahiptir fakat bu potansiyelini yeterince değerlendirememektedir. Bölgenin turizm sektöründen elde ettiği pay, tarım ve sanayi sektöründen elde ettiği paya nazaran sınırlı kalmıştır. Turizm alanındaki ulusal ve uluslararası tanıtım çalışmaların yetersizdir. Kentin fiziksel turizm kaynakları yeterli düzeydedir ancak beşeri ve finansal kaynaklar açısından yetersizdir. Tarsus'un destinasyon markalaşması sürecinde önemli adımlar atılmış olsa da sistematik ve bütüncül bir marka stratejisinin eksikliğinin, kentin turizm potansiyelinin değerlendirilmesini engellediğini ortaya koymaktadır. Bu noktada, kentin sahip olduğu zengin doğal, kültürel ve sosyal miras, doğru stratejilerle değerlendirildiğinde hem turizm gelirlerini arttıracak hem de kent ekonomisine önemli katkılar sağlayacaktır.
Orta ölçekli kentlerde kentsel dönüşüm: uşak Uşak (Atapark ve Tabakhane) örneğinde memnuniyet
Dünya'da Sanayi Devrimi'nden sonra görülmeye başlayan kentsel dönüşüm çalışmaları Türkiye'de 1950'li yılların ardından gecekondulaşma süreciyle başlamaktadır. 1980'li yıllarda neoliberal politikalar kapsamında kentlerde konut kooperatifleri ve apartmanlaşma görülmektedir. 1999 Marmara Depremi sonrasında depreme dayanıklı konut üretme politikaları gündeme gelmiştir. 2000 sonrasında küreselleşmenin hızla artması, teknolojide yaşanan gelişmelerin etkisiyle birlikte kentsel alanlardaki dönüşümlerde artışlar gözlenmektedir. Özellikle sanayileşmenin yoğun olduğu büyük ölçekli kentler başta olmak üzere tüm kentlerde kentsel dönüşüm çalışmaları her geçen yıl katlanarak artmaya devam etmiştir. Tüm kenti derinden etkileyen kentsel dönüşüm çalışmaları devlet politikasının yanı sıra pek çok özel kurum tarafından da yürütülmektedir. 2012 yılında kabul edilen ve uygulanmaya başlanan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yerel yönetimlere önemli yetkiler verilmiş ve konut stokunun yenilenmesi adına pek çok proje yürütülmesinin önü açılmıştır. Sanayileşmenin ve istihdamın artmasıyla birlikte sanayileşmenin yoğun olarak görüldüğü kentlerde büyüme ve gelişme her geçen gün daha da artmaktadır. Bunların gerisinde olan ikincil kentler ise büyük kentlere oranla daha az gelişmiş kendinden küçük kentlerden de daha önde olan orta ölçekli kentler olarak tanımlanmaktadır. Türkiye özelinde özellikle beşinci beş yıllık kalkınma planı ve sonrasında bölgeler arasındaki adaletsizliğin, eşitsizliğin ortadan kaldırılması ve orta ölçekli kentlerin gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla bu kentlere yönelik kentsel gelişim çalışmaları artırılmıştır. Bu kentlerin kendilerini daha ileriye taşıyabilmeleri için özellikle içerisinde bulunan çöküntü alanlarının temizlenip kente kazandırılması için destekler sağlanmaktadır. Orta ölçekli kentler arasında ifade edebileceğimiz Uşak, tarih boyunca birçok önemli medeniyete ev sahipliği yapmıştır. İlklerin şehri olarak anılan, Osmanlı Dönemi'nde ilk kez sokak aydınlatmasında elektrik kullanılan, Anadolu'da ilk demiryolu hattına sahip, Cumhuriyet Dönemi'nde ilk şeker fabrikasının kurulduğu Uşak sanayi alanında da önemli bir yere sahiptir. Sanayinin gelişmesi, üniversitenin kurulması ve artan nüfusla birlikte kent içerisinde konut ihtiyacı artmış 6306 sayılı yasa kapsamında konut stokunun yenilenmesi adına pek çok çalışma içerisine girilmiştir. Çalışma kapsamında Uşak kent merkezinde yer alan Atapark Kentsel Dönüşüm Bölgesi ve Eski Tabakhane Kentsel Dönüşüm Bölgesi olmak üzere iki farklı alanın incelemesi yapılmıştır. TOKİ ve Uşak Belediye işbirliğiyle gerçekleştirilen Eski Tabakhane Kentsel Dönüşüm bölgesinde yapılan dönüşüm çalışmaları sanayi alanının yerleşim alanına dönüşmesi projesi olarak Türkiye'de bir ilktir ve kendinden sonraki projelere örnek teşkil etmektedir. Uşak kent merkezi içerisinde farklı dönüşüm sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projelerinde alan araştırması gerçekleştirilerek kent sakinlerinin memnuniyet düzeyleri arasındaki farklılıklar incelenmiştir.
2018-2023 yılları arası Danıştay kararlarında kentli hakları
İnsan haklarının gelişiminin son halkalarından birini kentli hakları oluşturmaktadır. Kentli haklarının ortaya çıkışını somut olarak ifade eden ve kentli hakları olarak ifade edilen hak grubunun nelerden oluştuğunu sıralayan ilk uluslararası metin Avrupa Kentsel Şartı-I' dir. Şart'ta ilk defa kentli hakları listesi olarak 20 maddeden oluşan bir haklar deklarasyonu ortaya konmuştur. Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 20 maddeden oluşan bu kentli hakları listesinden hareketle idare ile kentli arasında yaşanan hukuki uyuşmazlıklar Danıştay kararları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu yapılırken de İdare ile Kentli Arasında, Kentli Hakları Bağlamındaki Hukuki Uyuşmazlıklar Hangi Konularda ve Nasıl Ortaya Çıkmıştır? sorusundan yola çıkılmıştır. Danıştay kararlarının incelenmesi sonucunda ortaya çıkan tablolar sonucunda Türkiye'de kentli hakları ile ilgili eksikliklerin ve ihtiyaçların tespit edilmesi ve bu eksiklik ve ihtiyaçlar doğrultusunda öneriler ortaya koyarak Türkiye'de kentli haklarının gelişimine dolayısıyla insan haklarının gelişimine katkı sağlamak çalışmanın temel amacıdır. Tespit edilen durum doğrultusunda ortaya konan öneriler ile, kentin tüm paydaşlarına rehberlik etmek, başta Anayasa çalışmaları olmak üzere kentli hakları ile ilgili yapılacak olan tüm yasal düzenlemelere katkı sağlamak, sunulan öneriler sayesinde kentli hakları ile ilgili hak ihlallerini azaltmak yine çalışmanın amaçları arasındadır. Çalışmada bu sorudan hareketle 2018-2023 yılları arasındaki Danıştay kararları incelenmiştir. Çalışmada Danıştay'ın 2018-2023 yılları arasında vermiş olduğu tüm kararlar kentli hakları listesinde yer alan haklar listesi çerçevesinde ele alınarak incelenmiştir. Danıştay Kararlar Dergisi kaynağı kullanılarak yapılan incelemede 2018-2023 yılları arasında kentli hakları ile ilgili toplam 93 dava konusu uyuşmazlığın Danıştay'a taşınmış olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın; kentli haklarını hukuksal perspektifinden ele alması, idare ile kentli arasında yaşanan uyuşmazlıklardan idari yargıya taşınmış olan uyuşmazlık konularını Danıştay kararları çerçevesinde incelemesi yani bizzat kentlinin kent yaşantısında karşılaşmış olduğu dava konusu edilmiş uyuşmazlıkları incelemesi, çalışmanın hem özgünlüğünü hem de önemini oluşturmaktadır.
Türkiye'de yerel yönetimlerin açık veri politikası
Teknolojik ve kavramsal yeniliklerle birlikte kamu politikalarının oluşumunda birçok etken değişiklik göstermektedir. Dünyada gelişim gösteren dijitalleşme adımları ile şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin benimsenmesi kamu politikalarında kendisine yer bulmaktadır. Dijitalleşme ve şeffaflık adımları ile birlikte etkili bir rol oynayan açık veri uygulamaları, zamanla daha önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Açık veri politikaları hem yerelde hem de küresel ölçekte geniş bir alana yayılmakta ve giderek kapasitesini artırmaktadır. Türkiye'de yerel yönetimlerin hizmet ve politika işleyişinde de değişiklikler meydana gelmektedir. Türkiye'de yerel yönetimlerin açık veri politikalarını konu edinen çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Bölümlerde açık veriye ilişkin kavramsal çerçeve, dijital dönüşümün açık veri politikalarına etkisi ve gelişimi ile yerel yönetimlerin açık veri politika ve uygulamaları kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Yerel yönetimlerde açık veri uygulamaları karşılaştırılarak çalışmaya son şekli verilmektedir. Bu kapsamda çalışma ile birlikte Türkiye'de yerel yönetimlerin açık veri politikalarındaki mevcut durumun ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Tez çalışmasında açık veri uygulamalarının bulunduğu 11 büyükşehir belediyesi ile 5 ilçe belediyelerinin politikaları ele alınmıştır. Literatür tarama yönteminin kullanılması neticesinde birincil ve ikincil kaynaklara dayanılarak açık veri portallarında yer alan bilgiler üzerinden nitel ve betimleyici analizler yapılmıştır. Yapılan araştırmalarla birlikte Türk yerel yönetimlerde açık veri politikalarının istenilen seviyede olmadığı tespit edilmiştir. Açık verinin geliştirilmesine yönelik teknik, hukuki ve yönetimsel adımların atılmasına ihtiyaç duyulduğu saptanmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yerel Yönetimler, Açık Veri, şeffaflık, Dijitalleşme, Dijital Dönüşüm.
Açık yönetim ve Türk kamu yönetimine yansımaları
Yönetim sosyal, ekonomik sebepler, çağın gerekleri, ihtiyaçlar gibi farklı nedenler ile zaman içerisinde değişikliklere uğramıştır. Açık yönetim, yönetimde şeffaflık, katılımcılık ve hesap verebilirlik ilkelerini temel alarak dijital araç ve gereçlerin etkin kullanmasını içeren bir kavram olarak özellikle 2000 sonrası dönemde etkisini göstermeye başlamıştır. Hem ulusal hem de ulusüstü gelişmeler ile gelişen açık yönetim kavramı günümüzde İsveç, Amerika ve Birleşik Krallık gibi birçok ülkenin yönetimlerinde kullanılmaktadır. Özellikle 2011 yılında ulusüstü bir nitelik taşıyan Açık Yönetim Ortaklığı'nın kurulması ile açık yönetimin etki alanı genişlemiştir. Türkiye'de Açık Yönetim Ortaklığı'na üye olma ve üyeliğinin pasif duruma getirilmesini yaşayan bir ülke olarak "açık yönetim" kavramından etkilenmiştir. Ancak bu etki yalnız Açık Yönetim Ortaklığı ile bağlı olmayıp öncesini de içermektedir. Bundan dolayı çalışmada Türk kamu yönetimini temel olarak etkileyen 2000 sonrası dönem ele alınmaktadır. Bu tezin amacı, açık yönetimi, gelişimini ve Türk kamu yönetimine etkisini ve uygulamalarını ortaya koymaktır. Çalışmanın hazırlanmasında literatür taraması yolu ile analiz yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma ile açık yönetim ve Türk kamu yönetiminde yarattığı etki, süreçler, uygulamalar vb. incelenmiş Türk kamu yönetiminde açık yönetimin ve ilkelerinin etkisi olduğu ancak sınırlı alanda gerçekleştiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Açık Yönetim, Açık Yönetim Ortaklılığı, OECD, Türk Kamu Yönetiminde Açık Yönetim
Türkiye'nin kuraklık ve su kıtlığı yönetimi: Politika, yönetim ve uygulama
Kuraklık, su kıtlığı ve iklim değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan su kaynaklarının azalması endişeleri, son yıllarda Dünya'da ve Türkiye'de giderek daha fazla gündeme gelmektedir. Bu çalışmanın amacı kuraklık ve su kıtlığının Türk kamu yönetimine yansımalarını kamu politikaları, yönetim yapısı ve yönetsel uygulamalar bağlamında ortaya koyarak değerlendirmektir. Bu bağlamda öncelikle kavramsal ve kuramsal çerçeve ortaya konmuş; ardından Dünya'daki güncel yönetsel eğilimler araştırılmış; son olarak Türkiye'nin Cumhuriyet dönemi politikaları, idari teşkilatı ve uygulamaları konu bağlamında araştırılmıştır. Kuraklık ve su kıtlığının kamu yönetimleri açısından yarattıkları ortak tehdit su kaynaklarının miktar ve kalite olarak azalmasıdır. Bu nedenle kuramsal temel, su kaynaklarının miktar ve kalite olarak korunması çabalarına oturtulmuştur. Türk kamu yönetimi su kaynaklarını koruma amacıyla Dünya ile uyumlu çok sayıda politika üretmiştir. Ancak suların miktar olarak korunmasını amaçlayan politikaların oluşturulmasına daha geç başlanmıştır. Su kaynaklarının korunması amacıyla Türk kamu yönetim yapısında çok sayıda görevli birim ile karşılaşıldığı gibi kuraklık ve su kıtlığı endişelerinin yönetsel yapıda son dönemde kurulan birimlerle önemli yansımalar yaptığı görülmüştür. Su kaynaklarının korunması amaçlı hukuki düzenlemelerde su kalitesinin korunması amaçlı çalışmalara daha erken başlanmışken, su miktarının korunması düzenlemeleri son yıllarda mevzuata yansımıştır. Yönetim planlarının hazırlanması ve altyapı yatırımları hedeflenen düzeydedir. Tasarruflu sulama dönüşümünün hızlandırılması, alternatif su kaynaklarının kullanımının arttırılması, bilinçlendirme ve farkındalık çalışmaları henüz yeterli düzeyde değildir. Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, su kaynaklarını koruma amaçlı geleceğe dönük yönetsel tasarruf önerileri sunulmuştur.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında çevre hakkının korunmasında devletlerin pozitif yükümlülükleri
I. ve II. Dünya Savaşları sırasında yaşanan ağır insan hakları ihlalleri, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin (BMİHEB) kabulüne ve bağlayıcı uluslararası yargı mekanizmalarının oluşturulmasına zemin hazırlamıştır. Avrupa Konseyi ve ona bağlı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) bu doğrultuda kurulmuş ve insan haklarının bölgesel düzeyde korunmasında merkezi bir rol üstlenmiştir. Öte yandan, Sanayi Devrimi sonrasında hız kazanan endüstriyel faaliyetler, insan-doğa etkileşimini olumsuz yönde dönüştürmüş; çevre sorunları temel insan haklarını tehdit eder hale gelmiştir. Bu gelişmeler, çevre hakkının uluslararası düzeyde bir insan hakkı olarak kabul edilmesini gündeme getirmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) çevre hakkına dair müstakil bir madde bulunmamaktadır. AİHM kararlarında çevre sorunlarının yol açtığı hak ihlalleri diğer maddeler nezdinde değerlendirilmektedir. Bu tez, AİHM'in çevreyle ilgili başvurularda devletlere yüklediği pozitif yükümlülükleri tarihsel süreç içerisinde yaşanan değişim ile birlikte incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Mahkeme'nin 1990'dan itibaren verdiği kararlar, nitel veri analizi yöntemi olan doküman incelemesiyle değerlendirilmiş; ihlal türleri, davalı devlet ve karar süresi gibi değişkenlerin analizinde MAXQDA yazılımı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Mahkeme'nin pozitif yükümlülük içtihadını zamanla sistematik biçimde geliştirdiği tespit edilmiş; uluslararası anlaşmalar ve bilimsel gelişmelerin bu süreçte belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca, iklim değişikliği gibi güncel çevresel tehditlerin devletlere yeni yükümlülükler getirdiği, Mahkeme'nin bu bağlamda dinamik ve esnek bir yorum yaklaşımı benimsediği sonucuna ulaşılmıştır.
Duygusal emeğin iş gören performansı ve işten ayrılma niyetine etkisi: Isparta ilinde belediye şirket çalışanları üzerine bir araştırma
Bu araştırma, Isparta ilinde faaliyet gösteren belediye şirketlerinde çalışan personelin duygusal emek düzeylerinin iş gören performansı ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel yöntemle, kesitsel ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, örneklem büyüklüğü %95 güven düzeyi ve %5 hata payı esas alınarak hesaplanmış ve erişilebilirlik nedeniyle 510 katılımcıdan veri toplanmıştır. Veri toplama, anonim ve gönüllülük esasına dayalı anketlerle yapılmış; duygusal emek üç alt boyutta (yüzeysel, derin ve doğal emek) ölçülmüş, iş gören performansı ve işten ayrılma niyeti ise güvenilir ve geçerli ölçeklerle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, duygusal emek düzeyleri iş gören performansını anlamlı ve pozitif şekilde etkilemektedir. Yüzeysel, derin ve doğal duygusal emek alt boyutlarının iş performansına ayrı ayrı anlamlı katkıları bulunmuş; özellikle doğal duygusal emek, çalışanların samimi duygusal ifadelerinin performans artışıyla ilişkili olduğunu göstermiştir. İşten ayrılma niyeti analizlerinde ise, yüzeysel duygusal emek düzeyindeki artışın işten ayrılma niyetini anlamlı biçimde artırdığı; derin ve doğal duygusal emek türlerinin ise işten ayrılma niyetini azalttığı belirlenmiştir. Ayrıca, örgütsel destek ve çalışanların yetenek algılarının duygusal emekle ilişkili olduğu ve performans ile bağlılık üzerinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Belediyeler arasında duygusal emek ve performans açısından anlamlı farklılıklar gözlenmemiştir. Sonuç olarak, araştırma duygusal emek yönetiminin iş gören performansı ve işten ayrılma niyeti üzerinde kritik bir rol oynadığını göstermekte, belediye şirketlerinde çalışanların duygusal ihtiyaçlarının dikkate alınarak destek mekanizmalarının geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Tarihsel ve toplumsal bağlamda Türk milliyetçiliğinin sekülerleşme ve desekülerleşme süreci
Ülkücü Hareket Türk siyasal hayatında ve toplumsal yapısında köklü bir yere sahiptir. Bu çalışma Ülkücü Hareketin sekülerleşme ve desekülerleşme dinamiklerini incelemeyi hedeflemiştir. Sekülerleşme ve desekülerleşme insan topluluklarının yapısında önemli dönüşümleri taşıyabilen; inanç ve din pratiklerini bireysel ve toplumsal planda etkileyen süreçlerdir. Ülkücü Hareketin bu noktadan incelenmesi vesilesiyle Hareketin fikirsel yapı, inanç, milliyetçilik ve toplumsal dokuyla etkileşimi gibi yönlerden anlaşılması amacıyla önemli bir alan oluşmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve fenomenolojik perspektif dahilinde yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan veriler tematik analiz ekseninde değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları Ülkücü Hareketin gerek tarihsel gerekse toplumsal bağlamda idrak ettiği ilgili dönüşümleri ortaya koyarken, çalışmanın katılımcılarının da söz konusu süreçler hakkında algılarını ve deneyimlerini detaylı bir biçimde analiz etmektedir. Çalışma, Türkiye'de Ülkücü hareketin sekülerleşme ve desekülerleşme bağlamındaki dönüşümünü ele alan sınırlı sayıdaki araştırmaya katkı sunmakta ve literatürdeki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, hem akademik literatüre hem de Türkiye'nin toplumsal dönüşüm süreçlerine dair politika yapıcılara rehberlik edebilecek nitelikte özgün veriler sunmaktadır.
6 Şubat 2023 depremlerinin Türk kriz yönetimine etkileri
Türkiye, bulunduğu jeopolitik konum itibarıyla sık sık yıkıcı doğal afetlerle, özellikle de depremlerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu afetler, yalnızca can ve mal kaybına yol açmakla kalmayıp, aynı zamanda uzun vadeli sosyoekonomik etkiler doğuran çok boyutlu krizler yaratmaktadır. Nitekim 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve ülke tarihinin en yıkıcı depremlerinden biri olarak kayda geçen Kahramanmaraş merkezli depremler, elli bini aşkın kişinin yaşamını yitirmesine, yüz binlerce insanın yaralanmasına ya da sakat kalmasına neden olmuş, toplumun sosyal dokusunda derin yaralar açmış ve etkileri uzun yıllar hissedilecek bir travmaya dönüşmüştür. Afetlerin önlenmesi mümkün olmamakla beraber, etkilerinin en aza indirilmesi, etkili ve koordineli bir kriz yönetim sürecinin işletilmesini zorunlu kılmaktadır. Krizlerin yalnızca müdahale aşamasıyla sınırlı olmayan, aynı zamanda önleyici, hazırlayıcı ve iyileştirici boyutlarıyla da ele alınması gerekmektedir. Bu çalışmada öncelikle "kriz" ve "kriz yönetimi" kavramları kuramsal bir çerçevede ele alınmış; doğal afetlerin kriz yaratan potansiyeli kriz yönetimi perspektifinden değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'nin kriz yönetimi sistemindeki tarihsel ve yasal dönüşüm süreci incelenmiş; özellikle 1999 Marmara Depremi sonrasında afet yönetiminde paradigma değişimine yol açan ve kurumsal yapılanmayı şekillendiren 5902 Sayılı "Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun" detaylı olarak analiz edilmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise 6 Şubat 2023 depreminin kapsamı, kriz yönetimi süreci içerisindeki yeri, kamu kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının bu süreçteki etkinliği ve koordinasyon düzeyi değerlendirilmiştir. Ayrıca deprem sonrası yürürlüğe giren düzenlemelerin Türk afet yönetim sistemine olan yapısal ve işlevsel etkileri, Marmara Depremi'nden 6 Şubat depremlerine uzanan süreçte çıkarılan yasal düzenlemeler ve kurumsal reformlar ışığında mevcut kriz yönetimi yapılanması analiz edilerek, sistemdeki sorunlar ortaya konulmuş ve 6 Şubat depremleri sonrasında geliştirilmesi gereken politika önerileri ve kurumsal iyileştirme stratejilerine yer verilmiştir.
Kişisel verilerin korunması ve yapay zekâ: Türkiye için politika önerisi
Bu tez, kişisel verilerin korunması ile yapay zekâ teknolojilerinin kesişiminde ortaya çıkan hukuki, etik ve yönetsel meseleleri çok boyutlu bir yaklaşımla ele almaktadır. Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde yapay zekâ sistemlerinin büyük veri ile beslendiği ve bu verilerin içerisinde kişisel verilerin de olduğu göz önüne alındığında, mahremiyetin korunması ile teknolojik gelişim arasında yeni bir denge kurulması gerekmektedir. Yapay zekâ sistemlerinin büyük veriyle olan etkileşimi, bireylerin mahremiyet hakları açısından önemli riskler doğururken, aynı zamanda bu teknolojilerin etik ve insan merkezli şekilde geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Tez kapsamında, Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi, OECD, UNESCO, BM gibi uluslararası kuruluşların belgeleri ile Almanya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Japonya, Birleşik Krallık ve Rusya gibi ülkelerin düzenlemeleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Türkiye özelinde ise yasal ve kurumsal yapı detaylı biçimde incelenerek, mevcut durum değerlendirilmiş ve politika önerileri geliştirilmiştir. Araştırmada doküman ve literatür analizi yöntemleri kullanılarak, yapay zekâ ve kişisel veri koruma alanlarının uyum içinde işleyebileceği etik ve risk temelli bir yönetişim modeli önerilmiştir. Bu çalışma, Türkiye'de kişisel verilerin korunması ve yapay zekâ politikalarının entegrasyonuna yönelik somut, uygulanabilir ve bütüncül ilkeler sunarak literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır.
Rusya Federasyonu'nun yapay zekâ politikaları
Bu tez çalışması Rusya Federasyonu'nun yapay zekâ politikalarını, stratejik yönelimlerini ve gelişim sürecini kapsamlı biçimde incelemektedir. Yapay zekâ teknolojilerinin farklı sektörlerde hızlı bir şekilde yaygınlaştığı günümüzde devlet politikaları bu teknolojilerin geliştirilmesi ve uygulanmasında belirleyici bir rol üstlenmektedir. Rusya'nın yapay zekâ stratejisi, ulusal güvenliğin güçlendirilmesi, savunma sanayisinin modernizasyonu ve ekonomik kalkınmanın desteklenmesi gibi hedeflerin yanı sıra kamu yönetimi, sağlık, eğitim ve güvenlik alanlarında yapay zekânın entegrasyonunu önceliklendirmektedir. Bu çalışmanın temel amacı Rusya'nın yapay zekâ politikalarını çok boyutlu bir perspektifle ele alarak bu politikaların ekonomik büyüme, istihdam, eğitim ve toplumsal yapılar üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Araştırma nitel yöntemler kullanarak stratejik belgeleri, yasal düzenlemeleri ve kurumsal mekanizmaları analiz etmekte; ayrıca Rusya'nın yaklaşımını ABD, Çin, Kanada, Singapur, Almanya, Birleşik Krallık ve Türkiye gibi ülkelerin politikalarıyla karşılaştırmalı biçimde incelemektedir. Elde edilen bulgular Rusya'nın yapay zekâ alanındaki liderlik iddiasını güçlendirmek amacıyla stratejik yatırımlar gerçekleştirdiğini ortaya koymaktadır. Tez Rusya'nın yapay zekâ ekosistemini daha rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturması için somut politika önerileri sunmakta ve küresel yapay zekâ dönüşümünde ülkenin potansiyel rolünü anlamaya katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Rusya Federasyonu, Yapay Zekâ Politikası, Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi, Yapay Zekâ Ekosistemi
AB Grundtvig ve Leonardo da Vinci eğitim modellerinin mülki idare amirlerinin hizmet sunumuna entegrasyonu
Avrupa Birliği (AB), yaşam boyu öğrenme politikalarını güçlendirme ve eğitim sistemlerini daha esnek, kapsayıcı ve istihdam odaklı hale getirme yönünde önemli adımlar atmaktadır. Bu amaçla geliştirilen Grundtvig ve Leonardo da Vinci programları, bireysel öğrenme ihtiyaçlarını desteklemenin yanı sıra kurumsal kapasiteyi artırmayı, iyi uygulamaların transferini sağlamayı ve yenilikçi eğitim çözümlerini teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Söz konusu programlar, özellikle yerel yönetimlerde ve kamu idaresinde görev yapan üst düzey yöneticilerin, eğitim planlaması ve uygulama süreçlerine daha aktif ve yapısal katkılar sunmasına olanak tanımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Avrupa Birliği'nin Grundtvig ve Leonardo da Vinci eğitim modellerinin, Türkiye'deki mülki idare amirleri tarafından yerel eğitim sistemine ne ölçüde ve nasıl entegre edildiğini yönetişim anlayışı çerçevesinde incelemektedir. Bu çalışma, Avrupa Birliği'nin yaşam boyu öğrenme stratejileri kapsamında geliştirilen Grundtvig ve Leonardo da Vinci programlarının Türkiye'deki yerel eğitim sistemine entegrasyon sürecini, nitel araştırma yaklaşımıyla incelenmiştir. Avrupa Komisyonu, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan resmî belgeler, temel veri kaynakları olarak değerlendirilmiştir. Bu amaçla araştırmada, alan yazın kapsamında yer alan ulusal ve uluslararası politika belgeleri, yasal düzenlemeler, strateji raporları ve uygulama kılavuzları doküman incelemesiyle yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, Grundtvig programının yerel düzeyde yetişkin eğitiminin yaygınlaştırılması, sosyal uyumun güçlendirilmesi ve aktif vatandaşlık bilincinin artırılması gibi alanlarda anlamlı katkılar sunduğunu ortaya koymuştur. Leonardo da Vinci programı ise teknik ve mesleki eğitimin niteliğini geliştirme, eğitim ile istihdam arasında işlevsel bir köprü kurma ve iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına yanıt verme noktasında stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. İncelenen belgeler doğrultusunda, mülki idare amirlerinin bu AB programlarının uygulanmasında yalnızca idari denetim rolüyle sınırlı kalmadığı; aynı zamanda yerel düzeyde kurumsal eşgüdüm sağlayan, proje süreçlerini yöneten ve eğitim politikalarının yerelleştirilmesinde aktif görev üstlenen aktörler haline geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye'de yerel eğitim politikalarının geliştirilmesi ve uygulanması sürecinde mülki idare eğitim kurumu iş birliklerinin artırılmasının, Avrupa Birliği ile eğitim alanında bütünleşme çabalarına ivme kazandıracağı söylenebilir. Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği, Grundtvig, Leonardo da Vinci, Eğitim
Türk kamu yönetiminde kadın olmak: Kadın çalışanların sorunları üzerine Isparta ilinde bir araştırma
Bu tezin amacı, kamu kurumlarında görev yapan kadın çalışanların çalışma yaşamına ilişkin deneyimlerini ve karşılaştıkları yapısal, yönetsel ve toplumsal sorunları analiz etmektir. Çalışmada, mesleki yeterlilik, kariyer süreci, kurumsal destek, toplumsal cinsiyet rolleri ve iş-aile dengesi gibi başlıklar ele alınmıştır. Isparta genelindeki kamu kurumlarında görev yapan 417 kadın çalışandan elde edilen veriler, Memur-Sen Kadınlar Komisyonu (2022) anketinden uyarlanan ve araştırma amacına göre yeniden yapılandırılan ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS programı ile analiz edilmiştir. Bulgular, kadın çalışanların görev tanımlarıyla bireysel yeterlilikleri arasında genel bir uyum algısı taşıdıklarını ve mesleki gelişimlerini destekleyen bir yapı içinde çalıştıklarını göstermektedir. Bununla birlikte, yükselme süreçleri, kurumsal imkanlar, iş-aile dengesi ve toplumsal roller gibi konularda yapısal eşitsizliklere ve destek eksikliklerine dair eleştirel değerlendirmeler öne çıkmıştır. Teknolojiye uyum konusunda katılımcılar olumlu bir tutum sergilerken, kurumsal desteklerin eşit ve yeterli olmadığına dair görüşler de dikkat çekmiştir. Demografik değişkenler büyük ölçüde anlamlı fark yaratmazken, yalnızca eğitim düzeyinin iş yaşamına ilişkin algılar üzerinde belirgin bir etkisi olduğu saptanmıştır. Genel olarak çalışma, kadın kamu çalışanlarının iş yaşamındaki deneyimlerinin bireysel değil, kurumsal ve toplumsal yapıların belirleyiciliğinde şekillendiğini ortaya koymaktadır.
Demokrasilerde anayasa yargısının yeri ve anayasa mahkemelerinin oluşumu
Bu tez çalışmasında anayasa yargısının demokrasilerdeki yeri ve işlevi ile anayasa mahkemelerinin kurumsal tasarımlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmadaki temel araştırma sorusu, anayasa yargısı kurumlarının yapısının demokrasinin niteliğiyle ya da düzeyiyle nasıl bir ilişki içerisinde olduğudur. Tezin, belirlenen hedefler doğrultusunda iki bölümden oluşması uygun görülmüştür. Çalışmanın ilk bölümünde, demokrasi kavramı ve demokrasi kuramları üzerine bir inceleme yapılmış, anayasacılık düşüncesi ve hareketleri, hukuk devleti ilkesi ve anayasa yargısı çeşitli yönlerden ele alınmıştır. Anayasa yargısının, hukuk devleti ve demokrasi ile olan ilişkisi değerlendirilmiş ve anayasa yargısının meşruiyeti konusu üzerinde durulmuştur. Çalışmada, anayasa yargısının demokratik siyasal rejimler için bir gereklilik olduğu varsayımından hareket edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise anayasa yargısı kurumlarının yapılarının, ülkelerin demokrasi düzeyleriyle nasıl bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymak amacıyla karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak Freedom House'un verilerinden yararlanılarak, ülkeler demokrasi düzeylerine göre gruplandırılmış ve bu çerçevede tam ve seçimsel demokrasi sınıflandırması oluşturulmuştur. Daha sonra ise "tam ve seçimsel demokratik ülkelerin anayasa yargısı kurumlarının yapıları arasında belirgin farklılıklar var mıdır?" sorusuna yanıt aranması hedeflenmiştir. Bu bağlamda tam demokrasi ülkeleri (Almanya, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve Avusturya) ile seçimsel demokrasi ülkelerinin (Macaristan, Gürcistan, Hindistan ve Arnavutluk) anayasa yargısı kurumları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Analiz kapsamında, örnek ülkelerin anayasaları ve ilgili kanunları doküman incelemesi yöntemiyle değerlendirilerek gerekli verilere ulaşılmıştır. Üye sayısı, seçimi, görev süresi, yeniden seçilme durumu ve üyelerde aranan nitelikler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, anayasa yargısının kurumsal yapısının belirlenen demokrasi düzeylerine göre sistematik bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır.
Türk dünyasının Zengezur Koridoru'na bakışı: Olası avantajları üzerine bir analiz
Türk dünyası, tarih boyunca geniş bir coğrafyaya yayılan, ortak kültürel mirası ve güçlü bağlarıyla dikkat çeken bir medeniyetin temsilcisidir. Günümüzde, bağımsız Türk devletleri arasındaki sosyal, ekonomik ve kültürel ilişkilerin güçlendirilmesi, ortak mirasın korunması ve geleceğe taşınması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Bu çerçevede, Zengezur Koridoru, Türkiye Cumhuriyeti ile Türk devletlerini coğrafi olarak bağlayarak, iş birliği ve dayanışmayı pekiştirecek stratejik bir adım olarak öne çıkmaktadır. Zengezur Koridoru'nun hayata geçirilmesiyle Türkiye, Azerbaycan üzerinden Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile doğrudan kara bağlantısına sahip olacaktır. Bu durum, bölgedeki ekonomik entegrasyonu hızlandıracak, enerji ve ticaret alanlarında yeni fırsatlar yaratacaktır. Ayrıca, koridorun açılması, Türk dünyası içindeki ülkeler arasındaki kültürel bağları derinleştirerek dil, tarih ve sanat gibi alanlarda iş birliğini artıracaktır. Koridor, yalnızca ekonomik bir fayda sağlamakla kalmayıp, bölgesel barış ve istikrarın güçlenmesine de katkıda bulunacaktır. Bu çalışma, Türk dünyasının tarihsel ve coğrafi önemini ele alarak, Zengezur Koridoru'nun Türk devletleri ile Türkiye arasındaki sosyal, ekonomik ve kültürel bağları nasıl güçlendireceğini analiz etmektedir. Zengezur Koridoru, Türk dünyasının birliğini destekleyen ve gelecekte bu birliği daha ileriye taşıyacak önemli bir projedir.
Sosyal medya istihbaratı ve psikolojik savaş: Terör örgütlerinin psikolojik manipülasyon stratejileri
Bu çalışma, sosyal medya istihbaratı ve psikolojik savaşın birbiriyle olan bağlantısına odaklanarak terör örgütlerinin sosyal medya üzerinden gerçekleştirdiği psikolojik manipülasyon stratejilerini incelemektedir. Geleneksel savaş stratejilerinden farklı olarak terör örgütleri, modern iletişim araçları vasıtasıyla sivil toplumu etkilemeye ve yönlendirmeye çalışmaktadır. Terör örgütlerinin sosyal medya platformları vasıtasıyla propaganda faaliyetlerini nasıl yürüttüklerini, kitleleri yönlendirirken neler yaptıklarını ve bunları yaparken toplumu psikolojik olarak nasıl etkilediklerini detaylı bir şekilde ele almaktadır. Aynı zamanda, algı yönetimi kapsamında yürüttükleri psikolojik baskı ve tehditlere karşı toplumun farkındalığını ve bu manipülasyonlara karşı direncini artırmayı amaçlayan önlemleri tartışmaktadır. Kapsamlı araştırmalar ve literatür taramaları ile desteklenen bu çalışma, sosyal medya istihbaratı ve psikolojik savaş karmaşıklığının anlamlandırılması açısından literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Anahtar kelimeler: Sosyal medya istihbaratı, geleneksel medya, psikolojik savaş, terörizm, terör organizasyonları, manipülasyon, propaganda ve siber güvenlik.
Sürdürülebilir kalkınma amaçlarından olan toplumsal cinsiyet eşitliğinin siyasal temsile yansıması: Türkiye açısından bir durum analizi
Bu araştırma, BM'nin sürdürülebilir kalkınma amaçları olan 17 tane amaçtan oluşmakta ve 5. amaç olan toplumsal cinsiyet eşitliğini açıklamaktadır. Araştırmada öncelikle, sürdürülebilir kalkınma kuramsal ve kavramsal çerçevede ele alınmaktadır. Daha sonra, sürdürülebilir kalkınmanın 5. amacı olan toplumsal cinsiyet eşitliği teorik bir çerçevede ortaya konulmakta, sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal cinsiyet eşitliği arasındaki bağlantı açıklanmaktadır. Çünkü sürdürülebilir kalkınmanın sadece çevresel ve ekonomik boyutla bağlantısı bulunmamaktadır. Sürdürülebilir kalkınma toplumsal boyutla birlikte değerlendirildiğinde toplumsal cinsiyet eşitliği önemli bir rol oynamaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliği, hem kalkınma kavramının daha kapsayıcı hâle gelmesi hem de sürdürülebilirliğin sağlanması için önemli bir etken olarak değerlendirilmektedir. Araştırmanın bulgular bölümünde, sürdürülebilir kalkınmanın amaçları ve alt amaçlarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin varlığı ve araştırmanın konusunu oluşturan siyasal temsilde toplumsal cinsiyet eşitliği incelenmektedir. Araştırma, toplumsal cinsiyet eşitliği sınırında Türkiye'deki kadınların siyasal temsildeki konumunu analiz etmektedir. Siyasal temsil alanı, sadece bireylerin temsilinin olduğu alan olarak kalmamakta aynı zamanda cinsiyet nedenli eşitsizliklerin görünür olmasını sağlayan alan olmaktadır. Türkiye'deki kadınların siyasal temsilindeki konumu anayasal eşitliklere rağmen sayısal açıdan sınırlı bir şekilde kalmaktadır. Araştırma kapsamında, dünyada ve Türkiye'de yer alan kadın milletvekili, bakan ve yerel yönetim temsilcisi statüsündeki konumlarını sayısal olarak tespit ederek 2030 yılına kadar siyasal alanda eşitliğin olup olmayacağı belirtilecektir. Ayrıca araştırma kapsamında kadınların siyasal temsilinde yer almasını engelleyen; ataerkil düzen, cam tavan, kalıp yargı, ön yargı gibi kavramlar değerlendirilmektedir. 2030 yılına kadar siyasal alanda toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması demokratikleşme ve toplumsal adalet kavramları için kritik bir rol oynamaktadır
Kamu ve özel okul öğretmenlerinin motivasyon düzeylerinin karşılaştırılması Beyşehir ilçe milli eğitim müdürlüğü örneği
Ortaya koyacağımız çalışmamızda özel ve kamu okullarında çalışmakta olan öğretmenlerin motivasyonlarının seviyelerinin karşılaştırılması başlıca amaç olarak belirlenmiştir. Çalışmamız nicel araştırma metotlarından ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Buradan hareketle çalışmanın evrenini, Konya ili Beyşehir İlçesinde faaliyet sergileyen 3 özel 5 devlet okulunda 2024-2025 sömestrinde aktif bir şekilde çalışan öğretmenler meydana getirmektedir. Çalışmanın örneklemi, orantılı küme örnekleme metoduyla seçilmiş olan 217 öğretmenden meydana getirmektedir. Çalışmamızın sonucunda ulaşılan bulgularda, öğretmenlerin motivasyonlarının seviyeleri yaşa, cinsiyete, aynı kuruluşta çalışma zamanı, eğitim seviyesi değişkenleri açısından dışsal ve yönetsel faktörlerde anlamlı seviyede farklılaşmadığı lakin içsel faktörlerde anlamlı seviyede farklılaştığının bulgusuna ulaşılmıştır.
Soğuk Savaş ve modern dönem istihbarat tekniklerinin karşılaştırılması
İnsanlık tarihi, insanlar tarafından oluşturulan çeşitli medeniyetlere şahit olmuştur. Söz konusu medeniyetler, bir bilgi birikimi ve deneyime dayanmaktadır. Geçmişten günümüze bireysel, kurumsal ve devlet bağlamında sürekliliğin sağlanması için ihtiyaç duyulan en önemli sermaye bilgi olmuştur. Bilgi, günün koşullarına uygun ve geleceği öngörebilen sağlıklı güvenilir kararlar alabilmek için hayati öneme sahiptir. Dolayısıyla bilgi güçtür. Bilgiye sahip olan, onu saklayan ve yine ondan bilgi üreterek Ar-ge geliştiren devletler dünya tarihinde önemli birer güç merkezi haline gelmiştir. Başka bir ifadeyle gücünü koruyarak, varlıklarını güvenli ve istikrarlı bir şekilde devam ettirmek isteyen devletler, kendi ulusal sınırları başta olmak üzere yakın sınırları ve dünya genelinde sağlıklı istihbarat toplamak zorundadırlar. Ancak burada en önemli husus, istihbarat ve haber toplama yöntemi ile elde edilen bilgilerin teyit edilmiş ve güvenilir olmasıdır. Yanlış istihbarat ve haberler, hiç istihbarat toplamamaktan daha tehlikelidir. Geçmişten günümüze geçerliliğini koruyan en güvenilir istihbarat toplama metotları arasında insan istihbaratı yer almaktadır. Şüphesiz doğru, geçerli ve güvenilir bilgiye ulaşmak ve istihbarat üretmek için çeşitli teknikler mevcuttur. Bu metotları belirleyen, geliştiren ve kullanan yine insandır. İstihbarat, devletlerin güvenlik ve stratejik karar alma süreçlerinde kritik bir rol oynayan çok boyutlu bir faaliyet olarak, tarih boyunca askerî, siyasi, ekonomik ve toplumsal alanlarda önemli işlevler üstlenmiştir. Soğuk Savaş döneminde insan temelli yöntemler (HUMINT) ile sinyal (SIGINT) ve görsel (IMINT) istihbaratı ön plandaydı. Ajan devşirme, psikolojik harekât ve karşı istihbarat, örgütler arası rekabetin temel araçları olmuştur. Bu amaçla CIA, KGB ve MI6 gibi istihbarat teşkilatları, ideolojik ve askeri rekabet kapsamında karmaşık psikolojik operasyonlar ve karşı istihbarat faaliyetleri yürütmüştür. Bu süreçte bilgi toplama genellikle fiziksel sınırlarla sınırlıydı ve insan kaynağına dayanıyordu; teknolojik kısıtlamalar ve gizlilik riskleri önemli zorluklar oluşturmuştur. Modern dönemde ise teknolojik gelişmelerle uydu sistemleri, elektronik dinleme, siber istihbarat (CYBINT) ve açık kaynak istihbaratı (OSINT) gibi yöntemler yaygınlaşmış, istihbarat kapasitesi ve çeşitliliği artmıştır. Dijital ağlar, yapay zekâ ve büyük veri analizleri sayesinde bilgi toplama ve işleme süreçleri hızlanmıştır. Bununla birlikte, siber saldırılar, bilgi çarpıtma ve kişisel gizlilik sorunları gibi yeni tehditler, istihbarat faaliyetlerinin etik, hukuki ve operasyonel boyutlarını daha karmaşık hale getirmiştir. Hem Soğuk Savaş hem de modern dönemde insan faktörü hâlâ vazgeçilmez olup, teknoloji ile insan zekâsının hibrit entegrasyonu etkinliğin temelini oluşturmaktadır. Günümüzde uluslararası iş birlikleri ve çok uluslu platformlar, istihbarat paylaşımını artırarak küresel güvenliğe katkı sağlamakla birlikte, bu durum ulusal egemenlik ve veri güvenliği tartışmalarını da beraberinde getirmektedir. Sonuç olarak istihbaratın temel prensipleri değişmese de, teknolojik yenilikler ve genişleyen tehdit ortamı istihbarat faaliyetlerinin yapısını ve yöntemlerini sürekli olarak şekillendirmektedir. Anahtar Kelimeler: İstihbarat Kavramları, Haber Toplama Metotları, Soğuk Savaş Dönemi İstihbarat Teknikleri, Modern Dönem İstihbarat Teknikleri.
Kamu yönetiminde açık veri: Türkiye'de yerel yönetim uygulama örnekleri üzerinden bir değerlendirme
Dijitalleşme çağı, vatandaşların bilgiye erişim taleplerini ve kamu hizmetlerinin çevrim içi ortamda sunulmasına yönelik beklentilerini artırmış; bu durum, yönetimlerin işleyişlerini dijital platformlara aktarmasını ve veri paylaşımını yaygınlaştırmasını zorunlu kılmıştır. Açık veri, bu dönüşüm sürecinde, kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcılık ilkelerinin hayata geçirilmesinde stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu tez, Türkiye'de yerel yönetimlerde açık veri kullanımının mevcut durumunu analiz etmeyi ve iyi uygulama örneklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Teorik çerçevede açık verinin tanımı, ilkeleri ve kamu yönetimindeki yeri ele alınmış; ardından Güney Kore ve Avustralya gibi açık veri alanında ileri düzeyde uygulamalara sahip ülkelerle karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Araştırma, nitel yöntemle yürütülmüş; literatür taraması ve içerik analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Türkiye'de açık veri süreci kapsamında alınan kararlar, geliştirilen projeler ve mevcut politikalar incelenmiş; örneklem olarak seçilen 10 büyükşehir ve 3 ilçe belediyesinin açık veri portalları, içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Bu inceleme sürecinde, resmi kurumların yayımladığı belgeler ve raporlar temel veri kaynakları olarak kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Türkiye genelinde açık veri uygulamalarının kurumsallaşma düzeyinin henüz arzu edilen seviyeye ulaşmadığını göstermektedir. Teknik altyapı eksiklikleri, kurumsal kapasite sınırlılıkları, mevzuat boşlukları ve veri paylaşım kültürünün yeterince gelişmemiş olması, yerel yönetimlerin bu alandaki performansını sınırlayan başlıca faktörlerdir. Çalışma, açık verinin Türkiye'de yerel yönetim düzeyindeki mevcut durumunu kapsamlı biçimde ortaya koyarak hem literatüre kuramsal katkı sunmakta hem de uygulamaya yönelik politika önerileri geliştirmektedir. Anahtar Kelimeler: Kamu Yönetimi, Yerel Yönetimler, Açık Veri, Şeffaflık, Dijital Dönüşüm
Kamu görevlilerinin iklim değişikliği farkındalıkları: Konya ili Sarayönü ilçesi örneği
İklim değişikliği, sıcaklık artışları, su kaynaklarının kirlenmesi, biyoçeşitliliğin azalması ve hava kalitesinin bozulması gibi etkileriyle hem doğal çevreyi hem de insan sağlığını tehdit eden küresel bir sorun haline gelmiştir. Bu olgunun etkili bir şekilde yönetilebilmesi için toplumun bilinçlendirilmesi ve farkındalığın artırılması kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. Eğitim kurumları, medya ve sivil toplum kuruluşları kadar kamu görevlileri ve yerel yönetimler de bu süreçte merkezi bir role sahiptir. Kamu görevlileri, kamu politikalarının hazırlanması ve uygulanmasında doğrudan sorumluluk taşırken; yerel yönetimler, toplumla en yakın ilişkiyi kuran ve çevre dostu uygulamaları hayata geçirme kapasitesine sahip kurumlar olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda kamu görevlilerinin iklim değişikliği farkındalığını artırmaya yönelik stratejik adımlar büyük önem taşımaktadır. Eğitim ve kapasite geliştirme programları, politika geliştirme simülasyonları, iletişim ağlarının güçlendirilmesi ve ödüllendirme sistemleri bu süreçte kullanılabilecek etkili yöntemlerdir. Yerel yönetimlerin kaynak yönetimi, atık kontrolü, enerji verimliliği ve çevre dostu projeler konusunda kamuya örnek teşkil etmesi; kamu görevlilerinin ise politika üretme ve toplumu bilgilendirme sorumluluklarını etkin biçimde yerine getirmesi sürdürülebilir bir çevre bilinci oluşturulmasında belirleyici olmaktadır. Bu nedenle, kamu görevlileri ile yerel yönetimler arasındaki iş birliği, iklim değişikliği ile mücadelenin başarısı açısından kritik görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Sarayönü ilçesindeki kamu kurumlarında görev yapan kamu görevlilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği konularındaki farkındalık düzeylerini belirlemek ve bu farkındalığın sosyo-demografik değişkenlerle ilişkisini incelemektir. Bulgular, cinsiyet ve medeni durumun farkındalık üzerinde belirgin bir etkisi olmadığını, ancak yaş, eğitim düzeyi ve çevreyle ilgili ders alma deneyiminin farkındalığı artırdığını ortaya koymaktadır. Katılımcıların çoğu iklim değişikliğinin ciddi bir tehdit olduğunun bilincinde olmakla birlikte, bireysel önlemler ve çözüm stratejileri hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Bu doğrultuda kamu görevlileri ve yerel yönetimlerin, toplumsal bilinçlendirme çalışmalarını artırması, çevre konularını eğitim müfredatlarına entegre etmesi ve toplumun her kesimine ulaşacak kapsamlı politikalar geliştirmesi sürdürülebilir bir gelecek için hayati önem taşımaktadır.
Jandarma Teşkilatının İç İşleri Bakanlığına bağlanması sonrasında kıyafet değişimi ve kıyafet değişiminin mesajlarının incelenmesi
Bu çalışma, Türk Jandarma Teşkilatı'nın İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasının ardından, özellikle kıyafet ve sembol düzenlemelerinde ortaya çıkan değişimleri incelemektedir. Bu çalışmanın amacı; İçişleri Bakanlığı'na bağlanma süreci sonrasında Türk Jandarma Teşkilatı kıyafetlerinde yapılan değişiklikleri inceleyerek, bu değişimin görsel bir yenilikten öte 'devlete sadakat, milletle bütünleşme, sivilleşme ve profesyonelleşme' mesajları taşıyan sembolik dönüşümünü ortaya koymaktır. Araştırma, nitel desende yürütülmüş olup veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu bağlamda 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 31 Mart 2020 tarihli Jandarma Genel Komutanlığı Kıyafet Yönetmeliği, ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler, resmi belgeler ve görsel materyaller incelenmiştir. Bulgular; geleneksel haki rengin kullanımdan kaldırılırken, mavi/lacivert üniforma renginin, sağ kolda Türk Bayrağı'nın ve sol kolda dairesel birlik armasının özellikle öne çıkarıldığını göstermektedir. Ayrıca bu değişimlerin kurum içi aidiyeti güçlendirdiği ve Jandarma'nın askeri statüden sivil/genel kolluk kimliğine geçişini simgeleyerek yeniden konumlandırıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, jandarma üniformaları yalnızca bir hizmet kıyafeti değil; Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihsel hafızasını, milli değerlerini, egemenlik vurgusunu ve demokrasi kararlılığını yansıtan güçlü bir iletişim aracı haline gelmiştir.
Türk siyasal hayatında üslup ve mizah (1982-2002)
Bu doktora tezi, siyasi iletişimde mizahın kullanım alanlarını, siyasi liderlerin mizahı neden, nasıl bir strateji unsuru olarak kullandıklarını ve bu kullanımın söylem içindeki etkilerini bütüncül bir biçimde ortaya koymayı amaçlamıştır. Özellikle Bülent Ecevit, Süleyman Demirel, Turgut Özal, Alparslan Türkeş, Necmettin Erbakan ve Tansu Çiller gibi siyasal arenada etkili olmuş liderlerin siyasi yaşam öyküleri, politik düşünce yapıları, liderlik anlayışları ve iletişim stratejileri detaylı olarak analiz edilmiştir. Bu biyografik ve ideolojik altyapı, mizahın üslup, söylem ve retorik içindeki konumunun anlaşılması için sağlam bir temel oluşturmuştur. Çalışma mizah üslup retorik etkileşimlerine odaklanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi genel kurul konuşmaları, televizyon programları, belgeseller, liderlik profilleri, gazete karikatürleri ve mizah dergilerindeki temsil biçimleri üzerinden mizahın kullanım alanlarını derinlemesine bir perspektif üzerinden inceleyerek liderlerin stratejik bir unsur olarak mizahi kullanımlarını karşılaştırmalı olarak göstermektedir. Genel Kurul konuşmaları gibi resmî söylem alanlarında mizahın ne zaman, hangi bağlamda kullanıldığı; karikatür ve dergilerdeki temsillerin, TV programları ve belgesellerde söylem içindeki mizahi kodlarla nasıl örtüştüğü ya da ayrıştığı incelenmiştir. Mizahın siyaset bağlamında bu kadar yaygın ve güçlü biçimde kullanılmasının nedenleri de bu çalışmada ele alınmıştır. Bunlar arasında kriz yönetimi ihtiyacı, halkla bağ kurma arzusu, eleştirileri yumuşatma stratejisi, toplumsal kutuplaşmayı hafifletme, lider imajını sempatik hâle getirme gibi birçok motivasyon saptanmıştır. Mizah‐siyaset‐söylem üzerinden Türkiye özelinde ortaya konan bu çalışma lider söylemleri ve lider etkileşimleri üzerine genel değerlendirmeler yapılmıştır. Liderlerin mizahı bir üslup unsuru olarak kullanması, sadece söylemin biçimsel zenginliğini artırmakla kalmamakta; politik meşruiyet, kamuoyu desteği ve algı kontrolü açısından stratejik bir avantaja dönüşmektedir. Ayrıca mizahın siyasal iletişimde yalnızca bir eğlence aracı değil; ideolojik kodların iletilmesi, toplumsal rızanın üretilmesi ve tabanla duygusal bağ kurulması yönünden de önemli işlevler üstlendiğini göstermektedir. Bu çalışmanın literatüre katkısı, mizah-siyaset-söylem alanında hem yöntemsel olarak hem de teorik olarak (mizahın özel iletişim stratejisi olarak önemini vurgulama) yenilik içermesindedir. Çalışma, gelecekte siyasal lider söylemlerinde mizahın sınırları, etik boyutu, toplumsal etkileri ve medya tarafından yeniden şekillenişi gibi konular için açılan yeni bir zemin sunmaktadır.
Gılles Deleuze'ün asamblaj teorisi ve politik öznelliğin kurulumu
Teknik ve teknolojik düşünüm, çağın adlandırılmasında, dönem tartışmalarının iktisadi ve politik alanlarda sürdürülmesinde ve yeni kavramsal ilişkilerin kurulmasında etkinlik göstermektedir. Dolayısıyla sadece teorik alandaki gelişmelere referans olmamakla beraber aynı zamanda politik alanın ve öznelerin mücadele hatlarını da belirleme konusunda önemli bilişsel-duyuşsal katkılar sağlamaktadır. Bu yüksek lisans tezi de bahsedilen etkileşim koşullarını incelemek adına Fransız filozof Gilles Deleuze'ün asamblaj kavramını ve sibernetik makineler ile ilişkisini ele alarak içinde larva öznellik, kendilik rejimi ve politik öznelliğin konumu incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Deleuze'ün varlığın kategorik konumu üzerinden kendilik rejimini nasıl anlam ontolojisi üzerinden çözümlediğine; güdüler ve arzular kavramlarıyla bu kendilik rejiminin bir tutarlılık düzleminde nasıl kurum teorisine evrildiğine ve toplanışlar olarak toplumsal makinelerin asamblaj kavramında nasıl somutlaştığına değinilmiştir. Nihai hedef olarak, asamblaj teorisinde ortaya çıkan öznelliğin konumunun sibernetik-ağsal makineler ile moleküler oluş ve mikro-asamblaj zeminlerinde nasıl politik öznelliklere dönüştüğüne odaklanılmıştır. Anahtar Sözcükler Deleuze, asamblaj, politik öznellik, sibernetik, sibernetik asamblajlar, arzu makineleri
Farklı sermaye türleri ve toplumsal hareketlilik: Türkiye'de Kırgız ve Türkmen ev ve bakım işçileri örneği
Daha sonra doldurulacaktır.
Temelcilik ve ötesi: Demokrasi teorilerinin eleştirel bir analizi
Bu çalışma, demokrasinin temelcilik perspektifiyle ele alınmasından ileri gelen sorunlu yönleri göstererek, temelcilik-sonrası anlayışa dayalı olarak demokrasinin nasıl değerlendirilebileceğinin çerçevesini çizmeyi amaçlamaktadır. Temelcilik, politikanın ve toplumun kurulmasında nihâi bir ilkenin kurucu olduğu varsayımını ifade eder. Demokrasi çalışmalarında temelci yaklaşımlar, demokrasiyi belli bir nihâi ilke ile sınırlayarak, kurulacak ideal demokratik düzenin bu ilke üzerine inşa edilmesine çabalar. Dolayısıyla, temelci bir demokrasi teorisi için yapılması gereken yalnızca nihâi olduğu varsayılan bu temel ilke üzerine tutarlı bir sistem kurmaktır. Ancak, demokraside zeminlenme hareketini ortaya çıkaran hiçbir ilke nihâi değildir. Çünkü demokrasiyi temellendiren ilkeler yalnızca olumsal, geçici ve bağlamsal nitelikleriyle var olabilir. Temelciliğin karşısında yer alan görüşler, hiçbir ilkenin toplumu kuramayacağı düşüncesine dayalı anti-temelcilik biçiminde ortaya çıkabildiği gibi; yalnızca nihâi ilke iddiasını reddeden ancak geçici ve olumsal ilkeler ile zeminlenme ve zeminin çözülmesi sürecinin zorunluluğunu kabul eden temelcilik-sonrası görüşle de ortaya çıkabilir. Bu çalışma, anti-temelciliğin tüm zeminlenme biçimlerini reddetmesinin de bir tür temelcilik olduğunu savunmaktadır. Bu nedenle, çalışma boyunca demokrasi kavramının temelcilik bağlamı eleştirilirken, temelcilik-sonrası perspektife dayalı olarak değerlendirilmesinin imkânı aranmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümü demokrasinin (köken olmayan) kökenlerini tarihsel bir çerçevede temelcilik üzerinden sorunsallaştırmaktadır. Sorunsallaştırmanın odağında politeia ve res publica kavramları yer alır. İkinci bölüm, demokrasinin modern devlet, egemenlik, sözleşmesellik ve temsil bağlamında değerlendirilmesine ayrılmıştır. Aynı zamanda, tarafsızlık ideali ve kamusal alan konuları da ele alınmaktadır. Tezin son bölümünde demokrasiyi modellemeye dönük argümanlar eleştirel bir analizin konusu edilmektedir. Akabinde, temelcilik- sonrası perspektifle demokrasinin zeminlenme-çözülme hareketi olması, an-arkhê ilke hususu, ortaklık vasfı ve gelecek-olan demokrasi anlayışı üzerinde durulmaktadır. Anahtar Sözcükler Temelcilik, demokrasi, antagonizma/agonizma, konsensüs, zemin, ufuk
Tekniğin entropi bağlamı: Hiper-teknolojik dönüşüm, kapitalizm ve bireyleşme
Teknik, Antik Yunan metinlerinde poiēsisin gerçekleştirilmesini amaçlayan üretim etkinliği merkezinde kavramsallaştırılmıştır. Bu yönüyle insan, araç, teknik-nesne ve teknik-nesneyle irtibatlı olarak teknoloji ile ilişkisi, üretim biçimlerinin tarihsel dönüşümünden ve kapitalist süreçlerden etkilenmiştir. Nitekim büyük sanayi ile makine merkezli üretim, tekniğin farklı bağlamlarının üzerini örterek modern teknolojiye maruziyeti teknikle ilişkilenmede ön plana çıkarmıştır. Bu maruziyetin hiper-teknolojik dönüşümle üstel olarak arttığını ve günümüzde ilişkilenmenin bir yanda teknofobik diğer yanda teknofil veya teknokratik savrulmaya neden olduğunu iddia etmek mümkündür. Heidegger, ilişkilenmeye dair normatif etik tartışmayı bekleterek bu maruziyetin arkasına geçmeyi ve tekniğin özüne yönelmeyi deneyen ilk düşünürlerdendir. Çerçeveleme (gestell) felsefesi içerisinde tekniğin özündeki tehlikeye işaret eder. Öte yandan Simondon ise bireyleşme felsefesi ile teknikte tehlike değil teknik-nesnelerle ontolojik olarak birbirine bağlı hemzemin bir arkadaşlık ilişkisi bulur. Tespiti her ne kadar taban tabana zıt olsa da Simondon'un etik tartışmanın askıya alınması bakımından metodolojik olarak Heidegger'in izinden gittiği söylenebilir. Temelde Simondon'u takip eden Stiegler ise bu kez tekniğin çift yönlülüğünü – Derrida'dan hareketle – pharmakon kavramı ile açmaya ve politik bağlamına yönelmeye çalışır. Bu tezde de Heidegger'den Stiegler'e uzanan metodolojik hat izlenmiş; etik tartışması biraz daha bekletilerek öncelikle tekniğin onto-epistemolojik tartışması derinleştirilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle Stiegler'in ön plana çıkardığı tekniğin farmakolojik niteliği entropi ve bağlı kavram seti ile onto-epistemolojik zemine taşınmıştır. Teknik bilginin yatay düzlemdeki merkezileştirici veya yaygınlaştırıcı, düşey düzlemde ise derinleştirici hareketinin sistem entropisinin de yönünü tayin ettiği iddia edilmiş; tekniğin farklı entropi bağlamlarının tekil ve tümel niteliğine dikkat çekilmiştir. Bu çerçevede tezin amacı, tekniğin ve ilişkiselliğinin dönüşümleri temel alınarak bir yanda merkezi formasyondaki kapitalist tekniğin tümel irtibatlarla oluşturduğu entropik süreçler; diğer yanda yaygınlaştırıcı formasyondaki bireyleştirici tekniğin tekil irtibatlarla oluşturduğu negentropik süreçler olmak üzere tekniğin, farmakolojik zemindeki entropi bağlamlarının açığa çıkarılmasıdır. Böylelikle teknik ve teknolojinin etiği, ontolojisi ve epistemolojisi lehine ertelenerek onto-epistemolojik zemindeki bu tartışmada politikaya alan açılmaya çalışılmıştır.
Siyasi mahkumiyet ve kapatma tekniğinin etik sorunları
Bu tezin amacı, kapatma tekniğin iddia edilenin aksine rehabilite edici olmadığını, tam aksine, özellikle siyasi mahkumlar konusunda oldukça taktiksel bir biçimde iktidarlar tarafından kötüye kullanıldığını tartışmaktır. Cezanın rehabilite edici olması gerektiği fikri 18. ve 19. yüzyılda Aydınlanma ile ivme kazanmıştır. Ancak, 1960'lardan itibaren suçlulara daha sert yaptırımların geri getirilmesini öngören birtakım nosyonlar ortaya çıkmıştır. Suç kontrolünün ve güvenliğin metalaşması, asayişin sağlanmasının politikacıların seçim kampanyalarının bir malzemesi olması ve yükselen muhafazakâr iklimin alt sınıflara, göçmenlere ve marjinal gruplara karşı sert politikalar benimsemesi sonucunda, cezalandırma zihniyetinde bir regresyon görülmüştür. Bununla bağlantılı olarak, kapatmanın bireyin ruh sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin literatür, cezanın rehabilite edici olmaktan uzak olduğunu, başta duygu durum bozuklukları, anksiyete ve madde kullanım bozuklukları olmak üzere, Eksen 1 bozukluklara neden olduğunu ve/veya bozuklukları tetiklediğini ortaya koymuştur. Bu çalışma, bu literatür üzerine temellenerek kapatma cezasının bireyin ruhsal sağlığı üzerindeki yan etkilerinin, cezalandırma zihniyetindeki regresyonun tezahürü olduğu ve bu regresyonun arkasında iktidarın siyasi mahkumiyeti araçsallaştırma arzusunun yattığı ve bu bağlamda, siyasi mahkumların daha dezavantajlı olduklarını iddia etmektedir. Siyasi mahkumlara yapılan muamele diğer siyasi muhaliflere gözdağı verme, onları manipüle etme ve onların radikalleşerek mobilize olmalarını engelleme işlevini görmektedir. Bu tavrın göz korkutucu olması için siyasi mahkumlara diğer mahkumlardan farklı olarak tecrit gibi ek yaptırımlarda bulunulmaktadır. İktidarın olumlamadığı siyasi oluşum, ideoloji, etnik ya da mezhepsel grup üyelerinin kriminalize edilerek kontrol edilmektedir. Bu bakımdan, siyasi mahkumiyetin araçsallaşması ve cezalandırma zihniyetindeki regresyon beraber ilerlemiştir.
6360 sayılı kanunun getirdiği yeni büyükşehir belediyesi modelinde kırsal mahallenin konumu: Ankara örneği
Bu tez, 2012 tarih ve 6360 sayılı Kanunun yeni büyükşehir belediyesi modeli üzerindeki etkisini, özellikle Ankara bağlamında kırsal mahallelere odaklanarak incelemektedir. 6360 sayılı Kanun, Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin idari ve işlevsel sınırlarını önemli ölçüde yeniden yapılandırmış, eski kırsal yerleşimleri ve belde belediyelerini kırsal mahalleler olarak bilinen yeni bir kategoriye dönüştürmüştür. Tez kapsamında yürütülen alan araştırmasının temel amacı, kırsal mahallelerin büyükşehir belediyesi çerçevesine entegrasyonundan kaynaklanan zorlukları ve fırsatları keşfetmektir. Bu araştırma, idari işlevlerin merkezileştirilmesinin pratik sonuçları ve bu tür politikaların yerel toplulukları, özellikle de kent merkezlerine kıyasla farklı ihtiyaçlara sahip olabilecek kırsal bölgelerdeki toplulukları nasıl etkilediği konusunda fikir vermesi açısından önemlidir. Bu hedeflere ulaşmak için nitel bir yöntem kullanılmış olup bu yöntem, kırsal mahalle muhtarlarıyla yapılan görüşmeler yoluyla nitel veri toplama tekniklerini içermektedir. Bulgular esas itibariyle oldukça karmaşık bir manzara ortaya koymaktadır. Bir yandan, yeni büyükşehir belediyesi modeli kapsamında hizmetlerin merkezileştirilmesi, hizmetlerin daha iyi koordine edilmesi ve daha iyi kaynak tahsisi gibi yollarla bazı verimliliklere yol açmıştır. Ancak bu faydalar çoğu zaman önemli zorlukların gölgesinde kalmıştır. Hizmetlerin merkezileştirilmesi, kırsal kesimde yaşayanlar ile yerel yönetim yapıları arasında bir kopukluk hissine yol açmış, bu da toplum katılımını ve kırsal kimliklerin korunmasını olumsuz etkilemiştir. Birçok kırsal bölge sakini, daha tek tip ve kent merkezli bir yönetim yaklaşımı lehine kendi özel ihtiyaçlarının ve yerel özelliklerinin göz ardı edildiğini düşünmektedir. Bu araştırma, 6360 sayılı Kanun kapsamında kırsal entegrasyon için yerel özerkliği vurgulayan ve özgün topluluk ihtiyaçlarını ele alan dengeli bir yaklaşıma duyulan ihtiyacı ortaya koymuştur. Temel öneriler arasında mali özerkliğin artırılması, hizmetlerin yerinden yönetimi ve kültürel mirasın korunması yer almaktadır. Gelecekteki araştırmalar bu dinamikleri Türkiye'deki diğer büyükşehirlerde de incelemelidir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde TBMM'nin yeri ve önemi
Günümüz devletlerinde kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir sonucu olarak yönetim erkleri yasama, yürütme ve yargı olarak ayrılmıştır. Yargının neredeyse tüm yönetimlerde baştan beri bağımsız olarak kabul edilmesi sebebiyle hükümet sistemleri yasama ve yürütme arasındaki ilişkiye göre adlandırılmaktadır. Bu bağlamda genel kabul gören hükümet sistemleri başkanlık sistemi, yarı başkanlık sistemi ve parlamenter sistemdir. Türkiye Kanun-i Esasi'nin ilanı ile meşrutiyete geçiş yapmış ve o günden 2018 yılına kadar da parlamenter sistemle yönetilmiştir. Türkiye'de 2007 yılında Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilmesi kabul edilmiş, bu kapsamda 10 Ağustos 2014 yılında yapılan seçimle ilk kez Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilmiştir. Bu tarihten itibaren seçilmiş bir Cumhurbaşkanı ve seçilmiş TBMM'nin güçlü figürler olarak ortaya çıkması yönetim sistemi tartışmalarına sebep olmuştur. Bu tartışma 16 Nisan 2017 yılında yapılan referandumla, hükümet sisteminde yapılmak istenen değişikliğin kabul edilmesi ile çözülmeye çalışılmış, Türkiye'de 24 Haziran 2018 seçimleri itibarıyla parlamenter sistem yerini Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne bırakmıştır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ni savunanlar, kuvvetler ayrılığının sağlandığı, yasama organının güçlendirildiği iddiasındadır. Bu iddiaya karşın Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, klasik anlamda başkanlık sistemi olmadığı, yasamayı yürütmenin kontrolü altına koyarak kuvvetler birliği sistemi sağladığı, denge ve denetim araçlarından yoksun olması gibi gerekçelerle eleştirilmiştir. 2023 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin birinci beş yıllık dönemi bitmiş, ikinci beş yıllık dönemi başlamıştır. Bu çalışmanın temel amacı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi içerisinde yasama organı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yapısında ve etkinliğinde meydana gelen değişimleri incelemektir. Anahtar Kelimeler Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Yasama, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kuvvetler Ayrılığı, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
Politik ve anti-politik doğruculuk üzerine eleştirel bir inceleme
Bu çalışma, politik doğruculuk kavramının Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkışından başlayarak anlamına ve sonrasında geçirdiği dönüşüme odaklanmaktadır. En genel anlamıyla dezavantajlı grupları incitecek ve toplumdan dışlanmalarına sebep olacak söz ve davranışlardan kaçınılması şeklinde tanımlanabilecek olan politik doğruculuk, zamanla sağ muhafazakârlarca araçsallaştırılarak kendi politikalarını yürütmelerinin bir vasıtası haline gelmiştir. Hakikatin önemsizleşmesinin ve popülizmin etkisiyle politik doğruculuk ciddi bir anlam kaymasına uğrayarak, seçkinlerin sıradan halkın gündelik yaşamda nasıl konuşacağına müdahale ettiği bir bilgiçlik taslama aracına indirgenmiştir. Politik doğruculuğun bu anlam kayması neticesinde kavramın gerçek anlamı geri planda kalmıştır. Belirli çevreler bunu bilinçli bir şekilde kullanarak, kimlik siyasetine olan tepkilerini ve ayrımcı söylemlerini politik doğruculuğa karşı muhalefetlerinin arkasına gizlemişlerdir. Özellikle Alternatif Sağ hareket, politikalarının merkezine politik doğruculuk karşıtlığını yerleştirmiştir. Sözü edilen bu atmosferden faydalanan Donald J. Trump da anti-politik doğrucu yaklaşımını popülist söyleminin en önemli vurgusu yapmıştır ve politikasının omurgasını politik doğruculuk karşıtlığı üzerine kurmuştur. Bu bağlamda tezin birinci bölümünde politik doğruculuğun tarihsel ve sosyal arka planı ve kavramın geçirdiği evrim ele alınmıştır. İkinci bölümde, kavramı araçsallaştıran anti-politik doğruculuk ve anti-politik doğrucuların ortaya attıkları savlar üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde anti-politik doğrucu tezlerin yayılmasına elverişli bir ortam sağlayan hakikatin önemsizleşmesi kavramı tartışma konusu yapılmaktadır. Dördüncü bölümde popülist söylem ve anti-politik doğruculuk arasındaki ilişkisellik ele alınmaktadır. Beşinci bölümde politik doğruculuğa karşı savaş açan Alternatif Sağ hareket incelenmektedir. Altıncı bölümde ise, Donald Trump'ın politika yapma biçiminde politik doğruculuk karşıtlığını nasıl kullandığı tartışılmaktadır.
Yeni büyükşehir yönetim modelinde ilçe belediyelerinin hizmet sunumlarına ilişkin vatandaş memnuniyet düzeyini ölçmeye yönelik bir araştırma: Ankara örneği
Türkiye'nin küçük ölçekli yerel birimleri birleştirerek daha büyük ölçekli yönetim birimlerine dönüşme çabası, Avrupa standartlarında bölge düzeyi sınıflamasına uyum sağlama, yerel yönetimleri güçlendirme, kaynakların adil dağılımını sağlama ve verimliliği arttırma hedeflerine dayanmaktadır. Bu tezde 2012 tarih ve 6360 sayılı Kanuna yapılan "merkezileşmenin artması", "yerel halkın hizmete erişim güçlüğü" ve "maliyetlerin yükselmesi" gibi eleştirilerin geçerliliği ve Kanunun yerel halk üzerindeki etkilerinin değerlendirmesi yapılmaktadır. Tez, 6360 sayılı Kanunla değişen büyükşehir yönetim modelinde ilçe belediyelerinin hizmet sunumu ile vatandaş memnuniyeti arasındaki ilişkiyi incelemekte, aynı zamanda yerel katılım düzeyi ve ilçe belediyelerinin hizmet sunumuna bağlı "vatandaş memnuniyeti" arasındaki ilişkinin var olup olmadığını ve ilişkinin yönünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Ankara'da 9 ilçe, "nüfus", "uzaklık",' "kırsal alan büyüklüğü", "ekonomik gelişmişlik" değişkenleri dikkate alınarak seçilmiştir. Yerel halkla anket ve muhtarlarla da mülakat yapılmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların 'demografik özelliklerine", "sürekli, mevsimlik ve hafta sonu yaşama durumuna" "ilçe gelişmişlik grubuna", "bağlı bulundukları ilçe merkezine uzaklıklarına", "yerleşim birimi türlerine" ve "ilçelere" göre karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Değişimin olumlu yönleri; 6360 sayılı Kanunla meydana gelen "değişimin bilinirliği", "yeni hizmetler", "hizmetlerin kurumsallaşması" ve "hizmet artışı" başlıklarında toplanırken, değişimin olumsuz yönleri; "hizmetlerin miktar ve kalite olarak yetersizliği", "tüzel kişiliğin kalkması", "suyla ilgili sorunlar", "fatura ve ücret sorunları", "yetki karmaşası", "uzaklık", "iç göçe bağlı sorunlar", "imar, planlama", "toplu taşıma" ve "altyapı eksiklikleri" olarak ifade edilmektedir. İlçe gelişmişlik düzeyi arttıkça eski statü (köy, belde belediyesi) talebi azalmaktadır. Bağlı olunan ilçeye uzaklık arttıkça yasal değişimden memnuniyet azalmaktadır ve eski statü talebinin de arttığı görülmektedir. Katılımcıların önemli bir bölümü ilçe belediyesi hizmetlerinden memnun olduğunu ifade etmişlerse de, memnun olmadığını söyleyenlerin oranı da memnun olanların oranına çok yakındır. Hizmetlerin düzenli ve kaliteli sunulması "vatandaş memnuniyetini" arttırmaktadır. Gelişmişlik düzeyi yüksek ilçelerde yasal değişiklikten memnuniyet, gelişmişlik düzeyi düşük ilçelere göre daha yüksektir. İlçe gelişmişlik düzeyi açısından çok gelişmişten az gelişmişe doğru memnuniyet oranlarının giderek azaldığı görülmektedir. Yerel katılım düzeyi arttıkça vatandaş memnuniyeti artmaktadır. Ancak yeni sistemde, demokratik katılımın azaldığı tespit edilmiş olup, vatandaş belediye hizmetleri memnuniyeti de düşük oranlardadır. Tezin sonucunda mahallelerin ilçe merkezine uzaklığı arttıkça modelin olumlu etkisinin azaldığı ve yerel yönetimlerin yerel halkla iletişim ve etkileşimlerinin zayıfladığı tespit edilmiştir. Geçmişte hizmetlerin bütünlüklü olarak yürütülemediği yerel halk tarafından kabul edilse de, yeni düzenlemelere göre ortaya çıkan "mahallelik" kavramı tam olarak kabul edilmiş görünmemektedir.