Ethical leadership
70 theses under this subject heading
Etik lider olarak okul yöneticisinin özellikleri ve davranışlarına ilişkin ortaöğretim öğretmenlerinin görüşleri (Eskişehir ili örneği)
Toplumsal yapılarda etikle ilgili sorunlar giderek artmaktadır. Bu sorunların üstesinden gelebilmek içinse araştırmacılar örgütlerin liderlerinin özellikleri ve davranışları üzerinde durmaktadır. Bu araştırmanın genel amacı ise Eskişehir Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerine bağlı ortaöğretim örgütlerinde görev yapan öğretmenlere göre etik lider olarak okul yöneticisinin nasıl olması gerektiğini belirlemektir. Bu genel amaç doğrultusunda etik lider olarak okul yöneticisinin özelliklerini, davranışlarını ve değerlerinin kaynağını belirlemeyi amaçlar. Bu araştırma nitel araştırma yöntemine dayanarak hazırlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın verileriyse yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim öğretim yılında Eskişehir Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerine bağlı resmi ortaöğretim kurumlarının öğretmenleri oluşturmaktadır ve sayısı 2452'dir. Araştırmanın çalışma grubu ise 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Eskişehir Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 33 ortaöğretim öğretmenidir. Çalışma grubunu belirlerken amaçlı örnekleme yöntemi olan maksimum çeşitlilik örneklemeden yararlanılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanması için araştırmacı tarafından hazırlanan 'Etik Lider Olarak Okul Yöneticisinin Özellikleri ve Davranışları Görüşme Formu' kullanılmıştır. Görüşme formu demografik özellikler ve etik lider olarak okul yöneticisinin özellikleri ve davranışlarına ilişkin görüşme soruları olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Görüşme soruları etik liderlik konusuna ilişkin literatüre, daha önceden yapılmış olan araştırmalara ve araştırmanın amaçlarına göre hazırlanmıştır. Toplam 11 sorudan meydana gelmektedir. Hazırlanmış olan sorular, araştırma problemi ve amacının ne olduğunun yazıldığı bir form haline getirilerek alan uzmanlarının görüşüne sunulmuştur. Alınan görüşler doğrultusunda üzerinde gerekli düzeltmeler yapılmış ve öğretmenler tarafından soruların anlaşılırlığını sınamak içinse 3 öğretmenle pilot görüşme yapılmıştır. Bu çalışmanın sonunda, soru maddelerinin iç geçerliği saptanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde betimsel analiz yaklaşımına dayanarak 4 aşama takip edilmiştir. Bunlar: Görüşme kayıtlarının dökümü, kodlama anahtarının oluşturulması ve kodlanması, kodlamaların karşılaştırılması ve güvenilirlik, bulguların tanımlanması ve yorumlanmasıdır. Araştırmanın güvenilirliği Güvenirlik = Görüş Birliği / Görüş Birliği + Görüş Ayrılığı, formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya göre güvenirlik 0,87 olarak bulunmuştur. Araştırma bulgularının tartışılmasında ise Ertürk'ün (2012), Toksoy'un (2011), Aktoy'un (2010), Aydın'ın (2010), Kılınç'ın (2010), Yıldırım'ın (2010), İskele'nin (2009), Özdemir'in (2009), Şimşek ve Altınkurt'un (2009), Karaköse'nin (2008), Gültekin'in (2008), Erdoğan'ın (2007) ve Küçükkaraduman'ın (2006), Turhan'ın (2007) ve Moorhouse'ın (2002) etik liderlikle ilgili araştırmaları dikkate alınmıştır. Araştırmann birinci alt amacı olan 'etik lider olarak okul yöneticisinin özelliklerine' ilişkin sonuçlar yönetim becerileri, insanları etkileme gücü ve insaniyeti ile ilgili özelliklerine odaklanmaktadır. Araştırmann ikinci alt amacı olan 'etik lider olarak okul yöneticisinin davranışlarına' ilişkin sonuçlar (a) okul yönetimi, (b) insan ilişkileri, (c) bireylerin haklarını koruması ve (d) okulda etik kültür oluşturması gibi davranış alanlarına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda (a) etik lider olarak okul yönetimine ilişkin davranışları yönetim anlayışı, yönetimde karar alma, şeffaflık, hesap verme, yönetim süreçleri, kurallar ve yaptırımlar, okuldaki sinerji, okulun sorunları-ihtiyaçlar-başarısı ve öğrencinin ihtiyaçları-başarısı gibi davranış alanları ön plana çıkmaktadır. Araştırmanın ikinci amacına ilişkin bir diğer sonuç ise (b) etik lider olarak insan ilişkilerine yönelik sonuçlardır. Bu doğrultuda iletişim becerileri ve insana verdiği değer ile ilgili davranışları iki alt davranış boyutu olarak gözlenebilir. İkinci amaca yönelik bir diğer sonuç ise (c) etik lider olarak okul yöneticisinin bireylerin haklarını korumasına odaklanmaktadır. Bireylerin sosyal ve yasal haklarını koruması, adil davranması ve ayrımcı olmaması bu konuya ilişkin davranışlar olarak tanılanabilir. Araştırmanın ikinci amacına ilişkin dördüncü alt sonuç (d) okulda etik kültür oluşturmaya yönelik davranışlarını ön plana çıkarmaktadır. Bu doğrultuda örnek olan, etik kurallar çerçevesinde okulu yöneten, öğrencilerin katıldığı, etik düşünceyi geliştiren seminerler, etkinlikler, projeler düzenleyen ve ilkeli olan gibi temel nitelikler öğretmenler tarafından okul yöneticilerine atfedilen temel davranışlar olarak gözlenmiştir. Araştırmada yer alan katılımcılara göre araştırmanın üçüncü alt amacında yer alan etik lider olarak okul yöneticisinin değerlerinin kaynağı koşunda dine olan inanç, kişiliği, toplum ve toplumsal kurallar, evrensel değerler ile ulusal ve evrensel değerleri sentezlemesi temel görüşler olarak öne çıkmaktadır. Eğitim politikalarının bütünleşik bir parçası olarak eğitim yöneticilerinin seçimi, yetiştirilmesi ve geliştirilmesi süreçlerinde etik ilkeler bir ölçüt niteliği taşımalıdır. Okul kültüründe etik değer ve ilkeleri içeren davranış değer ve tutumlar başta okul yöneticileri ve öğretmenler tarafından benimsenmesi ve hayata geçirilmesine yönelik yönetsel ve örgütsel yapı ve süreçler tesis edilmelidir. Anahtar Sözcükler:Etik Liderlik, Okul Yöneticisi, Etik İlke
Çalışanların etik liderlik algılarının örgütsel adalet ve örgütsel sinizm üzerine etkileri: Çorum ilinde bir uygulama
Bu çalışmanın amacı, çalışanların etik liderlik algılarının örgütsel adalet ve örgütsel sinizm üzerine etkilerinin belirlenmesidir. Dolayısıyla bu çalışmada, örgütlerdeki yönetici davranışlarının etik değerlere uygun olup olmadığının, yöneticilerin örgütte adalete verdikleri değerin çalışanlarda nasıl algılandığı ve bu algının onların örgüte karşı geliştirdikleri sinizm duygularında ne derecede etkili olduğu incelenmiştir. Çorum ilinde bir kamu kurumunda görev yapan toplam 388 kişi bu çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmış ve anket formu oluştururken demografik özellikler, etik liderlik ölçeği, örgütsel adalet ölçeği ve örgütsel sinizm ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada ileri sürülen hipotezleri test etmek amacıyla çalışanlara yönelik uygulanan anket çalışmasından elde edilen veriler SSPS 22.0 istatistik programı ile frekans, t-Testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda, her üç değişken olan etik liderlik algısı, örgütsel adalet ve örgütsel sinizm arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Etik liderlik algısı ve örgütsel adalet algısının negatif yönde örgütsel sinizmi orta düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Yine katılımcıların demografik özellikleri ile etik liderlik, örgütsel adalet ve örgütsel sinizm arasında anlamlı farklılıklara da rastlanmıştır.
Nurettin Topçu ve Erol Güngör'ün ahlâki liderlik hakkındaki görüşlerinin karşılaştırmalı analizi
Bu araştırmada Nurettin Topçu ve Erol Güngör özelinde eğitimde ahlâki liderlik konusu ele alınmıştır. Araştırmanın temel amacı Topçu ve Güngör'ün ahlâki liderlik görüşleri doğrultusunda öğretmen niteliklerini tespit edip, bu niteliklerin günümüz öğretmenlerinin ahlâki lider olmalarındaki yeri ve önemini incelemektir. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde ahlâki liderlik kavramı, ikinci bölümde Topçu ve Güngör'ün ahlâki liderlik görüşü, üçünü bölümde ise Topçu ve Güngör'e ahlâki lider olarak öğretmen nitelikleri incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma olup doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Alanyazın çalışması süresince yurt içi ve yurt dışı kapsamlı bir literatür taraması yapılmış olup Topçu ve Güngör'ün eserlerinin tamamından yararlanılarak veriler elde edilmiştir. Bu verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmış, temalar/başlıklar ve alt temalar belirlenmiştir. Çalışmada Topçu ve Güngör'ün ahlâki liderlik görüşleri "ahlâki liderlik kavramsal çerçevesi"yle analiz edilmiştir. Bu analizde: Liderlik, ahlâk, eğitim ve kültür-medeniyet temaları/başlıkları belirlenmiştir. Çalışmanın son başlığında ise Topçu ve Güngör'ün eğitim kurumlarındaki tecrübelerinde, sosyal hayattaki yaşayışlarında ve eserlerindeki görüşlerinden hareketle "eğitimde ahlâki lider olarak öğretmenin sekiz niteliği" tespit edilmiş olup sırasıyla: Meslek ahlâkına sahip olmak, liyakat sahibi olmak, âlimlere saygı duymak, itidalli (ölçülü) olmak, vatan sevgisine sahip olmak, hoşgörülü olmak, öğretmenlikte kadının değerini bilmek ve sanatı mesleğe yansıtmak. Bu sekiz unsur derinlemesine incelenerek bilimsel çalışmalarla da desteklenmiştir. Yapılan tez çalışmasının bu özgün yönleriyle din eğitimi bilimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Örgütsel adalet ve etik liderliğin iş tatminine etkisi: Gaziantep ili halıcılık sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı çalışanların örgütsel adalet ve etik liderlik algılarının iş tatmin düzeyine olan etkisini belirlemektir. Araştırmanın teorik kısmında örgütsel adalet, etik liderlik ve iş tatmini kavramları açıklanmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında ise geliştirilen hipotezlerin açıklanması için Gaziantep ili sınırları içerisinde üretim yapmakta olan halı firmalarının farklı departmanlarında çalışan 400 katılımcıya kolayda örneklem yöntemiyle anket uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Örgütsel Adalet Ölçeği", "Etik Liderlik Ölçeği" ve "İş Tatmini Ölçeği" kullanılmış olup çalışanlardan elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan araştırma sonucuna göre; çalışanların etik liderlik anlayışlarının iş tatmin düzeylerini etkilediği saptanmıştır. Aynı zamanda etik liderlik ve iş tatmini ilişkisinde örgütsel adaletin pozitif yönlü düzenleyici bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Örgütsel Adalet, Etik Liderlik, İş Tatmini, Halıcılık Sektörü
Okul yöneticilerinin beden eğitimi öğretmenleri tarafından algılanan etik liderlik rolleri ile öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin beden eğitimi öğretmenleri tarafından algılanan etik liderlik rolleri ile beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerini belirlemek ve iki değişken arasındaki ilişkinin düzeyini incelemektir. Aynı zamanda okul yöneticilerin sergiledikleri etik liderlik rollerine göre beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığını test etmektir. Anket yöntemiyle yapılan bu araştırmanın evrenini 2014-2015 eğitim öğretim yılında Gaziantep İli Şahinbey ve Şehitkamil İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı resmi ortaöğretim okullarında çalışan Beden Eğitimi öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini 1144'ü bayan, 1288'si erkek olmak üzere toplam 2432 öğretmen oluştururken, örneklemi ise, Şahinbey İlçesinde 262 Şehitkamil İlçesinde ise 181 olmak üzere 443 öğretmen oluşturmuştur. Bu araştırmada okul yöneticilerinin etik liderlik düzeylerini belirlemek için "Etik Liderlik Ölçeği" ve ortaöğretim okullarında çalışan beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyini belirlemek için "Maslach Tükenmişlik Envanteri" kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi, Öğretmen, Etik Liderlik
Ortaöğretim okul müdürlerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki (Yozgat ili örneği)
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin görüşlerinden hareketle okul müdürlerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. İlişkisel tarama modelinde ve nicel araştırma yöntemi ile yürütülen araştırmanın çalışma evrenini 2019-2020 Eğitim Öğretim yılında Yozgat ili Merkez ilçede resmî ortaöğretim kurumlarında görev yapan 501öğretmen oluşturmaktadır. Evren ulaşılabilir olduğu için ayrıca örneklem belirlenmemiştir. Araştırmada çalışma evrenini oluşturan öğretmenlerin tümüne ölçekler ulaştırılmış olup geri dönüşü sağlanan 280 ölçek değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için Etik Liderlik Ölçeği ve Minnesota İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Alan çalışması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilerek analiz edilmesinde SPSS 26.0 programından faydalanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi sürecinde betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma) , Kolmogrov-Simirnov Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri ile ortaöğretim okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algıları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Bu durum öğretmenlerin okul müdürlerine yönelik etik liderlik algıları arttıkça iş doyumu düzeylerinin de arttığını göstermektedir. Bununla birlikte katılımcı öğretmenlerin algısına göre ortaöğretim okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarını sergileme düzeyi okul türü ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre anlamlı faklılık göstermektedir. Yine katılımcı öğretmenlerin iş doyumları medeni durum, okul türü, mesleki kıdem ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre anlamlı farklılık göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Lider, Liderlik, Etik liderlik, İş doyumu.
Öğretmenlerin etik liderlik algısının işle bütünleşme ile olan ilişkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracılık etkisi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye ve etik liderlik algılarının işle bütünleşmeye olan etkisinin belirlenmesi ve bu ilişkide pozitif psikolojik sermayenin aracılık rolünün bulunup bulunmadığını incelemektir. Ayrıca öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye ve etik liderlik algılarının işle bütünleşmeye olan etkisine dair öğretmen görüşlerinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel tekniklerin bir arada kullanıldığı karma yöntem modellerinden sıralı açımlayıcı tasarım modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün örneklemi, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Gaziantep İli Şahinbey ve Şehitkamil Merkez ilçelerindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 982 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada nicel veriler, Luthans ve vd. (2007) tarafından geliştirilen "Psikolojik Sermaye Ölceği", Yılmaz (2005) tarafından geliştirilen "Etik Liderlik Algısı Ölçeği, ve Schaufeli vd. (2002) tarafından geliştirilen Utrecht İşle Bütünleşme Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile nicel verilerin toplandığı okullardaki 24 öğretmenden toplanmıştır. Araştırmanın nicel kısmının analizinde yapısal eşitlik modeli analizi ile birlikte, regresyon, korelasyon ve betimsel analizleri; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye ve etik liderlik algıları ile işle bütünleşmeleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğunu göstermiştir. Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye ve etik liderlik algılarının işle bütünleşmenin önemli bir yordayıcısı olduğu gözlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin etik liderlik algılarının işle bütünleşme ile olan ilişkisinde pozitif psikolojik sermayenin kısmi aracılık rolü olduğu bulunmuştur. Nitel araştırma sonuçlarına göre ise, öğretmenlerin pozitif psikolojik sermayelerinin; belirlenen hedeflere ulaşmada, zorluklara karşı farklı çözüm yolları üretmede, beklenen performansı yakalamada işle bütünleşmeyi olumlu etkileme durumu teyit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin algılarına göre etik liderlik özelliklerine sahip yöneticilerin, çalışma ortamındaki atmosferi olumlu etkilediği ve yöneticilerin göstermiş olduğu etik davranışların işle bütünleşmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına dayalı olarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Pozitif Psikolojik Sermaye, Etik Liderlik, İşle Bütünleşme
Orta öğretim kurum yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin bir karma yöntem çalışması
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim kurum yöneticilerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin bir karma yöntem çalışmasıdır. Bu araştırmanın amacı karma araştırma yöntemi tasarımı aracılığıyla ortaöğretim kurum yöneticilerinin etik liderlik davranışlarını irdelemektir. Açıklayıcı sıralı karma araştırma yöntemi ile desenlenen çalışmada öncelikli olarak nicel verilerden elde edilen bulgular nitel veriler ile zenginleştirilmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın evreni 2016-2017 öğretim yılında Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkâmil merkez ilçelerinde görev yapmakta olan öğretmenler olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel kısmı evrenden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen 528 öğretmenden, nitel kısmı ise maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile tespit edilen 14 okul müdürü ve 15 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri Etik Liderlik Ölçeği, nitel verileri ise yarı yapılandırılmış bir görüşme formu aracılılığıyla elde edilmiştir. Nicel verilerin çözümlenmesinde SPSS paket programı, nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları okul müdürlerinin etik liderlik düzeylerine ilişkin öğretmen algılarının yüksek olduğuna ve katılımcı görüşlerinin birtakım demografik değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığına işaret etmektedir. Bununla birlikte okul yöneticilerinin büyük oranda etik değerlere uygun olarak hareket etme ve okulda etik davranışları yaygınlaştırma gayretinde olduğu ve okullarda var olan etik değerlerin okul iklimini ve okul müdürünün karar verme süreçlerini pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak birtakım faktörlerden dolayı görevlerini ifa ederken sık sık etik ikilemler yaşayan ve zaman zaman etik dışı davranışlar sergilemek durumunda kalan okul yöneticilerinin psikolojik, sosyal ve örgütsel sonuçlarla başa çıkmak durumunda kaldıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarının tartışılmasının arkasından bazı önerilere yer verilmiştir.
Örgütsel demokrasi ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide etik liderliğin düzenleyici etkisi
The main purpose of this study is to determine the regulatory role of ethical leadership perception between union members in the relationship with perception of union democracy and union loyalty. The study was conducted as a quantitative field research and the population of the research consists of the members of the Union of Agriculture-Forestry Employees (Toç Bir-Sen), which operates in the Agriculture and Forestry Service Branch and is the authorized union in the service branch. In this context, data were collected from the union members by questionnaire method. The sample of the research consists of 2128 employees who are members of Toç Bir-Sen. Within the scope of the research, questionnaires consisting of ready-made scales were used. The participant questionnaire was created by using the "Organizational Commitment Scale" consisting of 18 questions developed by Meyer et al. (1993) and translated into Turkish by Dağlı et al. (2018) to measure members' organizational commitment, the "Organizational Democracy Scale" consisting of 28 questions developed by Geçkil and Tikici (2013) to measure members' perceptions of organizational democracy, and the "Ethical Leadership Scale" consisting of 10 questions developed by Brown et al. (2005) and translated into Turkish by Tuna et al. (2012) to measure members' perceptions of ethical leadership. The answers given to the questionnaires were interpreted through SPSS package program. As a result of the research, it was determined that there is a positive and significant relationship between union members' perceptions of organizational democracy and organizational commitment, there is a significant and positive relationship between their perceptions of ethical leadership and organizational commitment, and there is a significant and positive relationship between their perceptions of organizational democracy and their perceptions of ethical leadership. In addition, it was determined that ethical leadership has a significant and positive moderating effect on the relationship between union members' perceptions of organizational democracy and organizational commitment. Therefore, all hypotheses of the study were confirmed. According to these results, union leaders' displaying ethical behaviors, taking care that their decisions and practices comply with ethical rules, and displaying democratic attitudes and behaviors in all management and decision-making processes will positively affect union members' union loyalty. It is thought that the results of the study will contribute to the literature as they support the results of the literature studies examining the relationship between organizational commitment and ethical leadership and the relationship between organizational democracy and organizational commitment. In addition, the fact that there are no studies in the literature examining the relationship between ethical leadership and organizational democracy and whether ethical leadership has a regulatory effect on the relationship between organizational democracy and organizational commitment makes the results of this study even more important in terms of its contribution to the literature. It is thought that the results of the research will also be guiding for unions, one of the most important organizational structures of working life. Keywords: Organizational democracy, organizational commitment, ethical leadership, union
Denetçinin bireysel özelliklerinin denetim kalitesini azaltan davranışlara etkisi ve etik liderliğin ılımlaştırıcı rolü
Bu çalışmada genel olarak denetçinin bireysel özelliklerinden; etik konum, kontrol odağı, mesleki bağlılık ve örgütsel bağlılık değişkenlerinin denetim kalitesini azaltan davranışlara etkisi ve etik liderliğin bu etkide ılımlaştırıcı bir rolünün olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada denetçilerin demografik özelliklerine göre denetim kalitesini azaltan davranışların bir farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Bu kapsamda araştırma modeli; Türkiye'deki yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler üzerinde anket tekniği kullanılarak elde edilen 319 veri ile Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda: denetçinin bireysel özelliklerinden yalnızca etik konum değişkeninin denetim kalitesini azaltan davranışlara direkt etki ettiği, diğer değişkenlerden kontrol odağı, mesleki bağlılık ve örgütsel bağlılık değişkenlerinin ise direkt etki etmediği tespit edilmiştir. Fakat denetçinin bireysel özelliklerine ait tüm değişkenlerin denetim kalitesini azaltan davranışlara etkisinde etik liderliğin ılımlaştırıcı rolü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada denetim kalitesini azaltan davranışların denetçilerin demografik özelliklerine göre farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Denetim Kalitesini Azaltan Davranışlar, Etik Liderlik, Etik Konum, Kontrol Odağı, Mesleki Bağlılık ve Örgütsel Bağlılık
Etik iklim ve etik liderliğin işyerinde siber zorbalığa etkisi
Son yıllarda işyerlerinde yaşanan etik problemler ve krizler sebebiyle etik çalışma iklimi ve etik lidere olan ihtiyaç daha çok ortaya çıkmaktadır. Etik liderlik davranışını gösteren yöneticiler çalışanların gelişmesine katkı sağlamaktadır. Teknoloji sistemlerinin olumlu yanları bulunduğu kadar uygunsuz ve bilinçsiz kullanıldığında olumsuz yanları da elbette bulunmaktadır. İşletmeler açısından düşünüldüğünde çalışanların motivasyon ve verimliliğini olumsuz etkileyen siber zorbalık kavramı ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda etik çalışma ortamı ve etik değerlere sahip yöneticilerin olmasının işyerinde siber zorbalık davranışları üzerinde etkiye sahip olup olmadığı araştırmaya değer görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, etik iklim ve etik liderliğin işyerinde siber zorbalık davranışları üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu kapsamda etik iklim ve etik liderlik bağımsız, işyerinde siber zorbalık ise bağımlı değişken durumundadır. Sivil havacılık alanında çeşitli birimlerde görev yapan çalışanlar üzerinde ampirik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda etik iklim ve işyerinde siber zorbalık arasında negatif ve anlamlı, etik liderlik ve işyerinde siber zorbalık arasında negatif ve anlamlı korelasyon olduğu gözlemlenmiştir. Ek olarak etik iklim ve etik liderliğin olduğu çalışma ortamlarında siber zorbalık azalmaktadır. Böylece araştırmanın varsayımlarını ve hipotezlerini destekleyen bulgular elde edilmiştir. Araştırmanın akademik ve yönetsel katkıları olduğu ve işletmelere ve yöneticilere etik iklim oluşturma ve etik liderlik davranışı sergileme anlamında rehberlik edeceği düşünülmektedir.
Öğretmenlerin görüşlerine göre kadın yöneticilerin etik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı 2020-2021 eğitim- öğretim yılında kadın yöneticilerin bulunduğu okullarda görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre kadın yöneticilerin etik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020- 2021 eğitim- öğretim yılında Kastamonu ilinde kadın yöneticilerin bulunduğu okullarda görev yapan 293 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada Yılmaz (2005) tarafından geliştirilen Etik Liderlik Ölçeği ve Meyer, Allen ve Smith (1993) tarafından geliştirilip Dağlı, Elçiçek ve Han (2018) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, kadın yöneticilerin etik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasında orta düzeyde, pozitif anlamı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. İklimsel etik değişkeninin örgütsel bağlılık ile anlamlı düzeyde bir ilişki verdiği görülmektedir. Bu yordayıcı değişkenler örgütsel bağlılık toplam varyansının %21'ini açıklamaktadır. Diğer bir ifadeyle kadın yöneticilerin etik liderlik özelliklerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu söylenebilir. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin, kadın yöneticilerin etik liderlik özelliklerine yönelik görüşleri ile cinsiyet, medeni durum, kıdem yılı, branş, kadın yönetici ile çalışılan süre arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Ancak, yaş ve eğitim durumu değişkenleri ile örgütsel bağlılık arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır.
Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı öğretmen görüşlerine göre, okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmak, ilişkinin düzeyi ve yönünü belirleyerek ortaya çıkan sorunlara yönelik çözüm önerilerinde bulunmaktır. Araştırma deseni olarak, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı "açıklayıcı sıralı karma yöntem" kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle, okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ve öğretmenlerin sosyal sermaye düzeylerinin belirlenmesi amaçlandığından araştırma modeli olarak ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde ise nicel bölümün sonucunda ortaya çıkan bazı bulguların derinlemesine incelenmesi amacıyla olgubilim deseni kullanılmıştır. Nicel araştırmanın hedef evrenini, Adana ili merkez ilçelerinde bulunan 114 resmi ortaöğretim kurumunda 2015-2016 eğitim-öğretim yılında görev yapan 6371 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise basit seçkisiz örneklem yöntemiyle seçilen 59 okuldan 1196 öğretmenden oluşmuştur. Araştırmanın nicel verileri, Yılmaz (2005) tarafından geliştirilen "Etik Liderlik Ölçeği" (ELÖ) ve Ekinci (2008) tarafından geliştirilen "Sosyal Sermaye Ölçeği" (SSÖ) ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel kısmının çalışma grubunu amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen 5 okuldan 38 öğretmen oluşturmaktadır. Nitel verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde etik liderlik ve sosyal sermaye değişkenlerinin demografik değişkenler bağlamında farklılaşıp farklılaşmadığının test edilmesi için bağımsız değişken kategorilerine göre öğretmenlerin algı ortalamaları arasında anlamlı fark olup olmadığı tek yönlü varyans analizi ANOVA veya bağımsız örneklem t-testi ile yapılmıştır. Grupların homojenlik varsayımı sağlayıp sağlamadığı Levene istatistiği ile incelenmiştir. Homojenlik varsayımının sağlanmadığı durumlarda ANOVA F yerine Welch F değeri kullanılmış, değişkenler arasındaki ilişki için ise korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Nicel araştırma sonuçlarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ve öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri 3.40-4.19 "katılıyorum" düzeyinde olduğu görülmüştür. Nicel araştırma sonucunda, yöneticilerin iletişimsel etik davranışları "cinsiyet" ve "yaş" bağlamında erkek öğretmenler lehine anlamlı olarak farklılaşmıştır. Yöneticilerin etik liderlik davranış düzeyleri ile öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu yöneticilerin etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin sosyal sermaye düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Sonuç olarak sosyal sermaye düzeyindeki değişkenliğin % 47'sini etik liderliğin; aynı şekilde etik liderlik düzeyindeki değişkenliğin de % 47'sini sosyal sermaye değişkeninin açıkladığı söylenebilir. Nitel araştırma verileri içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiş olup araştırmanın içerik analizinde ayrıca "NVivo 12 Plus" programı da kullanılmıştır. Erkek öğretmenlerin, yöneticilerin iletişimsel etik davranışlarına ilişkin görüşlerinin kadın öğretmenlerinkine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmasının nedenleri olarak okul yöneticilerinin çoğunluğunun erkek olması, hemcinsleriyle daha rahat iletişim kurmaları ve kadın öğretmenlerin daha duygusal olmaları tespit edilmiştir. Bir diğer nicel sonuç da; 51 ve üzeri yaş grubundaki öğretmenlerin diğer yaş grubundakilere göre "okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarını daha yüksek düzeyde gösterdiklerini" belirtmiş olmalarıdır. 51 ve üzeri yaş grubundaki öğretmenlerin hayat ve mesleki deneyimlerinin daha fazla olması, olaylara makul ve olumlu yaklaşmaları, küçük problemleri görmezden gelebilmeleri ve beklentilerinin daha az olması bu farklılaşmanın nedenleri olarak görülmüştür. Bunun yanında, öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri sosyal sermayenin alt boyutu olan "örgütsel bağlılık"ta erkek öğretmenler lehine anlamlı farklılaşmıştır. Bu durumun nedenleri arasında erkek öğretmenlerin kadınlara göre okula daha kolay adapte olaması, kadın öğretmenlerin okul dışında daha fazla toplumsal rollerinin olması, erkek öğretmenlerin işlerini daha çok önemsemeleri ve yöneticilerin çoğunluğunun erkek olması görülmüştür. Sosyal sermayenin "güven" alt boyutunda erkek öğretmenlerin sosyal sermaye düzeylerinin kadın öğretmenlerinkine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu yükseklik erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre detaya değil sonuca odaklanmaları, olaylara daha pozitif ve nesnel yaklaşmaları, hemcinsi olan yöneticilerle daha iyi ilişki kurmalarından kaynaklanmıştır. Araştırma bulguları ışığı altında uygulayıcı ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yönetici, okul, lider, liderlik, etik, etik liderlik, sosyal sermaye
Öğretmenlerin okul müdürlerinin etik davranışları hakkındaki görüşleri
Bu araştırmayla öğretmenlerin okul müdürlerinin etik davranışları hakkındaki görüşlerini çeşitli değişkenler açısından incelemek amaçlanmıştır. Bu amaçla etik davranışlara ilişkin öğretmen beklenti düzeyleri ve etik davranışların okul müdürleri tarafından sergilenme sıklığına ilişkin öğretmen görüşleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Veriler, ilgili alanyazın araştırmalarına dayalı olarak geliştirilen, ölçeme araçları EBÖ (etik beklenti ölçeği) ve ELDSÖ (etik liderlik davranışı sergileme ölçeği) ile nicel araştırma yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Sakarya'da 2018-2019 eğitim öğretim yılında her kademeden kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin oluşturduğu evrenden seçilen 541 katılımcı öğretmen örneklemi oluşturmaktadır. Basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen okullarda katılımcı öğretmenlere ölçme aracı bizzat araştırmacı tarafından ulaştırılmış ve doldurulmasının akabinde toplanmıştır. Toplanan verilere dayalı olarak yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri neticesinde 48 maddeden ve beş faktörden oluşan EBÖ ile 51 maddeden ve beş faktörden oluşan ELDSÖ'nün yapı geçerliğinin sağlandığı, ölçeklerin maddelerinin ayırt ediciliğinin yüksek derecede olduğu ve ölçme aracı ile elde edilen verilerin iyi derecede güvenilir olduğu gözlenmiştir. Araştırmanın bulguları, öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin etik davranışlarına ilişkin öğretmen beklentilerinin ve okul müdürlerinin etik davranışları sergileme sıklığının oldukça yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. EBÖ ve ELDSÖ puanlarının katılımcı öğretmenlerin ve okul müdürlerinin demografik değişkenleri açısından farklılaşma durumu t-testi ve ANOVA testi ile katılımcıların beyan ettikleri etik bilgi puan düzeyleri ve okul müdürlerinin yaşlarıyla EBÖ ve ELDSÖ puanları arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. EBÖ'nün ELDSÖ'yü yordama gücü ise basit doğrusal çoklu regresyon analizi ile incelenmiş ve yol analizi yapılmıştır. Sonuç olarak etik davranışlara yönelik öğretmen beklentileri ile etik davranışların okul müdürleri tarafından sergilenme sıklığının yüksek düzeyde olduğu ve etik davranışlara yönelik beklentideki bir birimlik artışın etik davranışı sergileme sıklığını .24 birim artırdığı ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: etik beklenti, etik lider, etik/ etik dışı davranış, öğretmen.
Yöneticilerin etik liderlik davranışları ve toplam kalite yönetimi ilişkisi: Düzce ili örneği
Bu araştırmanın amacı, Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışları ve Toplam Kalite Yönetimi İlişkisi üzerine öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Düzce ili ve ilçe merkezlerindeki okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmaya 895 öğretmen veri toplama aracını cevaplandırarak katkı sağlamıştır. Araştırmada betimsel ilişkisel tarama modeli kullanılarak nicel veriler toplanmıştır. Araştırmada verileri elde etmek için 52 soruluk üç alt boyutlu "İlköğretim Okullarında Toplam Kalite Yönetimi Çalışmalarının Değerlendirilmesi" ölçeği ve 44 soruluk ve iki alt boyutlu "Etik Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Katılımcılara iki bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Birinci bölümde demografik özelliklere yönelik sorular, ikinci bölümde ise öğretmenlerin TKY uygulamaları ve yöneticilerin yönetim uygulamalarında Etik Liderlik ilkelerini sergileme düzeyleri sorularından oluşan beşli likert tipi ölçek kullanılmıştır. Uygulanan anketten elde edilen demografik veriler ile uygulama araçlarından elde edilen değerler arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada analizlere başlamadan önce normal dağılım testine tabi tutulmuştur. Bu amaç ile normallik varsayımı araştırılmış ve yapılacak analiz veri setini çarpıklık (Skewness) ve basıklık (Kurtosis) değerlerinin istenilen değerler arasında yer aldığı tespit edilmiştir. Ortaya çıkan sonuç bağlamında verilerin normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Bu nedenle analizler parametrik testler aracılığıyla analiz edilmiştir. Uygulanan ölçme araçlarının normallik testi sonucuna göre elde edilen veriler normal dağılım gösterdiği için ikili değişkenin yer aldığı demografik verilerde t-testi ikiden fazla değişkenin yer aldığı verilerde ise anowa analizi uygulanmıştır. Araştırmanın ölçme araçlarından elde edilen veriler dört boyutta ele alınmıştır. Birinci boyut "Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışlarına İlişkin Öğretmenlerin iii Algıları Nelerdir?" İkinci boyut "Öğretmenlerin Okullardaki TKY uygulamalarına ilişkin Algıları Nelerdir?" Üçüncü boyut "Öğretmenlerin Algılarına Göre Yöneticilerin Etik Liderlik Davranışları Cinsiyet, Yaş, Görev, Okul Türü, Hizmet Yılı Değişkenlerinin Anlamlı Bir Farklılık Göstermekte midir?" Dördüncü boyut "Öğretmenlerin Algılarına Göre Okullardaki TKY Uygulamaları Cinsiyet, Yaş, Görev, Okul Türü, Hizmet Yılı Değişkenlerinin Anlamlı Bir Farklılık Göstermekte midir?" Şeklinde ele alınmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre katılımcıların yöneticilerini etik lider olarak algılamaları arasında yaş, görev, hizmet yılı değişkenlerinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Davranışsal etik açısından da diğer boyutlarda anlamlı farklılık bulunmamıştır. Cinsiyet ve okul türü değişkenin iletişimsel etik alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre iletişimsel etik boyutunda kadınlar erkeklere göre yöneticilerin daha etik davranışlar sergilediklerini, okul türü değişkeninde de ortaöğretim okulunda çalışan öğretmenlerin davranışsal etik açısından yöneticilerin farklı liderlik sergilediklerini algıladıkları görülmektedir. Buna göre kadın katılımcılar, erkek katılımcılara göre yöneticilerin etik davranışlarını daha yüksek düzeyde algıladıkları görülmüştür. Bundan dolayı da kadınlar yöneticilerin uygulamalarda verdiği kararları erkeklere göre daha etik görmektedir. Erkekler ise yöneticilerden daha yüksek düzeyde etik kararlar vermesini beklemektedirler. Anahtar Kelimeler: Toplam Kalite Yönetimi, Liderlik, Etik, Etik Liderlik
Örgütsel özdeşleşmenin oluşmasında belirleyiciler olarak etik liderlik ve etik iklim: Otel işletmelerine yönelik bir uygulama
Bu araştırmanın amacı, bireylerin örgütleriyle özdeşleşmelerinde etik liderliğin ve örgütün genel etik ikliminin etkili olup olmadığını araştırmaktır. Araştırma değişkenler arasındaki ilişkileri açıklayan ve araştırma alanının durumunu ortaya koyan ilişkisel bir araştırma niteliğindedir. Çalışma Türkiye'de faaliyet gösteren beş yıldızlı otel işletmelerini kapsamaktadır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde öncelikle tanımlayıcı istatistikler yapılmış hipotezlerin testi için çok değişkenli istatistikî yöntemlerden Yapısal Eşitlik Modeli tercih edilmiştir.Çalışmanın anket kısmı üç bölümden ve demografik değişkenlerden oluşmaktadır. İlk kısımda demografik değişkenleri içeren sorular yer almaktadır. İkinci kısımda 36 sorudan oluşan etik iklim ölçeği bulunmaktadır. Üçüncü kısımda etik liderlik ölçeğine yönelik on soru yer almaktadır Dördüncü bölümde ise örgütsel özdeşleşmeyi ölçmek amacıyla altı maddelik özdeşleşme ölçeği bulunmaktadır.Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, etik liderliğin etik iklim ve örgütsel özdeşleşme üzerinde ayrıca etik iklimin de örgütsel özdeşleşme üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Etik liderlikle örgütsel özdeşleşme düzeyi arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu araştırmada elde edilen bulgular arasında yer almaktadır (r=0,537; p<0,001). Buna ilaveten etik iklim boyutları ile etik liderlik arasında da pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki vardır. Araştırmada etik iklim boyutlarıyla örgütsel özdeşleşme arasında da pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Çalışmada literatürde yer alan sınırlı sayıda çalışmadan farklı olarak etik liderlik ve örgütsel özdeşleşme ile araçsallık etik iklimi arasında pozitif yönlü ve olumlu bir sonuç olduğu görülmektedir.Araştırma sonuçlarında; etik liderlikle örgütsel özdeşleşme arasında etik iklimin aracılık etkisinin olduğu görülmektedir. Çalışmada ilk olarak etik liderliğin örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinin g= 0.60 olduğu aracı değişkenin modele dahil edilmesiyle bu etkinin g= 0.26'ya düştüğü belirlenmiştir. Buna ilaveten etik liderlik ve örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişkide etik iklimin alt boyutlarının da bir aracılık etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Relationship between ethical leadership and organizational commitment: A case study at Charmo University, Iraq
The primary purpose of this study was to examine the relationship between ethical leadership and organizational commitment as a case study of Charmo University, Iraq. The study implemented the descriptive analytical method, and a survey instrument comprising six constructs (ethical leadership practices: fairness, orientation to people, separation of power, emotional commitment, normative commitment, and continuous commitment) was designed and administered to teaching staff within the academic departments of Charmo University in Iraq. Data collected were analyzed using SPSS, and Amos 25, to test the hypotheses. The results in this study show the strength of the ethical leadership relationship and its ability in the effectiveness of teaching staff organizational commitment at Charmo University and its faculties. The study also confirmed a positive correlation between (fairness, orientation to people, separation of power), and organizational commitment. However, fairness has a lower relationship with organizational commitment, and the correlation not significant, compared to the other two dimensions orientation to people, and separation of power. The results of the regression analysis showed in support of the study hypotheses. Ethical leadership and it is dimensions fairness, orientation to people, separation of power, impacted organizational commitment. As the originality/value, this study contributes to improving the literature by representing that ethical leadership stands as the base for improving organizational commitment; thus, the improved organizational commitment contributes to improving the teaching staff's commitment to their institution.
İlköğretim kurumlarında etik liderlik ile örgüt sağlığı arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı ilköğretim kurumlarında görev yapan liderler tarafından sergilenen etik liderlik davranışları ile okulların örgüt sağlığı düzeyleri arasındaki ilişkiyi öğretmenlerin algılarına göre belirlemektir.Çalışma ilişkisel ve nedensel araştırma modelindedir. Araştırmada örneklem seçiminde seçkisiz oranlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Aksaray ili merkez ilçesinde bulunan 14 ilköğretim okulu ve 2010-2011 eğitim- öğretim yılında bu okullarda görev yapmakta olan 382 öğretmen, örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırmada ilköğretim okullarında görev yapan ilköğretim okulu müdürlerinin, öğretmenler tarafından algılanan etik liderlik davranışları ve bu davranışların gerçekleşme düzeylerini saptamak amacıyla öğretmenlere Brown, Trevino, ve Harrison (2005) tarafından geliştirilen `Etik LiderlikAnketi' uygulanmıştır. Ayrıca okulun örgüt sağlığını belirlemek için, Hoy, Tarter ve Kottkamp (1991) tarafından geliştirilen (OHI-E) Örgütsel Sağlık Envanteri - İlköğretim formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemlerinden aritmetik ortalama (), standart sapma (s), yüzde (%), frekans (f) işlemleri ile Pearson Moments çift yönlü korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın bulgularına göre örneklem grubunun vermiş olduğu cevaplara göreilköğretim okullarında görev yapan müdürlerin sergilemiş olduğu davranışların öğretmen algılarına göre etik ilkeler doğrultusunda olduğunu, ilköğretim okullarında görevli öğretmenlerin, okulun örgüt sağlığına dair algılarının yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Bunlarla birlikte araştırmanın bulgularına göre etik liderlik davranışları ile örgüt sağlığı arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmektedir ve araştırmanın analizleri etik liderlik ile örgüt sağlığı arasındaki ilişkinin anlamlı olduğunu göstermektedir.Etik liderliğin örgüt sağlığını yordamasına ilişkin yapılan çoklu regresyon analizi sonuçları incelendiğinde ise etik liderlik ile okulların örgüt sağlığı boyutları puanları ilepozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca etik liderlik ile örgüt sağlığı arasında anlamlı bir ilişki olmakla beraber etik liderlik örgüt sağlığının yordayıcısıdır.
Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel adalet ve motivasyon düzeyleriyle ilişkisi
Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerin etik liderlik davranışlarının, beden eğitimi öğretmenlerin örgütsel adalet ve motivasyon düzeyleri ile olan ilişkisinin incelenmesidir. Bu doğrultuda çalışma kapsamında Ankara, Kırıkkale, Kırşehir, Mersin, Erzurum, Batman illerindeki üç yüz dokuz beden eğitimi öğretmenine ?Etik Liderlik?, ?Örgütsel Adalet? ve ?Motivasyon? ölçeği uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesi sürecinde betimsel istatistik, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri Spearman sıra korelasyon katsayıları ve Regreasyon Analizi uygulanmıştır.Elde edilen bulgulara göre araştırma kapsamına alınan beden eğitimi öğretmenleri, okul yöneticilerinin yüksek düzeyde bir etik lider davranışı belirttikleri ve okullarına ilişkin adalet algıları ile motivasyon düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin etik liderlik algıları çalışma yıllarına göre değişmezken, cinsiyet ve yaş değişkeni ile daha önceden yöneticilik yapma deneyimlerinin görüşlerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte okul yöneticilerinin etik ilkelere uygun davranışlar öğretmenlerinde örgütsel adalet duygusunu artırdığı ve etik liderlik ölçeğinin alt boyutlarından olan iletişimsel etik ve davranışsal etik ile örgütsel adalet algısı ile paralellik olduğu tespit edilmiştir. Ancak okul yöneticilerin etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin motivasyon düzeyine etkisi ters yönlü olduğu fakat bu etki etik liderlik ölçeğinin alt boyutlarına göre bir analize tabi tutulduğunda, sadece iletişimsel etiklik alt boyutunun öğretmenlerin motivasyon düzeylerine etkisi ters yönlü olarak tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Etik Liderlik, Örgütsel Adalet, Motivasyon
Öğretmenlerin iş doyumları ile okul yöneticileri için algıladıkları etik liderlik düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin iş doyumları ile okul yöneticileri için algıladıkları etik liderlik düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde öğretmenlerin cinsiyetlerine ve çalıştıkları eğitim kademelerine göre okul yöneticileri için algıladıkları etik liderlik ve iş doyum düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Ayrıca öğretmenlerin etik liderlik puanları kontrol edildiğinde, cinsiyetlerine ve eğitim kademelerine göre iş doyum düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini Burdur ili merkezi ve merkez köylerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi seçilirken kümelemeli rasgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Etik Liderlik Ölçeği ve İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 22 ve Smart PLS programları kullanılarak yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin okul yöneticileri için algılamış oldukları etik liderlik düzeylerinin, iş doyum düzeylerini anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Öğretmenlerin etik liderlik puanları kontrol edildiğinde cinsiyetlerine göre, iş doyumları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı fakat çalıştıkları eğitim kademelerine göre ise iş doyumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır.
Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları gösterme düzeyleri ile öğretmenlerin yaşadıkları örgütsel güven ve yıldırma arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okulu yöneticilerinin etik liderlik davranışları gösterme düzeyleri ile öğretmenlerin yaşadıkları örgütsel güven ve yıldırma arasındaki ilişkiyi saptamaktır.Bu araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Kastamonu ili sınırları içinde yer alan, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim okullunda görev yapan 2131 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini random tekniği ile seçilen 7 ilçe merkezi (Merkez, Daday, Taşköprü, Tosya, Devrekâni, Pınarbaşı ve İnebolu) oluşturmaktadır. Bu yedi ilçede toplam 1549 öğretmen bulunmaktadır. Bu öğretmenler, ?Oransız eleman örnekleme? yöntemi ile örnekleme seçilmişlerdir. Araştırmada, okul yöneticilerinin etik liderlik düzeylerini belirlemek için ?Etik Liderlik Ölçeği?, ilköğretim okullarındaki örgütsel güven düzeyini belirlemek için ?Okulda Örgütsel Güven Ölçeği? ve yıldırma düzeyini belirlemek için de ?Negative Acts Questionarrie? [Olumsuz Davranış Ölçeği (ODÖ)] kullanılmıştır.Araştırmada şu bulgulara ulaşılmıştır: İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin etik liderliğin iletişimsel etik, iklimsel etik, davranışsal etik ve karar vermede etik alt boyutlarına ilişkin algıları orta düzeydedir. İlköğretim öğretmenlerinin örgütsel güvenin çalışanlara duyarlılık ve yeniliğe açıklık boyutlarına ilişkin algıları orta düzeyde, yöneticiye güven ve iletişim ortamı boyutlarına ilişkin algıları ise iyi düzeydedir. Örneklem grubunu oluşturan öğretmenlerin yıldırmanın görev ve sosyal ilişkiler boyutları kapsamına giren olumsuz davranışlara maruz kalma sıklığı ise ?ara sıra? düzeyindedir.Araştırmanın ilköğretim okulu yöneticilerinin etik liderlik davranışları gösterme düzeylerinin öğretmenlerin algıladıkları örgütsel güveni ve yıldırmayı hangi düzeyde ve yönde etkilediği ile ilgili bulgular ise şu şekildedir: Yıldırma üzerinde etik liderliğin ve örgütsel güvenin etkisinin negatif yönde ve anlamlı olduğu ve etik bir okul ortamı ve güvenli bir okul ikliminin öğretmenlerin yıldırma algılarını düşürdüğü ortaya konmuştur. Etik liderliğin, örgütsel güven üzerindeki etkisi ise pozitif yönde ve anlamlı bulunmuştur. Bununla birlikte, etik liderliğin yıldırma üzerinde hem doğrudan hem de örgütsel güven aracılığı ile dolaylı ve anlamlı bir etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Okul yöneticilerinin etik davranışlarına ilişkin ilköğretimde görev yapan öğretmenlerin algıları olumlu hale geldikçe güven duygusu artmakta, böylece yıldırma algısı da azalmaktadır. Ayrıca, örgütsel güvenin yıldırma üzerinde etik liderliğe göre daha güçlü bir yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre, etik liderliğin en iyi göstergesinin iletişimsel etik, sonra sırasıyla iklimsel etik, davranışsal etik ve karar vermede etik olduğu, örgütsel güvenin en iyi göstergesinin yöneticiye güven ve sonra sırasıyla yeniliğe açıklık, iletişim ortamı ve çalışanlara duyarlılık olduğu, yıldırmada ise sosyal ilişkiler boyutunun görev boyutuna göre daha güçlü bir gösterge olduğu ortaya konmuştur.Bu araştırmanın sonucu olarak, okul yöneticileri etik liderlik becerilerini arttırdıkça okulda öğretmenlerin örgütsel güven düzeyinin arttığı, örgütsel güvenin artış göstermesi ile birlikte öğretmenlerin yıldırma düzeyinde düşüş yaşandığı ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Etik Liderlik, Örgütsel Güven, Yıldırma, Okul Yöneticisi, Öğretmen
Çağrı merkezlerinde etik liderliğin çalışanların performansına etkisi
Bu araştırmanın temel amacı, çalışanların etik liderlik algısının iş performansı üzerindeki etkisini ölçümlemektir. Ayrıca araştırmada katılımcıların gelir, kıdem, yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve medeni durumu gidi demografik özelliklerine göre algılanan etik liderliğin ve iş performansı düzeylerin farklılaşıp farklılaşmadığı da belirlenecektir. Çalışmada çağrı merkezinde 208 çalışanı üzerinde anket gerçekleştirilmiştir. Çalışmada toplanmış veriler SPSS 25,0 programıyla yardımıyla çözümlenmiştir. Ampirik analizlerde t-testi ve tek yönlüm anova, regresyon ve pearson korelasyon yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda etik liderliğin iş performansı üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Başka ifade ile iş performansı ile etik liderlik ölçeğinin gücü paylaşma, ahlak dürüstlük, rol açıklığı boyutları arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Bunun yanı sıra çağrı merkezi çalışanlarının demografik özelliklerine göre etik liderlik algılarının farklılaştığı belirlenmiştir.
Yönetici hemşirelerde etik davranışlar
Tıp, bilim ve teknolojideki gelişmelerin bazı değer problemlerinin ortaya çıkışına sebep olması sağlık alanında etiğin önemini zamanla arttırmaktadır. Etik, insanların nasıl yaşamaları gerektiğini ve niçin o şekilde yaşamaları gerektiği nedenlerinin incelenmesi olarak tanımlanabilir. Hemşireler günlük mesleki uygulamalarında birbirinden son derece farklı kişisel doğru ve yanlış kriterlere sahip hastalarla, ailelerle, meslektaşlarla ve toplumla iletişim halindedir.Sağlık, temel bir insan hakkı ve kendine has özellikleri olan bir hizmettir. Sağlık hakkının korunması ve herkes için ulaşılabilir, eşit, yeterli ve nitelikli sağlık hizmeti sunulması, sağlık meslek üyelerinin profesyonel ve etik sorumluluğundadır. Hemşirelik sağlık hizmetlerinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Hemşireliğin temeli bakım kavramına dayandığı için, bu çalışmada öncelikle hastanelerde hemşirelik hizmetleri yönetiminden, hemşirelik hizmetlerinde yönetsel etikten söz edilmiştir. Bu bağlamda hemşirelik etik kuralları doğrultusunda yönetici hemşireler için öngörülen etik yükümlülükler açıklanmış ve etik kurallarının önemi tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Etik, etik ilkeler, yönetici hem?irelerde etik davranı?lar
Etik liderlik davranışlarının ve iş tatmininin çalışanların tükenmişlik duygularına etkisi: Amprik bir çalışma
Artan rekabet koşulları, örgütlerin sadece teknolojik gelişmeleri takip ederek belirledikleri amaçlara ulaşamayacaklarını göstermiştir. İnsan faktörünün örgüt performansındaki önemi anlaşılmış, bu konu üzerine yapılan çalışmalar artarak devam etmiştir. Gün boyu çalışan birey yoğun iş hayatının temposu içinde fizyolojik, davranışsal ve psikolojik sorunlar yaşayabilmektedir. Bu sorunlar bireyin kendisinden kaynaklanabildiği gibi örgütte izlenen politikalar, yönetici davranışları, çalışma ortamı ve iş arkadaşlarıyla olan ilişkiler gibi faktörlerden de ortaya çıkabilmektedir. Örgüt içinde yaşanan bu sorunlar bireyin performansını, dolayısıyla örgütün performansını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle örgütler bireyin etkin ve verimli çalışmasını sağlayacak koşullar oluşturmaya çalışarak, bu sorunların giderilmesine ilişkin çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmada çalışanların işyerinde karşılaştığı en önemli sorunlardan biri olan tükenmişlik duygusuna, etik liderlik davranışlarının ve iş tatmin düzeylerinin etkisi üzerine inceleme yapılmıştır. Araştırmada tükenmişlik duygusunun alt boyutları olan duygusal tükenme ve duyarsızlaşma bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Çalışmaya değişik sektörlerden seçilen 22 firmadan 812 personel ve yönetici katılmıştır. Araştırmada; örgütlerde çalışanların etik liderlik algısının, duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma duygularını negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Elde edilen diğer sonuç ise çalışanların iş tatmininin, duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma duygularını negatif yönde etkilediğidir. Ayrıca çalışanların etik liderlik algısının iş tatminini pozitif yönde etkilediği de bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler : Etik Liderlik, ĠĢ Tatmini, TükenmiĢlik Duygusu.