Karar verme yöntemleri
54 theses under this subject heading
Karar verme davranışları ve tükenmişliğin çalışanların yaşam kalitesine etkisi
Bu araştırma, karar verme davranışları ve tükenmişliğin, çalışanlarının yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Muğla'nın Bodrum ilçesinde Bodrum otelciler derneği üyesi 3, 4 ve 5 yıldızlı 9 otelin çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmaya 77 kadın ve 195 erkek olmak üzere toplam 272 çalışan katılmıştır. Veri toplama metodu olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmış, araştırmada tükenmişlik faktörünün olmasından dolayı, çalışanların yaşam kalitesi alt boyutu olan tükenmişlik alt boyutu analize dahil edilmemiştir. Araştırmada karar verme davranışları ile çalışanların yaşam kalitesi ile ilgili elde edilen sonuçlarla ilgili olarak, karar verme davranışları alt boyutları olan sezgisel, bağımlı ve rasyonel karar verme davranışları ile yaşam kalitesi alt boyutu olan mesleki tatmin arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ve mesleki tatmin boyutunu etkiledikleri bulunmuştur. Çekingen karar verme ve ani karar verme davranışları ile yaşam kalitesinin diğer alt boyutu olan eşduyum yorgunluğu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ve eşduyum yorgunluğunu etkiledikleri bulunmuştur. Tükenmişlik ve çalışanların yaşam kalitesi ile ilgili elde edilen sonuçlarda ise, çalışanların yaşam kalitesi alt boyutu olan mesleki tatmin ile tükenmişlik alt boyutu olan duygusal tükenme arasında negatif yönlü, kişisel başarı hissi ile arasında ise pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki olduğu ve her iki boyutunda mesleki tatmin boyutunu etkilediği görülmüştür. Yaşam kalitesi alt boyutu olan eşduyum yorgunluğu ile duyarsızlaşma arasında pozitif yönlü, kişisel başarı hissi ile arasında ise negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmüş ve her iki boyutun da eşduyum yorgunluğu üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: Tükenmişlik, Karar Verme Davranışları, Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi
Tüketicilerin akaryakıt istasyonu tercihini etkileyen faktörlerin çok kriterli karar verme yöntemlerinden analitik hiyerarşi prosesi yöntemi ile tespitine yönelik Ankara ilinde bir araştırma
Günümüzde, çevresel bozulma hakkındaki artan çevresel farkındalık, tüketicilerin tüketim biçimlerini ve satın alma davranışlarını etkileyen temel faktörlerden biri olmaya başlamıştır. Ulaşımdan kaynaklanan sera gazı emisyonlarının neden olduğu küresel ısınma tehlikesi konusunda bilinçlenen tüketiciler, yeşil ulaşıma yönelme ve akaryakıt satın alma davranışlarını bu farkındalığa göre şekillendirme eğilimi içine girmişlerdir. Türkiye'de akaryakıt sektöründe yaşanan yoğun rekabet karşısında akaryakıt istasyonlarının değişen tüketici profiline uygun stratejiler geliştirmeleri, tüketicileri anlamaları, değişen ihtiyaçlarını belirlemeleri ve bu ihtiyaçları tatmin etmeleri rakiplere karşı üstünlük sağlamaları adına oldukça önemli hale gelmiştir. Araştırmanın amacı, tüketicilerin akaryakıt istasyonu tercihlerini etkileyen faktörleri belirlemek ve tüketicilerin çevresel tutum ve davranışlarının akaryakıt istasyonu tercihlerini ne ölçüde etkilediğini tespit etmektir. Araştırma kapsamında, tüketicilerin akaryakıt istasyonu tercihini etkileyen faktörlerin tespit edilmesi amacıyla Ankara ilinde, amaca yönelik örnekleme yöntemi ile seçilen 400 tüketiciye ve bu faktörlerin önem ağırlıklarının belirlenebilmesi için yine aynı ilde aynı örnekleme yöntemiyle seçilen 150 tüketiciye yüz yüze anket uygulaması yapılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen verilere, keşfedici faktör analizi ve Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda satış promosyonları, fiyat, ödeme imkanları, marka, istasyonun konumu ve teknik hizmetler faktörlerinin tüketicilerin akaryakıt istasyonu tercihinde en etkili faktörler olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonucuna göre çevre bilinçli tüketicilerin akaryakıt istasyonu tercihlerini, çevresel sorumluluk ve şeffaflık ve çevresel uygulamalar faktörlerinin önemli düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Akaryakıt, Akaryakıt Ürünleri, Yeşil Pazarlama, Tüketici Tercihleri, Akaryakıt İstasyonu, Akaryakıt Tüketicileri, Çevre Bilinçli Tüketiciler, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Çok Kriterli Karar Verme
Dijital bankacılıkta müşteri memnuniyetinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi Muğla ili örneği
Teknolojinin gelişmesi ile bilgi paylaşımının, akıllı telefonların kullanımının arttığı, dijitalleşme sürecinin hızlandığı günümüzde bankalar, müşterilerinin ihtiyaçlarını hızlı bir şekilde karşılamak için yarış haline girmişlerdir. İçinde bulunduğumuz Korona Virüs Salgını ile dijital bankacılığa yönelim artmış, dijital bankacılık; gerek sağlık tedbirleri, gerekse bankaların işlem maliyetlerinin düşürülmesi, işlemler için belge, doküman gerektirmemesi yönleriyle, bankacılık hizmet kalitesinin artırılması ve müşteri memnuniyetinin sağlanması açısından önemli hale gelmiştir. Çalışmanın amacı dijital bankacılık ürünlerini kullanan banka müşterilerinin memnuniyetlerinin müşteri memnuniyet kriterlerine istinaden bankalar bazında sıralanmasıdır. Çalışmada, Muğla il merkezi ve ilçelerinin bir kısmına yüz yüze anket yolu ile elde edilen 170 adet veri ÇKKV yöntemleri ile Analitik Hiyerarşi Temelli VİKOR, Gri İlişkisel Analiz, MOORA Oran, MOORA Önem Katsayısı, MOORA Tam Çarpım, MULTIMOORA, ELECTRE, PROMETHEE ve WASPAS Yöntemleri'ne uygulanmış, elde edilen sonuçlar birbirleri ile kıyaslanmıştır. Analizler, Microsoft Excel, Visual PROMETHEE ve SPSS22 Programları ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, kriterler arasından en fazla öneme sahip olan kriter 'güven' olmuş dolayısıyla 'güven' kriterinin yüksek puan aldığı bankalar sıralamada üst sıralarda yer almışlardır. Bankalar, müşterilerini dijital bankacılık ürünlerinin kullanımına teşvik etmeli, dijital bankacılık ürünlerin güvenli olduklarını vurgulamalıdırlar. Elde edilen sonuçlar, literatürdeki çalışmalara benzerlik göstermiştir.
Çatışma kuramına dayalı olarak geliştirilen karar verme beceri eğitimi grup uygulamalarının ergenlerin karar verme stillerine etkisi
Bu araştırmada çatışma kuramına dayalı olarak geliştirilen karar verme beceri eğitimi grup uygulamalarının, ergenlerin karar verme stillerine olan etkisi incelenmiştir.Araştırma 2008-2009 öğretim yılında Adana ilinde Piri Reis ve Danişment Gazi Anadolu liselerinde öğrenimine devam eden dokuzuncu sınıf öğrencilerinin olduğu yansız atanan iki şubede araştırmaya katılmaya gönüllü olan öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.Araştırma deneysel desen türündedir. Deney grubunda 18, kontrol grubunda 18 olmak üzere toplam 36 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına katılımcıların seçimi sürecinde grupların eşitlenmesi amacıyla Ergenlerde Karar Verme Ölçeği (EKVÖ), Sosyo-Ekonomik Düzey Ölçeği (SED), Problem Çözme Envanteri (PÇE), Kendine Saygı Ölçeği (KSÖ), Denetim Odağı Ölçeği (DOÖ) ve Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ) kullanılmıştır. Normal dağılımda aşırı uçlarda yer alan öğrenciler araştırmaya dahil edilmemiştir.Araştırmada deney grubuna Çatışma Kuramı (Janis ve Mann, 1977) temel alınarak oluşturulan on oturumluk psiko-eğitim temelli bir grup uygulaması uygulanırken bu süreçte kontrol grubuna herhangi bir uygulamada bulunulmamıştır. Deney grubuna uygulanan karar verme beceri eğitimi grup uygulamaları haftada iki gün olmak üzere 60 dakikalık oturumlardan oluşmuştur. Deney grubuna uygulanan karar verme beceri eğitimi grup uygulamaları ergenlerin karar verme deneyimi yaşamasına, karar vermenin ilkeleri hakkında tutarlı bir bilgi bütünlüğü kazanmasına, yanlış kararların nedenlerini anlamalarına ve daha iyi, daha emin kararlar vermelerine, kararlarını daha iyi nasıl kontrol edeceklerine ve alternatiflerini nasıl genişleteceklerine yardımcı olmak amacıyla, çatışma kuramına dayalı olarak psiko-eğitim grubu temelinde geliştirilmiştir.Araştırmanın verileri nicel ve nitel yöntemler kullanılarak elde edilmiştir. Nicel verilerin elde edilmesinde deney ve kontrol grubunda yer alan katılımcılara veri toplama aracı olarak Ergenlerde Karar Verme Ölçeği (Çolakkadıoğlu ve Güçray, 2003) kullanılmıştır. Ölçek deney ve kontrol grubunda yer alan katılımcılara öntest, sontest ve izleme ölçümlerinde sunulmuştur. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde kovaryans analizi ve t testi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise Gruba İlişkin Ölçümler Gözlem Formu (GİÖGF) (DeLucia-Waack, 2006), Oturum Sonu Süreç Değerlendirme Formu (OSSDF) (Kivlighan ve Goldfine, 1991) ve Grup Sürecinin Genel Değerlendirilmesi Formu (GSGDF) (DeLucia-Waack, 2006) ile toplanmıştır. GİÖGF oturumlardan sonra her bir üye için lider ve yardımcı lider tarafından, OSSDF oturumlardan sonra üyeler tarafından, GSGDF formu tüm oturumlar tamamlandıktan sonra üyeler tarafından doldurulmuştur.Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde karar verme beceri eğitimi grup uygulamalarının ergenlerin karar vermede öz-saygı düzeylerini ve olumlu başa çıkma stilini kullanımını arttırdığı, olumsuz başa çıkma stillerini kullanımını ise, azalttığı ve bu etkinin uzun süreli olduğu görülmüştür. Ancak kız ve erkek öğrencilerin kazanımlarında farklılığa neden olmadığı belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda, karar verme beceri eğitimi grup uygulamalarının dokuzuncu sınıf öğrencilerinin karar vermede öz-saygı düzeyini yükseltmede, ihtiyatlı seçici karar verme becerisi geliştirmede ve olumsuz başa çıkma stillerini (umursamaz, panik, sorumluluktan kaçma) kullanımını azaltmada etkili olduğu söylenebilir.Anahtar kelimeler: Ergenler, karar verme, karar verme stilleri, ergenlerde karar verme, karar verme beceri eğitimi, psiko-eğitim grupları
Erbil'deki özel universitelerde entelektüel sermayenin finansal karar verme üzerindeki rolü-Irak
The purpose of the study is to examine the role of intellectual capital on financial decision making in private universities in Erbil. In order to achieve this purpose, the sample of the study collected from participating 115 managers at 6 private universities locating in Erbil city in Iraq. The dependent variable of study is financial decision making. Independent variables are human capital, structural capital and customer capital which are dimensions of intellectual capital according to Stewart model. In the methodology part of the study, the importance of working by focusing on some of the questions, posing the relationship between the independent and dependent variables and the effectiveness have been determined. Accordingly, a conceptual model design of the study, and then produce two main hypotheses to test. This has been subjected to numerous statistical tests. The study results; the most notable one is the existence of the highest rank of importance of human capital among intellectual capital components, while the customer and structural capitals come second and third respectively. In addition, this result shows that the human, structural and customer capitals affect financial decision making in Erbil private universities.
Performans değerlendirmesinde çok kriterli karar verme yöntemleri ile sentez elektronik model
Personel Değerlendirme Sistemleri, en basit haliyle çalışanların önceden belirlenmiş standartlar çerçevesinde amirleri tarafından doğru ve ilkeli bir şekilde sonuçlarının kayıt altına alındığı bir değerlendirme süreci olarak karşımıza çıkmaktadır. Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ise bir problemin çözümünde en iyi alternatifin seçilmesinde birçok faktörün değerlendirmeye alınması sayesinde kararın doğru bir şekilde alınmasına destek sağlayan yöntemler bütünüdür. Literatürde ÇKKV ve ÇKKV süreçlerini inceleyen ve bu yöntemlerle aynı problemlere farklı çözüm önerileri getiren birçok çalışma yapılmıştır. Çalışmaların bir bölümü söz konusu yöntemlerin tek olarak kullanılması ile ilgiliyken; bir bölümünde ise birden fazla ÇKKV yöntemi ortak olarak kullanılmış ve farklı çözüm alternatifleri üretilmiştir. ÇKKV yöntemleri problemin türü ve elde mevcut verilerin özellikleri ile birlikte karar vericiye destek sağlamakla birlikte çözüm alternatiflerini ortaya koyması açısından gelişen teknolojik ortamda artan bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bu tez çalışmasında yapılacak değerlendirme sürecinin sentez bir hale getirilmesi ve değerlendirmede büyük bir sorunsal olan objektiflik ve subjektiflik arasındaki geçişin sağlanmasına yönelik yeni bir bakış açısı elde edilmesi amaçlanmış, değerlendirme sürecinde ÇKKV yöntemleri ile birlikte elde mevcut gerçek verilerin de kullanılması ile yeni bir çözüm geliştirilmiştir. Yapılan çalışmada ÇKKV yöntemlerinden; TOPSIS, Swara, Entropi ve Analitik Hiyerarşik Proses kullanılmış, yetkinlik değerlendirmesi ile entegre hale getirilerek personel değerlendirmesinde yeni bir yöntem geliştirilmiş, bu yöntem kullanım kolaylığı açısından elektronik hale getirilmiştir.
Stratejik karar sürecinde rekabet üstünlüğünün kaynakları olarak kültürel değer ve inançlar üzerine bir gömülü teori araştırması
Bu araştırmanın temel amacı, kültürel değer ve inançların stratejik karar verme sürecini nasıl etkilediğini anlamaya çalışmaktır. Araştırmanın bir diğer amacı ise, stratejik karar sürecinde diğerlerine göre daha etkili olan değer ve inançların var olup olmadığını tespit etmektir. Böylelikle kültürün sürdürülebilir rekabet avantajı açısından anlamına yönelik tartışmaya katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu Gömülü Teori araştırmasında, veriler temelde yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin işlenmesinde açık ve kavramsal kodlama tekniği kullanılmıştır. Araştırmada sonuç olarak; kültürel değer ve inançların, karar sürecini (Karar öncesi, karar esnası ve karar sonrası olmak üzere) her aşamada derinden etkilediği belirlenmiştir. Buna ek olarak, kültürel değer ve inançların en çok karar verme esnasında etkin oldukları ve katılımcılar açısından stratejik anlam atfedilen belirli spesifik değerlerin var olduğu da ayrıca tespit edilmiştir. Bu bağlamda, karar vericilerin daha çok "Müslüman – Türk" ve "Batılı – Rasyonel" olarak adlandırılan iki temel değer alanı ile karşı karşıya kaldıkları gözlemlenmiştir. Ayrıca, araştırmaya katılan stratejistlerin, karar verirken temelde uyuşmayan bu iki değer alanından hangisine uyulacağı konusunda çatışma yaşadıkları da gözlemlenmiştir. Bu çatışma durumunun bir çıktısı olarak ise, stratejistlerin kararlarını "Yeniçeri" ve "Paralı Asker" şeklinde adlandırılan iki farklı davranış kalıbı doğrultusunda verdikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak, değer ve inançlar üzerinden karar verme gibi önemli bir davranışı derinden etkileyen kültürün, bir "kök yetenek" olarak sürdürülebilir rekabet avantajı açısından önem arz ettiği kanaatine varılmıştır. Böylelikle bu araştırmanın, stratejik karar süreci ve kültür arasındaki ilişkiye odaklanmış nitel bir araştırma olarak, stratejik yönetim literatüründe önemli bir noktaya değindiği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Stratejik Karar, Kültürel Değerler, Kültür ve Strateji, Gömülü Teori, Stratejik Değerler
Otel yöneticilerinin karar verme yaklaşımlarının değerlendirilmesi: Bolu ve Düzce illerindeki otel işletmelerine yönelik bir araştırma
İnsanlar verdikleri kararlara göre hayatlarını iyi veya kötü şekilde devam ettirirler. Sonuçlar ister iyi ister kötü olsun, yaşamlarının devamı için bu kararları vermek durumundadırlar. Temelde bir karar verme olmadan bir iş faaliyete geçmez. Yöneticiler de bulundukları işletmeleri ayakta tutabilmek ve varlıklarını sürdürebilmek için devamlı olarak bir karar verme durumu içerisindedirler. Ancak yöneticiler, belirledikleri hedeflere ulaşabilmek ve karşılaştıkları problemleri çözebilmek için doğru yerde ve zamanda kararlar vermelidirler. Bunları yapabilmeleri için de yöneticilerin karar verme süreçlerine en iyi şekilde hazırlıklı olmaları gerekmektedir. Aksi takdirde yöneticilerin vereceği yanlış bir karar sadece kendisini değil altında bulunan tüm çalışanları ve işletmeyi de kötü sonuçlara sürükleyebilir. Bu çalışmanın amacı, otel yöneticilerinin karar verme yaklaşımlarını değerlendirmektir. Araştırma kapsamını Bolu ve Düzce illerinde faaliyet gösteren otel işletmeleri oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmada bahsi geçen otel işletmelerinin yöneticilerine görüşmede sorulan sorular neticesinde alınan veriler ile otel yöneticilerinin karar verme yaklaşımları 11 boyuttan değerlendirilerek veriler analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, otel yöneticilerinin kararlarının en fazla müşteri talepleri, çevre ve piyasa koşullarından etkilendiği ve kararlarının genellikle müşteri ve çalışanlar üzerinde yoğunlaştığı ve aynı zamanda insan ve yenilik yapma üzerine verdikleri kararlarda en fazla zorlandıkları belirlenmiştir. Bununla beraber otel yöneticilerine gelen yanlış bilgilendirmeler ile internetten yapılan sahte satışların yöneticileri tuzağa düşürdüğü ve ayrıca yöneticilerin verdikleri kararlarının doğru ve yanlışlığını müşterilerden gelen tepkiler ile işletmenin belirlediği gelir-gider tablosuna göre değerlendirdikleri tespit edilmiştir.
Gelişmeleri kaçırma korkusu'nun C kuşağı tüketici karar verme tarzları üzerine etkisi
Bu araştırmada FOMO'nun C kuşağının tüketici karar verme tarzları üzerine etkisi tespit edilmeye ve elde edilen bulgular değerlendirilerek, öneriler geliştirmeye çalışılmıştır. FOMO çok fazla ürün, marka ve hizmet alternatifleriyle karşılaşan tüketicilerin amaçlarının ötesinde yaşama anlayışı ve tüketicilerin her şeye sahip olmak istemesini ifade eden bir kavramdır. İstek ve gereksinimlerine cevap arayan tüketicilerin kararları üzerinde kültürel, sosyal, duygusal ve psikolojik faktörlerin önemli bir etkisi vardır. Tüketici davranışını açıklamakta önemli bir yaklaşım olan tüketici karar verme tarzları, tüketicinin zihinsel süreçlerine odaklanmaktadır. Araştırmanın ana kütlesi C kuşağı tüketicileridir. İnterneti ve sosyal medyayı kullanan gelişmelerden çabuk haberdar olan her yaştan tüketici C kuşağını oluşturmaktadır. C kuşağı tüketicileri arasından kolayda örnekleme yöntemi ile internet ve sosyal medya üzerinden gönüllü katılım esası ile ulaşılan 475 katılımcı araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama tekniği olarak anket yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada toplanan veriler ile yapısal eşitlik analizi yapılmış ve FOMO boyutlarının tüketici karar verme tarzları üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir.
Çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak savunma sanayi sektöründe tedarikçi seçimi
Ülkelerin jeopolitik konumu, stratejik yapıları, ekonomik durumları gereği savunma sanayi sektörü sürekli gelişmekte olan bir sektördür. Bu nedenle; ekonomik, yüksek kaliteli, etkin, verimli ve süreklilik arz eden bir tedarikçi zinciri ağı oluşturulmalıdır. Tedarikçi performans değerlendirme ve alternatifler arasından seçim yapma şirketler için önemli olduğu kadar ülkeler için de dışa bağımlılığı azaltacak olan bir analiz sistemidir. Tedarikçi performans değerlendirmesi yapılırken, birden fazla kriterin değerlendirilmesini çok kriterli karar verme yöntemleri ile sağlanabilir. Bu çalışmada savunma sanayi alanında faaliyet gösteren bir firma için alternatif 5 alt yüklenici firma performanslarının değerlendirilip seçim yapılması sağlanmıştır. Değerlendirmede uzman görüşleri alınarak 8 farklı kriter belirlenmiştir ve bu kriterler ile ilgili bir yıl sonundaki ortalamalar değerlendirmeye alınmıştır. Kriterlerin derecelendirilmesi için nesnel ağırlıklandırma yöntemlerinden ENTROPI ağırlıklandırma yöntemi kullanılarak TOPSIS yönteminde ve AHP yönteminde hem ağırlık hesaplaması hem de tedarikçi seçimi değerlendirmesi yapılmıştır. Yürütülen bu çeşitli değerlendirme yöntemleri sonucunda alternatifler arasında sıralama yapılıp, farklı kriterlerin analiz edilebileceği ve sektör parametrelerine en uygun tedarikçi seçiminin sağlanabileceği görülmüştür.
Performans ölçümünde entropi temelli çok kriterli karar verme yöntemleri ile bir uygulama
Ekonomik, çevresel ve yasal zorunluluklar sonucunda tütün ve tütün ürünleri piyasasında şirketlerin kârlılıklarını korumaları performanslarıyla doğrudan ilişkili hale gelmiştir. Tütün ekim alanlarının azalmasıyla beraber girdi fiyatları artan üreticiler, talep daralması yaşamamak ve kârlılıklarını korumak için tedarik zinciri boyunca özellikle dağıtıcı ve satıcı performanslarını yakından takip etmek istemektedirler. Bu noktada performans ölçümünün sağlıklı olarak nasıl yapılacağı bir zorluk olarak ortaya çıkmaktadır ve gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Türkiye'de sigara tüketimi yaygın olarak devam etmekle birlikte sigara içimine ilişkin konulan yasaklara rağmen sigara satışının gelecekte de önemli bir yere sahip olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada bir sigara distribütörünün 2006-2016 yılları arasında Batı Akdeniz Bölgesindeki sigara satışlarına ilişkin performansını değerlendirmek için ilçe sayısı, bayi sayısı, ürün çeşidi, satış geliri, satış miktarı, personel sayısı, araç sayısı ve net kar kriterleri belirlenmiştir. Uygulamaya konu olan distribütörün performansı değerlendirilirken oldukça yaygın olarak kullanılan Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri' nden Entropi yöntemiyle kriter ağırlıkları hesaplanıp, MULTIMOORA,COPRAS ve WASPAS yöntemleriyle analizler yapıldı. Entropi yöntemiyle yapılan kriter ağırlıklandırılmasıyla en etkili kriterler sırasıyla satış miktarı ve net kâr olarak belirlenmiş olup, her üç yöntemin (MULTIMOORA,COPRAS ve WASPAS) sonucuna göre de distribütörün her yıl performansını arttırdığı ve en yüksek performansını 2016 yılında gösterdiği sonucu elde edilmiştir.
İşletmelerde sayısal karar yöntemlerinin artan önemi ve işletme eğitimi açısından bir değerlendirme
Bu çalışmanın amacı, sayısal yöntemlerin işletme yönetimi açısından önemini ortaya koymanın yanında işletme eğitiminde de bu yöntemlerin öğretiminin değerlendirilmesidir. Bu amaçla ülkemizdeki üniversitelerin ilgili fakültelerinin işletme bölümlerindeki sayısal yöntemlerle ilgili verilen derslere ilişkin mukayeseli bir değerlendirme ortaya koyulması ve yapılan bu çalışmanın bundan sonraki çalışmalara ışık tutması hedeflenmiştir.Bu çalışmanın kapsamı işletme alanında uygulamaya konu olan belli başlı sayısal yöntemler ve bunların eğitimi ile sınırlıdır. Çalışma sayısal yöntemlerin uygulanmasını ya da kritiğinin yapılmasını içermemektedir.Çalışmada teori bölümleri ile ilgili veri toplama işlemi literatür taraması şeklinde yapılmış, araştırma bölümünde veri toplama işlemi ise üniversitelerin ilgili fakültelerinin işletme bölümlerindeki ders programlarının internet üzerinden tespiti yapılmıştır.Çalışmanın birinci bölümünde Karar ile ilgili tanımlara yer verilmiş ve sayısal karar yöntemlerinden en sık kullanılanlar hakkında da teorik bilgi verilmiştir.İkinci bölümde ise karar verme ve karar verme süreci ayrıntılarıyla açıklanmış ve bilgi teknolojilerindeki gelişmelerin karar verme üzerindeki etkileri incelenmiştir.Sonuç olarak sayısal yöntemlerin işletme eğitimi açısından önemli bir öğretim alanı olduğu düşünülerek değerlendirmesi yapılmış olup, değerlendirme sonuçları da ortaya konulmuştur.Anahtar Sözcükler1.Sayısal Yöntemler2.Karar teorisi3.Karar Verme4.Bilgi Teknolojileri5.İşletme Eğitimi
Disagreement and information acquisition with multiple experts
I examine a persuasion game between a decision maker and two advisers. The decision-making is centralized, and each adviser exerts costly effort to acquire information, which is publicly observed if generated. Crucially, the players have the same preferences but differing priors. The latter assumption implies that even if the players observe the same information, their preferred actions differ, i.e., they have differences of opinion about the optimal action. I show that each advisor has free-riding incentives, so that their effort choices are strategic substitutes. As a result, an advisor's effort choice is increasing in the degree of his own differences of opinion with the decision maker, but it is decreasing in that of the other advisor. This results in a trade-off for the decision maker when choosing advisers. By increasing her differences of opinion with an adviser, the decision maker elicits higher effort from one advisor but lower effort from the other one. Nevertheless, I show that the decision maker is better off by choosing two advisers with extreme differences of opinion instead of choosing two like-minded advisers.
An experimental investigation of the effects of state and trait anxiety and self-esteem on decision making
The dynamics of how people make decisions has received attention for a long time. But it is a very recent assumption that emotions have unique effects on how people decide. Anxiety –as one of the widespread form of negative emotionality- is also shown to have an impact on decision making but findings are contradictory across studies for both state and trait forms of anxiety. This study tries to explore the influence of state and trait anxiety on Iowa Gambling Task (IGT), a well-validated behavioral index of decision making, by experimentally inducing anxious mood. Also, the association between self-esteem and decision making is investigated, since few studies reported inconsistent data. A hundred and three university students were assigned to mood induction or control group randomly. State Trait Anxiety (STAI), Beck Depression Inventory (BDI), Positive and Negative Affect Schedule (PANAS), Rosenberg Self Esteem Scale (RSES) and sociodemographic form were used as instruments. To induce anxious mood, movie scripts were used. To pursue changes in mood STAI – State form, PANAS and visual analogue scales were used at different times. Results revealed that the control and experimental group were similar in performance in IGT, but experimental group picked fewer cards from an advantageous deck, indicating impairment in decision making. This finding supported partially the hypothesis that anxious mood induced by an irrelevant source impairs decision making. However, trait anxiety affected negatively decision making, since those high on trait anxiety scores lower in IGT, picked less from an advantageous deck and more form a disadvantageous deck. Nonetheless, the correlations between self esteem and decision making as measured by a complex task was non-significant. The findings are discussed in the light of relevant literature. Key words: State Anxiety, Anxious mood, Trait Anxiety, Iowa Gambling Task, Self Esteem, Decision Making, Mood Induction
Atık elektrik-elektronik eşyaların yönetiminde en uygun ileri dönüşüm ve geri dönüşüm stratejilerinin belirlenmesi
Elektrik elektronik eşya üretiminin artmasıyla ortaya çıkan elektrik elektronik atıkların doğru bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Bu atıklara uygulanacak geri dönüşüm ve ileri dönüşüm yöntemleri ile hem prosesler için iyileştirici ara ürün hem de daha yüksek kaliteli değerli ürünler elde edilebilmektedir. Birçok geri ve ileri dönüşüm alternatifi arasından çevresel, teknik ve ekonomik açıdan hangisinin uygun olacağını önceden belirlemek zor olabilir. Bunu belirleyebilmek için Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) ve çok ölçütlü karar verme teknikleri (MCDM) oldukça faydalı yöntemlerdir. Bu noktadan hareketle hazırlanan bu tez çalışmasında, atık baskılı devre kartlarına uygulanan/uygulanabilecek ileri dönüşüm ve geri dönüşüm stratejileri belirlenmiş, bu stratejiler sonucunda üretilecek ürünlere ait LCA çalışması gerçekleştirilmiştir. LCA çalışmasından elde edilen sonuçlar MCDM'de kullanılmak üzere çevresel kriter değerlerini oluşturmuştur. MCDM çalışması için çevresel kriterlere ek olarak teknik ve ekonomik kriterler de belirlenmiş ve Entropi metodu ile ağırlıklandırılmıştır. Ağırlıklandırma metodundan elde edilen sonuçlar, TOPSIS metodu kullanılarak değerlendirilmiştir. İleri dönüşüm stratejilerinden "Bronz Nanopartikül" üretimi için 0,9757 ve geri dönüşüm stratejilerinden "Portland Çimento" üretimi için 0,7743 ideal çözüme yakınlık ile sonuçlanmıştır. Elde edilen bu bulgular, Basitleştirilmiş Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi ve MCDM yönteminin beraber ele alınmış olmasıyla bilimsel açıdan önemli sonuçlar elde edilmesini sağlamıştır.
Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile öğrenci performanslarının değerlendirilmesi
Çalışmanın amacı, karar verme süreçlerinde bulanık mantık yaklaşımının kullanımını inceleyerek, bu yaklaşımını temel alan çok kriterli karar verme yöntemleri ile öğrenci performanslarının değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda öğrenci performanslarının değerlendirilmesinde bulanık çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan BAHP, BTOPSIS yöntemleri ve klasik değerlendirme yöntemi kullanılarak elde edilen öğrenci performans değerlendirme sonuçları karşılaştırılmıştır.Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bölümü, 3. sınıf öğrencilerinin almış oldukları "Çoklu Ortam Tasarım ve Üretimi" dersi kapsamında öğrenci performansları, geliştirilen bulanık sistem üzerinden değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda öğrencilerin geleneksel değerlendirme yöntemleriyle aldıkları notlar ile bulanık mantık yaklaşımıyla geliştirilmiş sistemden aldıkları notlar karşılaştırılmış ve sonuçlara ilişkin uzman görüşü alınmıştır.Çalışma sonucunda bulanık mantık yaklaşımı ile geliştirilen sistemin vermiş olduğu notların, geleneksel yöntemlerle verilen notlara göre daha hassas ve doğru sonuçlar hesapladığı belirlenmiştir. Ayrıca değerlendirme sürecinde belirlenen kriterler haricinde karar vericinin öznel yargılarından kaynaklanan hatalar da sistem tarafından tespit edilmiştir. Geleneksel değerlendirme yöntemlerine alternatif olarak tasarlanan bu sistemin, farklı dersler ve farklı değerlendirme amaçları için kullanılabileceği düşünülmektedir.
Doğrusal hedef programlama ve sanal bir tekstil firmasında uygulama denemesi
İnsanlar gerek günlük gerekse is yaşamlarında kararlar alarak hayatlarına devam etmektedirler. Bu kararlar kimi zaman önemsiz kararlar olmakla birlikte çoğu kez oldukça önemli sonuçlara neden olmaktadır. Bir kararın verilebilmesi için birden fazla seçeneğin olması gerekmektedir. Böylece karar verecek olan kişi faydası en fazla olan seçeneği seçerek kararını belirleyecektir.Çalışmanın amacı, çağın ilerlemesiyle birlikte gelişen teknolojinin insanların gereksinimlerinin artması ve karmaşıklaşması sonucu ortaya çıkan problemlerin çözümünde yaygın olarak kullanılan bir yöntem olan Hedef Programlama yönteminin kullanımını ve amacını anlatmaya çalışmaktır.Çalışmanın teori kısmında Doğrusal Hedef programlama, çözüm yöntemleri ve türleri açıklanmaya çalışılacaktır.Uygulama kısmında ise, sanal bir işletme olan KAR tekstil firması üzerinde Hedef Programlama yöntemi uygulanmıştır. Yöntem uygulanırken, yönetimin isteklerine göre Ağırlıklı Doğrusal Hedef Programlama ve Eşit Ağırlıklı Doğrusal Hedef Programlama modelleri tercih edilmiştir. Modeller Lingo paket programı ile çözülmeye çalışılıp, işletmenin karar verme modellerinin çözümleri tartışılacaktır.
Anonim ortaklıklarda yönetim kurulunun toplanma ve karar alma esasları
Küreselleşen dünya ekonomisinde, anonim ortaklık şeklinde örgütlenmiş sermayenin yeri oldukça önemlidir. Anonim ortaklıkların faaliyetleri, ülke ekonomisine olumlu katkıda bulunmakta ve istihdam yaratmaktadır. Ancak kötü yönetim politikaları sonucu, ortaklığın zarar hatta iflas etmesi tüm piyasayı etkileyebilmektedir. Bu sebeple anonim ortaklığın yönetiminin kimlere emanet edildiği oldukça önemlidir. Günümüzde, anonim ortaklıkların yönetiminde yönetim kurulunun rolü oldukça artmıştır. Yönetim kurulu, ortaklığın beyni konumundadır. Hem karar alır, hem genel kurulun kararlarını uygular. Bu sebeple, yönetim kuruluna ilişkin düzenlemeler önem arzetmektedir. Bu düzenlemelerden, yönetim kurulunun toplanma ve karar almasına ilişkin olanlar, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Toplanma ve karar almaya ilişkin olanlar dışında, bunlara etki edebilecek, yönetim kurulunun oluşumu, üyelerin nitelikleri, seçimi gibi konular da tezde yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Yönetim Kurulu, Yönetim Kurulu Toplantıları, Karar Alma, Yönetim Kurulunun Oluşumu
Çok kriterli karar verme yöntemleri ile kurumsal sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi: Arçelik örneği
Son zamanlarda üzerinde en fazla durulan konulardan biri olan işletmelerde kurumsal sürdürülebilirlik, ekonomik ve sosyal kalkınma ile çevrenin korunması temalarını içerisinde barındıran geniş kapsamlı bir kavramdır. Bu kavram, özellikle Dünya Çevre ve Gelişme Komisyonu'nun (WCED) 1987 yılında yayınladığı Brundtland Raporu'yla birlikte dünya çapında çok önemli bir olgu haline gelmiştir. Bu olgunun kurumların yönetim sistemlerine uyarlanması ve bir süreç olarak çeşitli boyutları ile yönetilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılarak kurumsal sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesidir. Uygulama, sürdürülebilirlik raporları bulunan ve sürdürülebilirlik performansı konusunda verileri bulunan Arçelik A.Ş. için yapılmıştır. Bu doğrultuda, ihtiyaç duyulan veriler firmanın yıllık sürdürülebilirlik raporlarından temin edilmiş ve firmanın 2011-2014 yılları arasındaki sürdürülebilirlik performansı ekonomik, çevresel ve sosyal olmak üzere üç boyut temelinde değerlendirilmiştir. Kriterlerin önem seviyesi Entropi yöntemi ile belirlenmiş, alternatifler bazında performans değerlendirmesi ise Topsis ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleri ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Arçelik firmasının kurumsal sürdürülebilirlik performansının incelenen zaman aralığında yükselme eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kurumsal Sürdürülebilirlik, Kurumsal Sürdürülebilirlik Değerlendirmesi, Çok Kriterli Karar Verme, Entropi, Topsis, Gri İlişkisel Analiz
Psikobiyolojik kişilik kuramı ekseninde yöneticilerin kişilik özellikleri, karar verme stilleri ve örgütsel sonuçlara yansımaları
Bu tez çalışması ?Yöneticinin sahip olduğu kişilik özellikleri ile karar verme stilleri, örgütsel sonuçlar üzerinde ne tür değişimler meydana getirebilir?? sorundan yola çıkılarak oluşturulmuştur. Bu kapsamda araştırmanın birinci amacını, yöneticilerin psikobiyolojik kişilik paradigması ekseninde mizaç ve karakter özelliklerinin değerlendirilmesi ve mizaç ve karakter özelliklerinin yöneticilerin en önemli özelliğini oluşturan karar verme davranışı ile ilişkinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın ikinci amacını ise yöneticilerin kişilik özellikleri ile karar verme stillerinin, örgütsel sonuçları nasıl etkilediğinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırmada örgütsel sonuçlar olarak, insan kaynakları boyutunu kapsayan departman çalışanlarının iş tatmini ve örgütsel bağlılıkları ele alınmıştır. Bu iki kavramın örgütsel sonuçlar başlığı içersinde değerlendirilmesinin nedeni, örgütsel sağlığının belirlenmesinde en önemli kriterler olarak kabul görmesidir.Tez çalışması kapsamında yazın taraması kişilik, kişiliğin temel bileşenlerini oluşturan mizaç ve karakter özellikleri, kişilikle ilgili kavramlar, kişiliğin değerlendirilmesi, yönetici kişilik özellikleri, yönetsel karar verme davranışı, karar verme stilleri, örgütsel sonuçlar, yönetici kişilik özellikleri ve karar verme davranışının örgütsel sonuçlar üzerindeki etkisi konuları üzerine odaklanmıştır. Tezin ilk üç bölümünde de bu konu başlıkları altında yazın taraması ile elde edilen anlayış ve içgörüler çevresinde açıklamalara yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünü oluşturan araştırma kısmında ise ilk üç bölümde irdelenen konulara ve araştırma sorusuna açıklama getirmek için ?Psikobiyolojik Kişilik Kuramı Ekseninde Yöneticilerin Kişilik Özellikleri, Karar Verme Stilleri Ve Örgütsel Yansımalar? üzerine gerçekleştirilen araştırma sonuçlarına yer verilmiştir.Tez çalışması 15 ayrı beş yıldızlı otelde görev yapan 821 departman çalışanı ile 106 departman yöneticisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada niceliksel araştırma modeli kapsamında yer alan betimsel ve bağıntısal araştırma modeli uygulanmış veri toplamada ise anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmada çok yönlü bakış açısına sahip olabilmek için, veri toplamada anket tekniği iki ayrı grupta gerçekleştirilmiştir. Birinci grubu konaklama işletmelerinde departman yöneticiliği yapan birincil yöneticiler oluşturmaktadır. İkinci grubu ise konaklama işletmelerinde çalışan işgörenler oluşturmaktadır.Araştırmada yöneticilerin kişilik yapılarının değerlendirilmesinde hem mizaç ve hem de karakter boyutlarını göz önüne alan Cloninger'in psikobiyolojik kişilik kuramı temel alınarak Cloninger'in geliştirdiği mizaç ve karakter envanteri uygulanmıştır. Yöneticilerin karar verme stilleri ise Scott ve Bruce (1995) geliştirmiş olduğu Genel Karar Verme Stilleri Ölçeği ile belirlenmiştir. Departman çalışanların örgütsel bağlılığını ölçmek için Meyer ve Allen (1990) tarafından geliştirilen örgütsel bağlılık ölçeği, iş tatmin düzeylerini ölçmek için de Batıgün ve Şahin (2006) tarafından geliştirilen iş tatmin ölçeği kullanılmıştır.Araştırmada toplanan veriler Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı SPSS 13 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin verilerin yorumlanmasında frekans ve yüzde dağılımları ele alınmıştır. Çıkarımsal istatistik açısından elde edilen veri gruplarının türüne göre korelasyon, diskriminant (ayırma), regresyon, kümeleme analizi (two step cluster), CHAID analizi ve t testi ve varyans analizi çözümlemeleri yapılmıştır.Yapılan analizler sonucunda yöneticilerin mizaç ve karakter özellikler ile karar verme stilleri arasında güçlü ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda örgütsel sonuçların (çalışanların iş tatmini ve örgütsel bağlılık düzeyleri) yöneticilerin kişilik özelliklerine ve karar verme stillerine göre değiştiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda örgütsel sonuçları olumlu ve olumsuz yönde etkileyen yönetici kişilik özellikleri ile karar verme stilleri belirlenmiş ve etkin bir yöneticinin kişilik özellikleri ile karar verme stillerinin neler olduğu konusunda saptamalar yapılmıştır. Elde edilen bulgular çerçevesinde kişilik özellikleri ile karar verme stillerinin yöneticinin etkinliği belirlemede önemli değişkenler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bulanık çok kriterli karar verme yöntemlerinin Altı Sigma projeleri seçiminde uygulanması
Üretim ve hizmet sektörlerinde yaygın bir kullanım alanına sahip olan altı sigma yöntemi, proje odaklı bir yöntem olarak bilinmektedir. Altı sigma yönteminde projeler arasından öncelikli projenin seçimi çok kriterli bir karar verme problemi olarak düşünülebilir. Yapılan literatür araştırması altı sigma projelerinin seçimi ile ilgili çok sayıda yöntemin olduğunu göstermiştir. Altı sigma proje değerlendirme kriterlerinin belirsizlik içermesinden dolayı proje seçiminde bulanık mantık yöntemlerinin kullanılması daha uygun olacaktır. Bu çalışmada bulanıklaştırılmış çok kriterli karar verme yöntemlerinden bulanık VIKOR, bulanık TOPSIS ve bulanık COPRAS ile projelerin değerlendirilmesi ve her bir yöntemden elde edilen sıralama skorlarının Copeland yöntemi ile bütünleştirilmesi sonucu en uygun projenin seçilmesi amaçlanmıştır. Önerilen yöntem Aydın ASTİM Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren büyük ölçekli bir üretim işletmesinde uygulanmıştır.
Ek ödemelerin analitik hiyerarşi süreci ile değerlendirilmesi: Hastanelerde bir uygulama
1970'lerde Profesör Thomas L. Saaty tarafından geliştirilen Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), birden fazla kriter içeren karmaşık problemlerin çözümünde kullanılan bir karar verme yöntemidir.Saaty ilk olarak 1971 yılında olasılık planlama problemleri üzerinde AHP`yi kullanmıştır. AHP özellikle 1973 yılından sonra pek çok alanda uygulama alanı bulmuştur. 1973-1988 yılları arasında birçok uygulamada AHP kullanılmıştır.Performansa dayalı ek ödeme Sağlık Bakanlığı'nca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterler dikkate alınmak suretiyle, çalışan personele yönetmelikle belirlenen esaslar çerçevesinde dağıtılır. Bu sistemde sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi, kaliteli ve verimli hizmet sunumunun teşvik edilmesinin sağlanması amaçlanır. Sağlık kurumunun döner sermaye gelirlerinden yapılacak olan ek ödemenin oran, usul ve esaslarının belirlendiği bir sistemdir.Performansa dayalı ek ödeme sistemi hekim dışı personelin performansını ölçmemekte tüm personelin kurum başarısına katkısı eşit olarak düşünülmektedir. Bu durum çalışanlar arasında ek ödeme dağıtımının adaletli olmamasına, çalışan personelle çalışmayanın eşit değerlendirilmesine neden olmaktadır.Performans değerlendirmesi için belirlenen kriterlerin AHP yöntemiyle ağırlıkları tespit edilmiştir. Sağlık personeli için yeni bir performans katsayısı geliştirilmiş, bu yöntem ek ödeme hesaplanmasında kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: AHP, Ek ödeme sistemi, performans yönetimi, sağlık personeli, hastane.
Katılım bankaları ile mevduat bankaları finansal performanslarının çok değişkenli karar verme yöntemleri ile karşılaştırılması: Borsa İstanbul'da işlem gören bankalar üzerine bir uygulama (2004-2014)
Ülkelerin finans sisteminin sağlıklı bir yapıda olması, o ülkedeki bankacılık sistemi ile yakından ilgilidir.Çünkü bankalar finansal sistemin en önemli yapı taşıdır. Bu çalışmada, Borsa İstanbul'da işlem gören 2 Katılım Bankası ve 12 Mevduat Bankasının 2004-2014 yılları arasındaki performansı Çok Değişkenli Karar Verme yöntemleriyle incelenmiştir. Çalışmada GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ, TOPSIS ve VIKOR analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ yöntemine göre, en yüksek performansa sahip banka Vakıfbank, en düşük performansa sahip banka ise Şekerbank olmuştur. Vakıfbank TOPSIS analizine göre yine en yüksek performanslı banka olarak karşımıza çıkmıştır. TOPSIS analizine göre düşük performansa sahip banka Bank Asya olmuştur. Son olarak VIKOR yönteminde ise en yüksek performans Denizbank'a aittir. Performansı en düşük banka ise Albaraka Türk olarak belirlenmiştir. Genel bir değerlendirme yapıldığında, bankacılık sektörünün karlı bir yapısı olduğunu ve her geçen gün büyüdüğünü söylemek mümkündür. Ancak Bank Asya'nın son dönemde yaşadığı sıkıntılı süreçler performansının düşmesine neden olmuş ve böylece bu banka beklenen performansı sergileyememiştir. Anahtar Kelimeler: Katılım Bankacılığı, Mevduat Bankaları, TOPSIS, VIKOR, GRI ILISKISEL ANALİZ, Özel Finans Kurumları.
Sektörlerde bulut tabanlı çok kriterli karar verme süreçlerinin değerlendirilmesi
Günümüz bulut teknolojileri tüm sektörlerde giderek daha fazla yer almaya başlamıştır. Önümüzdeki yıllarda bu teknolojinin kullanımının mevcut durumdan çok daha fazla artacağı birçok uzman tarafından belirtilmektedir. Genel olarak sorun kavramı, planladığımız amaçların bizim belirlediğimiz şekilde ve zamanda gerçekleştirilmesini engelleyen ve çeşitli nedenlerle bir araya gelmiş istenmeyen oluşumlar olarak tanımlanabilmektedir. Sorun kavramı ortaya çıktığı an çözümlenmez ise, zaman geçtikçe bu kavram daha karmaşık hale gelir ve istenmeyen bir kaos ortamına neden olabilir. Birden fazla proje içerisinden hangisinin doğru seçim olduğuna karar verebilmemiz için kaç kriter ile karşılaştırma yaptığımız büyük bir önem taşımaktadır. Eğer seçimi tek bir kritere göre yapıyorsak sorunun çözümü kolay olacaktır. Fakat karşımıza birden fazla kriter çıkmış ise, bu durumda karar verme süreci hiç şüphesiz ki karmaşıklaşacaktır. Bu çok sayıda karar kriterine sahip karar verme sorunlarının çözümünü sağlayan ve soruna tutarlı / mantıklı matematiksel çözümler üreten yöntemlere literatürde ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ denilmektedir. Çok kriterli karar verme yöntemlerinde 9 tane yöntem bulunmaktadır ve bu 9 yöntemler ile elle bir işlem yapmak çok sürmektedir. Bu yöntemlerin bazılarının yazılımları olmasına karşın birçoğunun yazılımı bulunmamaktadır. Bu tez kapsamında yapılan uygulamanın amacı; karar verme aşamasında zorluk yaşayan kişilere, 8 yöntem arasından istenilen 1 veya 1 den fazla iv yöntemin aynı anda seçilerek işlem yapma olanağını sağlamaktır. Böylelikle 8 farklı yöntemden çıkan 8 farklı sonucun analizi ile karar verme noktalarını arasındaki en optimum olanı bularak, zamandan tasarrufu sağlayacaktır.