Sura
128 theses under this subject heading
İsrâ suresi bağlamında Mescid-i Aksâ ve İsrâ-mi'rac hadiseleri
Mu'cize, kendisine peygamberlik vazifesi tevdi edilen peygamberlerin doğruluğuna delil olması içinAllah'ın izniyle gerçekleşen olağanüstü olaylardır.Binaenalyhpeygamberlerin sonuncusu olan Hz. Muhammed (sa)'e de onun doğruluğunu ispatlayacak birçok mucize bahşedilmiştir. Bu mu'cizeler, aynı zamanda kendisine tanıklık edenler için önemli bir imtihan vazifesi görür.İsra ve Mi'racmu'cizeleri de bu kapsamda gerçekleşmiş olaylardandır.Mu'cizelerin temel özelliklerinden olan insan zihnini zorlayıcı olması ve aklın sınırlarına hapsedilememesi gibi özellikler, bu mu'cizelerde de kendisini bariz bir şekilde göstermiştir. Bu durum da söz konusumu'cizeler hakkında birçok tartışmaların çıkmasına sebep olmuştur. Bu tartışmalar, Kur'an'da Mi'rac'ın gerçekleştiğine dairayetlerinbulunmayışına dayandırılmaktadır. Bu yüzden Mi'rac ile ilgili bilgiler, bizlere hadis kaynaklarından aktarılmaktadır. Hadislerin senet ve metinlerine yöneltilen eleştiriler de bu konuyu tartışmalı bir hale getirmektedir. Bu çalışmanın ilk bölümünde hadiselerde adı geçen Mescid-i Aksa'yla ilgili tartışmalar incelenecektir.İkinci bölümde iseİsrâ Suresi ekseninde ve hadis kaynaklarından yararlanılarakMi'rac mucizesi ele alınıp, konuların mahiyet ve muhtevası incelenecektir.
Esbâb-ı nüzûlde teaddüd ve mükerrer nüzûl meselesi
Bazı âyet ve sûreler hakkında birden fazla sebeb-i nüzûl rivayeti nakledilmektedir. Müfessir ve usûlcüler bu sebepler arasından en doğrusunu tesbit edebilmek için bazı tercih easları geliştirmiş, tercih imkânının olmadığı durumlarda ise o âyet veya sûrenin birden fazla kere nâzil olduğunu ileri sürmüştür. Bazı âlimler ise nüzûlün tekrar ettiği görüşüne katılmamakta ve rivayetlerden birinin tercih edilmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu çalışmada öncelikle sebeb-i nüzul rivayet formlarına değinilmekte ve tefsir bildiren rivayetlerle sebep bildiren rivayetler birbirinden ayrılmaktadır. Daha sonra birbiriyle tearuz halindeki rivayetleri uzlaştırmak gayesiyle geliştirilen yöntemleri uygulamada karşılaşılan problem ve çelişkilere dikkat çekilmektedir. Son olarak birden fazla kere nâzil olduğu ifade edilen âyet ve sûrelerle ilgili rivayet ve yorumlar incelenerek meselenin aslı ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Anahtar Sözcükler: esbâb-ı nüzûl, rivayet formları, teaddüd, mükerrer nüzûl, cem', tercih
The definite articles in surah Al-Mu'minun
This study deals with " the definite articles in Surah Al-Mu'minun" on both the grammatical and the applied levels. It consists of an introduction, three chapters, and a conclusion. The first chapter consists of two sections. The first topic deals with the concept of definite and indefinite article in the language and in the terminology, and their meaning in the books of the language and the books of grammar, and the difference between them both indicate a certain, but the indefinite a certain in terms of itself, and definite in terms of particular. In the second section there is a general presentation of the Surah Al-Mu'minun. It includes several demands, including the reason for its name and its preference, and it was called for two reasons. The first is to open it with news about the seven descriptions of the believers. , And in another demand we mentioned about its purposes, it has many purposes of the most important mention of the qualities of believers, and in the last demand of this subject came to mention the number of verses and words and the occasion before. The second chapter, the grammatical aspect, divided this chapter into vague article, and article is not vague and both include four demands, which is as follows: The first topic: vague article, which is not defined in its own meaning, and has four demands, namely: - "Dhamir" pronoun: Which is put names to indicate a speaker, or addressed, or absent, and has two main sections: prominent, divided into a connected raised, Connected mounted, and connected to a sewer, and to the separate raised, and separated to a mounted, And the second section: hidden, divided into a hidden ought, and hidden permissible. And there is a kind of "dhamir" pronoun, the so-called "dhamir" pronoun of the separation of the Basrien to distinguish between the denomination and the news, and there is no place of expression, there is a difference between the Basrien and the Kufis, since the most likely of us is the view of the visually impaired, we only mentioned their opinion. There is another type of "dhamir" pronoun, which is the pronoun of the importance comes in the maximization before the nominal or actual sentence and the sentence is a news item about him and explained to him. - "Mawsul" The attached name: This is what is needed for the return or successor, which is two parts: a literal link has nothing to do with the definite articles but mentioned about the occasion between them and the attached names that is our subject, which is the second section of the attached, and have two types: text (specialist), Common (general), And there is words of both types and had been talked about them. - "isharah" The name of the sign: which is appointed by reference to it, and has two parts: First: what notes the singulars and reminders and their branches. Second: What is mentioned in the reference as proximity or far. - Added to one of the previous vagues: It is also a vague article because the add to the article acquires the definition of this addendum, and acquisition of the definition is only a purely addition, which is at the rank of what was added to the definition, but added to the "dhamir" conscience is not in the rank of "dhamir" conscience, In the rank of "alem" proper noun. The second topic: the non-vague knowledge, which is specific knowledge in itself, also has four demands: - "alam" proper noun: is the name that defines the name of an absolute without any reference, and has several sections on different considerations, as the diagnosis of the meaning and not diagnosed is divided into two parts: proper noun of the person, and genus, and as the word is also divided into two parts: singular, compound, and considering as the situation is divided into: Name, nickname, and surname, and considering as its originality in scientific and its originality is divided into two parts: the proper noun of movable, and improvised proper noun. - The identifier of "Al": Each name of the indefinite preceded by "Al" defined by the definition, and has two main sections: First: "Al" Covenant, which are three sections: memory, mind, my presence, and the second: "Al" nationality, which are two sections: to show the truth , "Al" arrogance. - What is added to one of both them: was talking about the identifier in addition to the end of the previous section, added to "alam" proper noun and identifier of "Al" in the acquisition of the definition and grade is like other additions acquired from the addition and in rank. - The intent of the appeal: It is one of the types of definite articles on the most correct words, and the definition is intentional and receptive to others. The third chapter is the practical aspect through the enumeration of the Holy Quran related to our subject in the blessed Surah, and we have divided this chapter, such as the division of the previous section, but this chapter deals with the practical aspect - as we mentioned - we extracted all the definite articles of all types of texts verses, with some of evidence analysis, And the interpretation of that evidence, and put the rest of the evidence in tables containing the text of the verse and its number and article and its type and the analysis and illness of them, has been "dhamir" pronoun of all kinds four hundred and seventy-two times the most common definite articles in the surah, The "mawsul" attached name advented of both types 39 times, and "isharah" The name of the sign was mentioned 16 times, and the word was added to the three types of vagues 94 times, adding to the pronoun 90 times,to "mawsul" the attached name once, "isharah" the name of the sign 3 times, "alam" the proper noun was mentioned 21 times, The identifier of "Al" 84 times, and What is added to one of both them 16 times, added to " alam" the proer noun 4 times, and added to the identifier "Al" 12 times, and the intended word was repeated in the call once. The conclusion includes the most important results that we have reached and research has been done and thank God the Lord of the Worlds
ظاهرةُ الاستغناء في سُورِ المُفصَّل
The phenomenon of dispensation is a stylistic phenomenon in the Arabic language which still appeals the researcher to stand on, and then check it scientifically to analyze its causes and find its value of its presence in the Arabic tongue. This phenomenon is found like other stylistic phenomenon in Arabs speech before the language and grammar scientists, who put the rules and structures for it, note it. It is considered one of the ways to develop and get the Arabic language into manner. The Arabs used it to express one meaning by more than one way, style and phrase. Sibaway was the first to note this phenomenon and spoke about it in different parts of his book. Then others followed him like Ibn Jini, Al-Suyuti, Al-mobarid, Ibn Al-saraj, Ibn Al-anbari and others. Some of them put a separate section for dispensation in their books and talked about it from its different aspects and so did the new researcher and scholars. They studied the phenomenon and talked about it depending on the books of the first scientists. Dispensation means to change from one formula to another or from a structure to another structure or a use to use. The change maybe the measurement that is imposed by the rules which are no longer in use. Maybe the dispensation of a formula which is used a lot to a less used one but it is the main and the speaker is forced to it. What is known more about this phenomenon, ignoring the dispenser completely till it becomes a fall or leaving a used formula to another is more appropriate and approved to the grammar make and that is dispensing the Arabs from a word by another or more by deleting some of it or by changing its image or using a word that is not in its derivation for the existence of presumption that is a favour and a request for lightness and abbreviation and an impact of rhetoric and intonation of the meaning. It is stipulated in dispensation not to be without reason or motivation or without aiming for something to serve the language or it would be a mean of linguistic corruption and chaos which is not accepted in Arabic Language. It is also stipulated that the speech should be after dispensation and a good molted direction not weak, neither brutal nor strange and there will be no finer or figurative. This is one of the styles and attributes of the fantastic Quran's text. Why not and it is the speech of the Lord of the Worlds Who is a Miracle Himself. If The Holly Quran is the torch that never extinguishes and the sea which doesn't dry, we opined our study to be on this phenomenon through what is called ( Sur al mofassal )The detailed Texts) that start with the letter ( Q) and ends with the end of the Holly Quran. We also talked and explained that in the chapter of ( Sur al mofassal{The detailed Texts}) We can say that dispensation is an old phenomenon in the Arabic tongue. The scientists had talked about shyly. They mentioned examples for it from the Holly Quran and the Arab language and didn't give it a whole definition, then the scholars came in the recent time and tried to gather the trifling matter.
Nüzûl sıralı sûrelere göre şahsiyet eğitimi (ilk beş sure)
Kur'an-ı Kerim, hayatın her alanına dokunan, emsali bulunmayan yegâne bir kitaptır. Vücut bulduğu Allah Resulüyle (s.a.v.), hayatın her alanına sözü olan ve pratiğe dökülebilen bu ilahi gök sofrası, hemen hemen her ayetinin merkezine insanı alarak örnek bir şahsiyetin eğitim sürecini başlatmaktadır. Zira vahiyle inşa olan bir şahsiyet, ancak gerçek manada kemalâtâ yol alabilir. Bu çalışmanın gayesi, bu ilahi mesajın inşa sürecinde vahyin indiği ortamı da göz önünde bulundurarak nüzûl sırasına göre inen sûrelerin, bir insanı nasıl mümtaz bir şahsiyet haline getirdiğini irdelemektir. Bu çalışmada, şahsiyet eğitimini ilgilendiren temel kavramlar konumuz mahiyetinde ele alınmış ve gereksiz açıklamalara girilmeden tanımlar yapılmaya çalışılmıştır. Bu tanımları yaparken, konumuza ışık olacak anlamlar bulabilmek için geniş kaynaklardan yararlanılmıştır. Şahsiyeti eğitimi yolunda inen sûrelere geçmeden önce bu sûreleri içinde barındıran vahyin tanımını yapıp, nüzûl ortamı hakkında bilgiler vermeye gayret edilmiştir. Bu ortamda inen vahyin, bahsettiği olumlu-olumsuz şahsiyet tipolojilerinin özelliklerini Kur'an perspektifinden hareketle ayetler ışığında açıklanmıştır. Bu tipolojileri açıklarken, özellikle şahsiyet eğitimine direk temas edecek ayetler verilmeye çalışılmıştır. Bu tez sonucunda eşkıyadan evliyalığa dönüşümün yolculuğunda vahyin nasıl bir yol izlediğini, nesne olmaktan kurtulup özne olmaya çalışan her insanın vahiyle inşa olmaya karar verdikten sonra nasıl şahsiyet haline geldiğini ayetler ışığında ve Allah Resulü' nün (s.a.v.) örnekliğinde açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Şahsiyet, Eğitim, Nüzûl, Kur'an-ı Kerim, Din, İnsan
Aşere tariki ile indirac usulüne göre Furkan suresinin kıraat farklılıkları ve manaya etkisi
"Aşere tariki ile indirac usulüne göre Furkan suresinin kıraat farklılıkları ve manaya etkisi" isimli bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızda konunun iyi anlaşılmasına zemin hazırlamak maksadıyla öncelikle, giriş bölümünde Kur'an-ı Kerim ve kıraat ilminin tarifi, konusu, faydası ve gayesi, diğer islami ilimler arasındaki yeri Yedi Harf meselesi, kıraatlerin günümüzdeki durumu, kıraat çeşitleri gibi kıraat ilmi hakkında temel ve genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde, Kıraat-ı Aşere imamları ve ravileri ile furkan suresinin vücuhatı gösterilirken, imamlar ve ravileri için kullanılacak olan rumuzlar tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise Furkan suresinin genel özellikleri verildikten sonra, çalışmamızın asıl konusu olan Furkan suresinin manaya etki eden (ferş-i huruf) ve etmeyen (usul) yön-leri ele alınmıştır. Çalışmamız sonuç ve kaynakça ile sona ermektedir. Bu çalışmamızda islami ilimler arasında hak ettiği yeri ve önemi görmezden gelinerek hep ötelenen kıraat ilmini tanıtmayı hedefledik. Hakkında temel bilgiler aktararak kıraat ilminin aslında öğreniminin zor bir mesele olmadığını bu ilmi okumayı düşünen kardeşlerimize ifade etmeye çalıştık. Kıraat ilminin, tefsir, fıkıh gibi ilimlere kaynaklık ettiğini hatırlatıp bu ilme ilgi duyan talebe ve araştırmacılara kaynak olabilmeyi amaçladık. Çalışmamızda, ayetlerin mealini Mustafa Yıldırım hocamızın (vd) kaleme al-dığı "Yüce Kur'an ve Meali" adlı eserinden aldık. Anahtar Kelimeler: kıraat, aşere, yedi harf, Kıraat-ı Aşere, indirac, Furkan su-resi
Kur'an'ın nüzulü döneminde Yahudiler
Yahudilerle ilgili ayetler, surelerin nüzul sıralaması esas alınarak, Mekkî sureler ve Medenî sureler çerçevesinde incelendi. Mekkî surelerde sınırlı yer verilen Yahudilere, Medenî surelerde geniş yer ayrılmıştır. Mekkî surelerde direk hitap yer almazken Medenî surelerde "Ey İsrailoğulları, Ey Ehl-i Kitap" şeklinde muhatap sığası kullanılır. Mekkî surelerde vahiyle ilgili olarak, Kur'an-ı Kerim'in önceki vahiylerle aynı kaynağa dayandığı, Kur'an-ı Kerim'in Tevrat'ı tasdik ettiği bilgileri yer alır. Yahudilerden, Hz. Muhammed'e (s.a.v) inzal edilen vahye iman eden ve şahitlik eden kimseler bulunduğu gibi vahye şüphe duyan ve vahyi inkar eden kimseler olduğu haber verilir. Yahudilerin ilah algılarıyla ilgili olan Sebt inancı reddedilir. Medine'ye hicretin hemen öncesi nazil olan ayetlerde, Ehl-i Kitap'la mücadelenin en iyi şekilde yapılması gerektiği emredilir. Medine'de Yahudi kabileler de bulunduğu için, günlük hayattaki pek çok meselenin içindedirler. Bu nedenle Hz. Peygamberle (s.a.v) birçok konuda tartışmaya girmişlerdir. Dolayısıyla Medenî surelerde, Yahudilerle ilgili konuların çoğunluğu menfi bir özellik taşır. Yahudilerin Müslümanlara karşı besledikleri kin ve düşmanlık, Müslümanların düşmanlarıyla dayanışmaya girmeleri, İslam'ın emir ve yasaklarını hafife almaları gibi meseleler yoğundur. Yahudilerle ilgili bazı ayetlerde ya müspet ifadeler geçer ya da istisna yapılarak az bir kesimin iyi yolda olduğu bildirilir. Tefsirlerde bu kişilerin, İslam'ı kabul eden Abdullah b. Selam ve arkadaşları olduğuna dair birçok rivayet bulunur. Nüzul tertibindeki ilk surelerden son surelere kadar yer yer, Yahudilerin İslam yolunun temsilcileri olmadıkları, hak yolda olma vasıflarını kaybettikleri bildirilir. Anahtar Kelimeler: Ehl-i Kitap, Yahudi, Mekkî Sure, Medenî Sure, Nüzul tertibi
Âl-i İmrân sûresinde edebî sanatlar
"Âl-i İmrân Sûresinde Edebî Sanatlar" isimli bu çalışmamız, giriş ve üç bölümden meydana gelmektedir. Edebî sanatlar ilmine ait konuların çoğunu ihtiva eden bu çalışmada tanımlar ve örnek ayetlerle açıklamaları yapılmıştır. Birinci bölümde, Âl-i İmrân Sûresinde mecâza dayalı sanatlar anlatılmış ve onlardan geniş bir şekilde bahsedilip örnekler yoluyla açık hale getirilmiştir. İkinci bölümde, Âl-i İmrân Sûresinde anlama dayalı sanatlar hakkında bilgi verilmiş, yeri geldiğinde anlama dayalı sanatlar tek tek tanıtılıp, onlara örnekler getirilerek açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise Âl-i İmrân Sûresinde söze dayalı sanatlar hakkında bilgi verilmiştir. Âli İmrân sûresinde söze dayalı sanatlar anlatılmış ve anlatılan bu sanatlara adı geçen sûreden örnekler verilerek nihayete erdirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Âl-i İmrân, Edebî sanatlar, Belâğat, Fesâhat, Me'ânî, Beyân, Bedî', Ulûmu'l-Belâğa.
İlk dönem mekki surelerde müşrik kimliğinin dönüşümünde Esma-i Hüsna'nın rolü
Çalışmamızda, Cabiri'nin "Fehmü'l Kur'an" adlı eserinden yola çıkılarak, Kur'an'ın nazil olan ilk yirmi yedi suresi ve bu surelerin indiği dönemdeki şartlar siyer ile beraber göz önünde bulundurulmuştur. Bu süreç içerisinde esma-i hüsnanın müşrik kimliğinin tevhide dönüşümünde nasıl bir role sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Sureler incelendiğinde görülecektir ki bu konuda esmanın önemli bir rolü vardır. Surelerde mükerrer olarak geçen esmanın, geçtiği her yerde farklı bir bağlamda ele alındığı görülmektedir. Bu dönüşüm realist bir yaklaşımla gerçekleşmiş ve cahile devrindeki müşriklerin adetleri, inançları bir anda yok sayılmamıştır. Bilakis sistemli ve peyderpey olacak şekilde bu dönüşüm kalıcı olarak tahakkuk etmiştir. Bu minvalde ilk etapta putlar eleştirilmekten ziyade yokluktan varlığa, dünya hayatından ahirete ve geçmiş milletlere değinilerek Allah'ın kudretine, putların acziyetine dikkat çekmiştir. Bu şekilde de düşünme, putlardan yüz çevirme ve dağılan vahdaniyetten tevhid inancına dönüş saptanmıştır.
Kehf Suresinin tasavvufi yorumu
Kur'ân-ı Kerîm'in 18. Suresi olan Kehf suresi, Mekke döneminde nâzil olmuştur ve 110 ayettir. Sure, Yüce Allah'ın varlığı ve birliği, Hz. Peygamber'e öğütler, iman edenler ile mükâfatları ve inkâr edenler ile başlarına gelecekler, Ashâb-ı Kehf, Hz. Musa-Hızır ve Zülkarneyn kıssaları gibi konuları ihtiva etmektedir. Bu çalışmada Kehf suresinin tasavvufi yorumu ele alınmış, ayetler sûfilerin penceresinden gösterilmeye çalışılmıştır. Kehf suresi hakkında genel bilgiler verilmiş, belirlenen tasavvufi tefsirler arasındaki benzer ve farklı yorumlara değinilerek genel bir tablo sunulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Kehf suresi ile ilişkilendirilen tasavvuf kavramlarına ve bu kavramların ayetlerle bağlantılarına temas edilmiştir.
Furkân sûresi örneğinde hâl konusunun incelenmesi
İslâm devletinin büyümesi yeni fetihleri beraberinde getirmiş ve birçok kültür ve medeniyet İslam topraklarına katılmıştır. Bunun neticesinde Kur'ân-ı Kerim'in doğru okunması ve anlaşılması endişesi meydana gelmiştir. Bu endişenin giderilmesi için Arap olmayanlar bu dilin öğrenilmesine büyük önem vermiştir. Bu sebeple birçok çalışmalar yapılmıştır. Bu alanda yapılan çalışmalar sonucunda "sarf, nahiv, Belâgat, aruz, lügat" gibi çeşitli ilim dalları ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada birinci bölümde hâl konusu, temel kaynaklar merkezli işlenmiş olmakla birlikte bazı yerlerde modern kaynaklardan da istifade edilmiştir. İkinci bölümde ise Furkân sûresinde geçen lafızlar sarf ve lügat açısından tahlil edilmiş ve sûrede geçen hâl örnekleri gösterilmek suretiyle konu tartışılmıştır. Âyetler tercüme edilirken hâlin manaya nasıl yansıması gerektiği örnek meâller vermek sûretiyle gösterilmiştir. Böylelikle sûrenin muhtevâsının ve ayetlerin bağlamının daha iyi anlaşılması amaçlanmıştır.
El-Vâkıa suresi bağlamında Arap dilindeki merfûâtın incelenmesi,
Dil, canlı bir varlıktır. Canlı bir varlık gibi doğar, büyür, gelişir ve konuşanı kalmazsa ölür gider. Tüm bu aşamalarda en etkili unsur insandır. İnsanın gelişimi, değişimi, farklılaşması gibi faktörler dile direkt olarak etki eder. Arapça, yüce kitabımız olan Kur'ân-ı Kerim'in, Müslümanların Peygamberi Hz. Muhammed (sav)'in ve onun ashâbının dilidir. Bu itibarla sadece ilk muhatapları olan Arapların değil, aynı zamanda farklı milletlere mensup bütün Müslümanların ortak dilidir. Hiç şüphesiz Hz. Peygamber'e (sav) verilen görevlerden bir tanesi de yüce kitabımızı yorumlama ve açıklama yetkisidir. Bu husus Kur'ân-ı Kerim'de şöyle ifade edilmektedir: "İnsanlara, kendilerine indirileni açıklayasın diye sana Zikr'i (Kur'an) verdik. Umulur ki düşünürler." ( Nahl 16/44) Buradan da açık bir şekilde anlıyoruz ki belâğat ve fesâhatin zirvesinde yer alan Allah Resulü'nün (sav) temel vazifesi Kur'ân-ı Kerim'i insanlara açıklayarak yaşanılır hale getirmek ve kendisine inzal olunan vahyi tefsir etmektir. Mekke Arapları'nın büyük bir kısmının okuma yazma bilmemelerine rağmen kendilerine okunan Kur'an-ı anlamada herhangi bir zorluk yaşamadıkları, ne bir tercümana ne de nahiv kaidelerine ihtiyaç duymadıkları bilinen bir gerçektir. Kitap onların anadillerinde vahyedilmiş ve Araplar da dil ve edebiyatları üzerinde hâkimiyet kurmuşlardı. Cahiliye şiirleri, belâğat içeren hitabetleri zaten Arap edebiyatının temel kaynaklarının yekûnunu oluşturmaktadır. Bu sebeplerle Kur'an-ın diline vakıf olan Araplar Kur'ân-ı okuyup anlamakta zorlanmadılar. Ancak son kitap sadece Araplara gönderilmemiştir. Neticede Arap olmayan Müslümanlar dinlerini daha iyi ve sağlam öğrenebilmek için dinlerinin dili olan Arapçayı öğrenmeye yönelmişlerdir. Şer'i ilimler alanında yazılan temel eserlerin Arapça olması da Arap olmayan Müslümanları Arapça öğrenmeye sevk etmede önemli rol oynamıştır. Arapça öğrenmek isteyen bir kişinin öncelikle sarf (kelime bilgisi) ve nahiv (cümle bilgisi) ilimlerini öğrenmesi gerekir. Biz bu çalışmada nahvin tanımı, doğuşu, i'râb, i'râbın kısımları, alâmetleri, Vâkıa sûresi ve bu sûrede geçen merfûât üzerinde duracağız.
Âl-i İmrân Sûresinin kırâatlar açısından incelenmesi ve kırâatların manaya etkisi
Kur'ân-ı Kerim Peygamber efendimiz (s.a.s.)'in en büyük mûcizesidir. Kur'ân'ın en üstün özelliği mûcizevi bir şekilde nâzil olduğu günden bugüne hiçbir değişime uğramaksızın gelmesi ve ila nihaye yüce Allah (c.c.)'ın muhafazasında olmasıdır. İslâmî ilimlerin tümüne kaynaklık eden Kur'ân-ı Kerim'in anlaşılmasında hiç şüphesiz kırâat ilmi, inkâr edilemez derecede önem arzeden gerekli bir ilimdir. Asırlardan beri Kur'ân-ı Kerim üzerinde birçok alanda çalışmalar yapılmıştır. Şüphe yok ki, bu çalışma alanlarından biri de kırâat ilmi olmuştur. Bu alanda yapılan çalışmalar genel olarak kırâat farklılıkları ve çeşitliliği ile bu farklılıkların manaya yansımaları şeklinde olmuştur. Kur'ân-ı Kerim'in daha iyi anlaşılabilmesi ve kavranabilmesi için ulemamız, onunla ilgili cümlelerin, kelimelerin hatta harflerin üzerinde birçok araştırma ve çalışma yapmış, elde ettikleri bu bilgi ve kazanımları ümmetin istifadesine sunmuşlardır. Bu çalışmamızda, yaptığımız araştırmalar neticesinde daha önce üzerinde çalışma yapılmadığı kanaatine vardığımız Âl-i İmrân sûresinde geçen kırâat farklılıkları ve bu kırâat farklılıklarının manaya etkisi araştırılarak ilgililerin istifadesine sunmak için gayret sarf edilmiştir. Sûrenin kırâat farklılıkları yönünden incelenmesine geçmeden önce kırâat ilminin tarifi, tarihsel süreci, kırâat çeşitleri, kırâat ile alakalı kavramlar, Ahrufu's-Seb'a, kırâat imamları ve râvîleri, kırâat tarikleri, kırâat imamlarının hocaları, talebeleri ve kırâat farklılığının oluşma şekilleri hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Âl-i İmrân sûresi hakkında da kısaca bilgi verilmeye gayret edilmiştir. Gayret bizden tevfik yüce Allah (c.c.)'tandır. Anahtar Kelimeler: Mushaf, Ahrufu's-Seb'a, Kırâat, Sûre, Âl-i İmrân.
Maide süresinde temizlik el-Bahru'l-Medîd tefsiri örneği
İslâm'da temizlik, insanın günahlardan, haramlardan uzak durması ve yaşadığı yeri, bedenini, elbisesini temiz tutması anlamına gelir. İslâm'da temizlik ile ibadet amaçlı temizlik birbirini tamamlar ve birlikte bir anlam ifade eder. Bu sebeple İslâm bilginleri temizliği maddî temizlik, hükmî temizlik ve manevî temizlik şeklinde üç safhalı bir faaliyet olarak görmüşlerdir. Tasavvuf düşüncesinin Fas'taki en önemli temsilcilerinden biri olan Ahmed b. Acîbe'nin altı ciltlik el-Bahru'l- Medîd isimli tefsiri, Kur'an'ın hem zâhirî hem de bâtınî tefsirini ihtiva etmektedir. Çalışmamızda el-Bahru'l- Medîd tefsirinde Maide Suresinin temizlik ile ilgili ayetleri esas alınarak hazırlanmıştır. 120 ayetten oluşan Maide Suresi, 1, 3, 4, 5, 6, 87, 88, 90, 91, 92, 93, 96, 100. ayetleri temizlikle ilgili maddi ve manevi hükümler içermektedir. Çalışmamızda bu ayetlerin el-Bahru'l- Medîd'e göre önce meali verilmiş, daha sonra ayetlerin tefsiri, son olarak da ayetlerin tasavvufi işaretleri üzerinde durulmuştur.
İmâm Mâtürîdi'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân adlı eseri bağlamında Nisâ Sûresi 26-27-28. âyetlere göre irâde hürriyeti
İrâde hürriyeti eski din ve kadim felsefelerde tartışılan çok önemli bir konudur. Aynı şekilde İslâm'da da tartışılmış ve konu etrafında birçok görüş ortaya çıkmıştır. Bu tezimizde İmâm Mâtürîdî'nin Te'vîlâtu'l-Kur'ân adlı eseri bağlamında Nisâ Sûresi 26-27-28. âyetlerine göre irâde hürriyeti konusundaki görüşleri araştırma konusu yapılmıştır. Çalışmada öncelikle İmâm Mâtürîdî'nin hayatı ve eserlerine kısaca değinildi. İlgili âyetlerin açıklamasına geçilmeden önce araştırmanın ana konusunu teşkil eden irâde kavramıyla ilgili bilgiler verildi. Akabinde irâde kavramıyla bağlantılı olan Kader, Kaza, İlim, Kudret, Fiiller, Kesb, Rızık ve Ecel kavramları kısaca açıklandı. Söz konusu ön bilgilerde İslam düşünce ekollerinin konuya yaklaşımları kısaca zikredildi. Araştırmanın ikinci bölümünde ise Nisâ sûresinin ilgili ayetleri farklı tefsir kaynaklarından araştırılarak müfessirlerin konuya yaklaşımı ele alınmıştır. Daha sonra İmam Mâtürîdî'nin ilgili ayetlere ve mezkûr ayetler bağlamında irade konusuna yaklaşımı ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Tefsir, İrâde, Hürriyet, Mâtürîdî, Mezhep, Görüş.
Hüsameddin el-Bitlisî'nin "Câmiü't-Tenzîl Ve't-Te'vîl" adlı eserinden Nisâ Sûresi tefsirinin tahkiki
Ele aldığımız tefsir, Türkiye ve Anadolu topraklarında şöhret kazanan İdrisi Bitlisî'nin babası Hüsameddin Ali el-Bitlisî'ye aittir. Eser sahibi, Akkoyunlu devletinin üstün alimlerinden sayılır. Kendisi tarikat şeyhi olmasıyla birlikte fıkıh ve felsefede de derin bilgiye sahiptir. Tefsir ve işârî tevil şeklinde iki boyutlu açıklamalarda bulunan Câmiu't-Tenzîl ve't-Te'vîl adlı bu eser muhteva açısından çok zengin metodoloji ve bilgilere sahiptir. Çalışmamızın birinci bölümünde müellifin hayatı, eserleri, ilmi ve siyasi şahsiyeti ele alınmıştır. İkinci bölümünde eser sahibinin tefsir metodolojisi ve bakış açısı araştırılmıştır. Üçüncü bölümde Bitlisî'nin Câmiu't-Tenzîl ve't-Te'vîl adlı tefsirinin Nisâ Sûresinin tahkiki yapılmıştır.
Hikâyet-i Ashab-ı Kehf ve Takyanus (Metin-inceleme-tıpkıbasım)
Ashab-ı Kehf ya da Yedi Uyurlar olarak bilinen yedi arkadaşın hikâyesidir. Ashâb-ı Kehf kıssası Kur'an-ı Kerim'de Kehf Sûresi'nde anlatılmaktadır. Ashab-ı Kehf hikâyesi geçmişten günümüze çeşitli rivayetler ve az da olsa değişik farklılıklarla anlatılmaktadır. Bu sebepten kıssa ile ilgili en doğru kaynak İslam'ın temel kitabı ve ilk müracaat kaynağı Kur'an-ı Kerim'dir. Ashâb-ı Kehf kıssasının anlatıldığı Kur'ân-ı Kerîm'in on sekizinci suresine, bu kıssanın önemi dolayısıyla "Kehf" adı verilmiştir. Ashab-ı Kehf kıssası gerek dini gerek tarihi açıdan önem arz eden bir hikâyedir. Bu konuyu geçmişten bugüne dek pek çok Osmanlı müellifi eserlerinde de yer vermişlerdir. Bizim üzerinde Yüksek Lisans çalışması yapacağımız eser Milli Kütüphane kataloğunda ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının yazmalar.gov.tr adresindeki katalogda Kâdî Asker Şerîf Mehmed Mollâ Efendî (öl. 1308/1890) tarafından yazıldığı belirtilen yazma esere yönelik olacaktır. Bu Ashab-ı kehf hikayesi Osmanlı Türkçesi dönemine ait sade ve akıcı üslupla yazılmış bir eserdir. Eserin trankripsiyonlu metni ortaya konuldu ve ardından eserin sözlüğü hazırlandı.
Medenî sûrelerde hicretten öncesine yönelik atıflar
Bu tez Medenî sûrelerde yer alan ve hicretten önceki yakın geçmişe (Mekke dönemine) atıf yapan ayetleri ele almaktadır. Ayetlerin nüzul sebepleriyle birlikte atıfların gramatik ve konu yönünden izahı yapılarak, işaret edilen hususların açıklığa kavuşturulması amaçlanmaktadır. Buradan hareketle Mekke döneminde cereyan eden bir takım olayların ve alışılagelmiş davranışların değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bununla birlikte, vahyin müdahalesiyle Medine'deki olaylar ele alınarak toplumda ne tür değişimlerin gerçekleştirilmeye çalışıldığı ve hangi mesajların verilmek istendiği değerlendirilecektir. Ayrıca, Kur'an'da geçmişe yönelik atıfların amaçlarının, fayda ve beklentilerinin neler olabileceği soruşturulacaktır. Anahtar Kelimeler: Kur'an-ı Kerim, Kur'an üslubu, atıf, geçmişe atıf, toplumsal gelişim
Mekkî sûrelerde yakın geleceğe yapılan atıflar
Bu tez Mekkî sûrelerde yer alan ve yakın geleceğe (Medine Devrine) yönelik atıf yapan ayetleri ele almaktadır. Ayetlerin konusu ve nüzul sebepleriyle birlikte atıfların gramatik izahı yapılarak, işaret edilen hususların açıklığa kavuşturulması amaçlanmaktadır. Buradan hareketle Mekke döneminde nazil olan sûreler tespit edilerek ayetlerde yakın geleceğe yapılan atıflar nüzul sırasına göre ele alınacaktır. Bununla birlikte ayetlerde hangi konulara ve olaylara işaret edildiğine dikkat çekilerek buradaki hikmetlere değinilecektir. Ayrıca, Mekke döneminde nazil olan sûrelerin muhtevalarına ve atıf yapılan ayetlerde bulunan konulara işaret edilecektir.
Zâriyât sûresi tefsiri
Kur'ân-ı Kerîm'de 51. Sûre olarak Zâriyât Sûresi, 60 âyetten oluşan sûre olmasına rağman içerdiği konular çok kapsamlı olarak görülmüştür. Bu tezde, Zâriyât Sûresi Tefsiri araştırılmaya çalışılmıştır. Araştırma, giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.
"Tâ-hâ, Enbiyâ ve Hac Sûrelerindeki kırâat farklılıkları ve tefsire etkisi"
Bu çalışmada, Kur'ân'ın bazı kelimelerinde görülen kırâat farklılıkları ve bunun sonucunda kelimelerde ortaya çıkan şekilsel ve anlamsal değişimler, Tâ-hâ, Enbiyâ ve Hac sûreleri özelinde incelenecektir. Çalışmamız giriş ve onu takip eden üç ayrı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, ele alınan konuların çerçevesi, çalışmada izlenen yöntem ve başvurulan eserler hakkında bilgi verilecektir. Birinci bölümde, tezin konusunu teşkil eden söz konusu sûrelerdeki kırâat farklılıklarının daha iyi anlaşılmasına katkı sunacağı inancıyla, kırâat ilmi ve tarihi üzerinde durulacaktır. Kırâatin tanımı, çeşitleri, bu ilme ait bazı kavramlar ve ortaya çıkışından itibaren tedvin edildiği döneme kadar kırâat ilminin geçirdiği aşamalar ele alınacaktır. Kırâat farklılıklarının mahiyetiyle ilgili birtakım bilgilerin de yer alacağı bu bölümde ayrıca, kırâat imamlarının hayatları, ilmi durumları ve râvîleriyle ilgili bilgilere de yer verilecektir. İkinci bölümde ise, çalışmamızda ele aldığımız söz konusu sûrelerin tanıtımı yapılacaktır. Bu bağlamda eğer var ise nüzul sebepleri, Kur'ân tertibindeki yerleri, âyet sayıları, başka sûrelerle olan irtibatları, bahsettikleri konular, kişiler ve yerler hakkında açıklamalar yapılacaktır. Diğer taraftan sûrelerde verilen mesajlar ve bu mesajlardan çıkarılacak dersler üzerinde durulacaktır. Üçüncü bölümde tezimizin asıl konusunu oluşturan Tâ-hâ, Enbiyâ ve Hac sûrelerindeki mütevatir kırâat farklılıkları incelenecektir. Üzerinde kırâat ihtilafı oluşan kelimenin türü, ihtilafın sebebi, kırâat farklılığından dolayı anlamın değişip değişmediği araştırılacaktır. Eğer kırâat farklılığından dolayı anlam değişmişse, bu değişimin âyetin yorumlanmasına olan etkisi, çeşitli kaynaklardan faydalanılarak açıklanacaktır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Sûre, Kırâat, Farklılık, Anlam
Kamer sûresi tefsiri ve sûre ışığında kıyâmet ve helâk edilen kavimler
Kur'ân-ı Kerîm'in 54. sûresi olan Kamer sûresi, Mekke döneminde inmiştir ve 55 âyetten oluşmaktadır. Bu tezde, Kamer sûresinin tefsiri, onda geçen kıyâmet tasvirleri ve helâk edilen kavimler araştırılmaya çalışılmıştır. Araştırmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Kamer sûresi hakkında genel bilgilere yer verilmeye çalışılmıştır. Bu açıklamalar yapılırken Kur'ân-ı Kerîm başta olmak üzere sûre ile ilgili bilgi veren diğer kaynaklara da başvurulmuştur. İkinci bölümde sûrede bulunan bazı kelime ve ıstılahlar izah edilmeye gayret edilmiştir. Ayrıca dirâyet ve rivâyet tefsirlerine ve konuyla ilgili mevcut olan diğer kaynaklara dayanarak sûrenin tefsiri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise sûrede yer alan kıyâmet tasvirleri ve helâk edilen kavimler ile ilgili ikinci bölümden elde edilen bilgiler çerçevesinde ve Kur'ân-ı Kerîm'in diğer sûrelerinden faydalanılarak konu izah edilmeye çalışılmıştır.
Abdurrazzâk'ın tefsirindeki musannefine ziyade Mekke Dönemi merfu rivayetlerin değeri
Araştırmamızın konusu Abdurrazzâk'ın Musannef'ine Ziyade Mekkî Surelerin Tefsir'indeki Merfu Rivayetlerin hadis ilmi açısında değeridir. Araştırma, giriş, iki bölüm, bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde Araştırmanın önemi, konusu, yöntemi sınırı ve kaynaklarına yer verilmiştir. Birinci bölümde Abdurrazzâk'ın hayatı, ilmî kişiliği, eserleri ve el-Musannef ve Tefsir'inde ki rivayet metoduna yer verilmiştir. İkinci bölümde, Zerkeşînin sureleri nüzul tertibine göre rivayetleri tasnif, tahric, isnad ve metin tenkidi ve tahlili ayetle arasında ki, muhtava ve zaman açısından irtibata işaret edilmiştir. Her rivayetle ilgili ulaşılan tespit sonuç olarak ifade edilmiştir. Sonuçta araştırma sürecinde elde edilen bilgiler ve tesbitler genel bir değerlendirme yapılarak Abdurrazzâk'ın Tefsir'inde rivayetleri hadis ilmi açısından ne ifade ettiği özet olarak değerlendirimiştir. Anahtar Kelimeler: Abdurrazzâk , Mürsel, Merfu, Rivayet, Mekkî, Tahric, Tenkit.
(الجواهر والدرر في تناسب الآيات والسور (المزمل المدثر القيامة الانسان
Advanced and contemporary scholars of Islamic shari'a and fiqh of the Ummah did not make much progress in the subject of Tenasub they did not spend a great deal of time on such an important subject as (the relationship between the verses of the QUR'AN and their durations) and did not make a large classification on this subject and they did not make a big classification on other subjects of the Qur'anic sciences (TAFSİR، NASEKH AND NANSOKH) they did not give the importance they gave to this issue they classified the term to explain and explain its curriculum explained its importance and results in our worship life، stated what a Muslim should understand towards his creator، his Lord، his prophet، his religion and his ummah،In general، the science of Tenasup has a great importance in the Islamic Sharia، because it has a strong connection with the book of Allah، makes the verses read، explains the pronunciation، explains their meanings so that a normal Muslim can understand، understand the goal he wants to reach، and taqwa will bloom in the hearts،The purpose of my writing this thesis is to be of great importance and to reveal the efforts of scholars and fiqh men in Islamic Sharia، to remind people of the concepts of the QUR'AN represented by supreme meanings and divine miracles that transcend the human mind، In this research I used the Descriptive analytical method، which declares and explains the values associated with this science، I have collected what is hidden in the Reference and source books، I used a reading method، tried to read the research topic from the opinions and evidence، I finally summarized this study and added the conclusions and recommendations، The importance of the Science of Tenasup is revealed in serving the book of Allah، and I have stated this in the study، The subject of tenasup is not a new subject for scholars، but with the Islamic conquests and the coming under the rule of non-Arabs، it only emerged with this name in the first hundred years of the new emergence of Islam، With the non-Arab novices' conversion to the religion of Allah، Islam، Islamic Shari'a led scholars and fiqh scholars to research، expand and explain the details in the Sciences of the Qur'an، They are still researching، they continue to write and classify، everyone presents their evidence and they have presented the knowledge in their arms to serve Allah's book، religion and shari'ah، they have declared their judgments، they have simplified their meaning، Keywords: Tafsir. Tenâsüb, Ayat, Sûra, Qur'an