الأوجه البلاغية في سورة الأنبياء

Bu çalışma, Enbiya Suresi'ni belagat yönünden değerlendirmek amacıyla; içerdiği belagat yöntemlerini, hitâbî imgeleri, mana ile lafızların güzelliği ve dinleyicinin kalbine ulaşması için anlamın estetiğini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu çalışma, imgeler ve belagat incelikleri açısından zengin bir sûreye ışık tutması bakımından oldukça önemlidir. Zira surede, belagat inceliklerinden hâli/yoksun bir cümle ya da ayet neredeyse bulunmadığı gibi; Arapları, anlam bakımından açık, güzel ve kesin olan terkiplerin benzerlerini getirmek hususunda aciz bırakmıştır. Ayrıca bu sure Allah'ın; ona dua eden ve dualarına cevap verdiği peygamberlerin durumlarını zikrederken uyguladığı eğitim metodunu içermektedir. Bu çalışmada âyetin, belâgî imgeleri tespit edilip analiz edilerek içerdiği belagat sanatlarının açıklığa kavuşturulması analitik betimleyici metotla incelendi. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmı belagat tanımı ve i'câzü'l-Kur'ân yer almaktadır. Birinci bölümde sûredeki beyân ilmi; teşbih, istiâre, kinâye ve mecaz açısından ele alınmıştır. İkinci bölümde suredeki bedi' ilmi; mana ve lafızların güzelliği bakımından, üçüncü bölümde ise meânî ilmi; haber ve inşâ, ıtnâb ve îcâz, fasıl ve vusûl, ayetin zahiri dışında manaları çıkarma ve kasr, müsned ve müsned-i ileyhin halleri bakımından ele alındı. Çalışma son olarak, suredeki beyân, meânî ve bedi'den oluşan üç önemli ilimle ilgili belagat yöntemlerinin çokluğu ve çeşitliliği zikredilerek tamamlandı. Bu yöntemler zihni, Kur'an'daki ifadeler ve anlamlardaki belagatı ve cümle terkiplerindeki maharetiyle celbedip, insanı benzerlerini getirmek hususunda aciz bırakmıştır. Anahtar Kelimeler: Arap Dili, Kur'an, Enbiya Suresi, Belagat Çeşitleri.