Araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımı bağlamında sınıf öğretmenlerinin fen konularındaki pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin temel fen konularındaki pedagojik alan bilgilerini açığa çıkarmaktır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı desenlerinden özel durum çalışması (örnek olay) kullanılmıştır. Çalışma grubu 2015-2016 eğitim öğretim yılında Tokat ilinin farklı yerleşkelerinde görev yapan dört sınıf öğretmeninden oluşmuştur. Çalışma grubu belirlenirken 2013 Fen Bilimleri Dersi öğretim programının benimsemiş olduğu araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımı temele alınmış olup, öğretmen seçiminde ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Katılımcı sınıf öğretmenlerinin pedagojik alan bilgileri gözlem, görüşme ve dokuman analizi yöntemleriyle incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla gözlem formu, görüşme formu, içerik temsili, PaP-eRs, kart gruplama aktivitesi, kavram haritası ve çizimlerle veri çeşitlemesine gidilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler betimsel ve içerik analizi yöntemleriyle çözümlenmiş, içerik analizi çözümlemelerinde NVIVO 10 Nitel Analiz Programı kullanılmıştır. Yapılan analizlere göre; konu alanı bilgisiyle pedagojik alan bilgisinin bağlantılı olduğu, konu alanı bilgisindeki eksikliğin pedagojik alan bilgisini etkilediği görülmüştür. Ayrıca pedagojik alan bilgisini oluşturan bileşenlerin kendi aralarında ilintili olduğu ancak mesleki tecrübe ile pedagojik alan bilgisi arasında bağlantı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen diğer sonuca göre; çalışma grubunda yer alan öğretmenler araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımı hakkında yeterli bilgiye sahip olmayıp, bu durum onların pedagojik alan bilgilerine yansımaktadır. Katılımcı sınıf öğretmenlerinin araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımı ile ilgili olumsuz yargıya sahip olmalarında okul idaresi ve veli profili gibi etkenlerin rol oynadığı görülmüştür. Çalışmadan elde edilen bulgulara dayanarak bir takım öneriler sunulmuştur. Buna göre; sınıf öğretmenlerine, araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımının tanıtılacağı hizmet içi eğitimler düzenlenebilir, kavram bilgisi ve kavram gelişimine yönelik denetleyici mekanizmalar kurulabilir ve öğretmenlerin sınıf içi uygulamaları diğer öğretmenlerin de paylaşıp görebilecekleri platformlar halinde sunulabilir. Bu çalışmanın sadece sınıf öğretmenleriyle belli ünitelerde yapıldığı göz önünde bulundurulursa, çalışmanın daha da genişletilerek yürütülmesi araştırmacılara önerilebilir. Sınıf öğretmenlerinin pedagojik alan bilgilerinin, öğrenci, veli ve okul idaresi tarafından algılanışı biçiminde farklı çalışmalar yürütülebilir.