Çölyak hastalığı olan erişkinlerin tedavi öncesi ve sonrası laboratuvar bulgularının retrospektif olarak değerlendirilmesi

Çölyak hastalığı genetik olarak duyarlı kişilerde başlıca buğdaydaki gluten ve arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllardaki gluten benzeri diğer tahıl proteinlerine karşı kalıcı intolerans olarak gelişen proksimal ince barsak hastalığıdır. Çölyak hastalığında nutrisyonel tedavi tek kabul gören tedavi yöntemidir. Glutensiz diyete cevap vermeyen ve semptomların relaps olduğu hastalarda üst GIS endoskopisi önerilmektedir. Bu çalışmada Çölyak hastalarının tedavi öncesinde ve sonrasında hematolojik ve biyokimya parametreleri karşılaştırıldı. Amacımız; glutensiz diyet öncesi ve sonrasında hematolojik ve biyokimya parametrelerini inceleyerek, kolay ulaşılabilen, ucuz ve pratik bir yöntemle, tedavi başarısını gösterebilmekti. Özellikle nötrofil lenfosit oranı ve ortalama trombosit hacmi gibi yeni gündeme gelen inflamasyon belirteçlerinin kullanılabilirliğini araştırmaktı. Bu çalışmaya Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji ve İç Hastalıkları Kliniğinde Çölyak hastalığı tanısıyla takip edilmekte olan yaşları 18-70 arasında değişen 150 hasta (98 kadın, 52 erkek) dâhil edildi. Glutensiz diyet başlanan hastaların sistemdeki en son laboratuvar sonuçları ve Çölyak antikorları geriye dönük olarak kaydedilip tanı anındaki değerlerle karşılaştırıldı. Çalışmada Çölyak hastalığı tanısı ile izlenen 250 hasta tarandı. Dosyalarında verilerine ulaşılamayan 100 hasta çalışmadan çıkarıldı. Sonuç olarak 98'i kadın (% 65,3), 52'si erkek (% 34,7) toplam 150 hasta değerlendirilmiştir. Olgularımızda glutensiz diyetten önce bakılan hemoglobin ölçümü, hematokrit değerleri, transferin saturasyonu ve ferritin ölçümü glutensiz diyetten sonra ölçümünde görülen artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p< 0.01). Diyetten önce folat ölçümüne göre diyetten sonra folat ölçümünde görülen artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p< 0.01). Bunun haricinde bakılan alanin aminotransferaz, aspartat aminotransferaz, ortalama trombosit hacmi, notrofıl lenfosit oranı vitamin B12, kalsiyum ve albumin değerlerinde diyet öncesi ve sonrası ölçümler istatksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak Çölyak hastalarının diyete uyumunun takibinde demir parametrelerinin dışında anlamlı bir hemogram ve / veya biyokimya parametresi bulunmamaktadir. Şuan için en anlamlı tedaviye uyum için takip çölyak otoantikorlarıyla olmaktadır. Bu konuda daha büyük hasta gruplarında prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.