COVID 19 plasentalarında kannabinoid 1 ve kannabinoid 2 protein ekspresyonlarnın immunohistokimyasal değerlendirilmesi

Amaç: COVID-19 gebe hastaların plasentalarında Kanabinoid-1 ve Kanabinoid-2 antikorları kullanılarak plasental histopatolojik yapı incelemektir. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniğine yatan 20 COVID-19 tanısı alan gebe ve 20 normal gebe hastanın plasentalarından histolojik takip için küçük parçalar alındı. Plasentala örnekleri hematoksilen-eozin, Kanabinoid 1-2 immünohistokimya boyamaları ile boyanarak ışık mikroskobunda incelendi. Bulgular: Kontrol grubuna ait plasentalarda normal histoloji yapı izlendi. COVID-19 grubuna ait hastaların plasenta örneklerinde, desidua hücrelerinin çekirdeklerinde piknotik değişikliklerle birlikte apopitotik sürecin arttığı görüldü. Fibrinoid doku alanlarında artış ve koryonik villuslarda sinsisyal köprülerin genişlemiş olduğu tespit edildi. Kök villüslarının bulunduğu alanda bazal membranda aşırı incelmeyle birlikte membran yapısında bozulma ve damarların oldukça dilate ve konjesyone olduğu görüldü. İntervillöz alanda bol miktarda serbest halde dağılmış eritrosit ve lökositler invazyonu , hiyalinize alanlar ve Hofbauer hücrelerinde hipertrofi dikkat çekiciydi. İmmunohistokimyasal incelemede; kontrol grubuna göre COVİD-19 grubunda , maternal bölgede desidua hücrelerinde sitotrofoblastlarda ve Hofbauer hücrelerinde kanabinoid -1 ekspresyonunu arttığı izlendi. COVİD-19 grubuna ait diğer kesitte özellikle desidua hücelerinde, sitotrofoblastlarda, sinsityal köprülerde kanabinoid-2 ekspresyonu artış gösterdiği görüldü. Sonuç: COVID-19' geçiren annelerin oksidatif strese bağlı gelişen inflamasyon sürecinde hücre proliferesyonu baskılanması, sitokin aktivitesinin değişiminde endokanabinoidlerin aktivasyonu hastalığın gelişimini ve şiddetini önlemede ve etkilemede rol oynayabileceği plasental gelişimdeki trofoblastik invazyonda ve damarlardaki angigenezis düzenlenmesinde fetus gelişim aşamasında CB-1 ve CB-2 reseptörlerinin önemli bir belirteç olabileceği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: COVID-19, plasenta, kanabinoid -1, kanabinoid-2, PAS, immünohistokimya