Evli olmayan bireylerin algılanan ebeveyn ilişki tutumları, evlilik rol beklentileri ve evlilik kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı evli olmayan bireylerin algıladıkları ebeveyn ilişki tutumları, evlilik rol beklentileri ve evlilik kaygıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 18–30 yaş aralığındaki 195'i erkek, 407'si kadın olmak üzere evli olmayan toplamda 602 katılımcı oluşturmuştur. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında çevrimiçi anket tekniğinden faydalanılmış ve ankete katılım gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Evlilik Kaygısı Ölçeği, Evlilik Rol Beklentileri Ölçeği ve Algılanan Ebeveyn İlişkisi Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Bağımsız Gruplar için T-Testi, Tek Yönlü ANOVA Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre algılanan ebeveyn ilişki tutumları ile evlilik kaygısı arasında ve evlilik rol beklentileri ile evlilik kaygısı arasında anlamlı ilişkiler mevcuttur. Algılanan ebeveyn ilişkisi ile geleneksel evlilik rol beklentileri arasında (anne- otoriter, anne-koruyucu, baba-demokratik alt boyutları hariç) ve algılanan ebeveyn ilişkisi ile eşitlikçi evlilik rol beklentileri arasında (anne-otoriter alt boyutu hariç) anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Evli olmayan bireylerin anneye ve babaya ilişkin algıladıkları ebeveyn ilişki tutumları (otoriter, ilgisiz, koruyucu, demokratik, bağımlı) ve evlilik rol beklentileri (geleneksel, eşitlikçi) evlilik kaygısı düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Araştırmada ayrıca evlilik kaygısının sosyodemografik değişkenler (cinsiyet, eğitim düzeyi, romantik ilişki durumu, ebeveyn birliktelik durumu) açısından anlamlı farklılık gösterdiği; algılanan ebeveyn ilişkisi ve evlilik rol beklentilerinin ise sosyodemografik değişkenler açısından bazı alt boyutlarda anlamlı farklılık gösterirken bazı alt boyutlarda anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Algılanan ebeveyn ilişkisi, evlilik rol beklentileri ve evlilik kaygısı değişkenleri ile katılımcıların yaşı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.