KOAH'lı hastalarda stabil ve akut atak dönemlerinde total antioxidant status (TAS) ve total oxidant status (TAS) düzeylerinin değerlendirilmesi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); zararlı gaz ve partiküllere karşı havayolları ve akciğerin artmış kronik inflamatuvar yanıtı ile ilişkili ve genellikle ilerleyici özellikteki kalıcı hava akımı kısıtlanması ile karakterize, yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAH patogenezinde oksidan-antioksidan dengesizliği önemli bir mekanizmadır. KOAH'ta oksidatif strese yol açabilecek birden fazla mekanizma söz konusudur. İnflamasyon, infeksiyonlar, hipoksi, sigara içimi, antioksidan cevap azlığı bunların başlıcalarıdır. Bu çalışmamızda sağlıklı kontrollerle KOAH'lı hastalarda stabil ve atak dönemlerinde sağlıklı kişilere göre oksidan-antioksidan sistemlerini değerlendirmeyi ve karşılaştırmayı amaçladık. Araştırma Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Kliniğinde, Mayıs 2017 – Nisan 2018 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmaya hastanemiz Göğüs Hastalıkları Polikliniğine başvuran ve daha önce bir göğüs hastalıkları uzmanı tarafınca GOLD 2015 kriterleri esas alınarak KOAH tanısı konulan (post bronkodilatör FEV1 / FVC < %70) hastalardan 21 stabil KOAH'lı hasta ve 21 atak döneminde (nefes darlığı, öksürük ve balgam miktar-pürülansında akut artış) KOAH'lı hasta ile Göğüs Hastalıkları polikliniğine değişik nedenlerle başvurmuş hasta yakını ve kurum içi çalışanlardan oluşan akciğer ve akciğer dışı sistemik inflamatuar veya bir başka kronik ya da sistemik hastalığı olmayan 21 sağlıklı kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcıların cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi kaydedildi; sigara öyküsü sorgulandı. Solunum fonksiyon testleri, arter kan gazı ile serum örneklerinden; beyaz küre, hemoglobin, hematokrit, platelet, nötrofil %, MCV, CRP, sedimantasyon, TAS ve TOS düzeyleri çalışıldı ve kaydedildi. KOAH atak ve stabil grupları kendi aralarında ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Çalışma verileri SPSS 22.0 programı kullanılarak KOAH atak ve stabil grupları kendi aralarında ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı, dağılım özelliklerine göre parametrik veya nonparametrik yöntemler kullanılarak analiz edildi. Üç grup arasında FEV1/FVC, FEV1, FVC, pCO2, pO2, %SpO2, beyaz küre sayısı, nötrofil % oranı, CRP ve ESR değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Hemoglobin, hemotokrit, MCV, platelet ve pH düzeylerinde üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Oksidan-anti oksidan mekanizmayı değerlendirilmek üzere üç grup arasında bakılan parametrelerden TAS düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmazken, TOS ve OSİ düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptandı. KOAH atak ve stabil grupları kendi aralarında karşılaştırıldığın da TOS , OSİ, FEV1, FVC, pO2, %SpO2, CRP ve nötrofil % düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. . Yapılan analizlerde WBC ile TOS arasında pozitif korelasyon saptandı, diğer parametrelerde korelasyon saptanmadı. Çalışmamızda KOAH hastalarında oksidan-anti oksidan dengesizliğnin değerlendirilmesinde TAS, TOS ve OSİ düzeylerine bakılmasının istatistiksel olarak daha anlamlı değişimler oluşturduğu saptandı. KOAH atak hastalarında daha fazla olmak üzere tüm KOAH hastalarında oksidan streste anlamlı artış olduğu saptanmıştır. Oksidan streste artış olmasına rağmen stabil KOAH ve KOAH atak hastalarında antioksidan düzeyinde artış saptanamamıştır.