Obezlerde, aerobik egzersiz sırasında alınan farklı sıvıların, iştahı düzenleyen hormonlar üzerine etkisi

Vücut yağ oranındaki aşırı artma ile karakterize olan obezite, yaşam kalitesini ve süresini azaltan, organ ve sistemlerde çeşitli bozukluklara yol açan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken kronik ilerleyici bir hastalıktır. İştahla ilgili hormonlara baktığımızda visfatin (1994) ve leptin (1994)'in keşfinden sonra ghrelin (1999) ve obestatin (2005)'in keşfi bu yöndeki çalışmalara ivme kazandırmıştır. Son zamanlarda keşfedilen oreksijenik hormon olarak da bilinen ghrelin; insan ve hayvanlarda beslenmeyi stimule eder ve büyüme hormonu salgılatır. Ghrelin; yemek yemeyi, besin kullanımını, enerji kullanımını ve iştahı düzenlemektedir. Bu çalışmanın amacı, Obez bireylerde aerobik egzersiz sırasında alınan farklı içerikteki sıvıların iştahı düzenleyen hormonlar üzerindeki akut etkilerini ortaya çıkartmaktır. Bu çalışmaya Bilecik Devlet Hastanesi Diyet polikliniğine başvuran gönüllü, 25-45 yaş arası, uzman hekimlerce değerlendirildikten sonra, egzersiz yapmasına izin verilen 15 bayan hasta gönüllü olarak dahil edilmiştir. Deneklerin; dinlenik kan basıncı, arteriyel kan basıncı, bel-kalça çevresi oranı, vücut kitle indeksi, vücut yağ yüzdesi, boy, kilo, kişisel bilgi gibi değerleri alınmıştır. Denekler standart diyetlerini uygularken 15 gün boyunca Karvonen Formülüne göre % 75 şiddette, haftada 5 gün, günde yaklaşık 60 dakika adaptasyon egzersizleri yapıldıktan sonra ana çalışmaya geçilmiştir. Denekler; light kefir, maden suyu ve su içen olmak üzere üç gruba ayrılmışlardır. 1. ve 2. gün hastanede kan alınıp, 3. gün ise stadyumda % 75 şiddette, 75 dakikalık yürüyüş egzersizinin başında (0. dk), sonunda (75. dk) ve egzersiz bitiminden 20 dakika sonra (95. dk) kan alınmıştır. Toplanan numunelerden leptin, ghrelin, insülin ve glikoz değerlerine bakılmıştır. Her grup egzersiz süresince yalnızca kendi içeceğini tüketmiştir. Deneklerin 500 ml'lik sıvıların yarısını egzersizin başında diğer yarısını da egzersizin ortasında tüketmesi sağlanmıştır. Veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS 17,00 paket programı ile tüm veriler aritmetik ortalama ve standart sapma olarak gösterilmiştir. Kefir, maden suyu ve su gruplararası farklara Kruskal-Wallis testi ile eğer fark varsa (p<0,05) ikili karşılaştırmalara (kefir-su, kefir-soda, soda-su) Mann-Whitney U testi ile bakılmıştır. Grup içi karşılaştırmalara (kefir grubunun kendi içinde zamana bağlı değişimi vb.) ise Friedman testi ile bakılmış, eğer fark varsa (p<0.05) farkın nereden kaynaklandığını bulmak için Wilcoxon Signed Rank testi yapılmıştır. Egzersiz sonunda (75. dk) gruplar arasında (kefir, maden suyu, su grubu) açil ghrelin değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Egzersiz sonundaki açil ghrelin değeri tüm gruplar arasında ( kefir-su grubu, kefir- maden suyu grubu, maden suyu ?su grubu) istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Sonuç olarak egzersiz sırasında tüketilen kefir, maden suyu ve suyun, egzersiz sonrası açil ghrelinin düzeyini azaltarak iştahı baskıladığı söylenebilir.