Ortaokulda fen bilimleri dersinde bağlam temelli öğrenme yaklaşımının etkililiği

Fen öğretiminde kullanılan yeni yaklaşımlar öğrenci merkezli bir anlayış benimseyerek daha kalıcı ve anlamlı öğrenmeyi destekler. Fen öğretiminde kullanılan yeni yaklaşımlardan biri de bağlam temelli öğrenmedir. Bağlam temelli öğrenme, günlük hayattan alınan örneklerin öğrenci seviyesine uygun olarak öğrenmeyi ve sınıf içi etkinlikleri gerçek dünyadaki problemlerle ilişkilendirerek konuların anlaşılmasını sağlayan öğretim yöntemidir. Öğrencilere günlük hayattan bağlamlar sunularak bilgiye ulaşmalarını gerektirecek bir öğrenme ortamı oluşturulur. Bu araştırmanın amacı 6. sınıf fen bilimleri dersinde bağlam temelli öğretimin etkililiğini araştırmaktır. "Ses ve Özellikleri" ünitesinde bağlam temeli öğretim yapılmış, bağlam temelli öğrenmenin akademik başarı, fen konularına yönelik ilgi ve fene yönelik kaygıya etkisi incelenmiştir. Çalışmada ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ağrı ili Patnos ilçesinde bulunan bir ortaokuldan seçilen iki şubedeki 6. sınıfta öğrenim gören 36 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubunda bulunan 20 öğrenciye araştırmacı tarafından REACT modeline göre hazırlanan bağlam temelli öğrenme etkinlikleri ile altı hafta etkinlik yapılırken, kontrol grubundaki 16 öğrenciye ise ders kitabındaki etkinliklerle öğretim yapılmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak Aksoy ve Özcan (2020) tarafından geliştirilen "Ses ve Özellikleri Ünitesi Başarı Testi", Şimşek ve Nuhoğlu (2013 tarafından geliştirilen "Fen Konularına Yönelik İlgi Ölçeği" ve Uluçınar Sağır (2014) tarafından geliştirilen "Fen Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmanın analizinde SPSS 22 istatistik paket programından yararlanılmıştır. Normal dağılım gösteren verilere parametrik testler uygulanmıştır. Araştırmada, bağlam temelli öğrenmenin; öğrencilerin akademik başarıları (t34=5,089; p=0,000) ve fene yönelik ilgilerinde (t34=2,901; p=0,006) olumlu etkisi olduğu fakat fen kaygısına (t34=-1,129; p>0,05) etkisi olmadığı bulunmuştur. Fen bilimleri hayatın içinden konuları içeren bir derstir. Öğrencilerin günlük hayatta karşılaştıkları örnekleri derste problemler olarak görmeleri dersin anlaşılırlığını ve derse duyulan ilgiyi artırmaktadır. Farklı ünite ve sınıf düzeylerinde farklı değişkenler için bağlam temelli öğrenmenin etkililiği araştırılabilir.