Sosyal bilgiler öğretiminde somut olmayan kültürel miras ögelerine ilişkin öğretmen görüşleri

Sosyal bilgiler öğretimi içerisinde somut olmayan kültürel miras ögeleri önemli bir yere sahiptir. Toplumun vazgeçilmez değerleri olan gelenek ve görenekleri, el sanatları, gösteri ürünleri, toplumsal ritüel ve uygulamaları gibi ögeleri yeni nesillere aktarmakla görevli olanlar içerisinde sosyal bilgiler öğretmenleri öncelikli role sahiptir. Bu sebeple öncelikle somut olmayan kültürel miras değerlerini sosyal bilgiler öğretmenlerinin içselleştirmeleri daha sonra öğrencilerine bilinçli bir şekilde aktarabilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, somut olmayan kültürel miras ögelerine yönelik sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma desenlerinden biri olan olgubilim kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu çerçevede katılımcılar Amasya ili merkezinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi devlet okullarında kadrolu sosyal bilgiler öğretmeni olarak çalışan, 10 yıl ve üzeri mesleki kıdeme sahip olan 6'sı bayan ve 6'sı erkek olmak üzere 12 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından somut olmayan kültürel miras ögelerinin sosyal bilgiler öğretim programı, sosyal bilgiler ders kitapları, sosyal bilgiler alanı ve sosyal bilgiler öğretmenlerindeki farkındalık durumlarını içeren temalar çerçevesinde açık uçlu sorulardan oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler Miles ve Huberman'ın güvenirlik hesaplama formülüyle hesaplanmıştır. Hesaplama sonucunda güvenirlik 0.84 olarak bulunmuştur. Verilerin analizi betimsel analiz yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü tarafından koruma altına alınan somut olmayan kültürel miras ögelerine yönelik farkındalık düzeylerinin yetersiz olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte sosyal bilgiler dersi öğretim programında ve ders kitaplarında somut olmayan kültürel miras ögelerine ilişkin içeriklerin yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları kapsamında somut olmayan kültürel mirasa ilişkin farkındalığı arttırmak için sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarındaki somut olmayan kültürel miras ögelerinin arttırılması önerilmiştir.