Tip 2 diyabeti olan kadınlarda web tabanlı eğitimin öz bakım yönetimine ve aile desteğine etkisinin incelenmesi

Bu çalışma, insülin kullanan Tip 2 diyabetli kadın bireylere verilen web tabanlı eğitimin öz bakım yönetimine ve aile desteğine olan etkisinin incelenmesi amacıyla yapılan müdahale kontrol çalışmasıdır. Çalışmanın evrenini Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye ve Endokrin Polikliniğine başvuran insülin kullanan Tip 2 diyabet tanısı olan kadınlar oluşturmuştur. Örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 33 müdahale grubu ve 33 kontrol grubu olmak üzere toplam 66 diyabetli kadın oluşturmuştur. Kontrol grubuna araştırmacı tarafından danışmanlık eğitimi verilmemiş, hastanede verilen rutin eğitimi almışlardır. Her iki gruba da ilk görüşmede Hasta Tanılama Formu, Metabolik Kontrol Değişkenleri Formu, DÖBÖ ve T2-DADÇÖ uygulanmıştır. Müdahale grubuna altı ay boyunca web tabanlı eğitim verilmiştir. Çalışmanın 3. ayında araştırmacı tarafından Metabolik Kontrol Değişkenleri Formu kaydedilmiştir. Müdahale grubu ve aile üyeleri ile yapılması planlanan yüz yüze grup görüşmesi pandemi nedeniyle iptal edilip 6. ayda mobil iletişim kullanılarak görüntülü grup görüşmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonunda Metabolik Kontrol Değişkenleri Formu, DÖBÖ ve T2-DADÇÖ uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, müdahale grubunda DÖBÖ puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). İnsülin enjeksiyonunu düzenli olarak uygulama, kan şekerini ölçme, egzersiz, ara öğün alımı ve diyete uyum değişkenlerinde anlamlı derecede olumlu yüzdelik artışlar olduğu belirlenmiştir. Açlık kan şekeri 3. ve 6.ay değerleri, 0. ay değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). T2-DADÇÖ toplam puanları ve aile çatışma alt boyutu istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Bu araştırma ile web tabanlı eğitimin diyabetli bireyle birlikte aile üyelerini de dahil ederek kullanımının yaygınlaştırılması ile öz bakım yönetimi ve metabolik kontrolde daha iyi sonuçlara ulaşılacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, hemşire, kadın, öz bakım, web tabanlı eğitim.