Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Ferda Şule Kaya
11 theses · İstanbul Beykent University
Sınıftaki öğrenci sayısının ilköğretim birinci kademe öğretmenlerinin stres ve kaygısı üzerine etkisinin K. Çekmece ilköğretim okulları örneğinde incelenmesi
Bu tez çalışmasının amacı, ilköğretim okullarında sınıftaki öğrenci sayısının birinci kademe sınıf öğretmenlerinin stresine ve kaygısına etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2007-2008 eğitim ? öğretim yılında İstanbul ili K. Çekmece ilçesi devlet okullarında çalışan ilköğretim birinci kademe öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise değişik okullardan 123 ilköğretim birinci kademe öğretmeni oluşturmaktadır. Öğretmenlerdeki durumluk ve sürekli kaygıyı belirlemek için Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri (State ? Trait Anixiety Inventery), öğretmenlerdeki stres durumu belirlemek amacıyla da İş Stresi Ölçeği araştırmacı tarafından çalışmaya katılan öğretmenlere okullarında uygulanmıştır.İlköğretim birinci kademe öğretmenlerinde, sınıftaki öğrenci sayısı değişkenine bağlı olarak durumluk, sürekli kaygı ve stresin farklılık gösterip göstermediğinin araştırılması için varyans analizi testi kullanılmıştır. Ölçeği oluşturan soruları ayrı ayrı incelemek amacıyla sınıftaki öğrenci sayısına göre farklılığın olup olmadığının belirlenmesi için ise kruskal vallis testi kullanılmıştır. Bunun yanında öğretmenlerin cinsiyetine, yaşına, hizmet sürelerine, kaçıncı sınıf okuttuğuna göre de varyans analizi, t- testi ve kruskal vallis testi kullanılmıştır.Araştırmanın bulgularına göre çalışma kapsamına alınan öğretmenlerin okuttukları sınıf sayılarının durumluk, sürekli kaygı ve stres üzerinde belirgin bir farklılık olmadığı görülmüştür. Ölçekteki soruların tek tek incelenmesi sonucunda bazı sorularda sınıf sayılarının etkisinin olduğu belirlenmiştir.Ölçeği oluşturan soruların tek tek incelenmesi sonucu bazı sorularda öğretmenlerin yaşına, cinsiyetine, hizmet sürelerine, kaçıncı sınıf okuttuklarına göre de bazı farklılıklar vardır.Anahtar Kelimeler: Stres, Kaygı, Sınıf Sayısı, Öğretmen Stresi
İlköğretim okulları ı. kademe 4. ve 5. sınıf öğretmenlerinin öğrencileriyle karşılaştıkları iletişim sorunları
Bu Tez Çalışmasında; İlköğretim okulları I. kademe 4. ve 5. sınıf öğretmenlerinin öğrencileriyle karşılaştıkları iletişim sorunları ele alınmaktadır. Buna göre, öğretmen ile öğrenci arasındaki iletişim sorunlarına neden olan etkenlerin belirlenmesi gerekmektedir. Öğretmen ve öğrenci arasındaki iletişimde sorun olan etkenlerin belirlenmesi ve giderilmesi ile öğretmen özellikle sınıf içinde öğrencileriyle etkili bir iletişim kurabilmektedir. Öğretmen ve öğrenci arasındaki iletişim sorunlarının giderilmesi ile öğretmenlerin sınıf içinde öğrencileriyle arasındaki iletişimin de etkili olması sağlanmaktadır. Öğretmelerin sınıfta öğrencileriyle kurabildiği etkili iletişim sayesinde sınıfın içindeki öğrenme ortamları da olumlu yönde olmaktadır. Böylece öğretmen ile öğrenci arasında sınıfta kurulan etkili iletişim sayesinde öğrencilerin derslerindeki başarıları da artabilmektedir. Bu çalışmada öğretmen ile öğrenci arasındaki iletişim sorunlarının belirlenmesi için tek yönlü varyans analizine başvurulmaktadır. Böylece çalışmanın sonucunda öğretmen ile öğrenci arasındaki iletişim sorunlarının nedenleri açıklanmaktadır.
İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin çoklu zekâ alanları ile akademik başarılarının karşılaştırılması
Bu araştırmada, ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin çoklu zekâ alanları ile akademik başarıları arasındaki ilişki araştırılmıştır.Araştırma, 2006 ? 2007 Eğitim ? Öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesindeki üç farklı sosyoekonomik seviyedeki ilköğretim okulunun 4. ve 5. sınıflarında öğrenim gören toplam 270 öğrenci ve 16 öğretmen üzerinde yapılmıştır.Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrenci ve öğretmen tanıma formları ayrıca öğrencilerin çoklu zekâ alanlarını belirlemek amacıyla Sue Teele tarafından geliştirilen TIMI (Teele Inventory of Multiple Intelligences) testi ile Ahmet Saban tarafından geliştirilen Öğrencilere Yönelik Çoklu Zekâ Alanları Gözlem Formu kullanılmıştır. Bu testlerin sonuçlarından elde edilen bulgular, öğrencilerin yılsonu karne notlarının aritmetik ortalamalarıyla karşılaştırılarak yorumlanmıştır.Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Packet for The Social Sciences) 13.0 paket programında analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda; öğrencilerin, öğretmenler tarafından doldurulan Öğrencilere Yönelik Çoklu Zekâ Alanları Gözlem Formu'na göre sahip oldukları zekâ alanları ile öğrenciler tarafından cevaplandırılan TIMI testine göre sahip oldukları zekâ alanları farklılık göstermiştir. Çoklu Zekâ Alanları Gözlem Formu'na göre; tüm öğrencilerin çoklu zekâ alanları ile akademik başarıları arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunduğu, tüm öğrencilerin çoklu zekâ alanlarındaki puanları arttıkça akademik başarılarının da arttığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra TIMI Testi'ne göre ise; tüm öğrencilerin zekâ alanları ile akademik başarıları arasında anlamlı ilişki bulunmadığı sonucu ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Zekâ, Çoklu Zekâ Kuramı, Akademik Başarı.
İlköğretim ikinci kademede disiplin sorunlarının farklı branş derslerinde görülme sıklığı ve baş etme yolları ile ilgili öğretmen ve öğrenci görüşleri
Bu araştırmada; İlköğretim 2. Kademede Matematik, Sosyal Bilgiler, Fen Bilgisi ve Türkçe branşlarında disiplin sorunlarının hangi durumlarda ve ne sıklıkta meydana geldiğini ve baş etme yollarının neler olduğu birbiriyle karşılaştırılarak belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır.Araştırma anketleri İstanbul İli Bakırköy ilçesine bağlı, hepsi devlet okulu olmak üzere 20 İlköğretim okulundaki 160 öğretmen ve 240 öğrenci denek üzerinde uygulanmıştır. Okullar tesadüfi örneklem yoluyla seçilmiştir.Biri öğretmenlere, biri öğrencilere olmak üzere iki anket uygulanmıştır. Öğretmen anket formu dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler; ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümde bağımlı sorular yer almaktadır. Öğrenci anketi ise üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler, ikinci ve üçüncü bölümde bağımlı sorular yer almaktadır.Bu araştırma altı bölümden oluşmaktadır. Bunlar; giriş, ilgili yayınlar, yöntem, bulgular, sonuçlar ve önerilerdir.Yapılan değerlendirmeler sonucunda; Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri alanlarında disiplin sorunlarının görülme sıklığı ve baş etme yolları açısından belirgin farklılıklar görülmemiştir.Araştırmanın bazı önemli sonuçları şunlardır: özellikle sosyal bilimlerde fen bilimlerine oranla belirin bir fark olmamakla birlikte biraz daha fazla problem yaşanmaktadır. Öğrenciler genelde derslerde sıkıldıkları için uygunsuz davranışlarda bulunmaktadırlar. Özellikle disiplin sorunlarının kaynakları konusunda öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında farklılık çıkmıştır.Araştırmanın bazı önerileri şunlardır; öğretmenler dersi planlı, programlı ve ilgi çekici hale getirerek işlemeli; öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarından yola çıkarak öğretim sürecini düzenlemelidirler. Branş öğretmenleri diğer branşlarla özellikle öğrenciler konusunda sürekli iletişim halinde bulunmalıdırlar. Öğrencilerin demokratik bir ortamda kendilerini rahatça ifade etmeleri sağlanmalı; demokratik disiplin yöntemleri uygulanmalıdır.Anahtar Kelimeler: Disiplin, sınıf yönetimi, öğrenci, ceza, davranış
İstanbul ili ilköğretim okulu müdürlerinin yönetim biçimleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki
Bu tez çalışmasında; ilköğretim okullarında görev yapan okul müdürlerinin uyguladıkları yönetim biçimleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir.Araştırmanın birinci bölümünde yönetim, eğitim yönetimi, yönetim biçimleri kavramıyla ilgili kuramsal çerçeve oluşturulmuş olup bu kavramlardan yola çıkılarak yönetsel davranış kuramları ve yönetim biçimlerinin niteliği ele alınmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde kişilik ve kişilik kuramları üzerinde durularak kişiliğin tespitinde günümüze kadar gelişen kuramsal çerçeve oluşturulmuştur.Araştırma tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada 45 okul müdürüne, Yönetim Biçimleri ve 16 PF Kişilik Envanteri olmak üzere iki anket uygulanmıştır. Yönetim Biçimleri Anketinde kişisel bilgileri sorgulayan sorular da yer almaktadır. Toplanan verilerin çözümünde frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), t-testi ve korelasyon teknikleri kullanılmıştır.Yapılan değerlendirmeler sonucunda; okul müdürlerinin uyguladıkları yönetim biçimleri görülme sıklığı sırasıyla destekçi, koruyucu, birlikçi, yetkeci ve başıboş yönetim biçimidir. Yönetim biçimleriyle demografik özellikler açısından belirgin bir farklılık görülmemiştir. Okul yöneticilerinin gerginlik, baskınlık, sosyal girişkenlik, mükemmelliyetçilik, duyarlılık ve kendini sorgulama kişilik özelliklerinde yoğunlaştıkları görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Yönetim, Yönetim Biçimi, Okul Yöneticisi, Kişilik, Kişiliği Oluşturan Faktörler
Yapılandırmacı yaklaşıma göre tasarlanmış sosyal bilgiler sınıfına ilişkin öğrenci görüşlerinin incelenmesi
Araştırmanın amacı; tasarlanan sosyal bilgiler sınıfı hakkında öğrenci görüşlerinin belirlenmesi olarak ifade edilebilir. Araştırma kapsamında tasarlanan sosyal bilgiler sınıfının, öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik akademik başarıları ve sosyal bilgiler dersine karşı bakış açılarını, öğrencilerin düşüncelerinden hareketle saptamaktır.Tezin birinci bölümünde yapılandırmacı sosyal bilgiler öğretimi üzerinde durularak genel bir değerlendirme yapılmıştır. Yapılandırmacı sosyal bilgiler öğretiminin olmazsa olmazları arasında olan materyal kullanımı üzerinde durulmuştur. Ayrıca tezde öğretmen/branş dersliği uygulaması, klasik sistem ile derslik sisteminin karşılaştırılması ve branş dersliklerinin düzenlenmesinde dikkat edilmesi gereken hususlar üzerinde durulmuştur.Araştırmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır, araştırmanın deseni eylem araştırması olarak ifade edilebilir, araştırmanın örneklemini; İstanbul Sefaköy ilçesindeki İnönü İlköğretim Okulunda öğrenim gören 18 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgular kodlanarak araştırmanın temaları belirlenmiştir.
Atılganlık düzeyleri farklı ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinde stres yaratan yönetici davranışları ve öğrencilerin başaçıkma davranışlarının belirlenmesi
Bu araştırma, ilköğretim okullarında görev yapan yöneticilerin, öğrencilerde stres yaratan davranışlarına ve öğrencilerin bu stres karşısında baş vurdukları başaçıkma davranışlarına yönelik öğrenci görüşleri ile atılganlıkları arasındaki ilişkiyi incelemektedir.Araştırmaya İstanbul ili Esenyurt ilçesinde bulunan 12 İlköğretim okulunda öğrenim gören 448 8. sınıf öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin doldurmuş oldukları anketlerin geçerli 436 tanesi değerlendirmeye alınmıştır.Anketler aracılığıyla toplanan verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 programından yararlanılmıştır. Çözümlemelerde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistiklerle birlikte t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson-Momentler çarpımı ve LSD testi gibi anlamlandırıcı istatistiksel teknikler kullanılmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, ölçekteki tüm yönetici davranışlarının öğrencilerde stres yarattığı, öğrencilerin atılganlıkları arttıkça stresle başaçıkma davranışlarını gösterme sıklıklarının azaldığı yönündedir.
İlköğretim okulları yöneticilerinin yönetim tarzlarına ilişkin tutumları ile sınıf öğretmenlerinin kuruma bağlılıkları arasındaki ilişki (Bağcılar örneği)
Bu tez çalışmasında; ilköğretim okulları yöneticilerinin yönetim tarzlarına ilişkin tutumları ile sınıf öğretmenlerinin kuruma bağlılıkları arasındaki ilişki ele alınmaktadır.Araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin kuruma bağlılık düzeylerinin, hangi yönetim biçiminde daha yüksek, hangisinde daha düşük olduğunu belirlemek ve sınıf öğretmenlerinin yaş, kıdem, eğitim düzeyi gibi demografik özelliklerinin alt grupları arasında, kuruma bağlılıkları açısından fark olup olmadığını ortaya çıkarmaktır.Araştırmanın birinci bölümünde öncelikle iletişim ve öğeleri tanımlanmıştır. Daha sonra örgüsel iletişim ve iletişimin örgüt ve yönetimdeki yeri irdelenmiştir. Birinci bölümün sonunda ise okul yöneticisinin görev, rol ve sorumlulukları, davranış biçimleri ve iletişimcilik yönü incelenmiştir. İkinci bölümde yönetim biçimleri ve kurumsal bağlılık kavramları irdelenmiş, kurumsal bağlılığın özellikleri, öğretmenlerde kurumsal bağlılığı oluşturan etmenler üzerinde durulmuş ve farklı yönetim anlayışları kuruma bağlılık üzerindeki etkileri açısından karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölüm ise uygulama bölümüdür.Araştırma sonunda; okul yöneticilerinin yönetim tarzları ile sınıf öğretmenlerinin kuruma bağlılıkları arasında anlamlı ama çok güçlü bir ilişkinin olmadığı, demografik özelliklerden cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyinin kuruma bağlılığı etkilemediği sonucuna varılmıştır. Ancak yönetim tarzları, kuruma bağlılığa etkileri açısından karşılaştırıldığında; demokratik ve danışmacı yönetim anlayışında kuruma bağlılık düzeyinin daha fazla olduğu görülmüştür.Anahtar Sözcükler: Okul yöneticiliği, sınıf öğretmeni, kuruma bağlılık, iletişim.
Roman öğrencilerin eğitime erişimleri (Fatih İlçesi Örneği)
Bu tez çalışmasında, ilköğretimde öğrenim gören Roman öğrencilerin eğitime erişimleri, onlara eğitim veren öğretmenlerin görüşlerinden hareket edilerek incelenmiştir. Öğretmenlerin, aynı okulda eğitim gören Roman olmayan öğrencilerle ilgili görüşleri de alınarak karşılaştırma yapılmıştır. Araştırmanın deney grubunu Roman öğrenciler, kontrol grubunu ise aynı okulda eğitim gören Roman olmayan öğrenciler oluşturmaktadır.Araştırma da derinlemesine niteliksel görüşme tekniği uygulanmıştır ve içerik analizi yapılmıştır.Yapılan değerlendirmeler sonucunda; Roman öğrencilerin; sosyal faaliyetlere katılım, iletişim becerileri ve kendini tanıma konuları en olumlu oldukları özelliklerdir. Çözüm odaklı olma, çevreye duyarlılık ve verimli ders çalışma konuları ise en olumsuz oldukları özelliklerdir.Roman olmayan öğrencilerin; okul kültürü, takım çalışması, verimli ders çalışma konuları en olumlu özellikler iken sosyal faaliyetlere katılım, çevreye duyarlılık ve iletişim becerileri konuları en olumsuz oldukları özellikleri oluşturmaktadır.Roman öğrencilerin en olumlu olduğu özellikler, Roman olmayan öğrencilerin en olumsuz oldukları özellikleri oluşturmakta iken. Her iki grup için de çevreye duyarlılık özelliği olumsuz olarak benzerlik göstermektedir.Anahtar kelimeler: Eğitim, eğitim hakkı, etnisite, Romanlar.
İlköğretim kurumlarında çalışan kadın öğretmenlerin yönetici olmalarını etkileyen faktörlerin araştırılmasına ilişkin bir uygulama: Bağcılar örneği
Bu araştırma, ilköğretim okullarında çalışan kadın öğretmenlerin yönetici olmaları önünde engel olan etkenlerin belirlenmesine yöneliktir ve alan araştırması kullanılmıştır.Söz konusu alan araştırmada veriler, Lokman Usluer (2000)'in geliştirdiği ?Kadın Öğretmenlerin Yönetim Kadrolarına Atanmasını Engelleyen Etmenler? ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ölçek; kişisel bilgiler ve ilgili anket soruları olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır.Araştırmanın evrenini İstanbul'un Bağcılar ilçesinde görev yapan 200 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma yansız olarak seçilen örneklem üzerinde, rastgele seçimle yapılmıştır.Verilerin analizinde t- testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Araştırmada kadın ve erkek öğretmenlerin ataerkil değerler doğrultusunda, toplumsal cinsiyet rollerini benimsedikleri, buna bağlı olarak yönetim kadrolarında kadın öğretmenlerin fazla yer alamadıkları belirlenmiştir. Araştırmada erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere oranla ?cinsiyetçi kalıp yargıları daha fazla benimsedikleri bulgusu ortaya çıkmıştır.Gerek kadın gerekse erkek öğretmenlerin büyük çoğunluğu, kadın öğretmenlerin yönetim kadrolarında yer almamalarını, kadınlarda ev ve çocuklara yeterli zaman ayıramama endişesinin hakim olmasına, yönetici maaşlarının, öğretmen maaşlarından çok faklı olmamasına, kadınların bu konudaki isteksizliklerine ve cinsiyetçi rollerle küçük yaşlarda itibaren kuşatılmış, buna göre eğitim almış kadınların kendilerine güven duymamalarına bağlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Kadın öğretmenler, yöneticilik, ataerkil yapı, toplumsal cinsiyet, şeffaf tavanlar
Herzberg'in çift faktör kuramı açısından ilköğretim I. kademe öğretmenlerinin motivasyon düzeylerinin değerlendirilmesi
Bu çalışma dışsal motivasyon faktörlerinin, çalışan motivasyonu üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Teori olarak Herzberg'in Çift Faktör Kuramı ele alınmış ve çalışan olarak öğretmenler üzerinde uygulanmıştır. Öğretmenlerin anakarada (Güngören) ve adada (Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada) çalışma dış faktör olgusunun, motivasyon düzeyi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. İçsel ve dışsal motivasyon faktörleri olmak üzere iki temel başlık altında toplanan motivasyon faktörleri hakkında elde edilen veriler gösteriyor ki, öğretmenler her iki motivasyon faktörüyle de motive olmaktadır. Öğretmenlerin en çok önem verdikleri motivasyon faktörü, içsel motivasyon faktörlerinde bulunan işteki yeterlilik, başarı, tanınma ve takdir alt boyutuna ait olan öğretmenlik mesleğinin anlamlı ve değerli olması, en az memnun oldukları motivasyon faktörü ise dışsal motivasyon faktörlerinde bulunan çalışma koşulları alt boyutuna ait ekonomik motivasyon araçlarına yönelik olmuştur. Öğretmenlerin memnuniyet düzeylerinin ekonomik araçlarda en düşük olmasının sebebi olarak ücret, prim ve ödüllerin az olması tespit edilmiştir.Sonuç olarak araştırma içsel motivasyon faktörlerinin, çalışan motivasyonunda birinci derecede etkili olduğunu göstererek Herzberg'in Çift Faktör Kuramını doğrulamıştır. Ancak, Herzberg'in kuramından farklı olarak bu çalışmada dışsal motivasyon faktörlerinin kuramda belirtildiği gibi önemsiz ve nötr olmadığı, dışsal motivasyon faktörlerinin de içsel motivasyon faktörlerine yakın bir derecede öneme sahip olduğu gözlenmiştir.