Theses supervised by Doç. Dr. Mehmet Akif Helvacı
25 theses · Uşak University
Okul yöneticilerinin değişimi yönetme yeterlilikleri ile öğretmenlerde görülen değişim sinizmi arasındaki ilişki
Bu araştırmanın temel amacı; okullarda okul yöneticilerinin değişimi yönetme yeterlikleri ile öğretmenlerde görülen değişim sinizmi düzeyleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Ayrıca öğretmenlerin tanımlayıcı özelliklerine göre değişim sinizmi düzeylerinde farklılaşma olup olmadığını incelemektir. Amaç doğrultusunda kişisel bilgi formu, okullarda değişim sinizmi ölçeği, okul yöneticilerinin değişimi yönetme yeterliklerini değerlendirme anketinden oluşan veri toplama aracı, Afyonkarahisar il merkezinde ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 534 öğretmene uygulanmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 17.0 istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin düşük düzeyde örgütsel değişim sinizmi algılarına sahip oldukları, orta düzeyde yöneticilerin değişimi yönetme yeterliğine sahip oldukları saptanmıştır. Okul yöneticilerinin değişimi yönetme yeterlik düzeyleri ile öğretmenlerin değişim sinizm algıları arasında istatistiksel açıdan negatif yönlü anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Buna göre; okul yöneticilerinin değişimi yönetme yeterlilikleri arttıkça öğretmenlerin değişim sinizmi algıları azalmaktadır. Öğretmenlerin tanımlayıcı özeliklerinden, aynı okulda çalışma sürelerine değişim sinizm algılarının duyuşsal boyutta farklılık gösterdiği, diğer tanımlayıcı özellikler olan; yaş, cinsiyet, kıdem, branş, çalışılan okul türüne göre örgütsel değişim sinizm algılarında farklılık olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Değişim, Değişim Yönetimi, Değişim Sinizmi, Örgütsel Sinizm, Örgütsel Değişim Sinizmi
Okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı, Kütahya ili merkez ve ilçelerindeki resmi devlet okulu olan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini, kolay ulaşılabilir örnekleme tekniğiyle seçilen Kütahya ili merkez ve ilçelerinde 2018-2019 Eğitim-Öğretim döneminde görev yapan 395 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, okul yöneticilerinin girişimci liderlik özelliklerini belirlemek amacıyla Köybaşı (2016) tarafından geliştirilen, 5'li likert tipi, 15 maddelik ve tek boyutlu olan "Yönetici Girişimci Liderlik Ölçeği (YGLÖ)" ve örgüt kültürü düzeyini belirlemek amacıyla Terzi (2005) tarafından geliştirilen 5'li likert tipi, 29 maddelik dört boyutlu "Okul Kültürü Ölçeği (OKÖ)" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 18.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımı, Bağımsız örneklemler t-testi, Tek yönlü ANOVA, Tukey-HSD testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları, örgüt kültürünün %43,5'ini anlamlı bir şekilde açıklayabilmektedir. Bununla birlikte okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve yüksek düzeye yakın bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara göre, okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları arttıkça, örgüt kültürü düzeyi de artmakta olduğu görülmüştür. Ayrıca okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışlarına ilişkin öğretmen görüşleri, öğretmenlerin cinsiyeti, kıdem yılı ve çalıştığı okuldaki hizmet yılı bağımsız değişkenlerine göre farklılaşmamakta; çalıştığı okulun ilkokul, ortaokul ve lise türü oluşuna göre ve öğretmenlerin sınıf öğretmeni veya branş öğretmeni olma durumlarına göre istatistiksel olarak farklılaştığı görülmüştür. Bununla birlikte örgüt kültürü düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri, cinsiyet ve çalıştığı okuldaki hizmet yılına göre farklılaşmadığı; kıdem yılı, okul türü ve sınıf öğretmeni veya branş öğretmeni olma durumlarına göre genel ve alt boyutlarda kısmen farklılaştığı görülmüştür.
Okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı, Kütahya ili merkez ve ilçelerindeki resmi devlet okulu olan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini, kolay ulaşılabilir örnekleme tekniğiyle seçilen Kütahya ili merkez ve ilçelerinde 2018-2019 Eğitim-Öğretim döneminde görev yapan 395 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, okul yöneticilerinin girişimci liderlik özelliklerini belirlemek amacıyla Köybaşı (2016) tarafından geliştirilen, 5'li likert tipi, 15 maddelik ve tek boyutlu olan "Yönetici Girişimci Liderlik Ölçeği (YGLÖ)" ve örgüt kültürü düzeyini belirlemek amacıyla Terzi (2005) tarafından geliştirilen 5'li likert tipi, 29 maddelik dört boyutlu "Okul Kültürü Ölçeği (OKÖ)" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 18.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımı, Bağımsız örneklemler t-testi, Tek yönlü ANOVA, Tukey-HSD testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları, örgüt kültürünün %43,5'ini anlamlı bir şekilde açıklayabilmektedir. Bununla birlikte okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları ile örgüt kültürü arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif ve yüksek düzeye yakın bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara göre, okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışları arttıkça, örgüt kültürü düzeyi de artmakta olduğu görülmüştür. Ayrıca okul yöneticilerinin girişimci liderlik davranışlarına ilişkin öğretmen görüşleri, öğretmenlerin cinsiyeti, kıdem yılı ve çalıştığı okuldaki hizmet yılı bağımsız değişkenlerine göre farklılaşmamakta; çalıştığı okulun ilkokul, ortaokul ve lise türü oluşuna göre ve öğretmenlerin sınıf öğretmeni veya branş öğretmeni olma durumlarına göre istatistiksel olarak farklılaştığı görülmüştür. Bununla birlikte örgüt kültürü düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri, cinsiyet ve çalıştığı okuldaki hizmet yılına göre farklılaşmadığı; kıdem yılı, okul türü ve sınıf öğretmeni veya branş öğretmeni olma durumlarına göre genel ve alt boyutlarda kısmen farklılaştığı görülmüştür.
Okul yöneticilerinin değişim sürecinde öğretmenlerin duygularını yönetme yeterlilikleri
Bu araştırmanın amacı, Manisa il sınırları içerisindeki kamu ilkokul, ortaokul ve liselerinde görev yapan okul yöneticilerinin, değişim sürecindeki duyguları yönetme yeterliliklerini öğretmen görüşleri alınarak belirlemektir. Aynı zamanda okul yöneticilerinin değişim sürecinde duygu yönetme yeterliliklerinin; öğretmenlerin cinsiyet, okul türü, kıdem, öğrenim durumu, okulda çalışma süresi ve alan türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği saptanmak istenmiştir. Araştırmanın evrenini Manisa ilinde Milli Eğitime bağlı kamu ilkokul, ortaokul ve liselerinde görev yapan tüm öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmaya, Manisa'nın tüm ilçelerini kapsayacak şekilde 388 öğretmen dahil olmuştur. Örnekleme giren katılımcılara okul yöneticilerinin değişim sürecinde öğretmenlerin duygularını yönetebilme yeterliliklerini ölçmeye yönelik gerekli verileri toplamak amacıyla, araştırmacılar tarafında geliştirilen 'değişim sürecinde duyguları yönetebilme ölçeği' uygulanmıştır. Ölçek 'değişime hazırlık', 'değişimin gerçekleşmesi' ve 'değişimin kurumsallaşması' diye adlandırılan üç alt boyuta sahip olup, 5'li Likert türünden toplam 21 maddeden oluşmaktadır. Toplanan verilerin çözümlenmesi SPSS programıyla yapılmıştır. Analizlerde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü Anova testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre okul yöneticilerinin değişim sürecinde duygu yönetme yeterlikleri 'değişime hazırlık' , 'değişimin gerçekleşmesi' ve 'değişimin kurumsallaşması' süreçlerinde 'orta' düzeyde olduğu görülmüştür. Katılımcıların okul yöneticilerinin duygu yönetme yeterliklerine ilişkin görüşleri, cinsiyet, okul türü, öğrenim durumu ve alana göre anlamı bir farklılık göstermediği; kıdem ve okulda çalışma süresi bakımından anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Okul yöneticilerinin değişim sürecinde öğretmenlerin duygularını yönetme yeterlilikleri
Bu araştırmanın amacı, Manisa il sınırları içerisindeki kamu ilkokul, ortaokul ve liselerinde görev yapan okul yöneticilerinin, değişim sürecindeki duyguları yönetme yeterliliklerini öğretmen görüşleri alınarak belirlemektir. Aynı zamanda okul yöneticilerinin değişim sürecinde duygu yönetme yeterliliklerinin; öğretmenlerin cinsiyet, okul türü, kıdem, öğrenim durumu, okulda çalışma süresi ve alan türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği saptanmak istenmiştir. Araştırmanın evrenini Manisa ilinde Milli Eğitime bağlı kamu ilkokul, ortaokul ve liselerinde görev yapan tüm öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmaya, Manisa'nın tüm ilçelerini kapsayacak şekilde 388 öğretmen dahil olmuştur. Örnekleme giren katılımcılara okul yöneticilerinin değişim sürecinde öğretmenlerin duygularını yönetebilme yeterliliklerini ölçmeye yönelik gerekli verileri toplamak amacıyla, araştırmacılar tarafında geliştirilen 'değişim sürecinde duyguları yönetebilme ölçeği' uygulanmıştır. Ölçek 'değişime hazırlık', 'değişimin gerçekleşmesi' ve 'değişimin kurumsallaşması' diye adlandırılan üç alt boyuta sahip olup, 5'li Likert türünden toplam 21 maddeden oluşmaktadır. Toplanan verilerin çözümlenmesi SPSS programıyla yapılmıştır. Analizlerde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü Anova testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre okul yöneticilerinin değişim sürecinde duygu yönetme yeterlikleri 'değişime hazırlık' , 'değişimin gerçekleşmesi' ve 'değişimin kurumsallaşması' süreçlerinde 'orta' düzeyde olduğu görülmüştür. Katılımcıların okul yöneticilerinin duygu yönetme yeterliklerine ilişkin görüşleri, cinsiyet, okul türü, öğrenim durumu ve alana göre anlamı bir farklılık göstermediği; kıdem ve okulda çalışma süresi bakımından anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Öğretmenlerde örgütsel değişim sinizmi ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı Denizli ili merkezinde (Merkezefendi ve Pamukkale ilçeleri) bulunan temel eğitim düzeyindeki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeyleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeyleri ile örgütsel bağlılık düzeylerinin cinsiyet, kıdem, alan, öğrenim durumu ve bulunduğu okuldaki çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırmada Denizli ili merkezdeki (Merkezefendi ve Pamukkale ilçeleri) temel eğitim düzeyindeki ilkokul ve ortaokullarda çalışan toplam 352 öğretmen yer almıştır. Öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeylerini belirlemek amacıyla Helvacı ve Çavdar (2017) tarafından geliştirilen "Örgütsel Değişim Sinizmi Ölçeği" ve örgütsel bağlılık düzeyini belirlemek amacıyla ise Balay (2000) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS v18.0 istatistik programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi seviyeleri genel olarak düşük ve örgütsel bağlılık düzeyleri yüksek bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi seviyeleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında düşük düzeyde, negatif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır.
Öğretmenlerde örgütsel değişim sinizmi ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı Denizli ili merkezinde (Merkezefendi ve Pamukkale ilçeleri) bulunan temel eğitim düzeyindeki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeyleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeyleri ile örgütsel bağlılık düzeylerinin cinsiyet, kıdem, alan, öğrenim durumu ve bulunduğu okuldaki çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırmada Denizli ili merkezdeki (Merkezefendi ve Pamukkale ilçeleri) temel eğitim düzeyindeki ilkokul ve ortaokullarda çalışan toplam 352 öğretmen yer almıştır. Öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeylerini belirlemek amacıyla Helvacı ve Çavdar (2017) tarafından geliştirilen "Örgütsel Değişim Sinizmi Ölçeği" ve örgütsel bağlılık düzeyini belirlemek amacıyla ise Balay (2000) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS v18.0 istatistik programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi seviyeleri genel olarak düşük ve örgütsel bağlılık düzeyleri yüksek bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi seviyeleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında düşük düzeyde, negatif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır.
Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri
Bu araştırmanın amacı, Mardin ili Midyat İlçesinde bulunan temel eğitim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemektir. Araştırma ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyinin ne ölçüde olduğunun belirlenmesine çalışılmıştır. Bu araştırmada, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Mardin il sınırları içerisindeki Midyat ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 144 temel eğitim okulunda 2017–2018 eğitim öğretim yılında görev yapan 1623 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan katılımcılara, Balay (2000) tarafından geliştirilen "örgütsel bağlılık ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenmesi sağlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyine ilişkin görüşlerinin ortalaması "Pek çok" seviyesindedir. Örgütsel bağlılık düzeyine ilişkin kadın ve erkek öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Örgütsel bağlılığın, "uyum" alt boyutunda bayanlar lehine anlamlı fark bulunurken, "özdeşleşme" ve "içselleştirme" alt boyutlarına ilişkin öğretmen görüşleri arasında cinsiyet bakımından anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları ile ilgili görüşlerinin öğrenim durumu değişkenine göre "uyum" ve "içselleştirme" alt boyutlarında farklılık görülmezken "özdeşleşme" alt boyutunda ve örgütsel "bağlılık" ölçeğinin tamamında anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bu farklılığın yüksekokul mezunları lehine olduğu tespit edilmiştir. Okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre ÖBÖ' nün tamamında ve tüm alt boyutlarında anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık ölçeğinin "uyum", "özdeşleşme", "içselleştirme" alt boyutları ile tümü bağlamındaki görüşlerinin okul müdürüyle mesleki ilişki düzeyi bakımından anlamlı bir fark gösterdiğini ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin ÖBÖ' nün "uyum", "özdeşleşme", "içselleştirme", alt boyutları ile tümü bağlamındaki görüşlerinin okul müdürüyle arkadaşlık ilişki düzeyi bakımından anlamlı bir fark gösterdiği belirlenmiştir.
Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri
Bu araştırmanın amacı, Mardin ili Midyat İlçesinde bulunan temel eğitim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemektir. Araştırma ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyinin ne ölçüde olduğunun belirlenmesine çalışılmıştır. Bu araştırmada, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Mardin il sınırları içerisindeki Midyat ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 144 temel eğitim okulunda 2017–2018 eğitim öğretim yılında görev yapan 1623 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan katılımcılara, Balay (2000) tarafından geliştirilen "örgütsel bağlılık ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programında çözümlenmesi sağlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyine ilişkin görüşlerinin ortalaması "Pek çok" seviyesindedir. Örgütsel bağlılık düzeyine ilişkin kadın ve erkek öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Örgütsel bağlılığın, "uyum" alt boyutunda bayanlar lehine anlamlı fark bulunurken, "özdeşleşme" ve "içselleştirme" alt boyutlarına ilişkin öğretmen görüşleri arasında cinsiyet bakımından anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları ile ilgili görüşlerinin öğrenim durumu değişkenine göre "uyum" ve "içselleştirme" alt boyutlarında farklılık görülmezken "özdeşleşme" alt boyutunda ve örgütsel "bağlılık" ölçeğinin tamamında anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bu farklılığın yüksekokul mezunları lehine olduğu tespit edilmiştir. Okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre ÖBÖ' nün tamamında ve tüm alt boyutlarında anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık ölçeğinin "uyum", "özdeşleşme", "içselleştirme" alt boyutları ile tümü bağlamındaki görüşlerinin okul müdürüyle mesleki ilişki düzeyi bakımından anlamlı bir fark gösterdiğini ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin ÖBÖ' nün "uyum", "özdeşleşme", "içselleştirme", alt boyutları ile tümü bağlamındaki görüşlerinin okul müdürüyle arkadaşlık ilişki düzeyi bakımından anlamlı bir fark gösterdiği belirlenmiştir.
Okullar arası kalite farkının nedenlerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Bu araştırma öğretmen ve yönetici görüşlerine göre okullar arası kalite farkının nedenlerini saptamayı amaçlamaktadır. Araştırma tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2016 – 2017 Eğitim-Öğretim yılında Manisa ilinin Demirci, Gördes, Selendi, Köprübaşı ilçelerinde bulunan resmi ilköğretim ve orta öğretim kurumlarında görev yapan 1158 öğretmen ve 212 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 336 öğretmen ve 43 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Örnekleme alınacak katılımcıların belirlenmesi aşamasında tabakalı rastgele örnekleme yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada veriler "Okullar Arası Kalite Farkının Nedenlerine İlişkin Okul Yöneticileri ve Öğretmenlerin Görüşleri Anketi'' ile toplanmıştır. Anketlerden elde edilen toplam puanların çeşitli değişkenler bağlamında analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA testi, anlamlı farkın bulunması durumunda gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla Tukey HSD analizi yürütülmüştür. Elde edilen bulgular tablo halinde sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; katılımcıların, okullar arası kalite farklılıklarına ilişkin en çok katıldıkları etkenlerin, sosyo – ekonomik düzeyi düşük ailelerin, çocuklarının eğitimi hususunda göstermeleri gereken ilgiyi göstermemesi; dezavantajlı okullarda yer alan öğretmenlerin bu okullarda çok fazla görev yapmaması; ülke genelinde fiziksel ve teknolojik imkan açısından okullar arasında farklılıkların olması; ülke genelinde sosyo – ekonomik seviye açısından belirgin farklılıkların olması; okullar arasında, derslik başına düşen öğrenci sayısı bakımından belirgin farklılıkların olması; her okulda öğrencilerin bilgi kaynaklarına ( kütüphane, internet vb) ulaşma noktasında eşit imkânlara sahip olmaması; çevresel ve coğrafik faktörler nedeniyle, öğretmenlerde oluşan tükenmişliklerin giderilememesi; öğrencilerin ülke genelinde bilişsel ve duyuşsal hazır bulunuşlukları arasında belirgin farklılıkların bulunması; okullar arasında sosyo-kültürel çevre özelliklerinin çok farklı olması ve ülke genelinde okullar arasında örgüt kültürü (öğrenmeye uygun olumlu bir atmosfer) bakımından belirgin farklılıkların bulunması olduğu görülmektedir. Katılımcıların okullar arası kalite farklılıklarına ilişkin görüşlerinin cinsiyet bakımından belirlenmesinde hemen hemen tamamına yakın maddelerde kadınların lehine anlamlı bir fark gösterdiği görülmektedir. Katılımcıların okullar arası kalite farklılıklarına ilişkin görüşlerinin branş bakımından anlamlı bir farklılık göstermediği; öğrenim (ön lisans-lisans) durumu bakımından sadece iki maddede farklılık olduğu görülmektedir. Kıdem değişkeni bakımından ise dokuz maddede anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmektedir. Okulda çalışma süresi değişkeni bakımından sadece iki maddede anlamlı farklılık olduğu görülürken, görev (okul yöneticisi – öğretmen) değişkeni bakımından anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Örgüt, Okul, Kalite, Eğitim Örgütlerinde Kalite, Okullarda KalitekFarklılıkları.
Okullar arası kalite farkının nedenlerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Bu araştırma öğretmen ve yönetici görüşlerine göre okullar arası kalite farkının nedenlerini saptamayı amaçlamaktadır. Araştırma tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2016 – 2017 Eğitim-Öğretim yılında Manisa ilinin Demirci, Gördes, Selendi, Köprübaşı ilçelerinde bulunan resmi ilköğretim ve orta öğretim kurumlarında görev yapan 1158 öğretmen ve 212 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 336 öğretmen ve 43 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Örnekleme alınacak katılımcıların belirlenmesi aşamasında tabakalı rastgele örnekleme yöntemi uygulanmıştır. Araştırmada veriler "Okullar Arası Kalite Farkının Nedenlerine İlişkin Okul Yöneticileri ve Öğretmenlerin Görüşleri Anketi'' ile toplanmıştır. Anketlerden elde edilen toplam puanların çeşitli değişkenler bağlamında analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA testi, anlamlı farkın bulunması durumunda gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla Tukey HSD analizi yürütülmüştür. Elde edilen bulgular tablo halinde sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; katılımcıların, okullar arası kalite farklılıklarına ilişkin en çok katıldıkları etkenlerin, sosyo – ekonomik düzeyi düşük ailelerin, çocuklarının eğitimi hususunda göstermeleri gereken ilgiyi göstermemesi; dezavantajlı okullarda yer alan öğretmenlerin bu okullarda çok fazla görev yapmaması; ülke genelinde fiziksel ve teknolojik imkan açısından okullar arasında farklılıkların olması; ülke genelinde sosyo – ekonomik seviye açısından belirgin farklılıkların olması; okullar arasında, derslik başına düşen öğrenci sayısı bakımından belirgin farklılıkların olması; her okulda öğrencilerin bilgi kaynaklarına ( kütüphane, internet vb) ulaşma noktasında eşit imkânlara sahip olmaması; çevresel ve coğrafik faktörler nedeniyle, öğretmenlerde oluşan tükenmişliklerin giderilememesi; öğrencilerin ülke genelinde bilişsel ve duyuşsal hazır bulunuşlukları arasında belirgin farklılıkların bulunması; okullar arasında sosyo-kültürel çevre özelliklerinin çok farklı olması ve ülke genelinde okullar arasında örgüt kültürü (öğrenmeye uygun olumlu bir atmosfer) bakımından belirgin farklılıkların bulunması olduğu görülmektedir. Katılımcıların okullar arası kalite farklılıklarına ilişkin görüşlerinin cinsiyet bakımından belirlenmesinde hemen hemen tamamına yakın maddelerde kadınların lehine anlamlı bir fark gösterdiği görülmektedir. Katılımcıların okullar arası kalite farklılıklarına ilişkin görüşlerinin branş bakımından anlamlı bir farklılık göstermediği; öğrenim (ön lisans-lisans) durumu bakımından sadece iki maddede farklılık olduğu görülmektedir. Kıdem değişkeni bakımından ise dokuz maddede anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmektedir. Okulda çalışma süresi değişkeni bakımından sadece iki maddede anlamlı farklılık olduğu görülürken, görev (okul yöneticisi – öğretmen) değişkeni bakımından anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Örgüt, Okul, Kalite, Eğitim Örgütlerinde Kalite, Okullarda KalitekFarklılıkları.
Değişim sürecinde okul yöneticilerinin öğretmenleri motive etme yeterlikleri
Bu araştırma, Uşak İli Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ilk ve ortaokullarında görev yapan okul yöneticilerinin değişim sürecinde öğretmenleri motive etme yeterliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmayla öğretmenlerin demografik özellikleri açısından bekledikleri motive etme yeterliklerinde farklılaşma olup olmadığını saptamak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini Uşak il sınırları içerisinde bulunan kamu ilkokul ve orta okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemini ise basit tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 350 öğretmen oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak "Değişim Sürecinde Okul Müdürlerinin Öğretmenleri Motive Etme Yeterliklerini Belirleme" ölçeği kullanılmıştır. Ölçekte elde edilen veriler SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. Ölçeklerden elde edilen toplam puanların çeşitli değişkenler bağlamında analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin değişim sürecinde okul yöneticilerinden bekledikleri motive etme yeterliklerinin orta düzeyde çıktığı belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırmada öğretmenlerin demografik özelikleri olarak ele alınan cinsiyetlerine, görev türlerine, branşlarına, öğrenim durumlarına ve kıdemlerine göre değişim sürecinde okul yöneticilerinden bekledikleri motivasyon yeterliklerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticileri, Değişim Süreci, Öğretmenler, Motive Etme Yeterlikleri
Değişim sürecinde okul yöneticilerinin öğretmenleri motive etme yeterlikleri
Bu araştırma, Uşak İli Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ilk ve ortaokullarında görev yapan okul yöneticilerinin değişim sürecinde öğretmenleri motive etme yeterliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmayla öğretmenlerin demografik özellikleri açısından bekledikleri motive etme yeterliklerinde farklılaşma olup olmadığını saptamak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini Uşak il sınırları içerisinde bulunan kamu ilkokul ve orta okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemini ise basit tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 350 öğretmen oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak "Değişim Sürecinde Okul Müdürlerinin Öğretmenleri Motive Etme Yeterliklerini Belirleme" ölçeği kullanılmıştır. Ölçekte elde edilen veriler SPSS paket programıyla analiz edilmiştir. Ölçeklerden elde edilen toplam puanların çeşitli değişkenler bağlamında analizinde bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin değişim sürecinde okul yöneticilerinden bekledikleri motive etme yeterliklerinin orta düzeyde çıktığı belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırmada öğretmenlerin demografik özelikleri olarak ele alınan cinsiyetlerine, görev türlerine, branşlarına, öğrenim durumlarına ve kıdemlerine göre değişim sürecinde okul yöneticilerinden bekledikleri motivasyon yeterliklerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticileri, Değişim Süreci, Öğretmenler, Motive Etme Yeterlikleri
Okul yöneticilerinin yönetici atamaya ilişkin görüşleri
Bu araştırma; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin, okul yöneticisi atama sürecine yönelik görüşlerini belirlemek ve kişisel özelliklerine göre yöneticisi atama sürecine yönelik görüşlerinde farklılık olup olmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı araştırma tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Antalya ili Elmalı ilçesinde bulunan 42 devlete ait eğitim kurumlarında görev yapan yöneticiler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda hazırlanan anket formu, evrenin tamamını oluşturan 81 okul yöneticisine uygulanırken, mülakat formu katılmayı kabul eden 52 okul yöneticisine uygulanmıştır. Anketlerden ulaşılan veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Mülakatlardan ulaşılan verilere ise içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada yapılan anketler sonucunda; eğitim kurumlarına yönetici atama sürecinde sınav yapılmalı, mülakat sınavı yapılmaması, çünkü mülakat sınavlarının objektifliğini tartışmalı olduğu, mülakat sınavı yapılırsa, sınavın üniversitelerde oluşturulacak ortak komisyon tarafından yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan yöneticilere göre, okul yöneticilerinin görev süreleri, aynı kurumda en az 5 en fazla 10 yıl olarak sınırlandırılmalı, atamalarda öğretmenlik deneyimi ve müdür yardımcılığı deneyimi ölçüt olarak alınmalıdır. Araştırmada okul yöneticilerinin yönetici atamalarında esas alınacak kriterlere ilişkin en fazla katıldıkları boyutlar, deneyim ve ödüllendirme olduğu, okul yöneticilerin iv cinsiyetlerine, yaşlarına, kıdemlerine, görev yaptıkları kademelere göre okul yöneticilerinin yönetici atamalarında esas alınacak kriterlere yönelik görüşleri farklılık göstermemekte, görevlerine ve eğitim durumlarına göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Yapılan görüşme formlarının değerlendirilmesi ile şu sonuçlara ulaşılmıştır: Okul müdürü görevlendirmelerinde sınav olmalı ve sınav içeriği belirli konuları kapsayacak şekilde daha nitelikli olmalıdır. Mülakatın olmaması ancak olacaksa daha adil, objektif, liyakat ilkelerine dayalı bir değerlendirme yapılarak yöneticinin liderlik, genel yetenek ve olaylara bakış felsefesi çerçevesinde okul yöneticisi seçilmelidir. Okul müdürü görevlendirmelerinde yazılı sınava ilave olarak, yapılacak olan mülakat nitelikli, adil ve liyakat sahibi kurum ya da kuruluşlar vasıtasıyla yapılmalıdır. Mülakat komisyonu oluştururken bu ilkeler çerçevesinde yaklaşılmalı ve paydaş görüşlerinin görevlendirme sürecinde doğrudan etkisinin olmamasına dikkat edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticiliği, Okul Yönetici Atama, Yönetici Atama Kriterleri
Okul yöneticilerinin yönetici atamaya ilişkin görüşleri
Bu araştırma; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin, okul yöneticisi atama sürecine yönelik görüşlerini belirlemek ve kişisel özelliklerine göre yöneticisi atama sürecine yönelik görüşlerinde farklılık olup olmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı araştırma tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Antalya ili Elmalı ilçesinde bulunan 42 devlete ait eğitim kurumlarında görev yapan yöneticiler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda hazırlanan anket formu, evrenin tamamını oluşturan 81 okul yöneticisine uygulanırken, mülakat formu katılmayı kabul eden 52 okul yöneticisine uygulanmıştır. Anketlerden ulaşılan veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Mülakatlardan ulaşılan verilere ise içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada yapılan anketler sonucunda; eğitim kurumlarına yönetici atama sürecinde sınav yapılmalı, mülakat sınavı yapılmaması, çünkü mülakat sınavlarının objektifliğini tartışmalı olduğu, mülakat sınavı yapılırsa, sınavın üniversitelerde oluşturulacak ortak komisyon tarafından yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan yöneticilere göre, okul yöneticilerinin görev süreleri, aynı kurumda en az 5 en fazla 10 yıl olarak sınırlandırılmalı, atamalarda öğretmenlik deneyimi ve müdür yardımcılığı deneyimi ölçüt olarak alınmalıdır. Araştırmada okul yöneticilerinin yönetici atamalarında esas alınacak kriterlere ilişkin en fazla katıldıkları boyutlar, deneyim ve ödüllendirme olduğu, okul yöneticilerin iv cinsiyetlerine, yaşlarına, kıdemlerine, görev yaptıkları kademelere göre okul yöneticilerinin yönetici atamalarında esas alınacak kriterlere yönelik görüşleri farklılık göstermemekte, görevlerine ve eğitim durumlarına göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Yapılan görüşme formlarının değerlendirilmesi ile şu sonuçlara ulaşılmıştır: Okul müdürü görevlendirmelerinde sınav olmalı ve sınav içeriği belirli konuları kapsayacak şekilde daha nitelikli olmalıdır. Mülakatın olmaması ancak olacaksa daha adil, objektif, liyakat ilkelerine dayalı bir değerlendirme yapılarak yöneticinin liderlik, genel yetenek ve olaylara bakış felsefesi çerçevesinde okul yöneticisi seçilmelidir. Okul müdürü görevlendirmelerinde yazılı sınava ilave olarak, yapılacak olan mülakat nitelikli, adil ve liyakat sahibi kurum ya da kuruluşlar vasıtasıyla yapılmalıdır. Mülakat komisyonu oluştururken bu ilkeler çerçevesinde yaklaşılmalı ve paydaş görüşlerinin görevlendirme sürecinde doğrudan etkisinin olmamasına dikkat edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticiliği, Okul Yönetici Atama, Yönetici Atama Kriterleri
Okul yöneticilerinin değişim sürecince direnişlerle başa çıkmada öğretmenlerin duyguları yönetme yeterlikleri
Bu araştırmanın amacı, Uşak il sınırları içerisindeki kamu ilkokul ve ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin, öğretmen görüşü alınarak değişim sürecindeki direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterliliklerini belirlemektir. Aynı zamanda okul yöneticilerinin değişim sürecinde direnişleri gidermede duygu yönetme yeterliliklerini öğretmenlerin cinsiyet, kıdem ve alan türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği saptanmak istenmiştir. Araştırmanın evrenini; Uşak merkezde 65 kamu ilk ve ortaokulunda, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında görev yapan 1610 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Uşak merkezde kamu ilk ve ortaokullarında görev yapan 300 öğretmen oluşturmaktadır. Örnekleme giren öğretmenlerden okul yöneticilerinin okullarda değişim sürecinde direnişleri giderme yeterlik düzeylerine ilişkin gerekli verileri toplamak amacıyla, araştırmacılar tarafından geliştirilen 'Değişim sürecinde direnişleri giderme yeterlikleri ölçeği' uygulanmıştır. Ölçek üç alt boyuta sahip olup 5'li likert türünden toplam 25 madde içermektedir. Toplanan verilerin çözümlenmesi SPSS paket programında gerçekleştirilmiştir. Analizlerde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre okul yöneticilerinin okulların değişimin başlangıç aşamasında direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterlik düzeyleri düşük; değişimin uygulama aşamasında orta ve değişimin sonunda orta olduğu görülmektedir. Okullardaki değişim sürecindeki direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterlikleri toplamı incelendiğinde ise bu düzeyin orta olduğu görülmektedir. Direnişleri giderme sürecinde okul yöneticilerinin duyguları yönetme yeterlik düzeyleri alt boyutları incelendiğinde; değişimin başlangıcında direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterlikleri cinsiyete, kıdeme ve alana göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Duygu yönetimi, değişimde direnç, okul yöneticileri
Okul yöneticilerinin değişim sürecince direnişlerle başa çıkmada öğretmenlerin duyguları yönetme yeterlikleri
Bu araştırmanın amacı, Uşak il sınırları içerisindeki kamu ilkokul ve ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin, öğretmen görüşü alınarak değişim sürecindeki direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterliliklerini belirlemektir. Aynı zamanda okul yöneticilerinin değişim sürecinde direnişleri gidermede duygu yönetme yeterliliklerini öğretmenlerin cinsiyet, kıdem ve alan türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği saptanmak istenmiştir. Araştırmanın evrenini; Uşak merkezde 65 kamu ilk ve ortaokulunda, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında görev yapan 1610 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Uşak merkezde kamu ilk ve ortaokullarında görev yapan 300 öğretmen oluşturmaktadır. Örnekleme giren öğretmenlerden okul yöneticilerinin okullarda değişim sürecinde direnişleri giderme yeterlik düzeylerine ilişkin gerekli verileri toplamak amacıyla, araştırmacılar tarafından geliştirilen 'Değişim sürecinde direnişleri giderme yeterlikleri ölçeği' uygulanmıştır. Ölçek üç alt boyuta sahip olup 5'li likert türünden toplam 25 madde içermektedir. Toplanan verilerin çözümlenmesi SPSS paket programında gerçekleştirilmiştir. Analizlerde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre okul yöneticilerinin okulların değişimin başlangıç aşamasında direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterlik düzeyleri düşük; değişimin uygulama aşamasında orta ve değişimin sonunda orta olduğu görülmektedir. Okullardaki değişim sürecindeki direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterlikleri toplamı incelendiğinde ise bu düzeyin orta olduğu görülmektedir. Direnişleri giderme sürecinde okul yöneticilerinin duyguları yönetme yeterlik düzeyleri alt boyutları incelendiğinde; değişimin başlangıcında direnişleri gidermede duyguları yönetme yeterlikleri cinsiyete, kıdeme ve alana göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Duygu yönetimi, değişimde direnç, okul yöneticileri
Okul yöneticileri ve öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi ile iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı Manisa ili Salihli İlçesinde bulunan anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeylerini; iş doyumu düzeylerini; değişim sinizmi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal alt boyutları bağlamında sinizm düzeylerini; değişim sinizmi ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca araştırmada okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal alt boyutlarının cinsiyet, görev, alan, öğrenim durumu, çalışılan kurum türü, kıdem ve bulunduğu kurumda çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırmada Manisa ili Salihli ilçesindeki anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 228 öğretmen, 68 idareci, toplam 296 katılımcı yer almıştır. Öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeylerini belirlemek amacıyla Helvacı ve Çavdar (2017) tarafından geliştirilen "Örgütsel Değişim Sinizmi Ölçeği" ve iş doyumu düzeyini belirlemek amacıyla Weiss, Davis England ve Lofquist (1967) tarafından geliştirilen ve Oran (1989) tarafından Türkçeye uyarlanan "Minnessota Doyum Ölçeği"nden (Minnessota Satisfaction Questionnaire) yararlanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 19.0 istatistik programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA, Tukey HSD ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre katılımcıların bilişsel ve davranışsal alt boyutlara ilişkin örgütsel değişim sinizmi algıları çok düşük; duyuşsal alt boyuta ilişkin örgütsel değişim sinizmi algıları düşük; iş doyumu algıları oldukça yüksek bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların örgütsel değişim sinizmi düzeylerinde tüm alt boyutlarda cinsiyet bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bunun dışında katılımcıların örgütsel değişim sinizmi düzeylerinde tüm alt boyutlarda görev, alan, öğrenim düzeyi, kurum türü, kıdem ve aynı okulda çalışma süresi değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların değişim sinizmi ile iş doyumu düzeyleri arasında güçlü ve negatif yani ters orantılı bir ilişki bulunmuştur. Benzer şekilde örgütsel değişim sinizmi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal alt boyutları ile iş doyumu arasında da güçlü, negatif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır.
Okul yöneticileri ve öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi ile iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı Manisa ili Salihli İlçesinde bulunan anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeylerini; iş doyumu düzeylerini; değişim sinizmi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal alt boyutları bağlamında sinizm düzeylerini; değişim sinizmi ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Ayrıca araştırmada okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal alt boyutlarının cinsiyet, görev, alan, öğrenim durumu, çalışılan kurum türü, kıdem ve bulunduğu kurumda çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Araştırmada Manisa ili Salihli ilçesindeki anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 228 öğretmen, 68 idareci, toplam 296 katılımcı yer almıştır. Öğretmenlerin örgütsel değişim sinizmi düzeylerini belirlemek amacıyla Helvacı ve Çavdar (2017) tarafından geliştirilen "Örgütsel Değişim Sinizmi Ölçeği" ve iş doyumu düzeyini belirlemek amacıyla Weiss, Davis England ve Lofquist (1967) tarafından geliştirilen ve Oran (1989) tarafından Türkçeye uyarlanan "Minnessota Doyum Ölçeği"nden (Minnessota Satisfaction Questionnaire) yararlanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 19.0 istatistik programı ile çözümlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA, Tukey HSD ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre katılımcıların bilişsel ve davranışsal alt boyutlara ilişkin örgütsel değişim sinizmi algıları çok düşük; duyuşsal alt boyuta ilişkin örgütsel değişim sinizmi algıları düşük; iş doyumu algıları oldukça yüksek bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların örgütsel değişim sinizmi düzeylerinde tüm alt boyutlarda cinsiyet bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bunun dışında katılımcıların örgütsel değişim sinizmi düzeylerinde tüm alt boyutlarda görev, alan, öğrenim düzeyi, kurum türü, kıdem ve aynı okulda çalışma süresi değişkenleri bakımından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ayrıca katılımcıların değişim sinizmi ile iş doyumu düzeyleri arasında güçlü ve negatif yani ters orantılı bir ilişki bulunmuştur. Benzer şekilde örgütsel değişim sinizmi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal alt boyutları ile iş doyumu arasında da güçlü, negatif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır.
Okul yöneticilerinin değişimi uygulama yeterlilikleri ile okul kültürü arasındaki ilişki
Bu araştırmada, okul yöneticilerinin okullarda değişimi uygulama yeterlikleri ile okul kültürü arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama yöntemi ile tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni, Uşak İlinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kamu orta okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Örneklemini ise bu okullardan seçkisiz örneklem yoluyla seçilen 237 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, okul kültürünü belirlemeye yönelik Terzi (2005) tarafından geliştirilmiş "Okul Kültürü Ölçeği" ile Helvacı (2004) tarafından geliştirilmiş "Değişimi Uygulama Yeterlikleri" ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde t-testi, tek yönlü anova testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Tukey HSD testi ile pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Bu araştırmanın sonucuna göre, yöneticilerin değişimi uygulama yeterliklerinin oldukça yüksek olduğu; okullarda oldukça yüksek düzeyde başarı, destekçi ve görev kültürüne; orta düzeyde de bürakratik okul kültürüne sahip olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, okul yöneticilerinin değişimi uygulama yeterlilikleri ile destek kültürü ve başarı kültürü düzeyleri arasında çok güçlü ve pozitif yönlü bir ilişkinin, bürokratik örgüt kültürü ile ise çok çok zayıf bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Değişim, okul yöneticisi, örgüt kültürü
Okul yöneticilerinin değişimi uygulama yeterlilikleri ile okul kültürü arasındaki ilişki
Bu araştırmada, okul yöneticilerinin okullarda değişimi uygulama yeterlikleri ile okul kültürü arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama yöntemi ile tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni, Uşak İlinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kamu orta okullarında görev yapmakta olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Örneklemini ise bu okullardan seçkisiz örneklem yoluyla seçilen 237 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, okul kültürünü belirlemeye yönelik Terzi (2005) tarafından geliştirilmiş "Okul Kültürü Ölçeği" ile Helvacı (2004) tarafından geliştirilmiş "Değişimi Uygulama Yeterlikleri" ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde t-testi, tek yönlü anova testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Tukey HSD testi ile pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Bu araştırmanın sonucuna göre, yöneticilerin değişimi uygulama yeterliklerinin oldukça yüksek olduğu; okullarda oldukça yüksek düzeyde başarı, destekçi ve görev kültürüne; orta düzeyde de bürakratik okul kültürüne sahip olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, okul yöneticilerinin değişimi uygulama yeterlilikleri ile destek kültürü ve başarı kültürü düzeyleri arasında çok güçlü ve pozitif yönlü bir ilişkinin, bürokratik örgüt kültürü ile ise çok çok zayıf bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Değişim, okul yöneticisi, örgüt kültürü
Liselerde okul terki riskinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Uşak ili örneği)
Bu çalışmada 2017-2018 tarihleri arasında Uşak ilindeki lise öğrencilerinin okul terki riski taşıyıp taşımadığı araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini Uşak ili ve ilçelerindeki liselerde bulunan 17.209, örneklemini ise 725 adet lise öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin okul terk riskini ölçmek için Yorğun tarafından 2014 yılında geliştirilen "Okul Yaşantıları Ölçeği (OYÖ)" uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 17.0 aracılığıyla değerlendirilmiştir. Betimsel istatistikler ile riskin araştırmanın alt problemlerinde yer alan değişkenler için ne oranda görüldüğü, daha sonra ise ANOVA testi verilerine göre OYÖ' deki her bir alt ölçek bağlamında anlamlı bir fark taşıyıp-taşımadıkları ve anlamlı farkın hangi gruplar arasında olduğu ortaya konmuştur. Yapılan analiz sonucu genel risk ortalamasının 2,60 oranında olduğu görülmüştür. Öğrencilerin genel anlamda yüksek düzeyde okul terki riski taşımadığı ancak, sınıf düzeyi (12.sınıf) okul türü (Anadolu Meslek Lisesi) ve veli eğitim düzeyi değişkenlerinde, OYÖ' nün alt ölçeklerinden en fazla "Kendini Geri Çekme" alt ölçeği bağlamında orta düzeyde risk taşıdıkları saptanmıştır. Araştırmanın diğer değişkenlerinden biri olan cinsiyet değişkeni için riskin orta düzeyde ve erkek öğrencilerde "Akran Grubunun Okula Yönelik Tutumları" boyutunda olduğu ortaya çıkmıştır. Veli eğitim düzeyi değişkeninin okul terk riskine etkisinin en yüksek düzeyde "Kendini Geri Çekme" boyutunda olduğu görülmüştür. Baba eğitim düzeyi "ilkokul terk", anne eğitim düzeyi "ilkokul" olan öğrencilerde orta düzeyde risk olduğu tespit edilmiştir. Not ortalaması değişkenine göre yedi alt ölçeğin altısında orta düzeyde risk tespit edilmiştir. Riskin en fazla 0-49 arası not ortalamasına sahip öğrencilerde olduğu ve "Akran Grubunun Okula Yönelik Tutumları" alt ölçeğinde olduğu görülmüştür. Devamsızlık değişkeni için özürlü devamsızlığı 10 gün ve üzeri olan öğrencilerde yedi alt ölçeğin altısında orta düzeyde risk tespit edilmiştir. Aynı şekilde özürsüz devamsızlığı 15 gün ve üzeri olan öğrencilerde ise, OYÖ tüm alt ölçeklerinde orta düzey risk tespit edilmiştir. Araştırma sonunda alan yazındaki diğer bazı araştırma bulgularıyla örtüşen sonuçlara ulaşılmıştır. Diğer değişkenler içinden en fazla devamsızlık, düşük akademik başarı, düşük eğitim seviyesine sahip ebeveyne sahip olma, tek ebeveyne sahip olma gibi olguların okul terki riskini artırdığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Okul Terki, Okul Terk Riski, Lise.
Liselerde okul terki riskinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Uşak ili örneği)
Bu çalışmada 2017-2018 tarihleri arasında Uşak ilindeki lise öğrencilerinin okul terki riski taşıyıp taşımadığı araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini Uşak ili ve ilçelerindeki liselerde bulunan 17.209, örneklemini ise 725 adet lise öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin okul terk riskini ölçmek için Yorğun tarafından 2014 yılında geliştirilen "Okul Yaşantıları Ölçeği (OYÖ)" uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 17.0 aracılığıyla değerlendirilmiştir. Betimsel istatistikler ile riskin araştırmanın alt problemlerinde yer alan değişkenler için ne oranda görüldüğü, daha sonra ise ANOVA testi verilerine göre OYÖ' deki her bir alt ölçek bağlamında anlamlı bir fark taşıyıp-taşımadıkları ve anlamlı farkın hangi gruplar arasında olduğu ortaya konmuştur. Yapılan analiz sonucu genel risk ortalamasının 2,60 oranında olduğu görülmüştür. Öğrencilerin genel anlamda yüksek düzeyde okul terki riski taşımadığı ancak, sınıf düzeyi (12.sınıf) okul türü (Anadolu Meslek Lisesi) ve veli eğitim düzeyi değişkenlerinde, OYÖ' nün alt ölçeklerinden en fazla "Kendini Geri Çekme" alt ölçeği bağlamında orta düzeyde risk taşıdıkları saptanmıştır. Araştırmanın diğer değişkenlerinden biri olan cinsiyet değişkeni için riskin orta düzeyde ve erkek öğrencilerde "Akran Grubunun Okula Yönelik Tutumları" boyutunda olduğu ortaya çıkmıştır. Veli eğitim düzeyi değişkeninin okul terk riskine etkisinin en yüksek düzeyde "Kendini Geri Çekme" boyutunda olduğu görülmüştür. Baba eğitim düzeyi "ilkokul terk", anne eğitim düzeyi "ilkokul" olan öğrencilerde orta düzeyde risk olduğu tespit edilmiştir. Not ortalaması değişkenine göre yedi alt ölçeğin altısında orta düzeyde risk tespit edilmiştir. Riskin en fazla 0-49 arası not ortalamasına sahip öğrencilerde olduğu ve "Akran Grubunun Okula Yönelik Tutumları" alt ölçeğinde olduğu görülmüştür. Devamsızlık değişkeni için özürlü devamsızlığı 10 gün ve üzeri olan öğrencilerde yedi alt ölçeğin altısında orta düzeyde risk tespit edilmiştir. Aynı şekilde özürsüz devamsızlığı 15 gün ve üzeri olan öğrencilerde ise, OYÖ tüm alt ölçeklerinde orta düzey risk tespit edilmiştir. Araştırma sonunda alan yazındaki diğer bazı araştırma bulgularıyla örtüşen sonuçlara ulaşılmıştır. Diğer değişkenler içinden en fazla devamsızlık, düşük akademik başarı, düşük eğitim seviyesine sahip ebeveyne sahip olma, tek ebeveyne sahip olma gibi olguların okul terki riskini artırdığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Okul Terki, Okul Terk Riski, Lise.
Devlet okullarında öğrenim gören öğrencilerin dil öğrenme kaygılarına ilişkin davranışlarının incelenmesi
Bu araştırma, devlet okullarında öğrenim gören ortaokul ve lise öğrencilerinin dil öğrenme kaygılarına ilişkin davranışlarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla çalışmada, cinsiyet, yabancı dil kursuna gidip gitmeme, yerleşim yeri, aile gelir durumu, okuldaki başarı durumu değişkenlerinin, yabancı dil kaygısını doğrudan ve dolaylı olarak ne derecede yordadıklarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Uşak ili merkezinde bulundan belirli sayıdaki ortaokul ve liselerdeki belirli sayıdaki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri toplanırken Aydın (1999) tarafından geliştirilen Yabancı Dil Sınıf Kaygısı Ölçeğinin revizyonu kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 17.0 istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin düşük düzeyde yabancı dil öğrenme kaygılarına sahip oldukları saptanmıştır. Öğrencilerin yabancı dil başarı durumları ile yabancı dil kaygıları arasında istatistiksel açıdan negatif yönlü anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Buna göre öğrencilerin yabancı dil öğrenme kaygıları azaldıkça yabancı dil başarıları artmaktadır.