White collar
68 theses under this subject heading
Örgütte ayrımcılık algısı ile doyumsuzluğa verilen tepkiler arasındaki ilişkiler: Genç beyaz yakalılar odağında bir araştırma
Çalışanlar, işyerlerinde insan kaynakları uygulamaları süreçlerinde, birtakım ölçütler bakımından ayrımcılık uygulamalarına bizzat maruz kalabilmekte ya da ayrımcılık uygulamalarının örneklerini gözlemleyebilmektedirler. Bunun neticesinde çalışanlarda çeşitli kriterler temelinde örgütsel ayrımcılık algısı gelişebilmektedir. Bu çalışmada örgütsel ayrımcılık algısı geliştiren özellikle genç beyaz yakalı çalışanların, iş doyumsuzluğu da geliştirdikleri varsayımı altında, içinde bulundukları bu hoşnutsuz duruma çıkış, konuşma, bağlılık ve yok gibi davranma iş doyumsuzluğu tepkileri ile karşılık verip vermedikleri araştırılmıştır. Çalışanların örgütsel ayrımcılık algıları ile iş doyumsuzluğuna verilen yok gibi davranma tepkisi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Dolayısıyla örgütsel ayrımcılık algısı neticesinde, çalışanlar yaşadıkları hoşnutsuzluğa karşı işe geç gelme, yeteri kadar çalışmama, bilinçli kaytarmada bulunma, iş yapma güdüsünü kaybetme ve işine daha az çaba sarf etme gibi yollar aracılığıyla tepki göstermektedir.
Planlanmış davranış teorisi çerçevesinde yenilikçi iş davranışlarının ağır sanayide çalışan beyaz yakalılar özelinde incelenmesi
Planlanmış Davranış Teorisi (PDT), bireylerin eylemleri hakkında nasıl karar verdiklerini ve çevrelerindeki kişilerin inançları, tutumları ve niyetlerinden nasıl etkilenebileceklerini açıklayan psikolojik bir modeldir. Bu teori, bir bireyin örgütsel bir ortamda yeni ve yaratıcı faaliyetlerde bulunma isteğini etkileyen faktörleri anlamaya yardımcı olabileceğinden, yenilikçi iş davranışı çalışmalarına uygulanması oldukça önemlidir. Bu doğrultuda bu tez çalışması, bireyin tutumlarının, öznel normlarının ve algılanan davranışsal kontrolünün bir iş ortamındaki yenilikçilik düzeyini nasıl etkileyebileceğine odaklanarak, yenilikçilik niyeti ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkiyi Planlanmış Davranış Teorisi temelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışanların psikolojik sermayelerinin (PDT'de: tutum), iş ikliminin yenilikçiliğine yönelik algılarının (PDT'de: norm) ve işlerinin olumlu yönlerine dair inançlarının (PDT'de: algılanan kontrol), yenilikçiliğe yönelik niyetlerini ve niyetleri aracılığıyla da davranışlarını yordayacağı hipotez edilmiştir. Araştırmanın katılımcıları, savunma, enerji ve madencilik gibi ağır sanayi sektörlerinden birinde çalışmakta olan beyaz yakalı çalışandan oluşmaktadır. Araştırma verileri, çevrimiçi olarak toplanmıştır. Araştırma kapsamında Yenilikçi Davranış Ölçeği, Yenilikçilik Niyeti Ölçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği, Yenilikçi İklim Ölçeği ve İş Tanısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri istatistiksel analiz programları kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Planlanmış Davranış Teorisi ile uyumlu olarak, algılanan davranışsal kontrolün, yenilikçi iş davranışı sergilenmesini anlamlı olarak pozitif yönde açıkladığını göstermiştir. Ancak Planlanmış Davranış Teorisi modelinde önerilen normlar ve tutumların, yenilikçilik niyeti ve davranışı üzerinde anlamlı bir rol oynamadığı gözlenmiştir. Buna ek olarak, PDT kapsamında önerilenin aksine yenilikçiliğe ilişkin niyet, sergilenen yenilikçilik davranışlarını pozitif değil negatif yönde anlamlı olarak yordamıştır. Araştırma bulguları, kişilerin özellikle algıladıkları kontrol düzeyinin, yenilikçi davranışlar sergilemeleri üzerindeki rolü ve çalışanların yenilikçiliğe ilişkin niyetlerinin davranışlarına yansıması için ileride atılabilecek adımlar temelinde tartışılmıştır.
X-Y kuşağı çalışanlarının iş tatmini, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetinin karşılaştırılması: Beyaz yakalı çalışanlar üzerine bir uygulama
Bu araştırmanın temel amacı X ve Y kuşaklarının arasındaki örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti arasında anlamlı bir fark olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. X ve Y kuşağının karşılaştırması aktif olarak İstanbul ilinde çalışan beyaz yakalılar üzerinde yapılmıştır. Böylece farklı sektör ve iş yerlerinde çalışanlar sayesinde daha kesin bir sonuç elde edilmek amaçlanmıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde aralarındaki ilişkiyi anlayabilmek için; kuşaklar, iş tatmini, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetiyle ilgili literatür araştırması yapılmıştır. Anket bölümü, sosyo demografik, örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti bölümleri olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Veriler toplandıktan sonra verilerin analizi SPSS 24.0 paket program ile yapılmıştır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları kullanılmıştır. Analizlerde iki değişken karşılaştırmasında veri testi normal dağıldığı varsayımı karşılandığı duruma göre iki grup karşılaştırmalarında parametrik testlerden bağımsız t testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında ise normal dağılım gösteren değişkenler için ANOVA testi, normal dağılım göstermeyen değişkenler için ise nonparametrik testlerden değişkenlere uygun Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Yapılan testler sonucunda, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti X ve Y kuşağına göre farklılık gösterirken örgütsel bağlılık alt boyutlarından Normatif Bağlılık dışında kalan Duygusal ve Devamlılık bağımlılığı anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.
Tükenmişlik ile işe adanmışlık arasındaki ilişki: Beyaz yakalı çalışanlar ve öğretmenler karşılaştırılması
Öğretmenlik mesleği ile beyaz yakalı çalışanlar insan ilişkilerinin yoğun olarak yaşandığı meslek gruplarındandır. İnsan ilişkilerinin yoğun olarak yaşandığı meslek gruplarında işe adanmışlık ve tükenmişlik olguları sıklıkla görülmektedir. Bu araştırmada işe adanmışlık ile tükenmişlik arasındaki ilişki bu iki meslek grubu arasında değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmış olup araştırma kapsamında İstanbul ili içerisinde 408 beyaz yakalı çalışan ve 312 öğretmenden oluşan toplam 720 kişiden elde edilen anketler analiz edilmiştir. Bu amaçla iki meslek grubu için ayrı ayrı işe adanmışlık ve tükenmişlik düzeyleri test edilmiştir. Bu değişkenleri ölçmek adına tükenmişlik için tek boyutlu Kopenhag Tükenmişlik Ölçeği, işe adanmışlık için ise Rich ve arkadaşlarının geliştirmiş oldukları üç boyutlu işe adanmışlık ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik analizi yapılmış olup; her iki ölçeğin de geçerlilik ve güvenirlilik düzeyleri yüksek çıkmıştır. Ölçeklerin geçerliliği ve güvenilirliğine ilişkin yeterli düzeyde bulgu elde edilmiş olup olgular arasındaki ilişki istatistiksel olarak test edilmiştir. Yapılan analizin sonucunda beyaz yakalı çalışanlarda tükenmişlik ve işe adanmışlığın üç alt boyutu arasında negatif yönlü istatistiki olarak anlamlı ilişki bulunurken, öğretmenlerde tükenmişlik ile işe adanmışlığın üç alt boyutu arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Beyaz yakalı çalışanların kendilerinde algıladıkları ego durumu ile yöneticilerinde algıladıkları ve bekledikleri ego durumları bağdaşımının (uyumunun)iş doyumları ile ilişkisi
Bu araştırmada, beyaz yakalı çalışanların kendilerinde algıladıkları ego durumu ile yöneticilerinde algıladıkları ve bekledikleri ego durumları uyumunun iş doyumları ile ilişkisi olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modeline uygun olarak düzenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, merkezi İstanbul'da bulunan ve üretim sektöründe yer alan firmalarda çalışan 298 beyaz yakalı çalışan oluşturmaktadır. Araştırmada, Transaksiyonel Analiz Kuramı bağlamında Ego Durumları Ölçeği, Minnesota İş Doyum Ölçeği ve araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu katılımcılara dağıtılarak doldurmaları sağlanmıştır. Toplanan veriler SPSS ve Microsoft Office Excel programları aracılığı ile kodlanmış, Ki Kare Uyum İyiliği testi ve Bağımsız Gruplar t Testi teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; çalışanların kendilerinde algıladıkları, yöneticilerinde algıladıkları ve bekledikleri baskın ego durumlarının farklılık gösterdiği ve ego durumları arasında uyumsuzluk olduğu saptanmıştır. Çalışanların kendilerinde algıladıkları baskın ego durumu ile yöneticilerinde algıladıkları baskın ego durumunun aynı ya da farklı olması iş doyum düzeyinde bir farklılık göstermez iken, kendilerinde algıladıkları baskın ego durumu ile yöneticilerinde bekledikleri baskın ego durumu aynı olanların diğerlerine kıyasla iş doyum düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Beraberinde yöneticide algılanan baskın ego durumu ile onda beklenen baskın ego durumunun aynı olması halinde farklı olanlara kıyasla daha yüksek iş doyumuna rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Transaksiyonel Analiz, Ego Durumları, İş Doyumu.
İnternet bağımlılığı ve siber zorbalığa maruz kalmanın sanal kaytarma bağlamında iş sonuçlarına olan etkisi: Beyaz yakalı insan kaynakları üzerine bir uygulama
Dünya'nın en önemli iletişim kuramcılarından Marshall Mcluhan "Dünya global bir köydür" mottosuyla günümüzde dünyanın gelmiş olduğu noktayı en güzel şekilde özetlemiştir. Şüphesiz ki "köy" ile kırsallıktan bahsetmemiştir. Burada, dijital dünyanın gelişimi ile birlikte, teknolojinin yönlendirdiği, insanların sosyal dış dünyadan kopup ekranlarla iletişim kurduğu yeni nesil elektronik yaşam formundan bahsetmiştir. Bu yaşam formu, sadece gündelik hayatı değil örgütsel yaşantıyı da etkilemiş durumdadır. Bu değişimle birlikte başkalaşan iş yapılış şekilleri beraberinde kolaylıklar getirdiği gibi, bu kolaylıkların yol açtığı sorunları da getirmiştir. Çalışmada verilerin analizi IBM SPSS 25.0 paket programı ve Eviews 10.0 sürümü kullanılarak yapılmıştır. Birinci aşamada, anketin ilk bölümünü oluşturan demografik ve genel bilgilere ilişkin yüzde ve sıklık dağılımları sunulmaktadır. Ayrıca, ölçeklere yönelik cevapların yüzde ve sıklık dağılımları ile ortalama cevap ve st.sapma değerleri sunulmuştur. İkinci aşamada, çalışmada kullanılan ölçeklere yönelik Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği için ayrıca Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Hipotezlerde tanımlanan ilişkilerin test edilmesi amaçlı yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Alt boyutlar arasındaki ilişkileri belirlemek amaçlı korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. YEM tahmin sonuçlarına göre; internet bağımlılığı arttığında siber zorbalığa maruz kalma artmaktadır. Siber zorbalığa maruz kalma arttığında iş sonuçları azalmaktadır. Sanal kaytarma değişkenin ılımlaştırıcı rolü belirlenmiştir. Sanal kaytarma arttıkça iş sonuçları artış göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Beyaz yakalılar, internet bağımlılığı, sanal kaytarma, Siber Zorbalığa Maruz Kalma, iş sonuçları
Mesleki tükenmişliğin psikopatoloji, inanç ve kontrol odağı yönünden değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırma, lise ve üstü eğitim seviyesine sahip masa başı beyaz yakalı çalışanların tükenmişlik durumlarını ve bunun psikopatoloji, inanç ve kontrol odağı ile olan ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmaya uygun örnekleme yoluyla 143 beyaz yaka çalışan dahil edilmiştir. Katılımcılara sırasıyla Sosyodemografik Özellikler ve Veri Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Psikolojik Belirtiler Tarama Testi (SCL-90-R), Dini Yönelim Ölçeği (DYÖ) ve Kontrol Odağı Ölçeği (KOÖ) uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmada yapılan analizlere göre katılımcıların %48'i mesleki tükenmişlik yaşarken, %52'si mesleki tükenmişlik yaşamamaktadır. Sosyodemografik değişkenlere göre bakıldığında, katılımcıların tükenmişlik puanları herhangi bir sosyodemografik veriye göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Tükenmişlik yaşayan katılımcıların tüm psikopatolojik semptom puanları, tükenmişlik yaşamayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların tükenmişlik puanları arttıkça SCL-90-R puanları da artış göstermektedir. Dini yönelim ile tükenmişlik arasından herhangi bir anlamlı ilişki bulunmamıştır. Katılımcıların tükenmişlik puanı ile KOÖ puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Yani tükenmişlik arttıkça kontrol odağının yönü anlamlı olarak dışsal kontrole doğru artmaktadır. Son olarak psikopatoloji, inanç ve kontrol odağı değişkenlerinin birlikte tükenmişlik puanlarındaki toplam varyansın %32'sini açıkladığı saptanmıştır. Sonuç: Araştırmaya göre demografik ve mesleki özelliklerin tükenmişlik seviyesi üzerine bir etkisi olmadığı, fakat tükenmişliğin; psikopatolojik semptomlar ve dışsal kontrol odağı ile doğrusal bir ilişki içinde olduğu belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, ruhsal bozukluk, inanç, iç kontrol odağı, dış kontrol odağı
Covid-19 pandemisi döneminde iş arayan beyaz yakalıların psikososyal sağlıklarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Covid-19 Pandemisi döneminde, orta yaş grubundaki beyaz yakalıların iş kaybı sonucu gelişen psikososyal sorunlarını incelemek, psikososyal sağlık düzeylerini etkileyen faktörler arasındaki ilişkileri analiz etmek ve işsizlik deneyimlerini keşfetmektir. Çalışma ekolojik sistem yaklaşımı temelinde karma yöntem deseninde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 111 beyaz yaka mesleklere sahip 29-45 yaş aralığındaki iş arayan kişiye sosyodemografik soru formu, Genel Sağlık Anketi (GSA), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Finansal Güçlük Ölçeği, Öz-yeterlik Ölçeği, Warwick–Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği, İşsizliğe Yönelik Atıflar Ölçeği ve Baş Etme Stilleri Ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS paket programı aracılığı ile analiz edilmiş ve Bağımsız Örneklem t Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Hiyerarşik Regresyon Analizi yapılmıştır. Nitel kısımda fenomenolojik yaklaşım kullanılmış ve 12 beyaz yakalı iş arayan ile yarı yapılandırılmış görüşme formu yardımıyla çevrimiçi ortamda derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, MAXQDA aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan beyaz yakalı işsizlerin ortalama yaşı 33,37 (4,17), yarıdan fazlası bekâr ve %69'unun çocuğu yoktur. Ortalama işsizlik süreleri 17,23 (±17,09) aydır. Üçte ikiden fazlası (%75) işsizlik ödeneğinden yararlanamamıştır. İşsizliğin nedenine ilişkin atıflarında yapısal faktörlerin ağırlıkta (%64) olduğu görülmektedir. Genç yetişkinler, bekârlar, finansal güçlüğü yüksek olanlar, sosyal destek düzeyleri düşük olanlar ve duygu odaklı baş etme yöntemlerini kullanan kişiler işsizliğin yarattığı psikolojik sıkıntıya karşı risk altındadır. Kadınlar, evliler, çocuk sahibi olanlar, algılanan sosyal desteği yüksek olanlar ve sorun odaklı baş etme yöntemlerini daha sık kullananlar işsizliğin yarattığı psikolojik sıkıntıya karşı daha dirençlidir. Öznel iyi oluş düzeyini destekleyen faktörler algılanan sosyal destek, sorun odaklı baş etme yöntemleri ve öz-yeterliliğin yüksek olmasıyken; finansal güçlük ve psikolojik sıkıntı işsizlerin psikososyal sağlığına zarar vermektedir. Mevcut emek piyasasındaki güvencesiz çalışma koşullarının kişinin ruh sağlığını olumsuz etkilediği görülmektedir. İşsizlik sürecinde yaşanan yoksulluk, zamanın yapısının bozulması, belirsizlik ve iş gücü piyasasının yarattığı iş arama koşulları kişilerin duygusal, ailesel, sosyal ve aidiyet ilişkilerinde yıkıma yol açmaktadır. İşsizlerle yürütülecek psikososyal müdahalelerin kişinin ruh sağlığını güçlendirmesinin yanında sistemik bakış ile makro müdahaleleri de kapsaması gerekmektedir.
Sosyal öğrenme teorisi ekseninde kadına yönelik şiddete ilişkin görüşler: Beyaz yakalı örneği
Bu araştırmanın temel problemi olan kadına şiddet tüm toplumların ortak problemi olan ve en çok tartışılan araştırma alanlarından biridir. Literatürde kadına şiddet olgusu doğrudan erkek suçluluğunu işaret etmektedir. Bu çalışmanın amacı bahsi edilen erkek şiddeti ve erkek suçluluğunu toplumsal cinsiyet kalıpyargıları ve sosyal öğrenme kuramı ışığında irdeleyerek kadına şiddetin toplumsal bir analizini yapmaktır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi sosyal öğrenme kuramı, toplumsal cinsiyet yargıları, feminist kuram ve erkeklik sosyolojisi kapsamındadır. Bu bağlamda literatür taraması yapılmış olup akabinde Beylikdüzü ilçesinde ikamet eden beyaz yaka işkolu mesleğine mensup, 20-30 yaş aralığındaki toplam 25 kişiye ulaşılmış, önceden belirlenmiş açık uçlu saha soruları yöneltilmiş, yarı yapılandırılmış mülakat formu uygulanarak derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların kadına şiddet, toplumsal cinsiyet ve sosyal öğrenme süreçleriyle ilgili görüşleri alınarak kadına şiddetin ve erkeği şiddete yönelten süreçlerin nedensel dinamikleri analiz edilmiş olup bu veriler çerçevesinde toplumsal cinsiyet yargılarının sosyal öğrenme süreçleri ile olan işbirliği sonucu şiddetin meşrulaşması, nesilden nesile aktarım süreçleri ve şiddetin toplumsal boyutu irdelenmiştir.
Toksik liderlik ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde tükenmişliğin aracı rolü
Organizasyon üyelerinin toksik liderlik algıları ile işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve organizasyon üyelerinin toksik liderlik algıları ile işten ayrılma niyetlerinin ilişkisinde tükenmişliğin aracı rolünün belirlenmesine yönelik yürütülen bu tez çalışmasında öncelikle liderlik ve toksik liderlik kavramları ele alınmıştır. Sonrasında ise sırasıyla tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti kavramları açıklanmıştır. Çalışmanın son bölümünde, organizasyon üyelerinin toksik liderlik algıları ile işten ayrılma niyetlerinin ilişkisinde tükenmişliğin aracı rolünün belirlenmesi amacıyla İstanbul Avrupa yakasında çalışan beyaz yakalı çalışanlar ile yapılan araştırma sonuçları yer almaktadır. Araştırma verileri; toksik liderlik algısı, tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti seviyelerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanan anket formları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verileri analiz etmek için SPSS programından faydalanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde faktör analizi, normallik testi, t testi, pearson korelasyon analizi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda organizasyon üyelerinin toksik liderlik algılarının tükenmişlik düzeyleri ve işten ayrılma niyetleri ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca toksik liderlik algısının işten ayrılma niyetini istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonrasında ise toksik liderlik algısının işten ayrılma niyeti ile ilişkisinde tükenmişliğin kısmi aracılık rolü olduğu görülmüştür.
Mükemmeliyetçilik ve işkolik olma durumunun psikolojik iyi olma haline etkisi: Bir alan çalışması
Bu çalışmanın amacı, kişilik özelliği olarak kabul edilen mükemmeliyetçilik ve bireyin iş dünyasındaki deneyimleriyle tetiklenen işkoliklik eğiliminin çalışan iyi olma hali üzerindeki etkisini incelemektir. İyi olma hali kavramı iş yeri iyi olma hali, psikolojik iyi olma hali ve öznel iyi olma hali olmak üzere üç ayrı boyut bağlamında incelenerek kapsamlı bir inceleme yapılması hedeflenmiştir. Çalışmanın verileri, bir bankanın beyaz yakalı çalışanlarından toplanmıştır. Yüz elli üç çalışandan elde edilen verilerle çoklu regresyon, yol ve aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Çoklu regresyon analizi, çalışanların mükemmeliyetçilik eğilimlerindeki artışın onların takıntılı çalışma eğilimlerini artırdığını, iyi olma hallerini ise düşürdüğünü göstermiştir. Ayrıca, işkolikliğin bir alt boyutu olan takıntılı çalışma eğiliminin çalışanın psikolojik ve öznel iyi olma halini düşürdüğü; işkolikliğin bir diğer alt boyutu olan aşırı çalışma eğiliminin ise iyi olma halinin üç alt boyutunu da istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkileyemediği saptanmıştır. Yol Analizi sonuçlarına göre, takıntılı çalışmanın psikolojik iyi olma ve iş yeri iyi olma halini negatif yönde tahmin ettiği ancak öznel iyi olma halini tahmin edemediği saptanmıştır. Çoklu regresyon analizi sonuçlarının aksine, yol analizinde takıntılı çalışmanın öznel iyi olmayı anlamlı bir şekilde etkilememesinin, iyi olma hali boyutlarının birbirleriyle olan ilişkilerinden kaynaklandığı düşünülmüştür. Yol ve çoklu regresyon analizlerine ek olarak, aracılık analiziyle mükemmeliyetçiliğin işkolikliğin aşırı çalışma ve takıntılı çalışma boyutları aracılığıyla iyi olma halinin alt boyutlarını etkileyebileceği varsayımı test edilmiştir. Aracılık analizi sonuçlarına göre, mükemmeliyetçi çalışanların takıntılı çalışma eğilimleri aracılığıyla psikolojik ve öznel iyi olma hallerinin negatif yönde etkilendiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, mükemmeliyetçiliğin hem doğrudan hem de takıntılı çalışma eğilimini arttırarak çalışanların iyi olma hallerine negatif yönde etki ettiğine işaret etmektedir. Bu bulgular ışığında çalışanların iyi olma hallerinin korunması ve iyileştirilmesi için mükemmeliyetçilik ve işkoliklik eğilimlerinin dikkate alınması hususunun altı çizilerek yöneticilere tavsiyelerde bulunulmuştur.
Çalışanlarda Makyavelizm ve narsizm kişilik özelliklerinin etik dışı davranışlar üzerindeki etkisinin incelenmesi: Bir alan çalışması
Bu çalışmanın amacı, makyavelizm ve narsizm kişilik özelliklerinin etik dışı davranışlar üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla Ankara'da özel sektör ve kamuda çalışan 385 beyaz yakalı katılımcıdan çevrimiçi anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Veri analizi SPPS ve AMOS 23.0 (Arbuckle,2011) programları kullanılarak yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, makyavelizm, etik dışı davranma üzerinde pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahiptir. Ancak narsizm, etik dışı davranışları beklenilen yönde, yani pozitif yönde tahmin etse de söz konusu etkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Ayrıca sosyal istenirliğin de etik dışı davranış ile negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Yapılan ek analizlerde makyavelizmin alt boyutları ve etik dışı davranış ilişkisinde, kadın ve erkek katılımcılar arasındaki farklılıklar incelenmiş; her iki grupta da ahlak dışı manipülasyonun etik dışı davranışı pozitif yönde tahmin ettiği, ancak söz konusu etkinin kadın katılımcılarda erkek katılımcılara kıyasla daha güçlü olduğu görülmüştür. Erkek katılımcılarda ise statü arzusunun etik dışı davranışları pozitif yönde tahmin ettiği ancak söz konusu etkinin kadın katılımcılarda anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu farklılık, geleneksel cinsiyet rolleri ile ilişkilendirilebilmektedir. Benzer şekilde makyavelizmin alt boyutları ve etik dışı davranış ilişkisinde hukukçu ve eğitimci katılımcılar arasındaki farklılıklar incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, hukukçularda ahlak dışı manipülasyon boyutu etik dışı davranış ile pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye sahipken; eğitimcilerde kontrol arzusu boyutu etik dışı davranış ile pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye sahiptir. Bu farklılığın ise mesleklerin yapısından kaynaklanabileceği düşünülmektedir.
Mükemmeliyetçilik ile görev performansı arasındaki ilişkide örgütsel faktörlerin düzenleyici rolü
Bu çalışmanın amacı, uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçilik kişilik özellikleri gösteren çalışanların görev performansları üzerindeki etkisinde, algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünün incelenmesidir. Bu ilişkiler kaynakların korunması kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemi çeşitli sektörlerde çalışan 347 beyaz yakalı çalışandan oluşmaktadır. Veriler katılımcılardan çevrimiçi anket yoluyla, kartopu örneklemi yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Çalışanların mükemmeliyetçilik düzeyleri Frost Kısaltılmış Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (Burgess vd., 2016), görev performanslarına ilişkin değerlendirmeleri Performans Ölçeği (Williams ve Anderson, 1991) ve örgütsel destek algıları ise Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği (Eisenberger vd., 1986) kullanılarak belirlenmiştir. Veri analizinde SPSS 23 ve AMOS 23 programları kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezleri ise Process Macro (Model 1) kullanılarak regresyon analizleri ile test edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, algılanan örgütsel desteğin uyumsuz mükemmeliyetçilik ve görev performansı arasındaki negatif yönlü ilişkide düzenleyici etkisinin olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar tartışma bölümünde yorumlanmış, araştırmanın kısıtlarından söz edilmiş, gelecek araştırmacılara ve yöneticilere faydalı olabileceği düşünülen çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
The organization of white-collars in Istanbul: Intimacy, labor and politics
This thesis aims to analyze the recent mobilization of white-collars in Istanbul after the 2008 economic crisis, by placing it within the context of the institutionalization of a precarious labor regime for lower level managerial workers. Following the organization of white-collars around Plaza Eylem Platformu (Plaza Action Platform), I analyze the production of knowledge about corporations by and among lower level managers; together with the managerial tools and mechanisms, which attempt to count, accumulate and/or manage affective economy of laboring in corporations. By depicting the managerial control mechanisms in corporations and their interventions in the affective states of workers, I argue that the managerial mechanisms (Human Resources Management apparatus in particular) displacing the control in corporations onto the social relations at work, attempt to capture affective investments of workers in their labor through penetrating the intimate relation they establish with their work. Finally, I analyze the formation of white-collars' political subjectivity in the meetings and workshops of the platform which are taken to be a new channel in the affective economy of laboring where workers publicize the hidden working conditions, share their intimate relations to laboring mediated by the human resources techniques and construct a new 'intimate' space among workers against the management.
Exclusive free labor: Voluntary unpaid internships of white collar candidates
This thesis examines voluntary unpaid internship system, and the profile and the motivations of those who participate in this form of internship in Turkey. For this purpose, interviews were conducted with totally 30 students and new graduates from three universities (Boğaziçi, Bilkent and Marmara Universities) who do at least one voluntary unpaid internship. These interviews are very significant for this research because of the inadequate voluntary internship research in academic literature. This inadequacy stems from both the lack of academic resources about unpaid internships resulted from being a recent debate and the lack of internship categorization.The need of doing an internship which results especially from the harsh competition among peers, the desire of expanding choices and having a strong network increases the number of interns all over the world that also make internship types vary. It is a fact that not every student has a formal internship (academic or optional) at school. At this point, internship categorization is important to differentiate academic, optional and voluntary internships, and paid and unpaid forms of internships from each other. This thesis categorizes internships and presents "voluntary unpaid internship" as the most vulnerable internship form. Then, it analyzes voluntary unpaid internships by drawing on the analysis of the precariat of Guy Standing and the forms of capital of Pierre Bourdieu. In doing so, it claims that even though voluntary unpaid interns require higher level of the forms of capital in order to construct the intern identity, the need of doing internship usually results in white collar candidates' free labor in precarious working conditions. In other words, despite of their powerful cultural, economic and social support, voluntary unpaid interns are still a part of the process of precarization.
Çalışma hayatının girdabı: 2000'lerde İstanbul'da beyaz yakalıların şirket deneyimleri
Türkiye'de, 1980'lerde toplumsal hayat yeniden şekillenirken, çalışma hayatı ve kültürü de değişim geçirmiş, hizmet sektörünün iş kolları genişlemiş ve "piyasa kuşağı" olarak nitelendirilen yüksek ücretlerle çalışan, yaşam tarzı ile gündem olan bir kuşağın yükselişine sahne olmuştur. 1990'lara çalışma hayatındaki bu değişimler damgasını vurmuş, üniversite mezunu bir gencin büyük bir şirkette çalışmaya başlaması demek "kariyer yapmak" ifadesi ile özdeşleşmiştir. Ancak ardından gelen ekonomik krizler (2001, 2008) sonucunda şirketlerin yeniden yapılanması, toplu işten çıkarılmalar, ücretlerin düşmesi, fazla mesai, artan rekabet, çalışma performansı, çalışma hayatının koşullarını dönüştürmüştür. Bu dönüşüm hizmet sektöründeki beyaz yakalıların çalışma koşullarını, güvencesizliklerini kamuoyunda dillendirmelerine neden olurken, 2008'den itibaren beyaz yakalı iş kolları grev, direniş ve örgütlenme konuları ile gündeme gelir. Bu durum 1980 ve 1990'larda emekçilerin "prestijli" kesimi olarak addedilen beyaz yakalı iş kollarında çalışanlara dair üretilen imajın değişmesine neden olur. Emek çalışmalarında "geleneksel" işçi sınıfı dışında değerlendirilen beyaz yakalıların bu sefer örgütlenme deneyimleriyle beyaz yakalıların "işçileşme" deneyimleri tartışmaya açılır. "Prekarya", güvencesizleşme, bu sürecin gözde kavramlarından biri olarak gündemde yerini alır. Bu çalışmanın odağında ise 2000'lerde, ilk kurumsal şirket deneyimini yaşayan beyaz yakalılar bulunur. Çalışmanın saha araştırması 2012-2015 yılları arasında İstanbul'da büyük finans şirketlerinde istihdam edilenlerle niteliksel derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Bu anlatılar, organizasyonel yapılarıyla şirketlerin nasıl çalıştığını, politika ve stratejilerini, şirketlerin ne türden paradokslar ürettiklerini, aynı zamanda hem hiyerarşik hem de esnek olmak üzere ikili forma sahip olan şirketlerin yarattığı kaotik ortamı göstermektedir. Şirketlerin çalışma rejimine tabi olan beyaz yakalılar farklı eğilimler sergilemekte, bazı beyaz yakalılar şirketler dünyasına uyum sağlayabilmekte ve bağlılık gösterebilmekte, bazıları da bu dünyaya uyum sağlayamamakta ve şirket hayatından bezmektedir. Çalışmanın amacı, beyaz yakalıların düşünce, duygu, eylem ve anlam dünyalarına yaklaşarak, 2000'li yıllarda neoliberal şirkette çalışan beyaz yakalı emek gücünün çalışma koşullarını ve çalışma kültürünü irdelemektir.
Beyaz yakalı çalışanların girişimcilik niyetlerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma: HAVELSAN örneği
Girişimcilik; yaratıcılık, icat ve risk alma gibi özellikleri içeren bir süreçtir. Girişimciler yeni firmaları belirler ve başlatır ve genişlemeleri için gerekli kaynakları sunar. İş dünyasının genişlemesini kolaylaştırarak, ekonomik faaliyetleri artırarak ve istihdam yaratarak bu süreç sosyal refahı artırır. Girişimciler, en yeni mal ve hizmetleri sunarak ekonomik dönüşümü teşvik ederken rekabet gücünü de artırır. Beyaz yakalı çalışanlar tipik olarak ileri eğitime sahiptir ve yönetici rollerinde bulunan yüksek vasıflı profesyonellerdir. Beyaz yakalı profesyoneller genellikle büyük işletmeler tarafından istihdam edilir ve sıklıkla daha tutarlı ve güvenli bir iş ararlar. Bununla birlikte, beyaz yakalı profesyoneller ile girişimcilik arasında bir bağlantı vardır. Beyaz yakalı profesyoneller genellikle işletme sahipleri tarafından faaliyetlerini genişletmek ve yenilikçi fikirlerini hayata geçirmek için işe alınırlar. Beyaz yakalı çalışanlar, özel uzmanlıklarını ve yeteneklerini sunarak işletme sahiplerine yardımcı olurlar. Girişimcilik beyaz yakalı çalışanlar için bir şans olabilir. Beyaz yakalı profesyoneller daha fazla özgürlük, sorumluluk ve iş yerinde yaratıcı ortamlara erişim sağlayarak girişimcilikten faydalanabilir. Bazı beyaz yakalı profesyoneller girişimci olabilir ve kendi şartlarıyla başarıya ulaşabilir. Girişimcilik, beyaz yakalı profesyonellere istikrarlı bir iş arayışından daha fazlasını sunar. Girişimciliğe yönelen beyaz yakalı bireyler, girişimcilik becerilerini geliştirme, hesaplanmış riskler alma konusunda özgüven kazanma ve liderlik yeteneklerini geliştirme şansına sahip olurlar. Beyaz yakalı profesyoneller girişimcilik sayesinde yenilikçiliklerini ve girişimci ruhlarını kurumsal ortamlara da taşıyabilirler. Mevcut çalışmada, Havelsan'da çalışan beyaz yakalıların girişimci niyetleri, psikolojik sermaye ve alan tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu anlamda girişimcilik niyetlerini etkileyen önemli faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Beyaz yaka çalışanların çalışma modellerinin stres faktörleri, yaşam tarzı ve duygusal beslenme davranışlarına etkisi
COVID-19 pandemisi sebebiyle, 2020 yılından itibaren birçok iş yeri mecburi evden çalışma düzenine geçmiştir. Ardından iki yıllık sürecin sonunda, birçok şirket kalıcı olarak tamamen evden veya hibrit çalışma düzenine geçiş kararı almıştır. Bu araştırmada çalışanların tamamen evden, hibrit ve tamamen ofisten çalışma durumlarının beslenme, yaşam tarzı, mental sağlık ve duygusal yeme davranışlarına etkileri araştırılmıştır. Araştırmaya İstanbul'da yaşayan ve masa başında çalışan 204 kadın (%50,2) ve 202 erkekten (%49,2) oluşan toplam 406 kişi katılmıştır. Kasım 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırmada demografik özellikler, çalışma düzeni, beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular, Depresyon Anksiyete Stres Kısa Ölçeği (DASS-21), Türkçe Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa Form (IPAQ-SF) ve Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlara göre katılımcıların %27,6'sı tamamen evden, %38,4'ü hibrit, %34'ü tamamen ofisten çalışmaktadır. Günlük tüketilen ana ve ara öğün sayısı, günlük beslenilen saat aralığı, dışarıdan yeme sıklığı, atıştırmalık tüketiminde değişim gibi beslenme alışkanlıklarının stres, anksiyete, depresyon ve duygusal yeme skorları ile ilişkisi olduğu saptanmıştır. Tamamen evden çalışanların %35,7'si, hibrit çalışanların %37,8'i, evden çalışma düzeni ile birlikte sırayla 6,63 ± 3,27 ve 6,57 ± 4,12 kg ağırlık artışı yaşamıştır. Çalışma düzenleri ile stres, anksiyete, depresyon, duygusal yeme, fiziksel aktivite durumu ve sedanter geçirilen süre arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Masa başı çalışan bireylerin tüm çalışma modellerinde, inaktivite, duygusal yeme davranışı, stres anksiyete depresyon, ağırlık artışı gibi risklere sahip olabilecekleri düşünülmektedir. Bu risklerin hangi çalışma düzeninde daha yüksek olduğunun saptanması için kapsamlı araştırmalara, olası risklerin önüne geçilmesi için kamu, işveren ve çalışan iş birliği ile bireyleri destekleyecek aksiyonlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Bir fabrikada çalışan mavi yaka ve beyaz yaka çalışanların sürdürülebilir beslenme ve besin atığı oluşturma durumları
Sanayileşmekte olan dünyada gıda sistemindeki atıklar sonucu, sera gazı, karbon ayak izi, su ayak izinin yükselmesi, bulunduğumuz Antroposen çağında nüfusun artışı, iklim krizi, kaynakların yetersizleşme tehlikesi, çevrenin besinlerimizi etkilemesi sebebiyle çevreye, sağlık ve sürdürülebilir beslenmeye ilgi artmıştır. Çalışma, bir fabrikadaki %13,1'i beyaz, %86,9'u mavi yakalı 711 bireyi kapsamaktadır. Katılımcıların özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, tabakta artık bırakma durumlarını, sürdürülebilir, sağlıklı beslenme davranışlarını saptamak amacıyla; sosyodemografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları, tabak artığı bırakma durumlarını içeren anket formu, sürdürülebilir sağlıklı beslenme durumlarını ölçmeye yönelik "Sürdürülebilir ve Sağlıklı Yeme Davranışı" ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların vücut kütle indeksi (VKİ) kadınlarda ortalama 23.14±3.33kg/m2, erkeklerde ortalama 26.16±3.85kg/m2'dir. Katılımcıların %33,5'i öğün atlamaktadır, sırasıyla %82,3 ara öğün, %33,5 kahvaltı, %18,8 öğle yemeği, %2,1 akşam yemeği atlanmaktadır. %82,5'i tabağındaki yemeğin yarısından azını, %14,6 yarısını, %2,9'u yarısından fazlasını bırakmaktadır. Beyaz yakalı çalışanlardan tabakta yemek bırakanlar öğün atlamaktadır, bırakmayanlar öğün atlamamaktadır, tabakta yemek bırakanların çoğunluğu memnuniyet düzeyi "iyi" olanlardır. Sürdürülebilir sağlıklı beslenme durumunda beyaz yakalı çalışanlar için "Mevsime Özgü Gıda" boyutu en yüksek değere sahip, mavi yakalı çalışanlar için "Kalite İşaretleri" en yüksek değere sahiptir. "Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları" genel skorunda mavi yakalı çalışanların ortalama puanı daha yüksektir. Tabakta yemek bırakmayan mavi yakalı çalışanların "Mevsime Özgü Gıdalar" skoru anlamlı olarak yüksektir. Tabakta yemek bırakan beyaz yakalı çalışanların "Gıda İsrafından Kaçınma" skoru anlamlı olarak yüksektir. Sonuç olarak sürdürülebilir sağlıklı beslenme davranışı kazanımı, sürdürülebilir beslenme kaynaklarıyla çevre için önemlidir. Çalışmanın sonucunda, sürdürülebilir beslenme davranışı, besin atığı oluşumunun, gezegen ve kaynaklarla ilgili olduğu, bilinçlenme ve davranış kazanmanın yanında konuyla ilgili daha fazla detaylı bilimsel çalışma yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Beslenme, Beyaz Yakalı Çalışan, Mavi Yakalı Çalışan, Besin Atığı, Tabak Artığı
"Dijital Kafes": Beyaz yakalı çalışanlar örneğinde gündelik hayatın dijitalleşmesi
Bu çalışma, beyaz yakalı meslek grupları üzerinden gündelik hayatın dijitalleşme sürecini incelemektedir. Gündelik hayatın dijitalleşmesi, dijital aygıt ve uygulamaların gündelik hayat içerisinde giderek artan bir şekilde yer alması sonucu birbiriyle bağlantılı iki sürecin ortaya çıkmasıdır: birincisi, yeni ekonomik ve kültürel formların yaratılması; ikincisi, bireyin deneyim ve düşünce pratiklerinin dönüşmesi. Bu süreçler toplumsal hayatın birçok alanına farklı düzeylerde sirayet etmektedir. Buradan hareketle bu araştırmada beyaz yakalıların çalışma zamanı ve çalışma dışı zamanının nasıl dönüştüğünün cevabı aranmaktadır. Dijitalleşmeyle birlikte beyaz yakalıların gündelik hayatın bütün zaman dilimlerinde bir performans öznesine dönüştüğü ve yaşamlarının rasyonel sınırlılıklarla çevrelendiği gözlemlenmiştir. Söz konusu dönüşüm "dijital kafes" başlığıyla kavramsallaştırılmıştır.
Duygusal zekâ ve narsisizm arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
Hızla değişen yaşam temposunda bireylerin hem özel hem de iş hayatlarında başarıya ulaşmaları ve sorunlara bir çözüm bulmaları sadece bilişsel zekâ ile mümkün olmamaktadır. Duygusal zekânın duyguları anlayabilme, kontrol edebilme ve empati yapabilme yetenekleri bireyler için bilişsel zekânın tamamlayıcı bir parçası niteliğindedir. Bireyselliğin artmasıyla beraber narsisist bireylerin de arttığı görülmektedir. Olumsuz yönleri kadar olumlu yönleri de bulunan narsisizmin, örgütlerde kontrol altında tutulmasının çalışanların ve örgütün yararına olacağı öngörülmektedir. Narsisizmin duyarsızlık ve empatiden yoksunluk özellikleri, narsisistlerin duygusal becerilerinin yetersiz olduğunu göstermektedir. Ancak büyüleyici bir retoriğe ve çekici liderlik özelliklerine sahip olan narsisistik bireylerin, başkalarını manipüle etme becerileri göz önüne alındığında duygusal bakımdan yüksek becerilere sahip oldukları görülmektedir. Dolayısıyla çalışmanın amacı bu iki önemli konunun birbiriyle olan ilişkisinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Denizli ilinde imalat sektöründeki 309 çalışana anket yöntemi uygulanmıştır. Bu bağlamda çıkan sonuçlar ışığında duygusal zekâ ile narsisizm arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki görülmüştür. Aynı zamanda duygusal zekânın ve narsisizmin demografik değişkenlerle olan ilişkisi incelenmiştir. Buna göre duygusal zekâ, cinsiyet ve eğitim durumuyla anlamlı bir ilişki gösterirken yaş ile herhangi bir ilişkisi saptanmamıştır. Narsisizmin demografik faktörlerle olan ilişkisinde yaş ve cinsiyete göre anlamlı bir farklılık görülürken, eğitim durumuyla herhangi bir ilişki görülmemiştir. Çalışmanın üçüncü amacı doğrultusunda beyaz yakalıların duygusal zekâları ve narsisizm özellikleri, yönetici olup olmamalarına göre incelenmiştir. Duygusal zekânın duyguları kullanma boyutu ile yöneticiler ve yönetici olmayanların arasında çıkan farklılığa göre yöneticiler, yönetici olmayanlara nazaran duygu kullanımı konusunda daha yeteneklidir. Narsisizmin otorite boyutu ile yöneticiler ve yönetici olmayanların arasında çıkan farklılığa göre ise yöneticiler, yönetici olmayanlara kıyasla daha otoriterdir.
Çatışma yönetimi, iş tatmini, kariyer tatmini, iş performansı ve işten ayrılma niyeti üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın temel amacı, beyaz yakalı konumundaki bireylerin iş arkadaşlarıyla yaşadıkları bir çatışma durumunda daha çok hangi tür çatışma yönetim yaklaşımlarını tercih ettiklerini belirlemek ve tercih edilen çatışma yönetimi yaklaşımlarıyla (problem çözme, uyma, zorlama, kaçınma ve taviz verme stratejisi) çalışanların iş tatmini, kariyer tatmini, iş performansı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkileri yapısal eşitlik modeli kullanarak araştırmaktır. Bunun yanı sıra, araştırmada kullanılan demografik ve kontrol değişkenlerine (işletme türü, çalışan sayısı, mevki, kıdem, toplam deneyim) göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini Osmaniye Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü'nde kayıtlı özel sektör işletmelerindeki beyaz yakalı çalışanların oluşturduğu çalışma sonucunda; problem çözme stratejisini tercih eden çalışanların iş tatmin düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Problem çözme ve zorlama stratejisini tercih eden çalışanların iş performans düzeylerinin yüksek, problem çözme stratejisini tercih eden çalışanların işten ayrılma niyetlerini ilişkin ortalamaların düşük, taviz verme stratejisini tercih eden çalışanların işten ayrılma niyetlerine ilişkin ortalamaların ise yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların iş tatminleri arttıkça hem kariyer tatminleri hem de iş performanslarının arttığı buna karşın çalışanların işten ayrılma niyetlerinin azaldığı sonucuna varılmıştır. İş tatmininin, problem çözme stratejisi ile kariyer tatmini arasındaki ilişkide tam aracılık, iş performansı üzerinde ise kısmi aracılık rolünün olduğu belirlenmiştir.
Utanç, suçluluk, ihtiyaçlar ve arzuların ortasında: İstanbul'da beyaz yakalı çalışanların finansal borçluluğu
In Turkey, as elsewhere, statistics indicate a significant increase in household indebtedness since the beginning of the 2000s. This thesis focuses on experiences of indebtedness among a specific group, young white-collar workers, and is based on qualitative interviews conducted with twenty-one white-collar workers living and working in Istanbul. The study builds on and contributes to two strands of literature on indebtedness: the studies focusing on subjectivity and indebtedness and the studies examining the meanings associated with indebtedness. This thesis firstly argues that indebtedness is perceived as something that is needed to be justified and morally evaluated. It explores how debtors justify their indebtedness to deal with the shame, guilt and negative stigma concerning their indebtedness. It shows that the indebted narrate their experience of indebtedness over some binaries -reasonable debt vs. unreasonable debt and responsible debtor vs. irresponsible debtor- and justify their indebtedness by identifying themselves as responsible debtors who engage with reasonable debts. Secondly, the study argues that indebtedness is experienced around multiple and ambivalent feelings and meanings that go beyond shame and guilt which is much underlined in the literature. Several themes emerge around these multiple meanings attached to debt including, debt as a normal experience of life, debt as a burden, debt as a means of relief and happiness.
Esnek çalışma ve iş tasarımının iş becerikliliği üzerinden çalışan katılımına etkisi: İstanbul hizmet sektörü örneği
Technological advances, especially with the new industrial revolution, are transforming how jobs are being defined and designed, including "where" and "when" work tasks can be completed. At the same time, engaging employees has become an even stronger priority for companies within this dynamic and ever-changing environment. Yet, driving employee engagement remains to be challenging for practitioners, even after decades of research and experimentation. Flexible work arrangements and job (re)design processes could potentially strengthen employee engagement, but there isn't enough empirical evidence on how these practices could be leveraged effectively. This research aims to extend the knowledge base on which practices elevate employee engagement and why. It analyzes the effects of perceived work location flexibility, perceived schedule flexibility, job design and job crafting on employee engagement, including the analysis of the interlinkages between these concepts. Flexible work arrangements are explored as potential catalyst of job crafting as well, where employees proactively reformulate their jobs in accordance with their own needs and aspirations. The research focuses on the white-collar employees in the service sector of Istanbul. The data was collected through an online employee survey with 122 responses included in the final analysis. The results were analyzed through a variety of methods, including reliability and factor analysis, validity tests as well as structural equation modeling based on maximum likelihood estimation. The findings indicate that traditional job characteristics alone are not enough to enhance the engagement of employees. Job crafting and schedule flexibility are instrumental for advancing individual engagement levels.