Digital literacy
81 theses under this subject heading
Matematik öğretmenlerinin uzaktan eğitim sürecindeki dijital okuryazarlıkları ve öğretmen kimlikleri: Bir anlatı araştırması
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Covid-19 Pandemisi içerisinde eğitim-öğretim faaliyetlerini uzaktan yürüten matematik öğretmenlerinin, pandemi öncesinde, pandemi sürecinde ve pandemi sonrasında dijital öğretim teknolojilerinin kullanımına ilişkin, değişim gösteren öğretmen kimliklerini ve dijital okuryazarlıklarını nasıl yansıttıklarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin anlatıları iki döneme göre (pandemi öncesi ve pandemi süreci-pandemi sonrası dönem) incelenmiştir. Yöntem: Çalışmada öğretmenlerin kimlikleri ve dijital okuryazarlıkları kendi anlatılarıyla incelendiğinden nitel araştırma yöntemlerinden anlatı araştırması kullanılmıştır. Çalışma grubu araştırma amacı çerçevesinde MEB'e bağlı farklı okullarda görev yapan, biri kadın diğeri erkek olmak üzere iki öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmaya ilişkin ayrıntılı ve derinlemesine veri toplamayı sağlamak için yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanmıştır. Verilerin analizinde, öğretmenlerin kimliklerinin çözümlenmesinde anlatı analizi ve söylem analizi, dijital okuryazarlıkların analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada, öğretmen kimliklerinde değişim kaynakları tespit edilmiştir. Değişimler incelenirken pozitif dönüşüm süreci, negatif dönüşüm süreci ve pürüzsüz geçiş olmak üzere üç tema saptanmıştır. Söylem analizi içerisinde ise beş adet yorumlayıcı repertuar belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin, belirlenen çerçeve kapsamında, dijital okuryazarlık temalarına ilişkin anlatıları tespit edilmiş ve bunların dijital okuryazarlığın hangi boyutunu yansıttığı belirlenmiştir. Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak, öğretmen kimliklerinde değişim kaynaklarının geçmiş üniversite yaşamlarının, öğrenci faktörünün, işini tam yapmak-daha iyisini yapmak-alanda söz sahibi olmak gibi isteklerin, veli faktörünün, öğretmenlerin ailelerinin, meslektaşların ve özellikle pandemi süreci için kritik öneme sahip olan teknoloji kullanımı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte her iki öğretmenin de özellikle uzaktan öğretim sürecinde öğrencilerle göz teması kuramadıklarından etkili iletişim kurmakta zorlandıkları tespit edilmiştir. Dolayısıyla, uzaktan eğitim sürecinde daha etkili ve işlevsel iletişimi geliştirilebilecek eylem araştırmalarının yürütülmesi önerilmektedir. Böylece pozitif dönüşüm süreçleri desteklenebilir.
Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ve dijital okuryazarlık durumlarının incelenmesi: Bursa ili örneği
Dünya üzerinde çok büyük etkileri olan Covid-19 salgınının, eğitim üzerindeki önemli etkileri ve bu etkilere bağlı olarak yaşanan ani değişimler uzaktan eğitime olan ihtiyacı hızla artırmıştır (Can, 2020). Uzaktan eğitime olan ihtiyacın artmasından dolayı bunun en büyük uygulayıcısı olan öğretmenlerin de uzaktan eğitime yönelik tutumları, dijital okuryazarlık durumları hiç olmadığı kadar önem kazanmıştır. Çalışmada, Bursa ili kamu ve özel okullarında 2020 – 2021 eğitim-öğretim döneminde görev yapan 432 öğretmenin uzaktan eğitime yönelik tutumları ve dijital okuryazarlık durumları ele alınmıştır. Bu çalışmada, betimsel araştırma türlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Bursa'daki okullarda görev yapan tüm öğretmenlere Google Forms ile hazırlanan anketler mail ve Whatsapp iletişim uygulaması ile gönderilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlere Ağır (2007) tarafından geliştirilen Uzaktan Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği, Üstündağ ve diğerleri (2017) tarafından geliştirilen Dijital Okuryazarlık Ölçeği uygulanmış ve cinsiyet, yaş, kurum türü, görev yaptığı kademe, mesleki kıdem değişkenleri açısından uzaktan eğitime yönelik tutum ve dijital okuryazarlık durumları incelenmiştir. Veriler SPSS v23 paket program kullanarak analiz edilmiştir. Veriler analiz edilmeden önce dağılımlarının normalliği incelenmiştir ve tüm boyutların normal dağılım gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla parametrik analizlere başvurulmuş, başvurulan bu testlerden t testi ve ANOVA kullanılmıştır. ANOVA sonuçlarından çıkan anlamlılık durumuna göre Post hoc testleriyle gruplar arasındaki anlamlı farklılık ortaya konulmuştur. Araştırmada p anlamlılık değeri <.05 olarak alınmıştır. Çalışma sonunda öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları düşük düzeyde çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları görev yaptığı kademe, mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık durumları iyi çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin dijital okuryazarlık durumları ile cinsiyet, yaş değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen sonuçlara göre uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Dijital okuryazarlık, öğretmen tutumları, uzaktan eğitim
Türkiye'deki uzaktan eğitim uygulamaları ve öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Çalışmada, Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkamil ilçelerindeki kamu ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 407 öğretmenin uzaktan eğitim tutumları ve dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin boyutu ele alınmıştır. Küme örneklem yöntemi kullanılarak her okulda 30 öğretmen olduğu varsayılmış ve rastgele olarak seçilen 13 okul kümeler olarak belirlenmiş ve belirlenen okullarda görev yapan tüm öğretmenlere Google Forms ile hazırlanan anketler mail ve WhatsApp iletişim uygulaması ile gönderilmiştir. Küme örnekleme yöntemi, evrenin basit rastgele seçim yöntemi ile değil, birimlerden oluşturulan gruplardan rastgele seçim yapılarak kümelere ayrıldığı yöntemdir (Kılıç, 2012) Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ve dijital okuryazarlık düzeyleri ile çeşitli değişkenler (cinsiyet, görev yapılan ilçe, görev yapılan branş vb.) arasında anlamlı farklılığın olup olmadığı t-testi ve ANOVA analizi ile Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki olup–olmadığı pearson korelasyon analizi ile Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyine ilişkin puanların uzaktan eğitim tutumlarını yordayıp yordamadığına ise regresyon analizi ile bakılmıştır. Çalışma sonunda Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ve dijital okuryazarlık düzeyleri ile demografik değişkenler arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasında pozitif yönde ve orta seviyede bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyine ilişkin puanların uzaktan eğitim tutumlarını anlamlı olarak yordadığı gözlemlenmiştir.
Secondary school EFL learners' autonomy, motivation, and digital literacy in emergency distance education
Due to COVID-19, the majority of countries encountered emergency remote education at all learning levels for the first time. This abrupt change in the delivery of education created a suitable environment for adopting learner autonomy. A critical approach is required to ascertain how this ability was perceived and which factors are related to it. This study aimed to present the perspectives of secondary school students on learner autonomy in the context of emergency remote education and explore the relations of motivation, digital literacy, and demographic variables (grade level, gender, and age) with it. Mixed-method approach was used in this thesis and in line, three scales were administered to 180 secondary school learners and semi-structured interviews were held with 10 participants. Quantitative results revealed that secondary school students had above-average levels of learner autonomy and digital literacy while maintaining a moderate level of motivation. Significant positive correlations were found between learner autonomy and both motivation and digital literacy. Additionally, the impact of demographic traits on learner autonomy was discovered. It was found that learner autonomy declined with increasing grade level and age. In terms of gender, female students had more learner autonomy than males. The content analysis revealed that secondary school students' perceptions of learner autonomy are generally positive, but that learners also encountered both positive and negative motivational and digital literacy factors that either encouraged or inhibited their autonomy. The study implicated the need for developing emergency remote education settings in terms of student-teacher interaction, technological resources, and instructional strategies.
Yabancı uyruklu öğrencilerin dijital okuryazarlık düzeyleri ve kütüphane hizmetlerinin değerlendirilmesi: Gaziantep üniversitesi örneği
Bu çalışma, Gaziantep Üniversitesi'ndeki yabancı uyruklu öğrencilerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile üniversite kütüphanesi hizmetlerinden memnuniyetleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 akademik yılında kayıtlı 4170 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmakta olup, örneklem büyüklüğü Cochran (1963) formülüyle belirlenmiş ve çalışmaya 352 öğrenci dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak yapılandırılmış bir anket formu kullanılmıştır. Bu ankette, dijital okuryazarlık düzeyini ölçmenin yanı sıra, öğrencilerin kütüphane hizmetleri, fiziksel alan, bilgiye erişim, personel kalitesi, çok dillilik ve genel memnuniyet konularındaki görüşleri de değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel yöntem ve betimsel tarama modeli çerçevesinde, kolayda örnekleme yöntemiyle yürütülmüştür. Bulgular, katılımcıların dijital okuryazarlık düzeyinin ortanın üzerinde ve "iyi" seviyede olduğunu göstermektedir. Kütüphane hizmetlerine yönelik memnuniyet ise Likert ölçeği ortalamalarına göre orta düzeyde olup; öğrenciler en yüksek memnuniyeti mekân boyutunda, en düşük memnuniyeti ise özel hizmetler boyutunda ifade etmiştir. Ayrıca, dijital okuryazarlık düzeyi ile kütüphane hizmet memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş olup, hizmetleri başarılı bulan öğrencilerin dijital okuryazarlık puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarının, üniversite kütüphanelerinin uluslararası öğrencilere yönelik hizmet politikalarını geliştirmesine ve öğrencilerin dijital okuryazarlık becerilerini artırmaya katkı sağlaması beklenmektedir.
Muhasebe mesleği ve dijital dönüşüm: Muhasebe meslek mensuplarının dijital okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu çalışma muhasebe meslek mensuplarının muhasebe dijital okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca muhasebe meslek mensuplarının tanımlayıcı özelliklerine göre dijital muhasebe okuryazarlık düzeylerinde farklılaşma olup olmadığını da incelemektir. Amaç doğrultusunda hazırlanan anket formu; 2022-2023 yıllarında kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 392 muhasebe meslek mensubuna uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 programı aracılığı ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; muhasebe meslek mensuplarının yüksek düzeyde muhasebe dijital okuryazarlık düzeylerinde oldukları saptanmıştır. Muhasebe meslek mensuplarının cinsiyetlerine göre muhasebe dijital okuryazarlık düzeylerinde farklılaşma bulunmazken, araştırmada ele alınan diğer tanımlayıcı özelliklerine göre (yaş, kıdem, eğitim durumu, unvan, dijital sistemleri etkin ve verimli kullanma eğitimi alma, yeni teknoloji ve dijital sistemlerin nasıl öğrenildiği, muhasebe mesleğinde yaşanan dijitalleşmenin muhasebenin hangi fonksiyonu açısından daha fazla yarar sağladığını düşünme) istatistiksel açıdan farklılaşmaların olduğu görülmüştür.
Dijital ortamda okumanın öğrencilerin okuma alışkanlıklarına etkileri: Bir durum çalışması
Geleneksel birçok uygulama yerine 21. yüzyılın dijital dünyasında artık yeni normal sayılabilecek modern ve teknolojik uygulamalara doğru bir eğilim başlamıştır. Günümüz öğrencilerinin dijital ortamlarda çoğunlukla okul dışı zamanlarında dijital medya ile çok fazla vakit geçirdiği görülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı, dijital ortamdan okumanın öğrencilerin okuma alışkanlıklarına etkisine ilişkin öğrenciler, öğretmenler ve velilerin görüşlerinin tespit edilip ilgili alanyazın ve sonuçlarıyla desteklenerek belgelendirmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma gruplarının belirlenmesinde ölçüt ve uygun örneklem yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında bir devlet okulunda 7. ve 8. sınıfında öğrenim gören toplam 36 öğrenci, 15 Türkçe öğretmeni ve 15 öğrenci velisi oluşmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler nitel veri analizlerinden betimsel ve içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin büyük çoğunluğu tarafından dijital ortamdan okumanın okuma alışkanlıklarına olumlu etkileri olduğu, öğretmenler ve velilerin büyük çoğunluğu tarafından ise dijital ortamdan okumanın; öğrencilerin temel okuma alışkanlıklarının yerleşmiş olması, dijital okuryazarlık becerileri ve dijital yetkinliklerinin ileri seviyelerde olması ve bilinçli, amacına uygun okumalar yapıldığı taktirde okuma alışkanlıklarına olumlu etkileri olabileceği; aksi taktirde okuma alışkanlıklarına herhangi bir etkisinin olmayacağı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak dijital ortamda okumanın öğrencilerin okuma alışkanlıklarına etkilerine yönelik öneriler sunulmuştur.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık beceri yeterlilik düzeyleri (Kırşehir örneği)
Bu tezin amacı Kırşehir ili özelinde sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık beceri yeterlilik düzeylerini belirlemek ve çeşitli değişkenlere göre nasıl farklılaştığını bulmaktır. Araştırmada sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık beceri yeterlilik düzeyine ait verilerin elde edilme sürecinde tarama yöntemi kullanılmıştır.Bu araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılı içerisinde Kırşehir ili genelinde görev yapmakta olan sosyal bilgiler öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem grubunun oluşturulmasında basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. COVİD-19 salgını sonucunda uzaktan eğitim tedbirlerinin alınmasına bağlı olarak çalışma grubu 103 öğretmen olarak belirlenmiştir.Araştırmada kullanılan veri toplama aracı iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, araştırmaya katılan öğretmenlerin "Kişisel Bilgileri";ikinci bölümünde ise araştırmaya katılan öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyini belirlemek amacıyla Bayrakçı (2020) tarafından geliştirilen "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" kullanılmıştır Ölçeğin birinci bölümünde yer alan Kişisel Bilgiler bölümünde araştırmaya katılan öğretmenlere ilişkin "cinsiyet, eğitim durumu, mesleki tecrübe(kıdem) yılı, görev yeri, yaş, aile gelir durumu, kişisel bir bilgisayara sahip olma durumu, sürekli bir internet bağlantısı olma durumu, sosyal ağları kullanma, dersle ilgili düzenli takip edilen forum sayfası, düzenli takip edilen teknoloji dergileri, düzenli takip edilen teknoloji haber siteleri, dijital okuryazarlıkla ilgi eğitim alma durumu, dijital okuryazarlıkla ilgili herhangi bir sempozyum, kongre, seminer vb. etkinliklere katılma, internette günlük geçirilen zaman ve İnternet, en çok hangi amaçlar için kullanıldığı" gibi demografik değişkenlere yer verilmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan nicel verilerin çözümlenmesinde SPSS 20 programı kullanılarak veriler bilgisayar ortamına aktarılmıştır. ANOVA ve T-testi gibi testlerin, normal dağılımlı verilerle ilgili çalışmalarda kullanılması gerekmektedir.Çarpıklık ve basıklık değerlerine bakılarak verilerin normal dağılıma sahip olduğu görülmüştür. İlgili koşulların sağlanması ile araştırma verilerinin analizinde ANOVA ve T-testi gibi testlerin kullanılmasına karar verilmiştir.Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yeterlilik algı düzeyini belirlemek amacıyla uygulanan ölçek sonucunda; etik ve sorumluluk da çok iyi düzeyde, genel bilgi ve işlevsel becerilerde orta düzeyde, günlük kullanımda iyi düzeyde, profesyonel üretimde az düzeyde, gizlilik ve güvenlik de iyi düzeyde ile sosyal boyut düzeylerinde orta düzeyde olduğu görülmüştür.
Fen bilimleri öğretmenlerinin web 2.0 araçlarına ilişkin farkındalık ve dijital okuryazarlık düzeyleri
21. yüzyıl becerilerinin önem kazandığı bilgi toplumlarında öğrenme ve öğretme süreçlerini teknoloji ve çağdaş yaklaşımlar doğrultusunda tasarlamak bir gereklilik olarak görülmektedir. Bireylerin karşılaştıkları verileri analiz edip ihtiyaç duydukları verilere ulaşabilmeleri ve bunları sunabilmeleri de eğitmenlerden beklenen önemli bir yeterliktir. Araştırma karma yöntem desenlerinden sıralı açıklayıcı desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, 2021-2022 eğitim öğretim yılında, Kırşehir ili resmi ortaokullarda görev yapmakta olan 121 fen bilimleri öğretmeni katılımı ile yürütülmüştür. Katılımcılar basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin Web 2.0 araçlarına ilişkin farkındalık düzeyleri ve dijital okuryazarlık düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmış olup nicel verilerin toplanmasında "Web 2.0 Araçları Kullanımı Yetkinliği Ölçeği" ve "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veriler, açık uçlu sorulardan ve yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizinde descriptive analize ve fark testleri kullanırken, toplanan nitel verilerin analizinde içerik analizinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda fen bilgisi öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarının kullanırken çeşitli teknolojik ve pedagojik boyutlarda sorunlarla karşılaştıkları tespit edilmiş edilmiştir. Öğretmenler Web 2.0 araçları hakkında sınırlı bilgiye sahip olduklarını ve sınıflarında genellikle Morpa Kampüs ve EBA gibi platformları kullandıklarını belirlenmiştir. Web 2.0 araçlarını derslerine entegre etme konusunda çekimser kalmalarının sebepleri arasında araçlarını kullanımın ve hazırlığına ilişkin yeterli bilgiye sahip olamama, internet hızı ve erişim sorunları yer almaktadır. Katılımcılar, bu araçları deneylerde malzeme eksikliği, ders takibi ve performans ödevi verme amacıyla kullanabileceklerini söylemişlerdir. Öğretmenlerin bu araçları tercih etme nedenleri; onların eğlenceli, hazır olması, uzaktan eğitim avantajı ve zengin görsel içerikleri ve daha verimli ders olanağı sağlaması demişlerdir ayrıca bu araştırama sonunda araçlarla ilgili hizmet içi eğitim almak istedikleri sonucu elde edilmiştir.
Ortaokul öğrencilerinin dijitalokuryazarlıkları ile bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlikleri arasında kodlamaya yönelik tutumlarının aracı rolü
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlığı ile bilgi işlemsel düşünme becerisi özyeterliği arasında kodlamaya yönelik tutumlarının aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlığı, bilgi işlemsel düşünme becerisi özyeterliği ile kodlayama yönelik tutumları arasındaki ilişkiler ağını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Bu araştırmanın katılımcıları 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Kırşehir ili Merkez ilçesinde bulunan devlet ortaokullarında 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 1005 öğrencidir. Katılımcılar uygun örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Katılımcılara gerekli ön bilgi ve talimatlar verildikten sonra, kişisel bilgi formu, dijital okuryazarlık ölçeği, bilgi işlemsel düşünme becerisi özyeterliği ölçeği ve kodlamaya yönelik tutum ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27 ve AMOS 23 paket programları kullanılmıştır. Verilerin çarpıklık basıklık değerleri incelenerek normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre dijital okuryazarlık düzeylerinin genel ve alt boyutlarda ortalamanın üzerindedir. Bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlik düzeyleri genel ve alt boyutlarda ortalamanın üzerindedir. Kodlamaya yönelik tutum düzeyleri ortalamanın üzerindedir. Öğrencilerin dijital okuryazarlıkları karşılaştırıldığında erkeklerin kadınlara göre dijital okuryazarlık düzeyleri anlamlı olarak daha yüksektir. Sınıf düzeyine göre ise 5. sınıfların dijital okuryazarlıkları 6., 7. ve 8. sınıflardan anlamlı olarak düşüktür. Evde bilgisayarı olanların olmayanlara göre dijital okuryazarlıkları anlamlı olarak daha yüksektir. Günlük bilgisayar kullanımı 3 saatten fazla olanların dijital okuryazarlıkları daha az olanlara göre anlamlı olarak daha yüksektir. Bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlik algıları ise evde bilgisayarı olanların olmayanlara göre anlamlı olarak yüksekken, cinsiyete, sınıf düzeyine ve günlük bilgisayar kullanım süresine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Kodlamaya yönelik tutumları ise cinsiyete, sınıf düzeyine, evde bilgisayar olma durumuna ve günlük bilgisayar kullanım süresine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Dijital okuryazarlık ile bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterliği arasında kodlamaya yönelik tutumun kısmi aracı bir role sahip olduğu tespit edilmiştir. Dijital okuryazarlığın bilgi işlemsel düşünme öz yeterliğini pozitif yönde yordadığı, dijital okuryazarlığın kodlamaya yönelik tutumu pozitif yönde yordadığı, kodlamaya yönelik tutumun bilgi işlemsel düşünme öz yeterliğini pozitif yönde yordadığı araştırmanın bulgularındandır. Bu sonuçlardan yola çıkarak öğretim programlarında öğrencilerin hem dijital okuryazarlığın hem de kodlamaya yönelik olumlu tutumların desteklenmesine yönelik etkinliklere ver verilerek, bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterliklerinin artırılması sağlanabilir.
Turkey's Ministry of Education emergency management policy in the COVID-19 outbreak: EFL teachers' digital literacy and consistency of distance online education process
The global overspread of the ongoing COVID-19 pandemic has caused pivotal changes in all spheres of life, including education systems that resulted in universal school closures from K-12 to tertiary level. The pandemic is broadly progressing on attending and running the education systems' outputs that some of them might already be damaged in several aspects. The outbreak has affected millions of students, which the learning gap among them has widened because of the swift shift from traditional learning to online distance learning. Neither teachers nor students were ready for digital education due to inadequate time to plan and precise information. Within the given context, the primary purpose of the current study is to investigate the digital literacy of Turkish EFL teachers and their experiences in using digital tools, particularly the EIN (Educational Informatics Network) platform, which is the national educational website in Turkey, the availability of online material, the efficacy of online assessment and feedback, and how teacher-student interaction occurred during the process in English classes at state schools. The study is adopted a mixed research design. The participants of the quantitative data, which was gathered through an online Likert-scale questionnaire, were 121 EFL teachers of MoNE (Ministry of National Education) who work in Kahramanmaraş, and qualitative data were obtained through online semi-structured interviews with 12 EFL teachers. It was investigated the practices, challenges, and strengths of distance online education and the efficacy and feasibility of online teaching. The data obtained for this aim were analyzed through SPSS 25.0 and thematic analysis. The findings indicate that EFL teachers felt competent in integrating digital tools into teaching; the internet connection problems were challenging during the live-streamed classes, and the EIN platform was a good component of instruction during the COVID-19 disease outbreak. This study presents significant implications for the future inquiry of EFL teaching and curriculum. Keywords: COVID-19 effects on education, digital literacy of EFL teachers, distance online language education, live-streamed lessons, digital assessment, and feedback
Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık ile bireysel yenilikçilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık ile bireysel yenilikçilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel bir çalışma olan bu araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye'deki resmi ana sınıfı/ anaokulunda ve özel anaokullarında çalışan 213 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmaya ilişkin veriler; okul öncesi öğretmenlerine elektronik olarak Google Forms platformu aracılığıyla ulaştırılan "Kişisel Bilgi Formu", "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" ve "Bireysel Yenilikçilik Ölçeği"nden elde edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 24.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Demografik verilerden ve ölçeklerden elde edilen toplam puanlar, Kruskal Wallis H-Testi, Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı Analizi ve Kolmogorov-Smirnov Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, dijital okuryazarlık ile bireysel yenilikçilik arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlıklarının orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dijital okuryazarlık alt boyutlarından alınan puan ortalamasının etik ve sorumluk, gizlilik-güvenlik, günlük kullanım boyutlarının diğer alt boyutlardan (genel bilgi ve işlevsel beceriler, sosyal boyut, profesyonel üretim) daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri; yaş ve öğrenim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Bununla birlikte, dijital okuryazarlık düzeyinin erkek öğretmenlerin, özel kurumda çalışan öğretmenlerin ve mesleki kıdemleri 0-5 yıl arasında olan okul öncesi öğretmenlerinin lehine anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Dijital teknolojilere yatkınlık ve internet tabanlı girişimcilik niyeti arasındaki ilişkide inovatif düşünmenin aracılık rolü
Dijital teknolojilere yatkınlık ile günümüzde girişimciliğin temel taşlarından biri olan internet tabanlı girişimcilik niyetiyle arasındaki ilişkiye odaklanan bu çalışma, inovatif düşüncenin bu ilişkideki aracılık rolünü incelemektedir. Teknolojik yeniliklere yönelik eğilimler ve girişimcilik niyeti arasındaki ilişki, literatürde öne çıkan bir konudur. Ancak, bu ilişkide inovatif düşüncenin aracılık etkisi üzerine yapılmış kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, dijital teknolojilere olan yatkınlığın, internet tabanlı girişimcilik niyeti üzerindeki etkisinde inovatif düşüncenin aracılık rolünü ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında, çalışmada sunulan hipotezlerin test edilmesi için 363 üniversite öğrencisinden oluşan bir örneklemden alınan veriler kullanılmıştır. Araştırma modelinde, katılımcıların dijital teknolojilere yönelik eğilimlerini, internet tabanlı girişimcilik niyetlerini ve inovatif düşüncelerini değerlendirmek amacıyla akademik literatürde kullanılan ölçeklerden faydalanılarak bir anket uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçları, dijital teknolojilere olan eğilimin internet tabanlı girişimcilik niyeti üzerindeki etkisinde inovatif düşüncenin kısmi aracılık rolünü ortaya koymuştur. Ayrıca, araştırma sonuçları, gelecekteki girişimcilik odaklı çalışmalar için önemli pratik ve teorik çıkarımlar sağlamaktadır. Bu çalışma, dijital teknolojilere eğilim, girişimcilik niyeti ve inovatif düşünce alanlarındaki literatüre katkı sağlamaktadır ve bu konudaki gelecek araştırmalar için önemli bir temel oluşturmayı amaçlamaktadır.
E-sağlık okuryazarlığının akılcı ilaç kullanımı üzerine etkisinde dijital okuryazarlığın aracılık rolü: Bozüyük Devlet Hastanesi örneği
Bu çalışmanın temel amacı; e-sağlık okuryazarlığının akılcı ilaç kullanımı üzerine etkisinde dijital okuryazarlığın aracılık rolünü tespit etmektir. Çalışma, Bilecik Bozüyük Devlet Hastanesi'ne çoğunluğunun acil servise başvuranlardan oluştuğu, hasta/hasta yakınlarından oluşan örneklem üzerinden elde edilen veriler ile yürütülmüştür. Çalışmada kullanılan ölçüm araçları daha önce çalışılmış olan literatüre dayalı araştırmalardan elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak; katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini içeren Anket Formu, dijital okuryazarlık düzeylerini, e-sağlık okuryazarlığı düzeylerini ve akılcı ilaç kullanımı düzeylerini ölçmek amacıyla 3 farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup; veriler kolayda örnekleme yöntemi ile yüze yüze anket tekniği kullanılarak bizzat araştırmacı tarafından toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS istatistiksel analiz programları kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizlerinde; Araştırma verilerine betimsel analizler ve yol (path) analizi uygulanmıştır. Araştırmada, 405 katılımcıdan elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Demografik özeliklerin analizinde katılımcıların; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek, ailenin aylık gelir durumu, düzenli ilaç kullanımı durumu, genel sağlık durumu, herhangi bir sağlık konusunda interneti kullanma durumu ve son bir yıl içerisinde sağlık hizmeti alma durumu ele alınmıştır. Belirtilen alt gruplarda, cinsiyet gruplarına, düzenli ilaç kullanım durumlarına ve ailelerinin aylık gelir durumlarına göre katılımcılara yapılan testlerde herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir. Diğer alt gruplarda ise bazı farklılıklar tespit edilmiştir. Fakat tüm alt grupların ortalamalarına bakıldığı zaman; dijital okuryazarlık (3,57±0,87), e-sağlık okuryazarlığı (3,54±0,79) ve akılcı ilaç kullanımı (2,69±0,36) değişkenleri için "Katılıyorum" cevabı verilmiştir. "Yol (Path) analizi'' sonuçlarında ise bağımsız değişken e-sağlık okuryazarlığının, bağımlı değişken akılcı ilaç kullanımı üzerindeki etkisi önemli çıkmıştır. Fakat aracı değişken dijital okuryazarlık bağımsız değişken e-sağlık okuryazarlığı değişkeni ile birlikte modele dâhil edildiğinde, e-sağlık okuryazarlığı değişkeninin, bağımlı değişken akılcı ilaç kullanımı değişkeni üzerindeki etkisini ve önemini ortadan kaldırarak iki değişken arasındaki ilişkiyi kendi üzerinden devam ettirmektedir. Tüm değişkenler modele dahil edildiğinde yapılan analiz sonuçlarına göre; dijital okuryazarlık değişkeninin, e-sağlık okuryazarlığı değişkeni üzerindeki etkisi pozitif yönde önemli çıkmıştır. Akılcı ilaç kullanımı değişkeninin, dijital okuryazarlık değişkenine etkisi de pozitif yönde önemli çıkmıştır. Fakat akılcı ilaç kullanımı değişkeninin, e-sağlık okuryazarlığı değişkenine etkisinin önemsiz olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, e-sağlık okuryazarlığının akılcı ilaç kullanımı üzerine etkisinde dijital okuryazarlık değişkeninin ''Tam Aracılık'' rolü olduğu tespit edilmiştir.
Hemşirelik öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile sağlık okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık arasındaki ilişki
Bu çalışma üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları, sağlık okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 270 kişilik hemşirelik bölümü öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, Öğrencilerin Sosyo-Demografik Özelliklerini Belirlemeye Yönelik Anket Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği -32 ve Dijital Okuryazarlığı Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %67'si, 18-21 yaş grubunda %33'ü ise 22-26 yaş grubunda, %74,8'i kadın, %26,3'ü 1.sınıf %21,5'i 2.sınıf, %22,6'sı 3.sınıf ve %29,6'sı ise 4.sınıfta öğrenim görmektedir. Öğrencilerin %99,3'nün telefonu, %58,9'nın bilgisayarı bulunmaktadır; %66,3'ünün günlük internet kullanım süresi ve %44,1'inin günlük sosyal medya kullanım süresi iki saatten fazladır. Ayrıca öğrencilerin %91,1'inin günlük bilimsel yayın takip etme/okuma süresi bir saat ve daha az bulunmuştur. Araştırmaya katılan öğrencilerin %2,6'sının sağlıkla ilgili bilgilere ulaşmak için kullandıkları kanal gazete iken %5,9'unun radyo, %15,9'unun kitap, %18,1'inin sağlık çalışanı, %27,4'ünün sosyal medya ve %30'unun ise bilimsel yayınlardır. Dijital Okuryazarlık ve Sağlık Okuryazarlığı değişkenlerinin Sağlıklı Yaşam Biçimleri değişkeni üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Dijital Okuryazarlık Ölçeğinden Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II'ye giden direk etki aracılığı, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 değişkeni eklendiğinde de istatistiksel olarak anlamlıdır. Dijital Okuryazarlık Ölçeğinden Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II'ye giden etkiye, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 Kısmi Aracılık yapmaktadır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda öğrencilerin sosyal medya kullanımını azaltıcı, kitap okuma alışkanlığını artırıcı programların oluşturulması, Dijital Okuryazarlık, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Sağlık Okuryazarlığının uzun dönem etkililiğinin incelenmesi ve daha büyük örneklemlerle araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Determining the role of digital literacy in EFL teaching in regard to the views of Turkish EFL teachers
Digital technologies facilitate interaction with individuals, family, and friends continuously, due to the busy barriers nowadays, individuals can not communicate directly and meet each other. Therefore, digital literacy (DL) is considered as one of the fundamental abilities in the 21st century and in this modern era for working as well as living properly. Since the influence and implementation of novel digital tools are shifting the education system rapidly and continuously, so it has opened a new gate for teachers to overcome the complexities and achieve efficient results in their instruction. Accordingly, English as a Foreign Language (EFL) teachers have a very essential role in this digital world and they are required to have enough competence in utilizing kinds of current digital tools related to their instruction. So, the utilization of digital technology is a capability that must be obtained, maintained, and improved constantly by individuals and mainly EFL teachers. With the significance of this issue, this study aimed to be conducted through qualitative research and focus group discussion (FGD) collecting data tools, to determine the role of digital literacy in EFL teaching in regard to the views of Turkish EFL teachers. In line with the aim of this study, the research questions are the following: 1. What does digital literacy mean to (secondary & high) school EFL teachers? 2. How does the digital literacy level of (secondary & high) school EFL teachers affect their teaching? 3. What are the facilities of using digital tools in (secondary & high) school level of EFL teaching? 4. What are the challenges of using digital tools in (secondary & high) school level of EFL teaching? The present study was conducted with 18 EFL teachers that they participated voluntarily, (9 from secondary and 9 from high) school worked at different state schools in Elazığ. They were selected randomly to meet the trustworthiness of the study. Accordingly, Nvivo 12 software was used to analyse the data. The obtained results indicated noteworthy information about secondary and high school Turkish EFL teachers. For the first research question, both groups of participating teachers defined digital literacy as their different points of view. Related to the operational definition which was the study's model it was found that although they were sufficient of using digital devices, however, some of them did not have enough information about professional digital literacy. The second research question proved that the level of secondary school (SS) teachers were higher than the high school (HS) teachers one of the possible satisfactory explanations of the HS teachers that they did not feel competent enough was due to the ever-changing technologies of nowadays. Findings for the third and the fourth research questions noted that even though digital tools facilitate EFL teaching in some ways as the teachers confirmed, they faced many challenges while using digital tools in their instruction. Finally, based on the results of the current study some recommendations are given.
Ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırma, çeşitli değişkenler açısından ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda dijital okuryazarlık düzeyleri üzerinde ortaokul öğrencilerinin sahip oldukları cinsiyet, sınıf, anne mesleği, baba mesleği, ebeveyn eğitim durumu, evde internet olma durumu, internete bağlanma sıklığı, evde bilgisayar olma durumu ve yaşanılan ilçe değişkenlerinin herhangi bir etkisinin olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma nicel bir araştırmadır ve betimsel tarama modeli kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmada çalışma grubu uygun örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Kastamonu da öğrenim gören 268 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında bilgi işlem, iletişim, güvenlik, problem çözme boyutlarından oluşan ve Pala (2019) tarafından geliştirilen "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler nicel veri analiz programı kullanılarak çözümlenmiş ve elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin tüm boyutlarda orta puanın üzerinde olduğu, kardeş sayısı arttıkça dijital okuryazarlık düzeylerinin düştüğü ve annesi meslek sahibi olanların, internete daha sık bağlananların, merkez ilçede yaşayanların dijital okuryazarlık düzeylerinin yükseldiği tespit edilmiştir.
Spor bilimleri alanında görev yapan akademisyenlerin dijitalleşme düzeylerinin akademik performansa etkisi
Günümüzde dijitalleşme kavramı her alanda hayatımızı etkilediği apaçık ortadır. 7'den 70'e insanoğlunun hayatının her noktasında etkin bir rol oynamaktadır. Dijital eğitimler, dijital sınavlar, dijital kitaplar, dijital ortamda hazırlanan bilimsel makaleler sayesinde eğitimde ve bilimde ilerlemeler kat edilmektedir. Akademisyenlerin unvanda yükselme ve bilimsel çalışma süreçlerinde teknolojinin yardımıyla dijital ortamlarda bilgiye ulaşmanın kolaylaşması akademik performansı olumlu yönde etkilediği düşünüldüğünden Türkiye'de spor alanında eğitim veren devlet üniversitelerindeki akademisyenlerin dijitalleşme düzeylerinin akademik performanslarına etkisinin incelemesi amaçlanmıştır. Araştırmamızın evrenini Türkiye'de devlet üniversitelerinde spor alanında eğitim veren 2166 akademisyen, örneklemini ise 511 akademisyen oluşturmaktadır. Katılımcılara 6 soruluk kişisel bilgi formu (Yaş, Cinsiyet, Medeni Durum, Unvan, Çalışma Yılınız ve Günlük Teknolojik Cihaz Kullanım Süresi) ile akademisyen dijitalleşme ölçeği ve akademik performans algı ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.00 programına aktarılarak çalışma doğrultusunda belirlenen değişkenlerin yüzde ve frekans değerleri belirlenmiştir. Verilerin analizi için independent simples t-testinden ve tek yönlü varyans (Anova) testinden yararlanılmıştır. Akademisyen dijitalleşme ölçeği ile akademik performans algı ölçeği arasındaki ilişkiyi belirlemek için pearson kolerasyon testi kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki etkinin tespit edilmesi için ise linear regresyon testinden yararlanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde gruplar arasındaki farklılığın tespiti için anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Spor alanında eğitim veren akademisyenlerin; Akademik performans algı ölçeği ile yaş, unvan, çalışma yılı ve günlük dijital cihaz kullanım süresi değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı fark tespit edilirken, cinsiyet ve medeni durum değişkenleri açısından anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Akademisyen dijitalleşme ölçeği ile yaş, medeni durum, çalışma yılı ve günlük dijital cihaz kullanım süresi değişkenleri arasında istatistiki açıdan anlamlı fark tespit edilirken, cinsiyet ve unvan değişkenleri açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Bunun yanı sıra yapılan pearson kolerasyon analizi sonucunda çalışmaya katılan akademisyenlerin akademik performans algı ölçeği ile akademisyen dijitalleşme ölçeği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Linear regresyon testine göre ise akademisyenlerin dijitalleşme düzeylerinin akademisyenlerin akademik performans düzeylerini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Spor, Dijitalleşme, Akademisyen, Akademik Performans, Teknoloji
Müzik eğitiminde dijital okuryazarlık
Günümüzde teknolojik gelişmelerin ışığında tecrübe ettiğimiz dijital yaşam yalnızca kullanılan araç-gereci değil okuryazarlık kavramını da geliştirmiş ve çeşitli türlerini ortaya çıkarmıştır. Bu türler arasında günümüz teknolojisiyle birlikte popülerlik kazanan dijital okuryazarlık, teknoloji aracılığıyla doğru ve güvenilir bilgiye ulaşma, kullanma, anlama, sorun çözme becerilerini ifade ettiğinden birçok araştırmaya konu olmaya başlamıştır. Bu araştırmalar farklı alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da araştırılmaya başlanmıştır. Eğitim alanında farklı branşlardaki öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin araştırıldığı çalışmaların olduğu fakat müzik eğitimi alanındaki akademisyenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin araştırılmadığı göze çarpmaktadır. Bu araştırmada, müzik eğitimi alanında görev yapan akademisyenlerin dijital okuryazarlık yeterliklerinin incelenmesi, müzik eğitiminde dijital okuryazarlığın yeri ve öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında 36 farklı üniversitenin Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda görev yapmakta olan 150 akademisyen oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem tercih edilmiş olup nicel veriler Acar (2015) tarafından geliştirilen Dijital Okuryazarlık Değerlendirme Ölçeği ile, nitel veriler ise, yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 26.0 paket programı aracılığıyla gerekli istatistiksel analizler gerçekleştirilerek yorumlanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında akademisyenlerin dijital okuryazarlık yeterlik düzeyleri cinsiyet, hizmet yılı, yaş, öğrenim düzeyi, akademik unvan, günlük internet kullanım süresi, günlük dijital araç kullanım süresi ve en sık kullanılan dijital araç değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, müzik eğitimi alanındaki akademisyenlerin dijital okuryazarlık yeterlik düzeylerini "tam yeterli" düzeyde değerlendirdikleri belirlenmiştir. Akademisyenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin ölçeğin bütünü için elde edilen değerler açısından; cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermediği ancak ölçek boyutları açısından analiz edildiğinde temel araç ve ortam bilgisi alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği, hizmet yılı değişkenine göre farklılık göstermediği ancak dijital kimlik yönetimi alt boyutunda anlamlı farklılığın bulunduğu, yaş değişkenine göre farklılık göstermediği ancak bağlamsal kullanım alt boyutunda anlamlı farklılık olduğu, günlük internet kullanım süresi değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği ancak bağlamsal kullanım alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği, en sık kullanılan dijital araç değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği ancak temel araç ve ortam bilgisi alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği, öğrenim düzeyi, akademik unvan ve günlük dijital araç kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farkın olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Akademisyenlerin müzik eğitiminde dijital okuryazarlığın yeri ve önemi konusunda; müzik eğitimi alanında dijital okuryazar olmanın çok gerekli olduğu, akademisyenlerin dijital okuryazarlığın gerektirdiği bilgi ve donanıma sahip olmalarının gerektiği, dijital okuryazar olmanın müzik eğitimi sürecine eğitim-öğretim, eğitimci ve öğrenci açısından; nitelikli ders planlama, farklı öğretim imkanları sunma, aktif öğrenme, doğru bilgiye ulaşım imkanı, bilgide derinlik ve kalıcılık sağladığı, derste uygun materyaller kullanma, online platformlardan ders ve toplantılar oluşturabilme, dijital materyaller kullanarak zevkli ve kalıcı hale getirme, uzaktan tez yönetme konularında önemli olduğu, akademik yayınları takip etme, veri tabanları ve dijital kütüphanelere ulaşma konusunda katkı sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, müzik eğitimi, akademisyen, müzik eğitiminde dijital okuryazarlık.
Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi bölümü öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ve siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarının incelenmesi
Bu çalışmada, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) Bölümü'nde öğrenim gören öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ve siber zorbalığa ilişkin duyarlılıkları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Ayrıca adayların dijital okuryazarlık düzeyleri ile siber zorbalığa ilişkin duyarlılıkları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Elâzığ Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi BÖTE Bölümü'nde 2017 – 2018 bahar yarıyılında eğitim görmekte olan 2., 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin elde edilmesi amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Siber Zorbalığa İlişkin Duyarlılık Ölçeği ile Dijital Okuryazarlık Ölçeği ve Siber Zorbalık ile Dijital Okuryazarlığa İlişkin Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler, SPSS 21.0 paket programıyla analiz edilmiş ve verilerinin analizinde değişkenlere bağlı olarak Kolmogorov-Smirnov Z Testi, Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey, LSD, Kruskal Wallis, Mann Whitney U-Testi ve Pearson Korelasyon Analizi Testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Adayların dijital okuryazarlık seviyelerinin cinsiyet, yaş, kişisel bilgisayara sahip olup olmama, herhangi bir sosyal ağa üye olup olmama, İnternet'te harcanan günlük süre ve en sık ziyaret edilen site türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. Adaylardan 3. sınıfta olanların 2. ve 4. sınıfta olanlara göre dijital okuryazarlık düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca adayların bilgisayar kullanma deneyimleri arttıkça dijital okuryazarlık düzeylerinin arttığı görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarının yüksek seviyede olduğu ortaya çıkmıştır. Adayların siber zorbalığa ilişkin duyarlılık düzeylerinin cinsiyet, yaş, sınıf, bilgisayar kullanım süresi, herhangi bir sosyal ağa üye olup olmama, İnternet'te harcanan günlük süre ve en sık ziyaret edilen site türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. Adaylardan kişisel bilgisayara sahip olanların diğerlerine kıyasla siber zorbalığa ilişkin daha yüksek duyarlılığa sahip olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile siber zorbalığa ilişkin duyarlılıkları arasında orta düzeyde pozitif korelasyon bulunmuştur. Buna göre katılımcıların dijital okuryazarlık düzeyleri arttığında siber zorbalığa ilişkin duyarlılıkları da artmaktadır. Nitel veriler incelendiğinde öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık ve siber zorbalığa karşı duyarlılık konularında bilinçli oldukları gözlemlenmiştir.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital okuryazarlığa ilişkin görüşleri
Araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının dijital okuryazarlığa ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında, Atatürk Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Kastamonu Üniversitesi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Muş Alparslan Üniversitesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitelerinde öğrenim gören 4. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmen adayları ile yürütülmüştür. Bu araştırmada nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı karma yöntemden faydalanılmıştır. Araştırmada nicel bölüme ilişkin verilerin toplanmasında Hamutoğlu, Güngören, Uyanık, Erdoğan'ın (2017) geliştirdiği "Dijital Okuryazarlık Ölçeği: Türkçeye Uyarlama Çalışması" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPPS 16.0, nitel verilerinin analizinde N-VIVO 10 programından faydalanılmıştır. Nitel veriler içerik analizine uygun olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık ölçeğinin "tutum" ve "bilişsel" ve "sosyal" boyutuna ilişkin görüşlerinin cinsiyetlerine göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Dijital okuryazarlığın "teknik" boyutunda kadın ve erkek öğretmen adaylarının görüşlerinin farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık ölçeğinin "tutum", "teknik", "bilişsel" boyutuna ilişkin görüşleri üniversite değişkenine göre farklılık göstermemiştir. Öğretmen adaylarının "sosyal" boyuta ilişkin görüşleri arasında farklılık olduğu görülmektedir. Ayrıca dijital okuryazarlık kavramı, dijital okuryazarlık alanında iyi olduklarını düşündükleri konular, dijital ortamda alınan tedbirler, kaynak güvenirliğini nasıl sorguladıkları, yeniliklere ayak uydurmada yaşanılan zorluklar, dijital okuryazarlık konusundaki eksiklikler ve bu eksikliklerin sebepleri, üniversitede dijital okuryazarlık becerisinin geliştirilmesinde yapılabilecekler ve Sosyal Bilgiler dersinde dijital okuryazarlık becerisini kazandırmak için yapılabileceklere ilişkin sonuçlara ulaşılmıştır. Buna göre Milli Eğitimin ve Yükseköğretimin çeşitli kademelerinde dijital okuryazarlık becerisini geliştirici derslere yer verilmelidir. Öğretim programları içerisinde yer almaya başlayan dijital okuryazarlık becerisine ait kazanımlar zengin hale getirilerek öğretmenlere destek sunan faaliyetler ve öğretmenlere yön tayin eden kılavuz materyaller hazırlanabilir.
Finansal okuryazarlık ve finansal dijitalleşme ilişkisi: Bankacılık ve Finans Bölümü öğrencileri üzerine bir araştırma
Okuryazarlık kavramı tarihsel süreç içerisinde, öncelikle biçimsel olarak bir dili okuyabilme ve yazabilme yeteneğine sahip olmak olarak tanımlanmış olup günümüzde ise farklı bir boyut kazanmıştır. Günümüzde hemen hemen her türlü değişkene ilişkin okuryazarlık tanımlamaları yapılmış olup, teknoloji okuryazarlığı, medya okuryazarlığı ve finansal okuryazarlık bunlara örnek olarak gösterilebilir. Finansal okuryazarlık, bireylerin finansal karar verme süreçlerinde finansal bilgiye ulaştığı, yorumladığı ve elde ettiği sonuçları davranışa dönüştürdüğü bir süreci ifade etmektedir. Günümüzde finansal araç sayısının artması ve niteliklerinin karmaşık hale gelmesi, piyasalara sürekli olarak bilgi akışının gerçeklemesi gibi nedenlerden dolayı, sınırlı seviyede bilgi ile rasyonel yatırım kararı vermek mümkün olmayacaktır. Bu nedenle finansal okuryazarlık günümüz dünyasında daha teknik bilgilere sahip olmayı zorunlu kılmaktadır. Bilgiye ulaşma noktasında ise dijital kanalların kullanımı, bu verilere ulaşım sürecini kısaltmakta ve daha hızlı kararlar alınmasını sağlamaktadır. Literatüre bakıldığında finansal okuryazarlığın; finansal bilgi, finansal tutum, finansal davranış gibi bileşenlerden oluştuğu görülmektedir. Ayrıca tekonoloji alanında yaşanan gelişmelerin ve dijitalleşmenin önemi dikkate alındığında finansal okuryazarlık ve dijitalleşme ilişkisi ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada finansal okuryazarlık ile finansal dijitalleşme kavramları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Finans Bölümü öğrencilerine uygulanan anket çalışmasından elde edilen veriler, yapısal eşitlik modeli oluşturularak analiz edilmiş ve kurulan hipotezler sınanmıştır. Analiz sonuçlarına göre finansal okuryazarlığın bileşenleri ile dijital tutum ve dijital kullanım arasında genel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Yenilikçi davranış yoluyla akademik başarıyı desteklemede yaratıcı öz yeterlik ve dijital okuryazarlığın rolü: MAKÜ öğrencileri üzerine bir araştırma
Bu araştırma, yenilikçi davranış yoluyla akademik başarıyı desteklemede yaratıcı öz yeterlik ve dijital okuryazarlığın rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 akademik yılında Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nde resmi olarak kayıtlı 28.974 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini evren içerisinden basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 598 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın amacına bağlı olarak ilk bölümde kavramlar ile ilgili kuramsal bilgiler sunulmuş, ikinci bölümde kavramlar arası ilişkiler aktarılmıştır. Araştırmanın son bölümünde, nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılarak elde edilen verilere ilişkin analizler ve bulgulara yer verilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25.0 ve AMOS 24.0 programları kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yapılan korelasyon analizi sonucunda yenilikçi davranış, yaratıcı öz yeterlik, dijital okuryazarlık ve akademik başarının birlikte pozitif yönlü anlamlı ilişkiler verdiği tespit edilmiştir. Değişkenlerin birbirleri üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak için yapılan regresyon analizi sonucunda ise dijital okuryazarlığın profesyonel üretim alt boyutu hariç yenilikçi davranışları anlamlı ve pozitif yönde, günlük kullanım ve profesyonel üretim alt boyutları hariç akademik başarıyı anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Aynı zamanda dijital okuryazarlığın tüm alt boyutlarının yaratıcı öz yeterlik üzerinde yine anlamlı ve pozitif etkilere sahip olduğu belirlenmiştir. Öte yandan, yaratıcı öz yeterliğin yenilikçi davranışları ve akademik başarıyı anlamlı ve pozitif yönde etkilediği, yenilikçi davranışların da akademik başarı üzerinde pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yenilikçi Davranış, Yaratıcı Öz Yeterlik, Dijital Okuryazarlık, Akademik Başarı
Dijital sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kuşaklararası bir karşılaştırma
Bu çalışmada Dijital Sağlık Okuryazarlığı (DSO) Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması ile geçerlik ve güvenirliğinin analiz edilmesi amaçlanmış, DSO ile X, Y ve Z kuşağından katılımcıların sağlıklı yaşam tarzı davranışları arasındaki ilişki ortaya koyulmuştur. Kesitsel bir araştırma olan bu çalışmada web tabanlı kişisel beyana dayalı online anketler kartopu örnekleme yaklaşımı ile kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak katılımcılara uygulanmıştır. Araştırma 18-64 yaş aralığındaki 1274 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları Kişisel Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Dijital Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nden oluşmuştur. DSO Ölçeğinin kültürel uyarlaması ve psikometrik analizi, Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Güvenirlik Analizi, İkili ve Çoklu Regresyon analizi araştırmada kullanılan istatistik analizlerdir. Çalışmada altı alt boyuttan oluşan DSO Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun, geçerli ve güvenilir olduğu kanıtlanmış olup, tüm yaş gruplarında kullanıma uygun olduğu görülmüştür. Katılımcıların DSO Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarına ait toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. DSO Ölçeği'nin alt boyutlarından en yüksek ortalama puanlarının DSO Güvenilirliğin Değerlendirilmesi, DSO Gizliliğin Korunması ve DSO Bilgi Arama alt boyutlarında olduğu tespit edilmiş, en düşük ortalama puanlarının ise DSO Yön Bulma Becerileri ve DSO İlgi Düzeyini Belirleme alt boyutlarında olduğu görülmüştür. DSO Güvenilirliğin Değerlendirilmesi, DSO İlgi Düzeyini Belirleme ve DSO İçerik Ekleme alt boyutları, katılımcıların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını istatistiksel olarak en fazla yordayan değişkenlerdir. Bu çalışmanın en önemli özelliği ve yeniliği, DSO Ölçeğinin birçok ülkede yaygın olarak kullanılmak üzere farklı dillere adapte edilmesine rağmen, ilk kez bu tez çalışmasında Türkçeye uyarlanmasıdır. Çalışmanın sonuçlarına göre X, Y ve Z kuşağının DSO düzeyleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki vardır. Bu nedenle, kamuoyu ve tüm paydaşlar hükümetlerle birlikte, bireylerin etkili, güvenli ve sağlığı teşvik edici bir şekilde, çevrimiçi bilgileri anlama ve kullanma konusunda güçlendirilmesinde öncülük etmelidir.