Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Anabilim Dalı

Türkiye ile İngilterenin lise coğrafya öğretim programlarını karşılaştırmalı olarak incelenmesi(9.sınıf)

Bu doktora çalışmasının amacı, Türkiye'deki lise 9. sınıf coğrafya öğretim programı ile İngiltere'nin lise 9. sınıf coğrafya öğretim programlarının karşılaştırılmalı olarak incelemektir.Bu çalışmada, Türkiye ve İngiltere'de ortaöğretim coğrafya öğretim programında bugüne kadar yapılan değişiklikler incelenerek edindiğimiz bilgiler karşılaştırılmış ve daha detaylı bilgi edinmek için bir anket uygulaması yapılmıştır. Anket, Türkiye'den 40 coğrafya öğretmenine, İngiltere'den 18 coğrafya öğretmenine uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlere her soru için 5 seçenek sunulmuştur.Türkiye ve İngiltere'de coğrafya öğretim programları ile ilişkin elde edilen sonuçlardan bazıları şunlardır: Her iki ülkede de programın amaçlarının toplumun beklentilerini kısmen karşıladığı sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim program dilinin anlaşılabilirliği ile ilgili olarak, her iki ülkede de araştırmaya katılan çalışma grubundan elde edilen veriler, programın ?kısmen? anlaşılır bir dille yazıldığını göstermiştir. Programın tutarlılığı bakımından, her iki ülke çalışma grubu programın ?büyük ölçüde? tutarlı olduğunu belirtmiştir.Her iki ülkede de programın amaçlarının öğrenci seviyesine uygun olup olmadığı bakımından da ?büyük ölçüde? tutarlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye'de uygulanan program öğrencide coğrafya dersine karşı ?kısmen? olumlu bir tutum geliştirmekte iken, İngiltere'de ?büyük ölçüde katılıyorum? şıkkına yoğunlaşılmıştır. Türkiye'de uygulanan program, öğrencilerde günlük hayatta karşılaştıkları problemleri çözmeye yarayacak düşünmeyi ?kısmen? gerçekleştirdiğini, İngiltere'de ise bu ifadeye katılma derecesinin ?büyük ölçüde? olduğu ortaya çıkmıştır. Her iki ülkede de öğrenciler coğrafya dersinde edindikleri bilgi ve becerileri, günlük hayattaki problemlerin çözümünde ?kısmen? kullanabildiği yönünde görüş bildirmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Program, karşılaştırmalı eğitim, coğrafya.

Coğrafya öğretiminde bilgisayar destekli öğretim yönteminin öğrenci başarısına etkisi

Bu araştırmanın amacı, bilgisayar destekli öğretim (BDÖ) yönteminin, lise birinci sınıf coğrafya dersi sıcaklık konusunun öğretiminde öğrencilerin başarıları üzerindeki etkisini belirlemektir.Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi kullanılmıştır. Geliştirilen ölçme aracı Yenikent Ahmet Çiçek Endüstri Meslek Lisesi 1. sınıf öğrencilerinden 53 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; çift yönlü varyans analizi (repeated measures) yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri kullanılmıştır.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam sıcaklık konusu testi başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur.Öğrencilerin sıcaklık konusu başarıları ile ilgili olarak, öntest ? sontest ortalama başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur.İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin sıcaklık konusu testine ait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin sıcaklık konusu testi başarı düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Bilgisayar Destekli Öğretim Yöntemi (BDÖ) ve öğretmen merkezli öğretim (düz anlatım, soru-cevap ve gösteri) yöntemlerini uygulamanın öğrencilerin sıcaklık konusuna ait başarılarını artırmada farklı etkilere sahip olduğunu göstermektedir. Sıcaklık konusunda bilgisayar destekli öğretim yönteminin, öğretmen merkezli öğretim yöntemlerine göre öğrencilerin sıcaklık konusuna ait başarılarını artırmada daha etkili olduğu bulunmuştur.Bilim Kodu:Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Bilgisayar Destekli Öğretim Yöntemi, Öğretmen Merkezli Öğretim Yöntemleri.

2003-2006 yılları arasında yapılan ortaöğretim kurumlarına öğrenci seçme sınavında yer alan tarih bilimi sorularının bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi

Günümüzde egitim sistemimizde temel amaç mevcut bilgileri aktarmaktançok, bilgiye ulasma becerilerini kazandırmak olmustur. Bu da üst düzey zihinselsüreç becerileri ile olur. Yani, ezberden çok kavrayarak ögrenme, karsılasılan yenidurumlarla ilgili problemleri çözebilme ve bilimsel yöntem süreci ile ilgili becerilerigerektirir. 1998 yılından itibaren liselere giris sınavlarında da üst düzey zihinselsüreç becerilerini ölçmeye yönelik sorular hazırlanmaya baslanmıstır.Bu arastırmanın amacı 2003- 2006 yılları arasında yapılmıs olan OKS' de yeralan tarih bilimi sorularının Bloom taksonomisine göre degerlendirmesini yapmak veistatistiki verilerle sorularla incelemektir.Arastırmada 2003- 2006 yılları arasında uygulanmıs olan toplam 40 tarihbilimi sorusu tespit edilerek madde analizleri ve Bloom taksonomisine göredegerlendirmeleri yapılmıstır. Soruların sınıf, konu ve ünitelere göre dagılımlarıtespit edilmistir.Arastırmanın sonucunda, soruların daha çok kavrama basamagında oldugutespit edilmistir. Analiz basamagında daha az soru bulunurken sentez vedegerlendirme basamaklarında sorulara yer verilmedigi görülmüstür. Soruların sınıfdüzeyleri, ünite ve konu dagılımlarında esitsizliklerin oldugu tespit edilmistir. Yıllaragöre ortalama güçlük ve ayırt edicilik indekslerinin dagılımlarının birbirine yakınoldugu görülmüstür.Sonuç olarak soruların ünite ve konu dagılımlarının orantılı olmasına dikkatedilmelidir. Testin bilissel alanı her düzeyde ölçen sorularla olusturulması amaçedinilmelidir. Özellikle olumsuz soru kökü tipinde hazırlanan sorularda ifadelerindaha açık ve net olmasına özen gösterilmelidir. Egitim ögretim sistemi içerisindeögrencilerimizden daha fazla verim elde etmek için okullarımızda uygulanan testsorularının da bilgiden çok kavrama, analiz, sentez ve degerlendirme basamagındaolmasına dikkat edilmelidir.

Tarih öğretmenlerinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersinin öğretimine ilişkin görüşlerinin çeşitli değişkenler (kıdem, mezuniyet, okul türü ve cinsiyet) açısından incelenmesi (Konya örneği)

Bu araştırmanın amacı tarih öğretmenlerinin görüşlerine göre, ortaöğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerini ortaya çıkarmaktır.Araştırma evrenini, 2007-2008 öğretim yılında Konya il genelinde görev yapan 311 tarih öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemde ise, 15 ilçeye dağılmış 98 okuldan 159 tarih öğretmeni yer almıştır. Alan araştırması özelliği taşıyan bu çalışmada veriler anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin girişi ve istatistiksel analizlerin yapılması, SPSS 15.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Dersle ilgili olarak karşılaşılan sorunlar ve ortaya konulan çözüm önerileri beş başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; müfredat programı, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme-değerlendirme, tarih öğretmenlerinin aldıkları eğitim ve ders kitabı şeklinde belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, ölçme-değerlendirme ve ders kitabıyla ilgili eleştiri ve önerilere çok yüksek düzeyde katılım olduğu görülmüştür. Öğretim yöntem ve teknikleri, müfredat programı ve öğretmenlerin aldıkları eğitim konularıyla ilgili eleştiri ve önerilere ise, yüksek düzeyde katılım olmuştur. Bu sonuçlar, Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimi konusunda iyileştirme yapılması ihtiyacı olduğu gerçeğini bir defa daha ortaya koymuştur.Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulguların ortaya koyduğu sonuçlardan hareketle önerilere yer verilmiştir.Bu araştırmanın amacı tarih öğretmenlerinin görüşlerine göre, ortaöğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerini ortaya çıkarmaktır.Araştırma evrenini, 2007-2008 öğretim yılında Konya il genelinde görev yapan 311 tarih öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemde ise, 15 ilçeye dağılmış 98 okuldan 159 tarih öğretmeni yer almıştır. Alan araştırması özelliği taşıyan bu çalışmada veriler anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin girişi ve istatistiksel analizlerin yapılması, SPSS 15.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Dersle ilgili olarak karşılaşılan sorunlar ve ortaya konulan çözüm önerileri beş başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; müfredat programı, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme-değerlendirme, tarih öğretmenlerinin aldıkları eğitim ve ders kitabı şeklinde belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, ölçme-değerlendirme ve ders kitabıyla ilgili eleştiri ve önerilere çok yüksek düzeyde katılım olduğu görülmüştür. Öğretim yöntem ve teknikleri, müfredat programı ve öğretmenlerin aldıkları eğitim konularıyla ilgili eleştiri ve önerilere ise, yüksek düzeyde katılım olmuştur. Bu sonuçlar, Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimi konusunda iyileştirme yapılması ihtiyacı olduğu gerçeğini bir defa daha ortaya koymuştur.Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulguların ortaya koyduğu sonuçlardan hareketle önerilere yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Atatürk, İnkılâp, Türkiye Cumhuriyeti, Tarih, Öğretmen Görüşleri.Bu araştırmanın amacı tarih öğretmenlerinin görüşlerine göre, ortaöğretim kurumlarında Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerini ortaya çıkarmaktır.Araştırma evrenini, 2007-2008 öğretim yılında Konya il genelinde görev yapan 311 tarih öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemde ise, 15 ilçeye dağılmış 98 okuldan 159 tarih öğretmeni yer almıştır. Alan araştırması özelliği taşıyan bu çalışmada veriler anket ile toplanmıştır. Toplanan verilerin girişi ve istatistiksel analizlerin yapılması, SPSS 15.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Dersle ilgili olarak karşılaşılan sorunlar ve ortaya konulan çözüm önerileri beş başlık altında toplanmıştır. Bu başlıklar; müfredat programı, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme-değerlendirme, tarih öğretmenlerinin aldıkları eğitim ve ders kitabı şeklinde belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, ölçme-değerlendirme ve ders kitabıyla ilgili eleştiri ve önerilere çok yüksek düzeyde katılım olduğu görülmüştür. Öğretim yöntem ve teknikleri, müfredat programı ve öğretmenlerin aldıkları eğitim konularıyla ilgili eleştiri ve önerilere ise, yüksek düzeyde katılım olmuştur. Bu sonuçlar, Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimi konusunda iyileştirme yapılması ihtiyacı olduğu gerçeğini bir defa daha ortaya koymuştur.Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulguların ortaya koyduğu sonuçlardan hareketle önerilere yer verilmiştir.

Cografya ögretiminde aktif ögrenme uygulamaları

Bu arastırmanın amacı, aktif ögrenme yaklasımının, egitim fakültelerinin sonsınıflarında verilmekte olan Çevre Sorunları Cografyası dersi içerisindeki ÇevreKirliligi (hava, su, toprak ve radyoaktif kirlilikleri) ünitesinin ögretiminde,ögrencilerin akademik basarıları ile Çevre Sorunları Cografyası dersine ve çevresorunlarına iliskin tutumları üzerindeki etkisini belirlemektir.Arastırma deneysel desen modelinde gerçeklestirilmistir. Arastırmada veritoplama aracı olarak basarı testi ile çevre sorunları cografyası dersi ve çevre sorunlarıtutum ölçekleri kullanılmıstır. Gelistirilen ölçme araçları 2006?2007 Egitim ÖgretimYılında, Balıkesir Üniversitesi, Necatibey Egitim Fakültesi, lkögretim BölümüSosyal ilgiler Ögretmenligi Anabilim Dalı son sınıf ögrencilerinden olusan 88 kisiyeuygulanmıstır.?Çevre Kirliligi? ünitesi, Aktif ögrenme yöntemlerine göre derslerin islendigideney grubu ile es zamanlı olarak, kontrol grubuyla, düz anlatım ve soru cevapyöntemleri kullanılarak, dersin sorumlu ögretim elemanı tarafından, islenmistir.Arastırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; yüzde, frekans, aritmetikortalama ile tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve tek faktör üzerinde tekrarlıölçümler için iki faktörlü ANOVA (repeated measures) testi kullanılmıstır.Arastırma sonucunda, ?Çevre Kirliligi? konusunda, basarı testi ve tutumölçeklerinden elde edilen sonuçlarda, deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespitedilmistir.

Hidrografya konularının öğretiminde aktif öğrenme temelli bir model( ortaöğretim 10. sınıf örneği )

Bu araştırmanın amacı, Coğrafya dersinde Hidrografya ( Sular Coğrafyası ) konularının aktif öğrenme yöntemlerinin ve geleneksel öğretimin, öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkilerini incelemektir.Araştırma 2007 ? 2008 öğretim yılının güz yarıyılında Ankara ili Çankaya ilçesindeki bir ortaöğretim okulunda; 69öğrencilik deney grubu, 63 öğrencilik kontrol grubu olmak üzere toplam 132 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmada kontrol gruplu, öntest - sontest deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada deney grubunda aktif öğrenme teknikleri, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma, orta sosyo - ekonomik düzeye sahip bir ortaöğretim kurumunda yapılmıştır. Araştırma denekleri, çalışmaya gönüllü olarak katılan öğretmenin öğrencileri arasından random ( rastgele ) yöntemle seçilmiştir.Araştırmanın verileri, başarı testi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi kullanılmıştır.Sonuç olarak başarı testi sontest puanları açısından, aktif öğrenme yöntemlerinin uygulandığı deney grubunun başarı sontest puanlarının aritmetik ortalaması, öğretmen merkezli geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun başarı sontest puanlarının aritmetik ortalamasından yüksek bulunmuştur. Böylece aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin coğrafya dersine ilişkin başarıları üzerinde öğretmen merkezli geleneksel öğretime göre daha etkili olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler : Aktif Öğrenme, Geleneksel Öğretim, Coğrafya Öğretimi

Endüstri meslek liselerinde T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde öğrencilerin bölümleriyle ilgili proje ödevi hazırlamalarının derse ilişkin tutumlarına etkisi (Nevşehir örneği)

Bu araştırma Endüstri Meslek Liselerinde T.C İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersinde bölümleri ile ilgili proje ödevi vermenin öğrencilerin tutumlarına ve akademik başarılarına etkisini (Nevşehir ili örneği) belirlemek amacıyla yapılmıştır.Bu çalışmada deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma 2006?2007 eğitim öğretim yılı ikinci yarıyıl döneminde Nevşehir ili, Nevşehir Endüstri Meslek Lisesi okulunda, Motor bölümü 11. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırma yansız olarak atanan, deney (n=20), ve kontrol (n=20) grubu olmak üzere iki grup üzerinde yürütülmüştür.Mobilya ve Motor bölümü öğrencilerine çalışmadan önce T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersine yönelik tutumlarını ölçmek için ön test uygulaması yapılmıştır. Motor bölümü öğrencilerine bölümleriyle ilgili T.C.İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde Atatürk'ün Anıtkabir'de sergilenen arabaları proje ödevi olarak verilmiş, kontrol grubunu oluşturan Mobilya bölümü öğrencilerine ise; proje ödevi verilmeden öğretim devam ettirilmiştir. 10 hafta süren uygulama sırasında, deney grubu öğrencilerine her derse girildiğinde yaptıkları çalışmayla ilgili bilgiler sorulmuş, ayrıca uygulama süresince öğrencilerle ders dışında da görüşmeler yapılmıştır. Uygulama sonunda son tutum ölçeği uygulanmıştır.Elde edilen verilerin istatistiksel çözümlerinde SPSS programından faydalanılmış, aritmetik ortalama, standart sapma, t testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular uygulama gruplarıyla sınırlıdır.Çalışmanın sonuçları tez çalışmasının sonuç ve yorumlar bölümünde verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Endüstri Meslek Lisesi, T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersi, Proje Ödevi.

Ziya Gökalp'in eğitim anlayışı

Auguste Comte Fransa'yı içinde bulunduğu bunalımdan kurtarmak için nasıl Sosyoloji'yi kurdu ise Gökalp'te, doğu ve batı düşüncelerini harmanlayarak memleketi içinde bulunduğu bunalımdan kurtarmak istemiştir.Bu araştırmada amacımız Ziya Gökalp'in eğitim ile ilgili düşüncelerini ortaya koymaktır. Bu anlamda; Gökalp'in eğitime verdiği önemin ve görüşlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için, düşüncesinin şekillenmesinde önemli bir yere sahip olan hars ve medeniyet yanında çağdaşlaşma, dil, din, iktisat, aile, ahlak ile ilgili görüşleri eğitim bağlamında incelenmiştir. Bunların yanında milli eğitim, örgün ve yaygın eğitim, sosyalleşme, ilk-orta ve yüksek öğretim kademelerinin mevcut durumu ve bunların çözümüne yönelik düşünceleri yer almaktadır. Eğitim sosyal bir hadise olduğu kadar, toplumda yer alan her kurumla etkisi kaçınılmazdır. Zira terbiye dediği eğitimi fertlerin `milli kültüre uyumu' şeklinde tanımlarken, burada her kuruma birtakım görevler düşmektedir. Eğitimin amacı öncelikle fertlerin milli kültürü benimsetmesi, daha sonra ise çağdaş değerlerle bunları harmanlayabilmesidir.Düşünceleriyle döneme damgasını vurmayı başaran Gökalp'in düşünceleri gerek o dönemde gerekse öldükten sonra hayata geçirilmeye devam etmiştir. Tevhid-i Tedrisattan, medeni kanun, kızların eğitimi, din eğitimi ve laikliğe kadar etkilerini hayatımızda görmek mümkündür. Ziya Gökalp'in eğitim anlayışının konu alındığı bu araştırmayı inceleyenler, eğitimin bir toplumda ne kadar önemli bir kurum olduğunu, onun yaşadığı dönemin genel atmosferini, yine o dönemdeki eğitim durumunu ve bu konuda yapılan tartışmalarını da bulabileceklerdir.Anahtar Kelimeler: Milli Eğitim, Sosyalleşme, Kültür ve Toplum

Eleştiri ve şüphe temelinde Gazali'de bilgi meselesi

Gazali, özgün ve eleştirel yaklaşımı sayesinde Türk ve İslam düşünce tarihi içerisinde kendisine önemli ve güçlü bir yer edinmiştir. O, tüm yaşamını hakikati arayarak geçirmiştir. Bu arayış bazen derin bir kelami tartışmada, bazen dine özgü en basit tartışmalarda, bazen de filozofların tutarsızlığını anlatma çabası içerisinde sürmüştür.Bu çalışma Gazali'nin hakikat arayışının bir betimlemesi niteliğindedir. Çalışmanın ana muhtevası, üç alt bölümde ele alınmıştır. İlk bölümde Gazali'nin genel bilgi meselesini ele alışı tanıtılmıştır. İkinci bölümde şüpheyi ele alışı, kullanışı ve şüphe duyduğu meseleler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise eleştirdiği konulara ve görüşlere yer verilerek bu konulardaki tartışmalar tanıtılmaya çalışılmıştır.Gazali ile ilgili yapılan diğer çalışmalardan farklı olarak, bu çalışmada Gazali çok yönlü bir biçimde ele alınmıştır. Gazali ile ilgili genel bir bakış açısı kazandırmayı amaçlayan bu çalışmada değinilen bütün konular farklı başlıklar taşımakla birlikte aslında, O'nun hakikat arayışının, dolayısıyla bilgi anlayışının birer parçası niteliğindedir.Anahtar Kelimeler: Gazali, bilgi, şüphe, eleştiri.

Coğrafya öğretim programındaki kazanımların öğrencilerin harita beceri düzeyleri etkisi

Bu araştırmanın temel amacı, harita becerisinin tanımı ve harita becerileri açıklanarak,ortaöğretim kurumlarının farklı sınıf düzeylerinde ve alanlarında öğrenim görenöğrencilerinin harita beceri düzeylerini karşılaştırmaktır. Böylelikle Coğrafya ÖğretimProgramı'nda yer alan harita becerisini kazandırmaya yönelik kazanımlarla öğrencilerin haritabeceri düzeyleri arasındaki ilişki de ortaya konulmuştur.Araştırmada, ortaöğretim kurumlarının farklı sınıf düzeyi ve alanlarında öğrenimgören öğrencilerin, harita beceri düzeylerini tespit etmek için, tarama yöntemi kullanılmıştır.Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi uygulanmıştır. Geliştirilen ölçme aracı,Ankara ve İstanbul illerinde bulunan, ( Gazi Lisesi, Yıldırım Beyazıt Anadolu Lisesi, GaziÜniversitesi Vakfı Özel Lisesi, TED İstanbul Koleji, Kaynarca Şevket Sabancı Lisesi ileİstanbul Lisesi) altı ortaöğretim kurumunda 2007-2008 eğitim öğretim yılı içerisinde9.,10.,11. sınflarda öğrenim gören 900 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırmanın altproblemlerinin çözümlenmesinde; tek yönlü varyans analizi ( One ? Way Anova) ve t- Testikullanılmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre, ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerinharita beceri düzeyleri 9. ve 10. sınıflar arasında anlamlı fark oluşturmaz iken, hem 9. sınıftahem de 10. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin harita beceri düzeyleri 11. sınıfta öğrenimgören öğrencilerin harita beceri düzeylerinden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Ayrıca ortaöğretim kurumlarının eşit ağırlık ve sayısal alanlarında öğrenim gören öğrencilerinharita beceri düzeyleri sosyal alanda öğrenim gören öğrencilerden, yine sayısal alandaöğrenim gören öğrencilerin harita beceri düzeylerinin de eşit ağırlık alanında öğrenim görenöğrencilerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Türkiye'de ortaöğretimde felsefe öğretiminin değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı Türkiye'de ortaöğretimde felsefe öğretimi uygulama ve etkinliklerinin durumunu tespit ederek değerlendirmek ve gereksinimleri belirlemektir. Araştırmanın modeli, sosyolojik bir yöntem olan alan araştırması kapsamında tarama modelidir. Araştırmada yöntem çeşitlemesinden faydalanılarak, nicel ve nitel veriler toplanmıştır.Araştırmanın uygulaması iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada 68 öğretmen ve 73 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise 500 öğretmen ve 1500 öğrenciye anket uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmen ve öğrenci için görüşme formu ile öğretmen ve öğrenci için felsefe öğretimi değerlendirme anketi uygulanmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Anket ile elde edilen verilerin çözümlenmesinde ise Mann Whitney U, Kruskal Wallis, varyans analizi (anova) ve ilişkisiz t-testi, yüzde, frekans ve ortalamalardan yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler araştırmanın temel ve alt problemleri doğrultusunda çözümlenmiş, elde edilen bulgular tanımlanmış ve yorumlanmıştır.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır;Öğretmenler felsefe öğretimi programının öğretmene rehberlik etme konusunda yetersiz olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler felsefe öğretiminin hedef ve davranışlarının gerçekleştirilebilirliği ile ilgili olumsuz görüşe sahiptirler. Öğretim programının güncel olmadığı, bilgi yükünün çok fazla olduğu ve sorgulama boyutunun yetersiz kaldığı düşünülmektedir. Ayrıca öğretmenler ünitelerin işleniş sırası ile ilgili sıkıntılara dikkat çekmişlerdir. Öğretmenler ülkemiz düşünce tarihindeki önemli kişi ve görüşlere yer verilmesi gerektiğini belirtmişler ve ders araç gerecinin yetersizliği ile kitapların nitelik ve nicelik yönünden eksik olduğunu dile getirmişlerdir. Öğretmen görüşlerine göre felsefe öğretiminde en sık kullanılan sınav teknikleri; klasik yazılı yoklama ve testtir. Öğretmenlerin cinsiyetlerine, görev yaptıkları okul türüne, mezun oldukları kuruma, mesleki kıdemlerine, görev yaptıklari ilin gelişmişlik düzeyine ve almış oldukları hizmet içi eğitime göre görüşleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Buna karşılık ders dışı etkinlik düzenleme durumlarına göre görüşleri arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Ayrıca öğretmenler üniversite seçme sınavının felsefe öğretimi üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğunu belirtmişlerdir.Öğrenciler felsefe dersinin kendi ilgi ve ihtiyaçlarının göz önünde bulundurularak hazırlanmadığını belirtmelerine rağmen felsefenin bir gereklilik olduğunu vurgulamışlardır. Öğrenciler felsefe öğretiminin içerik bakımından yetersiz olduğunu ve güncel olmadığını belirtmişlerdir. Felsefe ile ilgili bir meslek seçmeyi düşünmediklerini belirtmişler ve derslerin aktif öğrenme yöntemleriyle ele alınması gerektiğini ifade etmişlerdir. Öğrenciler felsefe öğretiminin kendi düşünme becerilerine katkı sağladığını düşünmektedirler. Dersin içeriğinde Türk düşünürlerin bulunması gerektiğini belirtmişlerdir. Öğrenciler derslerin en sık düz anlatım yoluyla işlendiğini belitmişler bunun yanında test tipi sınavlara daha çok ilgi gösterdiklerini ifade etmişlerdir. Ders kitaplarını yetersiz bulmuşlar ve kitapların üniversite seçme sınavı ile ilişkili hale getirilmesi gerektiğine dikkat çekmişlerdir. Öğrencilerin cinsiyetlerine ve öğrenim gördükleri ilin gelişmişlik düzeyine göre görüşlerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak öğrenim gördükleri okul türü ile alanlarına göre görüşleri arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrenciler felsefe dersi ile üniversite seçme sınavı bağlamında ilgilendiklerini belirtmişlerdir.

Tarih öğretiminde doküman kullanımının öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerine ve başarılarına etkisi

Araştırmada, ortaöğretim tarih derslerinde doküman kullanılmasına bağlı olarak öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerinin gelişimi ve akademik başarılarının artmasına değinilmiştir. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemi olarak deney-kontrol gruplu deneme deseni, nitel araştırma yöntemi olarak da öğrencilerin uygulama sırasında yazdıkları tarihsel metinler betimsel analiz yöntemi ile yorumlanmıştır.Bu çalışmanın uygulama safhası, Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bir devlet okulu olan Prof. Dr. Şevket Raşit Hatipoğlu Lisesi'nde 5 hafta (10 ders saati) boyunca 76 öğrenciyle yapılmıştır. Uygulama Ortaöğretim 11. sınıf (Lise-3) Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin ?Kurtuluş Savaşı? bölümünde yer alan ?Muharebeler ve Sonuçları? konuları kapsamında sürdürülmüştür. Deney grubunda ilgili konular tarihsel dokümanlar kullanılarak öğrenci merkezli yaklaşımla işlenirken, kontrol grubunda ise konular ders kitabı merkezli olarak geleneksel yöntemle işlenmiştir.Uygulama öncesinde 76 öğrenciden oluşan deney ve kontrol gruplarına dönük bir ön test başarı testi, deney ve kontrol grubunun sosyo-ekonomik düzeyinin belirlenmesi ve öğrencilerin kişisel bilgilerini ölçmek amaçlı bir anket ve deneklerin tarihsel düşünme becerilerinin durum tespitini yapmak için tarihsel doküman verilmeden ön-metin yazdırmaya dönük test uygulanmıştır. Uygulamanın başında deney grubu öğrencilerine tarihsel dokümanlarla ilgili olarak tarihsel doküman çeşitleri, doküman kullanma yöntemleri vb. dönük bir sunu yapılmış, uygulama süresince de deney grubuna birinci ve ikinci el (özellikle de yazılı kaynaklar) kaynaklardan oluşan dokümanlar kullanılarak ders işlenmiştir. Uygulama süreci sonunda ise deney ve kontrol grubuna son-test başarı testi, dokümanlar verilerek tarihsel düşünme becerilerinin gelişimini belirlemek amacıyla son-metin yazdırmaya dönük test uygulanmıştır.Uygulama sonunda nicel bulgular, SPSS 15.0 veri analiz programıyla, nitel veriler ise betimsel analiz ile değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Nicel bulgular sonucunda; akademik başarılar bakımından tarihsel doküman kullanılarak öğretim yapılan deney grubu öğrencileriyle, geleneksel yöntemin kullanılarak ders kitabıyla öğretim yapılan kontrol grubu öğrencileri arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Tarih derslerinde tarihsel dokümanların kullanılmasının deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarının kontrol grubuna göre daha fazla arttığı görülmüştür. Nitel bulgular sonucunda; tarih derslerinde tarihsel dokümanların kullanılmasının, deney grubu öğrencilerinin tarihsel düşünme becerilerine kontrol grubu öğrencilerine göre olumlu anlamda daha fazla etki ettiği belirlenmiştir. Uygulama sonunda deney ve kontrol grubuna verilen dokümanları deney grubunun daha etkili kullandığı sonucuna varılmıştır.Araştırma sonunda, ortaya çıkan sonuçlara dayalı olarak araştırmacı tarafından önerilere yer verilmektedir.Anahtar Kelimeler: Tarih, tarih öğretimi, birinci el yazılı dokümanlar, ikinci el yazılı dokümanlar, görsel dokümanlar, tarihsel düşünme, beceri, akademik başarı.

Lise 3'üncü sınıflarda Türk dili ve edebiyatı dersinde Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının öğrenci merkezli öğretim modeliyle işlenmesi

Türk Dili ve Edebiyatı öğretimi, toplumu ve milleti şekillendiren en önemliunsurlardan biridir. Türk Dili ve Edebiyatı öğretimi ile öğrencilerin dinlediklerini veokuduklarını kavramaları; bildiklerini, gördüklerini, duyup düşündüklerini doğru veamaca uygun olarak söz ve yazı ile anlatma yeteneklerini geliştirmiş bireylerolmaları amaçlanmaktadır.Bu amaca ulaşabilmek için öncelikle öğrencilerin zevk aldıkları, sevdikleri birders ortamı yaratabilmek en önemli ön koşuldur. Klasik anlamda dersin öğretmentarafından anlatılması veya öğrencilere anlattırılması, hem öğretmen hem de öğrenciiçin son derece sıkıcı ve çekilmez bir ders ortamı yaratır. Bu durum dersin amacınaulaşmasındaki en önemli ön koşulun gerçekleşmemesi dolayısıyla, dersin amacınaulaşamaması sonucunu doğurur.Yaratıcılıktan yoksun böyle bir ders ortamı, öğretmenin kendinigeliştirememesine sebep olmaktadır. Eziyet hâline gelen bir dersi de öğrencilerin ilgiile izlemeleri mümkün değildir. Bu amaçla bütün bu olumsuzlukları ortadan kaldıran,ders ortamını öğretime uygun hâle getiren, öğrencilerin ilgi, bilgi ve becerilerini enüst düzeye çıkarmayı amaçlayan, öğrenciyi daha aktif hâle getiren bir uygulamayapmak gereklidir. Bunun ?Öğrenci Merkezli Öğretim Modeli? olduğudeğerlendirilmiş ve aynı zamanda diğer Türk Dili ve Edebiyatı dersi öğretmenleriniasgari müştereklerde buluşturacak bir model oluşturması amacıyla ?örnek ünite?bazında bu çalışma yapılmıştır.

Platon ve Farabi'nin siyaset felsefelerinin karşılaştırılması ve siyaset felsefelerinde erdem

Türk İslam felsefesinin ilk temsilcilerinden olan Farabi'nin etki kaynakları arasında Türk İslam felsefesinin gelişmesine etki eden Yunan felsefesinin önemli isimlerinden Platon ve Aristoteles gösterilmektedir. O özelikle siyaset alanında Platon'un önemli bir takipçisi olmuştur. Bununla birlikte düşünürlerimizin varlık, bilgi ve ahlak alanındaki düşüncelerinde de önemli benzerlikler bulunmaktadır. Onlar varlık alanında içinde yaşanılan dünyanın dışında, akılla kavranılması mümkün olan bir alem tasarlamışlarıdır. Burada ortak bir şekilde bu gerçek varlıkların bilgisine akılla ulaşılabileceğini savunmuşlardır. Ahlak alanının ise iyi-kötü, erdem, mutluluk gibi problemlerine de benzer çözümler üretmişlerdir.Platon ve Farabi için insanın bu dünyadaki amacı mutluluk olmuştur. Bu da akılla kavranılan varlıkların bilgisine ulaşmakla mümkün olmaktadır. İnsan aynı zamanda bu süreç içerisinde iyi ve erdemli hale gelmektedir. Erdemli olmak her ikisi için de mutluluğun ön koşuludur. Erdem kavramı onların ahlak felsefelerinde önemli bir yere sahip olduğu gibi siyaset alanının da kilit kavramı olarak karşımıza çıkmaktadır. Onların ahlak alanında insanların önüne koydukları amaç siyaset alanında gerçekleşme imkanı bulmaktadır.Siyaset felsefelerinde, ideal devlet anlayışlarını ortaya koyan düşünürlerimizin, hayal ettikleri bu devlet düzenleri arasında, toplumsal sınıflama, yönetim, eğitim, sanat, aile, hukuk ve ekonomi açısından ciddi benzerlikler bulunmaktadır. Özellikle düşünürlerin ahlak alanındaki görüşlerini siyaset alanına taşıyan erdem fikri bu devlet düzenlerini şekillendiren önemli bir unsurdur. Onlarda devletin varlık sebebi, bireyleri erdemli hale getirebilmek olmuştur. Bunun için toplum içerisindeki en erdemlilerin yönetime gelmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Ortaöğretim ikinci sınıf öğrencilerinde görülen yazılı anlatım bozuklukları ve bu bozuklukların giderilmesi için çeşitli öneriler

Ortaöğretim ikinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerilerini tespit etmek ve hangi anlatım bozukluğunun ne oranda görüldüğünü belirlemek amacıyla yapılan bu araştırma, 2006?2007 eğitim-öğretim yılında Ankara'dan seçilen 5 ortaöğretim okulunun 10.sınıf kısmında gerçekleştirilmiştir.Araştırma örneklemini oluşturan 228 öğrencinin yazılı anlatım kâğıtları tespit edilen 20 alt problem dâhilinde değerlendirilmiştir. Yazılı anlatım çalışması yaptırılan öğrencilerin dersine giren Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerine yazılı anlatım bozukluklarının sebeplerini belirleme ölçeği ve görüşme formu uygulanmıştır.Araştırma sonucuna göre öğrencilerde en fazla görülen anlatım bozuklukları gereksiz sözcük kullanımı ( % 33), yapısal yanlışlıklardan kaynaklanan hatalar ( %29) ve cümlenin ögeleri arasındaki uyumsuzluk (%24)'tur.Öğrencilerde en az görülen anlatım bozuklukları ise; karşılaştırma ya da sıralama yanlışları (% 0,43), ek-eylem eksikliği (% 0,87) ve çelişen sözlerin aynı ifadede kullanılması ( %1,31)'dır.Anlama dayalı anlatım bozukluklarının genel ortalaması % 10,25; dil bilgisiyle ilgili anlatım bozukluklarının genel ortalaması % 10,91'dir.Öğrencilerin yazılı anlatım kâğıtlarında görülen anlatım bozukluklarından yola çıkılarak bu bozuklukların en aza indirilmesi için nelerin yapılabileceği ile ilgili öneriler sunulmuştur.Elde edilen bulgulara göre araştırma sahamıza giren öğrencilerin yazılı anlatım becerileri yeterli düzeyde değildir. Hâlbuki ortaöğretim ikinci sınıf düzeyine gelmiş bir öğrenci kendisini rahat, güzel, eksiksiz ve doğru bir şekilde ifade etme becerisini kazanmış olmalıdır.

Türkiye'de basınç ve rüzgarlar konusunun özel öğretimi üzerine yeni bir model

Bu arastırma Ortaöğretim Lise 2. sınıfta okutulan Türkiye Coğrafyası dersindeki ?Türkiye'de Basınç ve Rüzgarlar ? konusunun öğretiminde, uygulanan modele dayalı (Kavramsal Değisim Teorisi ilkelerine dayalı olarak kavramsal değisim metni ve kavram haritaları kullanılarak) öğretim yapılan deney grubu öğrencileri ile, öğretmen merkezli öğretim (düz anlatım, soru-cevap) yapılan kontrol grubu öğrencilerinin dersteki basarıları arasında anlamlı bir faklılık var mıdır? Sorusuna yanıt aramak amacıyla gerçeklestirilmistir. Arastırmada deneysel yöntem kullanılmıstır. Deneysel yöntem 2004-2005 öğretim yılı Ankara ili Merkez Keçiören ilçesi Bekir Gökdağ Lisesi 10.esit ağırlık sınıfları üzerinde gerçeklestirilmistir. Sınıflardan 10 -A sınıfı deney grubu , 10 -B sınıfı kontrol grubu olarak yansız atama yoluyla belirlenmistir. Deneysel yöntem 10-A sınıfından 44 öğrenci , 10-B sınıfından 40 öğrenci olmak üzere toplam 84 öğrenci ile yapılmıstır. Yöntemin amaca uygun hizmet edebilmesi için deneklerin denkliği göz önüne alınmıstır. Deneklerin denkliğinde sınıf mevcutlarının yakınlığı , deneyi gerçeklestirecek olan öğretmenin kıdemi , sınıfların büyüklüğü , ısı ve ısık durumlarına dikkat edilmistir. Arastırmada öntest - sontest kontrol gruplu desen kullanılmıstır. Arastırma sonunda üç alt problemin tamamı doğrulanmıstır. Veri toplama aracı olarak uygulama yapılan üniteye ait konulardan olusan basarı testi uygulanmıstır. Uygulanan basarı testi daha önceden aynı okulun 11. sınıf öğrencilerinden 100 öğrenciye uygulanarak ve uzman görüsü alınarak hazırlanmıs olup 40 sorudan olusmaktadır Veri analizinde iki değisken arasındaki farkın anlamlılığını saptamada kullanılan çift yönlü varyans analizi esas alınmıstır. Çift yönlü varyans analizinde yapılan istatistiksel islemlerin sonucunda su bulgulara ulasılmıstır; 1. Deney ve kontrol grubunun deney öncesi uygulanan öntest toplamında kontrol grubu lehine anlamlı bir fark vardır 2. Deney ve kontrol grubunun deney sonrası uygulanan sontest toplamında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. iv 3. Öğrencilerin ?Türkiye'de Basınç ve Rüzgarlar ? konusundaki basarıları ile ilgili olarak öntest-sontest ortalama basarı puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. Arastırmanın daha genis zamanda , farklı öğrenme düzeylerinde , farklı coğrafya üniteleri için de uygulanması faydalı olacaktır.

Akademik çelişki tekniğinin öğrencilerin coğrafya derslerindeki başarı ile güdü üzerindeki etkileri

Öğretim metotları başarıya ulaşmak için başvurulabilecek en etkili, uygun ve kısa yoldur. Bu araştırmanın amacı, coğrafya öğretiminde geleneksel öğretim yönteminin mi, yoksa işbirlikli öğrenme yöntemlerinden biri olan akademik çelişki yönteminin mi daha etkili olduğunun saptanmasıdır. Araştırmanın evrenini, 2005-2006 Öğretim Yılı'nda Çubuk İmam Hatip ve Anadolu İmam Hatip Lisesi'ne devam eden 9/A ve 9/B sınıflarındaki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda; cevapları aranan problemlere yönelik hazırlanıp, uygulanan öntest, sontest ve anketler aracılığı ile elde edilen veriler, betimsel istatistikler olan frekans, yüzde ve aritmetik ortalamaları hesaplanarak mevcut yorumlar yapılmıştır. Araştırmada öğrencilerin geleneksel yöntemlere bağlı kalınarak işlenen derslerde sıkıldıkları ve güdülenmelerinin zor olduğu görülürken akademik çelişki yöntemi ile işlenen derslerde derse ilgi ve katılımın daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin büyük bir bölümü sadece coğrafya derslerinin değil aynı zamanda diğer derslerinin de bu yöntemle işlenmelerini istemişlerdir. Öntest sonrasında az da olsa kontrol grubu lehine olan başarı düzeyi farklılığının sontest sonrasında deney grubu lehine değiştiği açık bir şekilde görülmüştür. Araştırma sonunda ortaya çıkan sonuçlara bağlı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan öneriler yer almaktadır.

Tarih ders kitaplarının kronolojik ve tematik tasarımlarının öğrenci başarısı üzerindeki etkileri "eğitim ve kültür alanında yapılan inkılâp hareketleri"

İlköğretim ve ortaöğretimde öğretmen görüşlerine göre Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri.

Bu çalışma, İlköğretim ve ortaöğretimde öğretmen görüşlerine göre Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunları ve çözüm önerilerini tespit ederek belirlemeyi amaçlamaktadır. Ankara ilçelerinden; Çankaya, Yenimahalle, Keçiören, Mamak, Altındağ, Etimesgut, Sincan, Gölbaşı ve Elmadağ ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel (45 ortaöğretim ve 49 İlköğretim okulunda ; 70 Ortaöğretim öğretmeni ve 65 ilköğretim öğretmeni) 94 okuldan, toplam 135 İnkılâp Tarihi ders öğretmeni çalışma kapsamı içinde yer almaktadır. Çalışma 2005-2006 EğitimÖğretim yılında uygulanmıştır. İlköğretim ve Ortaöğretimde Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinde karşılaştıkları problemleri ve bu problemlere ne tür çözüm öneri getirdiklerini belirlemek için tutum anketi uygulanmıştır. Veriler elde edildikten sonra, sonuçlar, problemlerin hangi alanda yoğunlaştığını belirleyip önerdikleri çözüm önerileriyle birlikte çalışmanın sonucunda verilmiştir. Soruların değerlendirilmesinde SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Anket uygulamaları ve litarütür taramaları sonucunda özellikle bu dersi veren öğretmenlerin karşılaştıkları problemler ve bu problemlerin çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştı.Bunların yeni hazırlanacak program ve ders kitapların yazımında kullanılması ümit edilmektedir.

Coğrafya öğretiminde aktif öğrenmenin akademik başarı ve tutum üzerine etkisi

COGRAFYA ÖGRETMNDE AKTF ÖGRENMENN AKADEMK BASARI VE TUTUM ÜZERNE ETKS ÖZET Bu arastırmanın amacı, Cografya dersinde ?klim? ünitesinde, aktif ögrenme yöntemlerinin ve ögretmen merkezli ögretimin (düz anlatım, soru-cevap) uygulandıgı ögrencilerin akademik basarı ve tutum üzerindeki etkilerini incelemektir. Arastırmada kontrol gruplu, ön test-son test deneysel arastırma modeli kullanılmıstır. Arastırmada deney grubunda aktif ögrenme teknikleri, kontrol grubunda ise ögretmen merkezli ögretim yöntemleri (düz anlatım, soru-cevap) kullanılmıstır. Arastırma, orta sosyo-ekonomik düzeye sahip bir orta ögretim kurumunda yapılmıstır. Arastırma denekleri, çalısmaya gönüllü olarak katılan ögretmenin ögrencileri arasından seçilmistir. Arastırmanın verileri, basarı testi ve cografya dersine yönelik tutum ölçegi ile toplanmıstır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, iki faktörlü ANOVA (repeated measures) testi kullanılmıstır. Arastırma sonunda, aktif ögrenme yöntemlerinin ögrencilerin cografya basarısını arttırdıgı tespit edilmistir. Ayrıca aktif ögrenme ve geleneksel ögretim yöntemlerinin ögrencilerin derse karsı tutumlarında önemli farklılıklar göstermedigi ortaya çıkmıstır. Bu sonuç, dersle ilgili ilgi ve tutumların degismeye dirençli oldugunu göstermektedir.

Makedonya eğitim kurumlarında okutulan tarih kitaplarında osmanlı imajı

ÖZET Bu arastırmada Makedonya Cumhuriyeti Egitim Bakanlıgının düz ve mesleki Liselerde okutulan Tarih kitaplarının incelemesi yapılmıstır. Burada ki inceleme tarih kitaplarında mevcut ? Osmanlı Devleti? hakkında yazılmıs bilgilerin incelenip ortaya çıkan ?Osmanlı majı?nın tespiti yapılmıstır. Bu çalısmanın önemi Makedonya da halen mevcudiyetini sürdüren unsurların kendi tarihi egitim kitaplarında nasıl bir Osmanlı majı olusturduklarındadır ve olusmus olan bu Osmanlı imajının Makedonya'daki unsurları hangi noktada birlestirmekte ve beraber yasamak konusun da ne gibi rol oynamaktadır.Arastırma dört bölümden olusmustur. Birinci bölümde; arastırmaya iliskin kurumsal bilgilere, problem durumuna, problem cümlesine, alt problemlere, arastırmanın amacına, önemine, sayıtlarına ve konuyla ilgili arastırmalara, ikinci bölümde; arastırmanın hangi yöntemle yapıldıgına, üçüncü bölümde arastırmayla ilgili bulgulara ve yorumlara yer verilmistir. Son bölümde ise sonuç ve öneriler açıklanmıstır. Arastırmanın sonucunda su bulgulara ulasılmıstır: 1. Makedonya Cumhuriyetinde okutulan tarih kitaplarında, Türk tarihiyle ilgili bilgilerin sınırlı ve kıt olusudur. 2. Tarih kitaplarında Osmanlı Devleti ile ilgili etnik meselelerde ki konularına ilmi arastırmalara dayalı olmamasıdır. 3. Makedonya Cumhuriyetinde tarih kitaplarında okutulan Türk ve Osmanlı tarihi ile ilgili bilgilerde pekte olumlu bir imajın ortaya çıkmamasıdır.

Türkiye'deki (9,10,11,12. sınıf) ve avusturya'daki (5,6,7,8. sınıf) ortaöğretim tarih programlarının karşılaştırması

Bu tez çalışması, Türkiye ve Avusturya'daki ortaöğretim tarih programları arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymak için yapılmıştır. Araştırmada, Türk eğitim sistemi ve Avusturya eğitim sistemi içinde orta öğrenim tarih programları incelenmiştir. Ortaöğretim programları ve eğitim sistemleri hakkında kütüphanelerden ve internet sitelerinden yararlanılmıştır. Okullar, ders süreleri, tarih konuları tablolaştırılmış ve yorumlamaları yapılmıştır. Türkiye ve Avusturya eğitim sistemlerinin ortaöğretim tarih programında konular tablolaştırılarak karşılaştırma yapılmıştır. Tez ?giriş? dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, problem, alt problemler, araştırmanın önemi, ilgili yayın araştırmalar, varsayım, kapsam ve sınırlılıklar, tanımlar, kavramsal çerçeve yer almıştır. İkinci bölümde, bulgular ve yorumlar yer almaktadır. Üçüncü bölümde, elde edilen bulgular çerçevesinde sonuç ve öneriler yer almaktadır.

Öğrenme stilleri ve 4mat modeline dayalı öğretimin lise tarih derslerindeki öğrenci başarısına etkisi

Bu arastırmada, Ögrenme Stilleri ve 4MAT Ögretim Modelinin, lise 1. sınıf tarih dersi Tarih Bilimine Giris ünitesinin ögretiminde ögrencilerin tarih dersi basarıları üzerine etkisi incelenmistir. Arastırma, tarama ve deneysel desende olmak üzere iki boyutta gerçeklestirilmistir. Arastırmanın tarama boyutunda 2005-2006 Ögretim Yılı 1. yarı yılında Bozüyük Sehit Zafer pek Lisesi'nde 9.sınıf ögrencisi olan 116 ögrenciye Kolb(1985) Ögrenme Stili Envanteri uygulanmıstır. Deney grubu ögrencilerinin %50.9'unun analitik ögrenen ,%24.6'sının imgesel ögrenen, %12.3'ünün sag duyulu ögrenen ve yine %12.3'ünün dinamik ögrenen grubuna dahil oldugu belirlenmistir. Verilerin analizinde frekans, yüzde ve aritmetik ortalama kullanılmıstır. Arastırmanın deneysel boyutu, 116 lise 1.sınıf ögrencisi üzerinde uygulanmıstır. 57 ögrenciden olusan deney grubuna 6 hafta boyunca (12 ders saati) tarih dersi Tarih Bilimine Giris ünitesi, 4MAT Ögretim Modeline uygun olarak ögretilmis, 59 kisiden olusan kontrol grubu ögrencilerine ise aynı ünite, ders kitabına baglı kalınarak geleneksel ögretim yöntemleri kullanılarak ögretilmistir. Ögrencilere uygulama öncesi ve sonrasında Tarih Bilimine Giris ünitesi basarı testi öntest-sontest olarak uygulanmıstır. Verilerin analizi için t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi(ANOVA) ve Çift Yönlü Varyans Analizi kullanılmıstır. Arastırmada, deney ve kontrol grubu ögrencilerinin sahip oldukları ögrenme stillerinin, cinsiyete göre farklılasıp farklılasmadıgı incelenmistir. Öncelikli ögrenme stillerinin her iki grupta da cinsiyete göre farklılasmadıgı belirlenmistir. Deney ve kontrol grubu ögrencilerinin sontest basarı puanlarının ögrencilerin ögrenme stili tercihlerine göre degismedigi de yapılan analizler sonucu ortaya konmustur. Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve sonrası öntest ve sontest toplam Tarih Bilimine Giris ünitesi basarı testi puanları arasında anlamlı bir fark bulunmustur(p <.005). ki ayrı ögretim modelinin uygulandıgı deney ve kontrol grubu ögrencilerinin Tarih Bilimine Giris ünitesi testine ait basarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdigi,yani farklı islem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin Tarih Bilimine Giris ünitesi testi basarı düzeyleri üzerinde ortak etkilerinin anlamlı (p<.001) oldugu belirlenmistir.

Lise - 1 tarih dersinde uygulanan farklı öğrenme stratejilerinin öğrencilerin başarılarına ve öğrenilenlerin kalıcılığına etkisi

Bu arastırmanın amacı farklı ögrenme stratejilerinin lise I. sınıf tarih ögrencilerinin akademik basarısı ve ögrenilenlerin kalıcılıgı üzerine etkisini arastırmaktır. Arastırmada üç çesit strateji uygulanmıstır: anlamlandırma, örgütleme ve tekrar stratejisi. Bu arastırma 2002- 2003 yılları arasında Kırsehir ilinde gerçeklestirilmistir. Toplam 92 ögrenci bu arastırmaya katılmıstır. Verilerin toplanması ve analizinde deneysel arastırma yöntemi kullanılmıstır. Akademik basarı, cinsiyet ve derse devam degiskenleri göz önünde bulundurularak üç sınıf seçilerek, bunlar rast gele üç gruba ayrılmıstır. Sınıflardan ikisi deney grubu (grup A ve B), biri de kontrol grubu (grup C) olarak belirlenmistir. Grup A'da bulunan ögrenciler anlamlandırma stratejisini, grup B'de bulunan ögrenciler örgütleme stratejisini ve grup C'de bulunan ögrenciler geleneksel tekrar ögrenme stratejisini kullanmıslardır. Her üç grup da 6 haftalık (12 saatlik) bir tarih dersi almıslardır. Derste Türk Dünyası-II (13.-19. yüzyıl) ünitesi islenmistir. Dersin öncesi ve sonrasında, ögrencilerin akademik basarısını ölçen bir ön ve son test uygulanmıstır. Test soruları iki düzeyden olusmustur: bilgi ve kavrama düzeyi. Ögrencilere ayrıca kalıcılık testi de uygulanmıstır. Verilerin analizinde varyans analiz teknigi (ANOVA) kullanılmıs ve üç grubun basarı ortalamaları karsılastırılmıstır. Sonuçlarda anlamlı farklılıklar bulundugu için daha ileri bir istatistiksel analiz teknigi olan Tukey kullanılmıstır. Arastırma sonuçları göstermistir ki (1) anlamlandırma ögrenme stratejisi kullanan ögrenciler bilgi düzeyindeki soruları çözmede, diger iki gruptaki ögrencilerden daha basarılı olmuslardır, (2) anlamlandırma ögrenme stratejisi kullanan ögrenciler kavrama düzeyindeki soruları çözmede, diger iki gruptaki ögrencilerden daha basarılı olmuslardır. Ayrıca örgütleme stratejisi kullanan ögrenciler bu tür sorularda tekrar stratejisi kullanan ögrencilere göre daha basarılı olmuslardır, (3) basarı testindeki tüm sorular göz önünde bulunduruldugunda, anlamlandırma ögrenme stratejisi kullanan ögrenciler diger iki gruptaki ögrencilerden daha basarılı olmuslardır. Ancak grup B ve C karsılastırıldıgında anlamlı bir farklılık bulunmamıstır, (4) kalıcılık test sonuçları incelendiginde, anlamlandırma ögrenme stratejisi kullanan ögrenciler diger iki gruptaki ögrencilerden daha basarılı olmuslardır. Ayrıca örgütleme stratejisi kullanan ögrenciler, tekrar stratejisi kullanan ögrencilere göre daha basarılı olmuslardır.

Ankara Fen Lisesi monografisi (1964-2004)

Bu çalışmada Ankara Fen Lisesi bütün öğretim süreçleri açısından ele alınıp incelenmiştir. Çalışma konusu olarak Fen Lisesi'nin seçilme nedeni okulun ülkemizde üstün yetenekli çocukların eğitimi ile ilgili açılmış ilk örgün ortaöğretim kurumu olmasıdır. Ayrıca ülkemizde modern fen ve matematik öğretimi ilgili bütün çalışmalar Ankara Fen Lisesi'nde yapılmıştır. Çalışma, monografik nitelikli bir alan araştırmasıdır. Bu çerçevede veri toplama teknikleri olarak literatür tarama, arşiv çalışması ve görüşmeler yapılmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümü çalışmanın giriş, amaç, önem, yöntem, sınırlılıklar ve ilgili çalışmalar kısmını oluşturmaktadır. Bu bölümde öncelikle çalışmanın yöntemi ortaya konmuş ayrıca Ankara Fen Lisesi ile ilgili yapılmış diğer çalışmalar ayrıntılı olarak tanıtılmıştır. İkinci bölümde Ankara Fen Lisesi'nin kuruluşu, kuruluş öncesi çalışmalar ve kuruluş dönemi olarak ele alınmış ve incelenmiştir. Üçüncü bölüm çalışmanın okulla ilgili asıl bölümüdür. Bu bölümde okulun fizik yapısı (bina, derslikler, laboratuarlar, kütüphane vb.) ayrıntılı olarak tanıtılmıştır. Yönetim hizmetleri ve öğretmenlerle ilgili bütün bilgiler bu bölümde verilmiştir. Öğrenci seçimi, proje çalışmaları ve bu çalışmalarda ödül alan öğrencilere bu bölümde değinilmiştir. 40 yıl boyunca uygulanan dört farklı program ve bu çerçevede farklılaşan öğretim programları da bu bölümde tanıtılmıştır. Ayrıca farklı eğitim sistemlerine göre genel durum (sınıf geçme sistemi, ders geçme sistemi) bu bölümde incelenmiştir. Bu bölümde incelenen en temel konulardan birisi de okulla ilgili yıllara göre sayısal verilerdir. Öğretmen sayı ve branşları, öğrenci sayıları, öğrencilerin cinsiyetlerine göre dağılımı, öğrencilerin başarı durumları, mezuniyet durumları, disiplin durumu ve tasdikname ile okuldan ayrılanların durumları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Dördüncü bölüm sonuç ve öneriler kısmıdır. Bu bölümde ulaşılan sonuçlar tartışılmış ve ortaya çıkan sorunlar doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.

Tarih öğretiminde karikatür imgesi

Bu çalışmada tarih öğretiminde materyal olarak karikatür kullanımının öğrenci başarısına etkisi, geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmanın uygulaması, 2006-2007 öğretim yılında Silahlı Kuvvetler Bando Okulları Komutanlığı Astsubay Meslek Yüksek Okulu birinci sınıfında 55 öğrenciden oluşan iki ayrı grup örneklem olarak seçilmiş, belirlenen konular deney grubuna karikatür kullanılarak, kontrol grubuna anlatım ve soru-cevap yöntemlerini kapsayan geleneksel anlatım yöntemi kullanılarak işlenmiştir. Araştırmada T. C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi müfredat programında yer alan Cumhuriyet Dönemi ünitesi kapsamı içerisinde yer alan ; 1. Siyasal Alanda Gerçekleştirilen İnkılâp Hareketleri, 1.1. Saltanatın Kaldırılması, 1.2. Cumhuriyetin İlanı, 1.3 Halifeliğin Kaldırılması, 1.4. Anayasa Hareketleri 1.4.1. İlk Büyük Millet Meclisi'nin Açılmasıyla Anayasa Niteliğinde Alınan Kararlar, 1.4.2. 20 Ocak 1921 Tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 1.4.3. 20 Nisan 1924 Tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 1.5. Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri ve İnkılaba Karşı Tepkiler 1.5.1. İlk Büyük Millet Meclisi'nde Gruplar 1.5.2. Müdafaa-i Hukuk Grubu'nun Kuruluşu ve Cumhuriyet Halk Fırkasına Dönüşmesi, ii 1.5.3. Muhalefet Hareketleri ve Siyasal Partilerin Kuruluşu, 1.5.3.1. İlk Büyük Millet Meclisi'nde Oluşan Muhalefet, 1.5.3.2. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1.5.3.3. Serbest Cumhuriyet Fırkası, 1.5.3.4.Diğer Fırkalar. 1.5.4. İnkılaba Karşı Tepkiler ve Takrir-i Sükun Kanunu, 1.5.4.1. Şeyh Sait İsyanı, 1.5.4.2. Menemen Olayı, 1.5.4.3. Takrir- i Sükun Kanunu ve İstiklal Mahkemelerinin Kurulması, 1.5.4.4.İzmir'de Suikast Girişimi. 2. Eğitim- Kültür Alanında Gerçekleştirilen İnkılâp Hareketleri, 2.1. Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 2.2. Harf İnkılabı, 2.3. Türk Tarih Tezi, 2.4. Türk Dili inkılabı, 2.5. Üniversite Reformu. 3. Sosyal Alanda Gerçekleştirilen İnkılâp Hareketleri, 3.1.Şapka İnkılabı ve Kılık- Kıyafet Değişimi, 3.2. Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması, 3.3. Uluslar arası Takvim ve Saatin, Yeni Rakamların kabulü ve Ölçülerde Değişiklik, iii 3.4. Soyadı Kanununun Kabulü ve Eski Unvanların Kaldırılması, 3.5. Milli Bayramlar ve Genel Tatil, 3.6. Kadın Haklarının Kabulü. deney grubunda öğretim materyali kullanılarak, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemiyle anlatılmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmaya dahil olan konuların işlenmesinden önceki konulardan oluşan Erişi Testi (ön test) ve araştırmaya dahil olan konulardan oluşan Erişi Testi (son test) ile toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerine ilişkin bulgular; SPSS programı ile bağımsız t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan uygulama ve değerlendirmelerin sonucunda tarih öğretiminde ?karikatür? kullanılarak yapılan öğretim yöntemi ile öğrenim gören öğrenciler ?Cumhuriyet Dönemi? ünitesi konularını öğrenmede, geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören öğrencilerden daha başarılı olmuşlardır.

Ankara İlinde Lise Birinci Sınıf Öğrencilerinin Yazılı Anlatım Becerilerinin İç Yapı Bakımından Gelişimi Üzerine Bir İnceleme

Bu araştırmada farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki liselerin dokuzuncu sınıfında öğrenim gören 300 öğrencinin yazılı kompozisyonları, bağlama öğeleri kullanımı, bağlama öğeleri kullanım hataları, tutarlılık biçimleri ve metin içi tutarsız ifadelerden kaynaklanan hatalar bakımından değerlendirilmiştir. Uygulama sürecinde öğrencilerden, kendilerine verilen 7 farklı konudan birini seçerek kompozisyon yazmaları istenmiştir. Yazılı kompozisyonların değerlendirilmesinde ?Bağlama Öğeleri Kullanım Düzeyi ve Tutarlılık Çeşidi Değerlendirme Ölçeği? ile ?Bağlama Öğeleri Hataları ve Metin İçi Tutarsızlık Düzeyi Değerlendirme Ölçeği? olmak üzere iki ölçek kullanılmıştır. Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarının, ortaöğretim değerlendirme ölçütlerine göre (fikir üretimi, konu bütünlüğü, genel dil kurallarına uygunluğu, plân, anlatım başarısı, yazım ve noktalama kurallarına uygunluğu, başlık uygunluğu) % 44,7'sinin orta, % 39,7'sinin iyi ve % 15,6'sının zayıf seviyede olduğu tespit edilmiştir. Yapılan anlamlandırma testlerinde konu seçiminin ve sosyo-ekonomik düzeylerin öğrenci başarısı üzerinde etkisi olmadığı anlaşılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrenci (kâğıt) başına düşen ortalamaların, bağlama öğeleri kullanımında 16,37, bağlama öğeleri kullanım hatalarında ise 2,21olduğu tespit edilmiştir. Bağlama öğeleri kullanımında genel olarak, bağlama öğelerinin anlamına ve işlevine uygun olmayan kullanımlarından; bağlama öğelerinin üst üste ve anlam bozulması yaratacak şekilde kullanımından; kavramlar arası bağdaşıklık geçişi sağlayamamak ve anlatım öbeklerini kullanamamaktan kaynaklanan hatalar tespit edilmiştir. Bağlama öğeleri hatalarının, çoğu zaman metin içi tutarsızlıkların oluşmasına da önemli etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmada her bir bağlama öğesinin kullanımı ile ilgili sosyo-ekonomik düzeylere göre ortaya çıkan anlamlı farklılıklar belirtilmiştir. iv Araştırma bulgularında, dokuzuncu sınıf öğrencilerinin kompozisyonu oluşturan üst yapı birimlerini (ana fikir- tartışma- sonuç) düzenleme durumlarındaki tutarlılık çeşitlerine göre en çok ?ana fikir- tartışma ve sonuç? düzenine göre (% 58,7) yazılı anlatımlarını şekillendirdikleri anlaşılmıştır. Bu durumun okullarda kompozisyon eğitimi için öğretilen giriş-gelişme-sonuç mantığı ile ilgisi olduğu söylenebilir. Kompozisyon birimlerinde farklı düzenlemelere giden % 18,7'lik öğrenci grubunun % 94,7'sinin orta ve iyi derecede kompozisyon yazmaları, bu öğrencilerin genel ölçütlere göre başarısız olmadıklarını ortaya koymaktadır. Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin %22,6'lık kısmının ise öyküleyici anlatım gibi farklı anlatım türlerini kullanmaları; kompozisyonlarında belli bir sonuca ulaşamamaları veya kompozisyon sayılamayacak metinler oluşturmaları nedeniyle tutarlılık bakımından ayrı bir grup oluşturdukları belirlenmiştir. Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarında toplam 80, metin içi tutarsız ifadelerden kaynaklanan hata tespit edilmiştir. Metin içi tutarsızlıkların % 43,75'lik bir oranla en fazla, alt düzeyi temsil eden ?Mamak Lisesi?; daha sonra % 32,5'lik bir oranla orta düzeyi temsil eden ?Aydınlıkevler Lisesi? ve en az, % 23,75'lik bir oranla üst düzeyi temsil eden ?Gazi Anadolu Lisesi? öğrencilerinin yazılı anlatımlarında bulunduğu anlaşılmıştır. Metin içi tutarsız ifâdelerden kaynaklanan hatalar yapan öğrencilerin % 57,5'inin orta dereceli kompozisyonlarda olması, değerlendirme için kullanılan ortaöğretim ölçütlerinin iç yapı unsurlarına göre yetersiz kaldığını göstermektedir. Araştırma bulgularına göre dokuzuncu sınıf öğrencilerinin kompozisyonlarda birden fazla konuda yazma, konuyu doğru şekilde algılayamama, konu sınırlaması yapamama, fikir üretememe, örnekleme yapamama, başlık yazmama veya uygun başlık bulamama, konuşma dilini yazı diline aktarma, paragraf kavramını bilmeme, kompozisyon üst yapı unsurlarını etkili kullanamama, ana fikir, tartışma ve sonuç yetersizlikleri, dil bilgisi ve yazım kurallarına uygunsuzluk, doğru ve güzel yorum yapamama, düşündüğünü etkili ve güzel bir biçimde ifâde edememe, anlatımda bir bütüne ve sonuca ulaşamama, internet ortamında kullanılmaya başlanan kısaltmalı v dil kullanımlarını yansıtma, ağız özelliklerini yazı diline taşıma gibi genel sorunlar olduğu da anlaşılmıştır.

Tarih öğretimi ve filmler: "Tarih öğretiminde film kullanılmasının öğrenci başarısı üzerine etkisi"

Bu arastırmanın amacı, filmlerle ögrenme etkinliklerinin, lise üçüncü sınıf ?T.C nkılâp Tarihi ve Atatürkçülük? dersi ?Cumhuriyet Dönemi? ünitesinin ögretiminde ögrencilerin basarıları üzerindeki etkisini belirlemektir. Arastırma deneysel desen modelinde gerçeklestirilmistir. Arastırmada veri toplama aracı olarak arastırmacı tarafından gelistirilen basarı testi kullanılmıstır. Gelistirilen ölçme aracı 2003-2004 egitim ögretim yılının II. yarıyılında, Elmadag Lisesi üçüncü sınıf ögrencilerinden 129 kisiye uygulanmıstır. Arastırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; tek yönlü varyans analizi (ANOVA) , çift yönlü varyans analizi (repeated measures) yapılmıs; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama degerleri kullanılmıstır. Bu çalısma lise üçüncü sınıf ?Cumhuriyet Dönemi? ünitesinde üç deney ve bir kontrol grubu olmak üzere dört farklı grupta gerçeklestirilmistir. Deney gruplarında filmle ögretim etkinliklerine uygun yöntem ve tekniklerin uygulanması planlanmıstır. Arastırma kapsamında deney gruplarına TRT yapımı ?Cumhuriyet? (1998) filmi seyrettirilmistir. Bu sınıflardan Deney-1 (A subesi) grubuna ön test uygulanmıs daha sonra film seyrettirilmis, ünite konuları anlatılmıs ve son test uygulanmıstır. Deney-2 (B subesi) grubuna ön test uygulanmıs, ünite konuları anlatılmıs, daha sonra film seyrettirilmis ve son test uygulanmıstır. Deney-3 (D subesi) grubuna ön test uygulanmıs, film ile birlikte (yeri geldiginde film durdurularak, konusularak, tartısılarak vb.) ünite konuları anlatılmıs ve son test uygulanmıstır. Kontrol (C subesi) grubuna ön test uygulanmıs, konular anlatılmıs (ünitesi düz anlatım, soru-cevap yöntemleriyle) ve son test uygulanmıstır. Bu gruba arastırma geregi film seyrettirilmemistir. Deney grupları ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam ?Cumhuriyet Dönemi? ünitesi testi basarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmustur. Deney grupları ögrencilerinin ?Cumhuriyet Dönemi? ünitesi sontest basarı puanları bulundukları deney grubuna göre anlamlı bir farklılık göstermistir. Deney-3 grubunda uygulanan (konular ögretilirken film durdurularak ve üzerinde konusulup, tartısılarak yapılan gösterimin) etkinlikler diger deney gruplarında uygulanan etkinliklere göre daha etkili bulunmustur.

Orta öğretim birinci sınıf dil ve anlatım dersi yazılı sınav soruları üzerine bir alan araştırması

ÖZET Bu çalısma ile, Dil ve Anlatım dersi yazılı sınavlarında kullanılan soruların ölçme ve degerlendirme niteliklerinin ortaya konulması amaçlanmıstır. Örneklem olarak Kırsehir ili belirlenmis ve soruların niteliklerinin ortaya çıkarılması için örneklemde yer alan 38 Türk Dili ve Edebiyatı ögretmeninden 2006-2007 egitim ögretim yılı I. dönemine ait 555 yazılı sorusu toplanmıstır. 9. sınıf Dil ve Anlatım dersi yazılı soruları toplandıktan sonra ögretmenlere 50 maddelik bir anket uygulanmıstır. Bu anketin I. bölümünde mezun olunan okul, bölüm, cinsiyet, kıdem yılı, ölçme ve degerlendirmeye yönelik hizmet içi egitim alınıp alınmadıgı hususu ile ilgili sorular yer almaktadır. Anketin II. bölümünde ise ögretmenlerin ölçme ve degerlendirme konusunda tutumlarını ortaya çıkarmaya yönelik sorular bulunmaktadır. I. bölümdeki kisisel bilgiler ile II. bölümdeki sorulara verilen cevaplar karsılastırılmıstır. Ögretmenlerin ölçme ve degerlendirme ile ilgili görüslerinin cinsiyet, mezun olunan okul ve bölüm, hizmet içi egitim alıp almama gibi kisisel bilgiler ile anlamlı bir iliskisi tespit edilememistir, ancak kıdem yılı ile ölçme ve degerlendirme nitelikleri arasında dogru yönde bir anlamlılıgın oldugu tespit edilmistir. Yazılı sınavlarda hazırlanan soruların niteliklerinde 21-25 yıl kıdem ile 6-10 yıl kıdem arasında birinci lehine anlamlı fark oldugu bulunmustur. Yani hizmet süresi daha fazla olan ögretmenlerin ölçme degerlendirme bakımından daha nitelikli sorular sordukları söylenebilir. Egitim-ögretim yılının I. döneminde okullardan toplanan sorular, Bloom'un taksonomisi esas alınarak sınıflandırılmıstır. Toplanan 555 sorunun 305'inin (%54,95) bilgi, 37'sinin (%6,66) kavrama, 206'sının (%37,11) uygulama, 3'ü (%0,54) analiz, 4'ü (%0,72) sentez düzeyindedir. Degerlendirme düzeyinde soru ise tespit edilememistir. Ögretmenlerin anket sorularına verdikleri cevaplardan elde edilen veriler ile yazılı sorularının arastırmacı tarafından degerlendirmesinden elde edilen veriler karsılastırılmıstır. Bu verilerin karsılastırılması sonucunda ögretmenlerin teorik bilgileri ile uygulamaları arasında farklılıklar oldugu tespit edilmistir.

Almanya ve Türkiye'de lise birinci sınıflarda okutulan dil ve edebiyat ders kitaplarının karşılaştırılması (Berlin örneği)

Bu arastırmada, farklı yaklasımlarla hazırlanmıs Almanya'da Görüs Alanı Almanca; Türkiye'de Türk Edebiyatı 9. Sınıf ve Dil ve Anlatım 9. Sınıf ders kitaplarının biçimsel açıdan ve içerik açısından karsılastırılması; yapı malzemelerine, kapak görünümlerine, konuların islenisine, ders kitaplarının ögrencilerin yetismesinde sundukları artılara ve eksikliklere göre yapıldı ve ders kitapları ile ilgili su sonuçlara ulasıldı. Ders kitapları biçimsel açıdan su özelliklere sahiptir: Almanca ders kitabında kaliteli yapı malzemeleri kullanılmıstır ve kapak tasarımı kitabın içerigine uygundur. Türkçe ders kitaplarında kaliteli yapı malzemeleri kullanılmamıstır ve kapak tasarımları kitapların içerigine uygun degildir. Ders kitapları içerik açısından su özelliklere sahiptir: Almanca ders kitabı, fiyatının pahalı olması ve içeriginin detaylı olması dısında, çok sayıda materyal kullanılarak çok iyi hazırlanmıstır. Türkçe ders kitapları, çok sayıda soru sorularak ve etkinlik önerilerek alıstırma ve etkinlik kitapları düzeyinde hazırlanmıstır. Bu sonuçlara dayalı olarak, Görüs Alanı Almanca ders kitabı detaylı bilgilerden arınarak; Türk Edebiyatı 9. Sınıf ve Dil ve Anlatım 9. Sınıf ders kitapları uygulama çalısmaları yanında teorik bilgilere de yer vererek ögrenme ve ögretme sürecine daha fazla katkı saglayabilir.

Ortaöğretim kurumlarında tarih öğretiminde zaman kavramının öğretilmesinde karşılaşılan sorunlar ve bu konuda tarih öğretmenlerinin görüşleri (Aksaray ili örneği)

Bu çalısmada, ortaöğretimde tarih derslerinde, ?zaman? kavramının öğretiminde öğretmenlerimizin karsılastığı sorunlar ve öğretmenlerimizin konu ile ilgili görüsleri ele alınmıstır. Tez; giris, tarih ve zaman, tarihsel zaman kavramının öğretimi, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere altı bölümden meydana gelmistir. Çalısma, nicel ve nitel yöntemlerin kullanıldığı betimsel bir alan arastırmasıdır. Arastırma Aksaray il merkezindeki ortaöğretim kurumlarında görevli tarih öğretmenleri arasında yapılmıstır. Tarih öğretmenlerinin zaman kavramı öğretiminde karsılastıkları / karsılasabilecekleri sorunları yansıtan ifade ve durumları içeren anket uygulanmıs, ayrıca öğretmenlerimizin konuya iliskin baska görüs ve deneyimlerini almak için görüsme yapılmıstır. Sonuçlar tablolar halinde analiz edilmis ve yorumlanmıstır. Arastırmanın verileri yorumlandığında; hangi tür lisede olursa olsun, öğretmenlerimizin zaman kavramının öğretimi konusunda çesitli sorunlarla karsılastıklarını, öğrencilerin ilköğretimde öğrenilmesi gereken zaman kavramını tam anlamıyla kavramadıklarını, miladi-hicri, hicri-miladi kavramlarına bağlı islem yapamadıklarını, tarih ders kitaplarındaki konularda yer alan zaman ifadeleriyle kastedilenleri tam anlayamadıklarını ortaya çıkarmıstır. Arastırmanın sonucunda; öğretmenlerimizin zaman kavramı öğretiminde, öğrenciden, öğretmenden, ders müfredatından, araç-gereçlerden, ders saatlerinin az olmasından, kullanılan öğretim stratejilerinden, yöntem ve tekniklerinden kaynaklanan problemlerle karsılastıkları ortaya çıkmıstır.

Coğrafya öğretiminde çoklu zekâ uygulamaları

Bu arastırma, Gardner tarafından ortaya atılan çoklu zekâ kuramının cografya egitimi ve ögretiminde uygulanabilirligini tespit etmek ve ögrencilerin cografya dersine yönelik olan tutum ve davranıslarını olumlu yönde gelistirebilmelerinde bu kuramın etkisini gösterebilmek amacıyla yapılmıstır. Arastırma, çoklu zekâ kuramının cografya egitimindeki etkililigini ortaya koyabilmek için, deneysel nitelikte yapılmıstır. Deneysel çalısma, Ankara merkezinde bulunan ortaögretim 9. sınıf seviyesindeki, birer adet deney ve kontrol grubu olarak olusturulmustur. Arastırmanın saglıklı uygulanabilmesi için ders ögretmeni, ögrenciler ve rehberlik ögretmeni çoklu zekâ kuramı hususunda bilgilendirilmistir. Deney grubu ile çoklu zekâ kuramı ilkelerine uygun olarak hazırlanmıs ders planlarından hareketle 4 hafta boyunca ?Dıs Kuvvetler? konusu islenmistir. Deney grubu ögrencileri için olusturulan egitim-ögretim ortamları, mümkün oldugunca bütün zekâ alanlarına hitap edebilecek etkinlikler, çesitli görsel-isitsel araç ve gereçler yardımıyla zenginlestirilmistir. Deney grubu ile es zamanlı olarak, kontrol grubuyla, düz anlatım ve soru cevap yöntemleri kullanılarak, dersin ögretmeni tarafından, ?Dıs Kuvvetler? konusu islenmistir. Uygulamadan önce ve sonra, deney ve kontrol gruplarına basarı testi ve tutum ölçegi ön test ve son test olarak uygulanmıstır. Arastırma sonucunda, 9. sınıflarda ?Dıs Kuvvetler? konusunda, basarı testi ve tutum ölçeginde deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmistir.

Tarih I dersinde işe koşulabilecek değer öğretiminin yeni yaklaşımlarının öğrencilerin "hoşgörü" değeri anlayışlarının gelişimine etkisi

ÖZET Bu araştırmada, ortaöğretimde tarih dersinde değer öğretiminin yeni yaklaşımlarından değer açıklama, değer analizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının ?hoşgörü? değerinin gelişimi üzerinde etkililikleri incelenmiştir. Bunu belirlemek amacıyla deneysel bir çalışma yapılmış, öğrencilerden uygulama öncesi ve sonrasında hoşgörü hakkında kompozisyon yazmaları istenmiş ve bu kompozisyonlardan elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırmada üç değer öğretim yaklaşımı için üç adet dokuzuncu sınıf deney grubu olarak ele alınmış ve değer öğretim yaklaşımları bu deney gruplarına uygulanmıştır. Uygulama Tarih 1 dersinde ?Türk Dünyası 1? ünitesi üzerinde her gruba beş ders saatinde beşer etkinlik olarak uygulanmıştır. Deney gruplarından uygulama öncesi ve sonrasında alınan kompozisyonlar içerik analizine tabi tutulmuştur. Kompozisyonlardan elde edilen hoşgörünün tanımına, hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün nedenleri ve sonuçlarına ilişkin bulgular, metinde kavramlara yüklenen anlamlar yoluyla tespit edilmiş, kavramların belirlenen anlamı ile deney grubunda yer alan kaç öğrenci tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunun dışında deney gruplarında yer alan öğrencilerin hangi kategorileri kullandıkları ve hoşgörüye ilişkin geçmiş ve bugün için vardıkları yargılar da ortaya konmuştur. Bulgular ön ve son değerlendirme ile yaklaşımlar arasında karşılaştırılmıştır. Araştırmadan aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir: · Hoşgörü değerinin tanımına ilişkin değerlendirmelerde ahlâkî muhakeme yaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde değer analizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde değer analizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü kategorilerine ilişkin değerlendirmelerde değer analizi yaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü ile ilgili yargılara ilişkin değerlendirmelerde değer açıklama yaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür.

Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin imla ve noktalama kurallarına ulaşma düzeyi

Bu çalışma, ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin yazım ve noktalama kurallarına ulaşma düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, genel olarak bakıldığında ve metot yönünden incelendiğinde betimsel bir niteliktedir. Araştırmanın evreni Ankara'da öğrenim gören dokuzuncu sınıf öğrencilerinden meydana gelmektedir. Örneklemi ise tesadüfî olarak belirlenmiş olan, 3 ortaöğretim okulundaki 150 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin, yazım ve noktalama kurallarına ulaşma düzeyini belirlemek için onlara, dokuzuncu sınıf Dil ve Anlatım ders kitabından seçilen metinler, kurallara uymayan şekliyle verilerek öğrencilerden bu metinleri kurallara uygun hale getirmeleri istenmiştir. Ayrıca, öğrencilere Türk Dili ve Edebiyatı dersine yönelik tutumlarını ölçmek için geliştirilen, Likert tipi beş dereceli tutum ölçeği de uygulanmıştır. Derse yönelik tutum ve başarı düzeyi arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Bunlara ek olarak, öğrencilerin sosyo-ekonomik düzeylerini belirlemek üzere onlara bazı sorular yöneltilmiştir. Bu uygulama sonucunda ise öğrencinin yaşadığı ortamın başarı düzeyine etkisi değerlendirilmiştir. Yapılan uygulamalar sonuncunda elde edilen verilerin analizinde SPSS 11.5 (Statistic Package For Social Science) programı kullanılmıştır. iii Verilerin incelenmesi sonucunda, bilişsel alanın, bilgi ve kavrama düzeyinde yeterli bilişsel farkındalığa sahip olmayan öğrencilerin, hem yazım hem de noktalama kurallarını uygulama düzeyinde yetersiz kaldığı görülmüştür. Yazım kurallarını uygulama düzeyi bakımından, öğrencilerin program hedeflerine erişimleri iyi olarak değerlendirilebilir. Noktalama kurallarını uygulamada ise orta seviyededirler. Bu bakımdan yazım ve noktalama kuralları arasında, yazım kurallarının lehine anlamlı bir fark ortaya çıkmaktadır. Genel olarak öğrencilerin Türk Dili ve Edebiyatı dersinin etkinliklerine ilişkin tutumları arasında, özellikle okuma-yazma ve yazma-yazım ve noktalama kuralları arasında anlamlı farkların olduğu, okuma-yazım ve noktalama kurallarına ilişkin tutumları arasında ise anlamlı farkın olmadığı görülmektedir Öğrencilerin Tutum puanları ile Yazım ve Noktalama kurallarını uygulama düzeyleri arasında düşük düzeyde, olumlu ve anlamlı korelâsyonların olduğu görülmektedir. Yani, Türk Dili ve Edebiyatı dersine olumlu tutuma sahip öğrencilerin yazım ve noktalama kurallarını uygulama başarılarında anlamlı bir fark yarattığı söylenebilir. Ayrıca, yazım kurallarını uygulamada başarılı olan öğrencilerin noktalama kurallarını uygulamada da başarılı olabilecekleri, iki ayrı beceri olarak kabul edilen bu etkinliklerin birbirlerini olumlu ve anlamlı bir şekilde destekledikleri, öğrencilerin öğrenme ve uygulama düzeyinde aralarında olumlu transfer sağladıkları ifade edilebilir. Öğrencilerin yazım ve noktalama kurallarını uygulama düzeyi puan ortalamaları cinsiyete göre kızların lehine anlamlı bir fark göstermektedir. Kızların yazım ve noktalama kurallarını uygulama düzeylerinin erkek öğrencilere göre daha iyi durumda olduğu söylenebilir. Öğrencilerin yazım ve noktalama kurallarını uygulama düzeyleri ile babanın eğitim durumu arasında anlamlı bir fark göstermemektedir. Aynı şekilde annenin eğitim durumu ile öğrencilerin yazım ve noktalama kurallarını uygulama düzeyleri arasında anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı saptanmıştır. iv Öğrencilerin yazım ve noktalama kurallarını uygulama düzeyleri ile sosyoekonomik durumlarına, evde kendine ait odası olup olmama durumlarına, evde kendine ait çalışma masası olup olmama durumuna, ortalamaları evde bir kitaplık bulunup bulunmama durumuna göre anlamlı bir fark göstermemektedir. Ayrıca süreli yayın takip etme durumu ile öğrencilerin yazım ve noktalama kurallarını uygulama düzeyleri arasında anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı belirlenmiştir.

Liselerde okutulan türk dili ve edebiyatı kitaplarındaki deneme türünün incelenmesi

Çalışmada Türk Dili ve Edebiyatı Müfredatı Programı çerçevesinde yayımlanan Lise Edebiyat 1,2,3 ders kitaplarındaki deneme türü, yazar ve dönem öğretiminde kullanılan deneme metinlerini bulmak buradan hareketle denemelerin eğitimdeki kullanış biçimlerini ve ders kitaplarındaki denemelerin eğitim yönünden daha verimli bir şekilde nasıl ele alınması gerektiğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. 2561 Sayılı Tebliğler Dergisi'nde okutulması tavsiye edilen sekiz tane lise birinci sınıf, dört tane lise ikinci sınıf ve beş tane de lise üçüncü sınıf edebiyat ders kitabında yer alan yirmi beş adet deneme metni değerlendirilmiştir. 2004-2005 yıllarında okutulan Edebiyat 1,2,3 ders kitaplarına seçilen deneme metinlerinin, Türk Dili ve Edebiyatı dersinin amaçlarına uygunluğu incelenmiştir. Öğrencilerin düşünce gelişimine olumlu etkisi olan deneme metinlerinin, metin özelliklerinin Edebiyat programına uygunluğuna değinilmiştir. Ders kitaplarında yer alan deneme metinleri, metnin seçiliş sebebi, hazırlık çalışmaları, metinle ilgili açıklamalar ve metin altı sorular gibi metin üzerinde yapılan çalışmalara göre değerlendirilmiştir. Seçilen metinlerle deneme türünün, yazarının ve dönemin ne şekilde öğretilmeye çalışıldığı ifade edilmiştir. İncelemelerde ulaşılan sonuçlardan hareketle edebiyat ders kitaplarına seçilen deneme metinlerinin liselerdeki edebiyat eğitiminde daha etkili ve etkin olmasına yönelik öneriler verilmiştir.

Lise birinci sınıflarda öğrencilerin yaptıkları anlatım bozuklukları ve bunların giderilmesinde kullanılan metotlar

Tezimizin basında dokuzuncu sınıf ögrencilerinin yaslarına uygun dil becerilerini belirlemeye çalıstık. Dil ve anlatım derslerinin ve geleneksel dil bilgisi anlayısının anlatım bozuklukları konusuna yaklasımını ortaya koyduk. Düz lise ve Anadolu lisesi ögrencisi olan, 100 kisilik dokuzuncu sınıf ögrenci grubunu örneklem olarak seçtik. Bu ögrencilerin yazdıgı kompozisyonlardaki anlatım bozukluklarını inceleyerek istatistiksel veriler halinde tablolara dönüstürdük. Çıkan sonuçlardan hareketle ögrencilerin yaptıgı bu anlatım bozukluklarının sebeplerini belirlenmeye çalıstık. Çalısmamızın bir diger bölümünde, ögrencilerimizde karsılastıgımız anlatım bozukluklarını gidermek için nasıl bir yol izlenmesi gerektigi hakkında görüslerimizi belirttik. Dil egitimi ve ögretiminde hangi yanlıs, kural ve tutumların hangi anlatım bozukluklarının dogmasında etkili oldugunu bulmaya çalıstık. Sonuç olarak; dil ve anlatım derslerinde anlatım bozuklugu konusunun parçadan bütüne, ezberden uzak; metne, uygulamaya, geçerli ögretim metotlarına dayalı bir anlayısla islenmesi gerektigini savunduk. Anlatım bozukluklarının giderilmesinde ögrenci, okul, aile, çevre, medya faktörlerinin etkisinden söz ettik.

Volkan topoğrafyası konularının öğretiminde gezi-gözlem yönteminin öğrenci başarısına etkisi

Menakipname Edebiyatında insan eğitimi

Bu çalışmada edebiyatımızın önemli kaynaklarından sayılan menâkıpnâmelerdekiahlaki değerler çağdaş eğitim bilimleri ölçütleri çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.Etüdümüzde, doğuşundan 19. yüzyıl ortalarına kadar yazılmış menâkıpnâmelerden örneklerseçilmiştir. Menâkıpnâme edebiyatının doğuşuna ortam hazırlayan tasavvuf ve tasavvufunsıkça kullanılan terimleri açıklanmıştır.Velilerin, yaşamları etrafında oluşan menâkıpnâmelerde, sohbetlerinde bulunan halkıve gönüllü öğrencilerini eğitme metotları ile kendilerinin örnek davranışlarını anlatan kısahikayelerinden günümüz eğitim sisteminde, nasıl yararlanılacağı sorusunun cevabı verilmeyeçalışılmıştır.Bireylerin hangi yaşta, hangi değerleri kavrayabilecekleri konusunda LawranceKohlberg'in ahlaki gelişim evreleri hakkında bilgi verilmiştir.Bireyde kimlik, kişilik ve karakter oluşumu sırasında ona, ulusal değerleri yansıtanolumlu model şahsiyetler sunmanın evrensel ahlaki değerlerle kendi değerlerinin senteziniyaparak çağdaş birey olma olanağı sağlayacağı vurgulanmıştır.Zaman zaman sufi, mutasavvıf, gönül ereni, gönül eğitimcisi, veli, olgun insan...vbterimler birbirlerinin yerine kullanılmıştır. Başka dillerden dilimize geçen sözcüklerinyazımında Türk Dil Kurumu, Yazım Kılavuzu esas alınmıştır. Araştırmada Tezkiretü'l Evliya,Sefine-yi Evliya, Menakıbü'l Arifin, gibi birçok menkıbenin kaynağı olan eserlerdenyararlanılmıştır. Emir Buharû, Kaygusuz Abdal, Kuşadalı İbrahim Halvetû, Mevlana, HacıBektaş-ı Veli ve başka birçok erenin menkıbelerinden yararlanılmış olup adı geçen velilerinyaşam öyküleri hakkında da birkaç cümlelik kısa bilgi verilmiştir.Çalışmanın sonunda bireye ahlak ve değer eğitimi kazandırılırken menkıbelerden nasılyararlanılabileceği konusunda öğretmenlere öneriler sunulmuştur.Emine GENÇ

Karst topografyası kavramlarının gösteri yöntemiyle öğretimi

ÖZETBu araştırmanın amacı; Gösteri yönteminin, lise birinci sınıflarda coğrafyadersinde, Karst topografyası konularının öğretiminde, öğrencilerin başarısı üzerindekietkisini belirlemektir.Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veritoplama aracı olarak başarı testi, kullanılmıştır. Geliştirilen ölçme araçları TürközüŞehit nuri Pamir Lisesi 1.sınıf öğrencilerinden 44 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın altproblemlerinin çözümlenmesinde; çift yönlü varyans analizi (repeated measures)yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri kullanılmıştır.Araştırmada, deney grubu öğrencilerinin coğrafya dersi Karst topoğrafyasıkonuları öntest ve sontest başarı puanlarının, öğrencilerin deney işlem öncesi ve deneyişlem sonrası ?sahip oldukları yaratıcılık düzeyi? değişkenine göre farklılaşmadığıbelirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin Karst Topoğrafyası konusu öntest başarıpuanlarının, öğrencilerin deney işlem öncesi ?sahip oldukları yaratıcılık düzeyi?değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Buna karşılık kontrolgrubu öğrencilerinin Karst topoğrafyası konuları sontest başarı puanları, öğrencilerindeney işlem sonrası ?sahip oldukları yaratıcılık düzeyi? değişkenine göre anlamlı birfarklılık göstermemiştir.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontesttoplam `'Karst topoğrafyası konuları testi'' başarı puanları arasında anlamlı bir farkbulunmuştur. Öğrencilerin Karst topoğrafyası konuları başarıları ile ilgili olarak, öntest- sontest ortalama başarı puanları arasında anlamlı bir fark vardır. İki ayrı öğretimmodelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin Karst topoğrafyasıkonuları testine ait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılıkgösterdiği, yani farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlıölçümler faktörlerinin Karst topoğrafyası konuları testi başarı düzeyleri üzerindeki ortaketkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.: Coğrafya Öğretimi, Gösteri Yöntemi, Kavram Öğretimi, KarstAnahtar KelimelerTopoğrafyası

Coğrafya öğretiminde yaratıcı düşünme teknikleri kullanımının öğrenci başarısına etkisi

Bu araştırmanın amacı, yaratıcı düşünme teknikleri kullanımının, lise ikincisınıf coğrafya dersi Türkiye'nin İklimi ünitesinin öğretiminde öğrencilerin başarılarıve yaratıcılıkları üzerindeki etkisini belirlemektir.Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veritoplama aracı olarak başarı testi ve yaratıcılık ölçeği kullanılmıştır. Geliştirilen ölçmearaçları Ankara lisesi 2. sınıf öğrencilerinden 75 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanınalt problemlerinin çözümlenmesinde; tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çiftyönlü varyans analizi (repeated measures) yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetikortalama değerleri kullanılmıştır.Deney grubu öğrencilerinin deney işlem öncesinde daha çok ?orta? (%48.65)ve ?ortanın üzerinde yaratıcı? (%48.65) grubunda yer aldıkları belirlenmiş, bunakarşılık deney işlem sonrasında yaratıcı düşünme becerilerinde meydana gelenartışla ?ortanın üzerinde? (%58) ve ?oldukça yaratıcı? (%34) grubunda yer aldıklarıbelirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin deney işlem öncesinde 3/4'ü ?ortanınüzerinde yaratıcı? ve ?oldukça yaratıcı? grubunda yer alırken, deney işlemsonrasında ise yaratıcılıklarında meydana gelen düşüşle ?orta? (%52.63) ve ?ortanınüzerinde yaratıcı? (%36.85) lığa sahip oldukları belirlenmiştir.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontesttoplam Türkiye'nin İklimi ünitesi testi başarı puanları arasında anlamlı bir farkbulunmuştur. Türkiye'nin İklimi ünitesi başarıları ile ilgili olarak, öntest-sontestortalama başarı puanları arasında anlamlı bir fark vardır. İki ayrı öğretim modelininuygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin Türkiye'nin İklimi ünitesi testineait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yanifarklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümlerfaktörlerinin Türkiye'nin İklimi ünitesi testi başarı düzeyleri üzerindeki ortaketkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.iiDeney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontesttoplam yaratıcılık ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.Öğrencilerin yaratıcılıkları ile ilgili olarak, öntest-sontest ortalama yaratıcılıkpuanları arasında anlamlı bir farklılık yoktur. İki ayrı öğretim yaklaşımınınuygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin yaratıcılıklarının deneyöncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, başka bir anlatımla farklı işlemgruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerininyaratıcılık düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.Bilim Kodu:Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Yaratıcı Düşünme Teknikleri,Beyin Fırtınası, Yaratıcı Drama, Problem, Problem Çözme, YaratıcıDüşünmeSayfa Adedi: 158Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Salih ŞAHİN

Küreselleşmenin öğretim programları üzerindeki etkisi (ilköğretim 4. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programı örneği)

KÜRESELLEŞMEN N ÖĞRET M PROGRAMLARI ÜZER NDEK ETK S( LKÖĞRET M 4. SINIF SOSYAL B LG LER DERS ÖĞRET MPROGRAMI ÖRNEĞ ).Fırıncı, TürkanYüksek Lisans, Felsefe Grubu Öğretmenliği Anabilim DalıTez Danışmanı: Prof. Dr. hsan SEZALAralık- 2006Bu çalışmanın temel amacı, küreselleşmenin etkisiyle gelişen yeni eğitimfelsefeleri ve yaklaşımlarının saptanarak, bu görüşler çerçevesinde ortaya çıkan idealinsan tipinin ve onun taşıyıcısı olması beklenen küresel değerlerin, yeni geliştirilenöğretim programlarında yer alıp almadığını araştırmaktır. Söz konusu araştırmanınbir diğer amacı ise örnek olarak ele alınan yeni ? lköğretim Sosyal Bilgiler Dersi 4.Sınıf Öğretim Programı?nı, temele aldığı eğitim felsefesi görüşü ve yaklaşımıbakımından tanıtmaktır.Küreselleşmenin öğretim programları üzerindeki etkisini konu edinen butezde, modernist eğitim felsefeleri ve klasik yaklaşımlar, ayrıca küreselleşmeninetkisiyle ortaya çıkan postmodernist eğitim felsefesi ile yeni öğretim programıyaklaşımları temele alınarak yeni ? lköğretim Sosyal Bilgiler Dersi 4. Sınıf ÖğretimProgramı?nın dayandığı eğitim görüşü ve felsefesinin küreselleşmenin öne sürdüğüyenilik gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığı tartışılmaktadır.Tezin birinci bölümü küreselleşmenin kültürel boyutunu ön plana çıkarırken,diğer taraftan küresel kültür tartışmaları çerçevesinde ?enformasyon toplumu?, ?çok-kültürlülük?, ?insan hakları?, ?demokrasi eğitimi? gibi kavramların yeni değerlersistemine etkilerini göstermektedir. Tezin ikinci bölümü eğitim felsefesi temelindeeğitimde yeni eğilimler ve yaklaşımlarını konu edinmektedir. Tezin üçüncü bölümüörnek öğretim programını, temele aldığı eğitim felsefesi ve yaklaşımı bakımındantanıtmaktadır. Son olarak, küreselleşmenin öğretim programlarındaki yeniyaklaşımlar üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri ve bu niteliklerin lise Türkiye Cumhuriyeti İnkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi müfredat programlarındaki yeri

ÖZETBu araştırmada ?Türkiye Cumhuriyeti'nin Temel Nitelikleri?nin neler olduğubelirlenmektedir. Ayrıca belirlenen bu niteliklerin ortaöğretim tarih müfredatı ile?Lise 3 Türkiye Cumhuriyeti nkılap Tarihi ve Atatürkçülük? kitaplarına nasılyansıdığı incelenmektedir.?Türkiye Cumhuriyeti'nin Temel Nitelikleri? belirlenirken Anayasamızınikinci maddesinde geçen ifadeler dikkate alınmakta ve burada ifade edilen niteliklerile ifade edilmemiş olan nitelikler tek tek açıklanmaktadır.Araştırmada Cumhuriyetimizin vazgeçilmez olan nitelikleri belirlendiktensonra bu niteliklerin ortaöğretim tarih müfredatı ile lise 3. sınıf ?TürkiyeCumhuriyeti nkılap Tarihi ve Atatürkçülük? dersinde ?Türkiye Cumhuriyeti'ninTemel Nitelikleri? başlığı ile ayrıntılı olarak işlenmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.

İlköğretim hayat bilgisi sosyal bilgiler müfredatlarının tarih konularında eğitim materyali olarak resmin kullanılması

İLKÖĞRETİM HAYAT BİLGİSİ SOSYAL BİLGİLER MÜFREDATLARININTARİH KONULARINDA EĞİTİM MATERYALİ OLARAK RESMİNKULLANILMASIÖZETAlan araştırması niteliğini taşıyan bu çalışma; giriş, ilgili araştırma ve kavramsalçerçeve, yöntem, bulgular ve yorum, sonuç ve öneriler olmak üzere beş ana bölümdenoluşmuştur.Bu çalışmanın amaç ve alt amaçlarına ulaşmak için sorulan sorulara cevapbulabilmek için ilgili yayın ve araştırmalar taranmıştır. Elde edilen bulgular ışığında MilliEğitim Bakanlığı müfredatlarına göre hazırlanmış İlköğretim Hayat Bilgisi ve SosyalBilgiler ders kitaplarından seçilenlerin Tarih üniteleri alt amaçlara ulaşmak için sorulansorular çerçevesinde incelenmiştir. Çıkan bilgiler bilimsel yönteme uygun yorumlanmıştır.Veri toplama aracı olarak İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler derskitaplarının Tarih ünitelerindeki resim, fotoğraf, minyatür, gravür ve karikatürün dağılımısınıflara göre tablo üstünde gösterilmiş, ders kitaplarında nasıl kullanıldıkları ve nasılkullanılması gerektiği ile ilgili önerilerle araştırma tamamlanmıştır.Araştırmanın sonucunda ilköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler derskitaplarının tarih ünitelerinde kullanılan resim, fotoğraf, minyatür ve gravürlerin metniyansıtmadığı, ünite hedeflerine dikkat edilmediği, öğrencilerin ilgisini çekecek düzeydeolmadığı, resimlerin birbirlerini tamamlar nitelikte olmadığı, sayfa düzeni, baskı kalitesi,renk uyumu açısından bilimsel ölçülere uymadığı görülmüştür. Genel olarak yayınevlerifarklı olmasına rağmen ders kitaplarında aynı resimlerin kullanıldığı, aynı yayınevininfarklı düzeylerdeki sınıflarda ayna konularda aynı resimleri kullandıkları belirlenmiştir.Karikatürün hiçbir ders kitabında kullanılmadığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: İlköğretim Sosyal Bilgiler ve Hayat Bilgisi Müfredatı, DersKitabı, Görsel Materyaller.

Türkiye (1992) ve Azerbaycan (2003) ortaöğretim coğrafya müfredat programlarının karşılaştırılması

İlköğretim öğrencilerinde tarihsel zaman kavramının gelişimi ve öğretimi

ÖZET Bu çalışmada, ilköğretim 4-8. sınıf (10-14 yaş arası) öğrencilerinde tarihsel zaman kavramı ve buna bağlı becerilerin gelişimi konusu ele alınmıştır. Tez; Giriş, Tarih ve Zaman, Çocukta Zaman Kavramı ve Tarihsel Zaman Kavramının Öğretimi, Tarihsel Zaman Kavramının Öğretimi, İlgili Yayın ve Araştırmalar, Yöntem, Bulgular ve Yorumlar (Nicel Bulgular ve Yorumlan, Nitel Bulgular ve Yorumları), Sonuç ve Öneriler olmak üzere sekiz bölümden meydana gelmiştir. Çalışma, nicel ve nitel yöntemlerin kullanıldığı betimsel bir alan araştırmasıdır. Araştırma, Kırşehir il merkezindeki sosyo-ekonomik açıdan üst-orta- alt çevreleri örnekleyen, sırasıyla, Cacabey, Vali Mithat Savlam ve Ahi Evran İlköğretim Okullarında yapılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında, bu üç okulun 4-8. sınıflarından rasgele seçilen birer şube öğrenciye (toplam 421), konuya ilişkin başarı testi uygulanmış, elde edilen veriler istatistik! olarak SPSS programında t testi. Anova ve Korelasyon teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir. Nitel yöntem kullanılan kısmında ise, bu şubelerden seçilen onar (toplam 149) öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine dayalı veri toplanmıştır. Araştırmanın verileri yorumlandığında, tarihsel zaman kavramının öğrenci tarafından kazanılmasında, sosyo-ekonomik çevre, cinsiyet, sınıf düzeyi (yaş), matematik ve dil (Türkçe) başarısı değişkenlerinin etkili olduğu söylenebilir. Nicel bulgularda, tarihsel zaman kavramı başarı testi sonuçlarına göre sınıf bazında 4., 5., 6. sınıfların bir grup, 7. ve 8. sınıfların ise başka bir grubu oluşturacak kadar anlamlı bir farkın olması kayda değer bulunmuştur. Araştırmanın nitel bulguları nicel bulgularını desteklemiştir. Bunun yanında, öğrencilerin, değişim kavramını örneklendirerek ifade etme ve değişim algısını işe koşmada başarıları çok yüksekken, süreklilik kavramım örneklendirmede yetersiz kaldıkları görülmüştür. Çocukların tamamına yakınının tarih kavramını açıklarken, bunu, zaman kavramı ile ilişkilendirdiği bulgulanmıştır. Çocukların genelinin M.Ö.- M.S. kavramlarına bağlı işlem yapabilmedeki başarılarının, sosyo-ekonomik çevre değişkenine göre farklılaşmasına, sınıf düzeyine göre artmasına rağmen, geneldeII düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin, Sosyal Bilgiler ders kitaplarındaki tarih konularında yer alan zaman ifadeleriyle kastedilenleri anlamada başarısız oldukları görülmüş; bu durum, ders kitaplarındaki üslubun özensizliğine bağlanmıştır. Araştırmanın sonucu olarak: çocukların tarihsel zaman kavramını kazanmalarında, yaşa bağlı gelişen zihinsel olgunluk yanında, cinsiyetin, okudukları okulun ait olduğu sosyo-ekonomik çevrenin, konuyla ilgili öğretim programlarının, ders kitaplarının, kullanılan öğretim stratejisinin, yöntem ve teknikler ile öğretim materyallerinin de etkili olduğu söylenebilir.

Çoklu zeka kuramının ortaöğretim coğrafya dersi iklim ve bitki örtüsü konusunun işlenişinde kullanılmasına yönelik etkinlik örnekleri

?Çoklu Zekâ Kuramının klim ve Bitki Örtüsü Konusunun islenisinde kullanılmasına yönelik Etkinlik örnekleri? adlı bu çalısma bes ana bölümden olusmaktadır.Birincisi genel egitim ve ögretim konuları,ikincisi cografya ögretimi ve cografyada ögretimindeki gelismeler, cografya ögretiminde en çok karsılasılan problemlerden kavram ögretimi ve algılama için yapılanlarla ilgili arastırmalar, üçüncüsü Çoklu Zekâ Kuramı ve uygulamaları, dördüncüsü ÇZK' na dayalı ortaögretim Cografya konularının islenisinde ögrenmeyi kolaylastırıcı yaklasımlarla iklim ve bitki örtüsü konularında etkinlik örnekleri olusturmak ,sonuç bölümünde ise arastırmanın genel degerlendirilmesi ve öneriler yer almaktadır. Çalısmanın birinci bölümünde giris ve konuyu ele alıs yöntemi olarak arastırmanın problemi çalısmanın hazırlanma asamalarında varılmak istenen hedefler hakkında genel bilgiler yer almaktadır. kinci bölümde, Arastırmanın Kavramsal çerçevesi ile Cografya Ögretiminde Olgularda, cografya egitim ve ögretim programı incelenmis,Cografya dersinin genel amaçlarıyla ögretimde karsılasılan sorunlar dikkate alınmıstır.Yine bu bölümde Çoklu Zekâ Kuramı hakkında açıklayıcı bilgiler yer almaktadır. lgili Arastırmalara da bu bölümde deginilmistir. Üçüncü bölümde, yöntem kısmında arastırma modeli verilerin toplanması degerlendirilmesi gibi konulara yer verilmistir. Dördüncü bölüm;Bulgular ve Yorumdan olusmaktadır.Burada Çoklu Zekâ Kuramına dayalı, cografya ögretimi problemlerine çözümler önerilmis, derste islenis tarzı ve uygulamalara cevaplar aranmıstır.Çoklu Zekâ Kuramı çerçevesinde olusturulmus planlar ve etkinlik örnekleri tasarlanarak konu problem çözme ve bulus sentez yöntemiyle yaratıcı bir sekilde ele alınmıstır. Sonuç bölümünde ise yapılan arastırmada elde edilen çıkarımlar, yaratılan örnek uygulamalardan hareketle ortaya çıkan sonuçlar ve kuramın ortaögretim cografya ögretiminde uygulanmasıyla ilgili yapılabilecekler konusunda öneriler yer almaktadır.

Coğrafya öğretiminde tam öğrenme modelinin öğrenci başarısına etkisi

ÖZET Bu araştırma Lise I. Sınıf Coğrafya I. Dersi "yeryuvarlağının yapısı ve yerşekillerinin oluşumu" ünitesinde tam öğrenme modelinin öğrenci başarısı üzerinde etkili olup olmadığını saptamaya yönelik bir amaç gerçekleştirilmiştir. Araştırmada deneysel yöntem kullanılmıştır. Deneysel yöntem 2003-2004 öğretim yılı Kayseri ili, Bünyan ilçesi, Bünyan Anadolu Lisesi'nde 9. sınıflar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Sınıflardan 9-B sınıfı deney grubu, 9-A sınıfı kontrol grubu olarak yansız atama yoluyla belirlenmiştir. Deneysel yöntem 9-A sınıfından 28, 9-B sınıfından 28 olmak üzere 56 öğrenci ile yapılmıştır. Yöntemin amaca uygun hizmet edebilmesi için deneklerin denkliği göz önüne alınmıştır. Deneklerin denkliğinde, sınıf mevcutlarının eşitliği, öğrencilerin Anadolu Lisesi Giriş Sınavı Sonuçları, deneyi gerçekleştirecek olan öğretmenlerin kıdemi, sınıflara büyüklüğü, ısı ve ışık durumlarına dikkat edilmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Öne çıkartılan üç alt problemin tamamı doğrulanmıştır. Veri toplama aracı olarak uygulama yapılan üniteye ait konulardan oluşan, madde analizi yapılmış 40 soruluk bir test kullanılmıştır. Veri analizinde iki değişken arasındaki farkın anlamlılığını saptamada kullanılan çift yönlü varyans analizi esas alınmıştır. Çift yönlü varyans analizinde yapılan istatistiksel işlemlerin sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır. 1- Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam "yeryuvarlağının yapısı ve yerşekillerinin oluşumu" ünitesi testi başarı puanlan arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. 2- Öğrencilerin "yeryuvarlağının yapısı ve yerşekillerinin oluşumu" ünitesi başarılan ile ilgili olarak öntest-sontest ortalama basan puanlan arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır.11 Araştırmanın daha geniş zamanda, farklı öğrenme düzeylerinde, farklı coğrafya üniteleri için de uygulanması faydalı olacaktır. Tam öğrenme modeli, sadece coğrafya dersleri değil, bütün öğretim dersleri için de uygulanmalıdır. Bilim Kodu: Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Öğrenme, Tam Öğrenme Modeli, Coğrafya' da Tam Öğrenme Modeli, Öğretim Yöntemleri Sayfa Adedi: 48 Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Salih ŞAHİN

Orta öğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi 1998 programında önerilen ders araç-gereçlerinin (materyallerin) değerlendirilmesi ve öneriler

iiÖZETGünümüzde çağdaş eğitim anlayışının bir gereği olarak eğitim materyalleri,eğitim programlarının vazgeçilmez bir öğesi durumundadır. Öğrenme ortamını nekadar zenginleştirirsek o derece etkili bir öğrenme sağlarız. Dersin içeriğine,verilmek istenen hedefe göre, öğretmenin kullanacağı araçları belirlemesi gerekir.Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin öğretimindeders araç-gereçlerinin yeri tartışılamaz. Araç-gereçsiz bir ders, öğrenmeyizorlaştırmaktadır. Öğrencinin dersle ilgisini kesmektedir. Bu dersin araç-gereçleri,çeşitli haritalar, Türk Kurtuluş Savaşını anlatan çeşitli krokiler, slâytlar, filmler,videokasetleri, fotoğraflar, tablolar, yardımcı ders kitapları, olayların geçtiği yerler,müzeler, TV, bilgisayar, plak, film, tiyatro eseri, hikâye, roman ve benzerleri kaynakeserlerdir. Özellikle Büyük Nutuk, bu dersin en önemli kaynak kitabıdır. Bu araç vegereçler derste öğrencinin vazgeçemeyeceği ders araçlarıdır. Araştırmalargöstermektedir ki, okullarımızda bu araç ve gereçlerden yeterincefaydalanılmamaktadır.Eğitim materyallerinin iyi hazırlanması, tasarım ilke ve ölçülerine uyulmasıile mümkündür. Basılı materyallerde görsel tasarım ilkelerine uyulması ve bumateryallerin öğretme ve öğrenme ortamında öğrencinin ilgisini çekecek şekildeyerinde ve zamanında kullanılması gerekir.Bu çalışmanın genel amacı Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye KuruluBaşkanlığınca kabul edilen Orta Öğretim (Lise) Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihive Atatürkçülük dersi programında önerilen materyallerin değerlendirilmesini,yapmak ve önerilerde bulunmaktır.İnkılâp Tarihi dersinin öğretiminde, ders araç-gereçleriyle ilgili araştırma vegeliştirme çalışmaları sürekli yapılmalıdır. Gelişen teknolojiden yararlanılarak eğitimöğretim süreci için etkili öğrenmeyi sağlayıcı basılı ve yazılı materyallerhazırlanmalı; görsel ve işitsel ders araçlarından faydalanılmalıdır.

Ortaöğretimde öğretim ilke, yöntem ve teknikler açısından felsefe öğretimi

Ortaöğretimde felsefe derslerinin planlı ve programlı bir şekilde yürütülmesi amacıyla yeniden yapılandırılması günümüzün en önemli sorunlarından birisidir. Planlı ve programlı bir felsefe öğretiminin gerçekleştirilebilmesi için öğrenme-öğretme yaşantılarının öğretim ilke ve yöntemlerine göre yeniden şekillendirilmesi gerekmektedir. Nitelikli bir şekillendirme ve geliştirme yapılabilmesi için muhteva, hedef, strateji, yöntem, teknik, planlama ve ölçme-değerlendirme gibi unsurlar ile ilgi temel bilgi tabanına sahip olunmalıdır. Bu bilgi tabanı plandan uygulamaya bir ölçüt oluşturmalıdır. Ancak ve ancak böylesi bir bilgi tabanına sahip olunduğunda sorunların üstesinden gelinebilecek, doğru kararlar verilebilecek, uygun seçenekleri tercih etme imkanı doğabilecektir. Çalışmada ortaöğretim kurumlarında okutulmakta olan felsefe derslerinin belirli bir plan ve program dahilinde gerçekleştirilebilmesi için, öğretim ilke, yöntem ve tekniklerine ilişkin kuramsal bir çerçeve oluşturma imkanı araştırılmıştır. Böyle bir kuramsal çerçevenin tek başına yeterli olmadığı, uygulamanın sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için felsefe dersi programının yeniden yapılandırılması gerekliliği önerilmiştir. Türk Milli Eğitiminin genel amaçlarına ulaşılması gayretlerinde en önemli görevin felsefeye düştüğü aşikardır. Böyle bir görev ve sorumluluk üstlenen felsefe dersinin nitelikli, bilimsel ve çağın gereklerine uygun hale getirilmesi ülkenin milli eğitiminin genel amaçlarına ulaşmasına hizmet edecektir. Çalışmada Cumhuriyet öncesinden günümüze kadar ortaya çıkan sorunlar ele alınmıştır. Felsefe dersi programının nitelik ve nicelik yönünden geliştirilmesi amacıyla öğretim, ilke, yöntem, teknikleri ile planlama, ölçme ve değerlendirme etkinlikleri saptanarak programın yeniden yapılandırılmasına yönelik kuramsal bir çerçeve oluşturulması amaçlanmıştır.

Sosyal bilgiler dersi tarih ünitelerinde bir yöntem olarak sözlü tarih

ÖZET oluşmaktadır. Giriş kısmında, sosyal bilim ve sosyal bilgiler kavramları ele alınarak, sosyal bilgiler öğretimi ve bununla ilişkili olarak tarih öğretimi kavramları üzerinde durulmuştur. I. Bölümde, akademik tarih ile sözlü tarih arasındaki ilişkinin, Amerika, İngiltere ve Almanya örneklerinden yola çıkarak gelişim süreci işlenmiş, sözlü tarih ile sözlü gelenek arasındaki fark belirlenmiş ve sözlü tarihin akademik tarihe etkisi tartışılmıştır. II. Bölümde, sözlü tarihin eğitim ile bağlantısı ele alınarak İngiltere ve Amerika'daki okullarda uygulanan sözlü tarih etkinliklerine bakılmış ve Türkiye'de nasıl uygulanabileceği tartışılmıştır. m. Bölümde ise sözlü tarih uygulamaları için tavsiyeler ve uygulama sorulan vardır. Araştırma, sözlü tarih yöntemine dayalı tarih öğretimi ile tarih derslerinin daha ilginç ve zihinlerde daha kalıcı olabileceğini savunmaktadır.