
31
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Hasat sonrası putresin, salisilik, oksalik asit ve kalsiyum klorür uygulamalarının bazı erik çeşitlerinin muhafaza süresi ve meyve kalitesi üzerine etkisi
Bu çalışmada, Black Diamond ve Autumn Giant erik çeşitlerinin depolama süresi üzerine hasat sonrası Salisilik asit, Oksalik asit, Putresin, Kalsiyum uygulamalarının etkisi araştırılmıştır. Uygulamalardan sonra erikler modifiye atmosfer poşetlerine (MAP) yerleştirilmiş ve 0,5±0,5°C'de %85-95 oransal nem koşullarında 40 gün süreyle depolanmıştır. Uygulamalar sonrasında meyve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla, ağırlık kaybı, suda çözünür kuru madde miktarı, titre edilebilir asit miktarı, meyve eti sertliği, askorbik asit miktarı, toplam flavonoid miktarı, toplam fenolik madde miktarı, toplam antioksidan miktarı, MAP içi gaz bileşimleri, çürüme oranı, dış görünüş ve iç kararması analizleri yapılmıştır. Tüm analiz dönemleri ve yapılan ölçümler dikkate alındığında Salisilik asit ve Putresin uygulamasının diğer uygulamalara göre depolama süresince Black Diamond ve Autumn Giant erik çeşitlerinin meyve kalite özellikleri ve biyokimyasal içeriğinin korunumu üzerine daha olumlu bir etki gösterdiği söylenebilir.
Karasal iklim koşullarında melatonin uygulamalarının farklı anaçlara aşılı 'black magıc' asmalarının fizyolojisi ve gelişmesine etkileri
Bağcılık kültürü ve çeşit zenginliği bakımından önemli avantajlara sahip olan ülkemiz, dünyada özellikle sofralık ve kurutmalık üzüm yetiştiriciliği bakımından ön sıralarda yer almaktadır. Ülkemizin yaklaşık her bölgesinde, yüzyıllardır süregelen yöreye özgü geleneksel yetiştiricilik teknikleri ile ekolojiye özelleşmiş üzüm çeşitlerinin birlikteliğinden günümüze ulaşan köklü bir üzüm yetiştiriciliği faaliyeti mevcuttur. Ancak, dünya bağcılığında olduğu gibi ülkemizde de tarımsal faaliyetleri baskılayan çevresel stres faktörleri verim ve kalitede önemli kayıplara neden olarak üzüm üretiminde sürdürülebilirliği olumsuz etkilemektedir. Artan çevresel stres faktörlerinin etkisi altında, dünya nüfusunun sürdürülebilir nitelikte beslenebilmesi için bitki gelişimini olumsuz etkileyen çeşitli stres faktörlerinin azaltılması ve bitkinin bu olumsuz şartlardan etkilenmesini en aza indirmeye yönelik çalışmalar yapılması önem arz etmektedir. Bu kapsamda melatonin, bitkilerde çeşitli abiyotik ve biyotik streslerle mücadelede hayati rol oynayan önemli bir moleküldür. Farklı bitki türlerinde melatonin uygulamalarının bitkileri çeşitli stres faktörlerine karşı korumada olumlu sonuçlar alınmıştır. Üzüm üretiminde ise melatonin uygulamasının oldukça sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Bağ Yetiştirme ve Islahı Anabilim Dalı Araştırma ve Uygulama Bağı'nda yürütülen bu çalışma kapsamında, 2023 yılında dikilen ve farklı anaçlara (41B ve Rupestris du Lot) aşılı 'Black Magic' asma fidanlarına yapraktan melatonin uygulamalarının asmaların fizyolojisi ve gelişmesine etkileri araştırılmıştır. Elde edilen genel bulgulara göre, karasal iklimin hüküm sürdüğü çoklu stres faktörlerinin (sıcaklık dalgalanmaları, düşük nem, yüksek pH gibi) etkisi altında ülkesel bağcılığımızın sürdürülebilirliği için melatonin uygulamaları hakkında öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır. Yaz sezonu boyunca yapraktan dört defa gerçekleştirilen melatonin uygulamaları, asmaların fizyolojik ve vejetatif özelliklerinin desteklenmesinde ve hücrelerde oksidatif stresin azaltılmasında olumlu etkiler göstermiştir. Araştırma da kullanılan dozlar içerisinde ise 200 µM melatonin birçok parametre bakımından ön plana çıkmıştır. İklim değişikliğinin etkisi altında stres faktörlerinin olumsuz etkilerine karşı asmaların desteklenmesine yönelik olarak sürdürülebilir bağcılıkta melatonin uygulamalarının önerilebileceği kanaatine varılmıştır.
Red globe üzüm çeşidinde bazı yaz budama uygulamalarının meyve verim ve kalitesi üzerine etkileri
Bu çalışma, 2017 yılı vejetasyon periyodunda Isparta İli Keçiborlu ilçesi'nde yetiştiriciliği yapılan 9 yaşındaki Red Globe üzüm çeşidinde gerçekleştirilmiştir. Red Globe üzüm çeşidinde yaz budama uygulamalarının üzüm verimi ve kalitesi üzerine etkilerinin incelendiği araştırmada, çiçeklenmeden 10 gün önce yapılan uç alma (U) uygulaması ile üç farklı fenolojik safhada gerçekleştirilen yaprak alma uygulaması (Y1,Y2,Y3) ve bunların kombinasyonları (U+Y1, U + Y2, U+Y3) yapılmıştır. Yaprak alma uygulamaları ise, taneler bezelye büyüklüğünde (Y1), ben düşme (Y2) ve ben düşmeden 10 gün sonra (Y3) uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, yaz budaması uygulamalarının salkım ağırlığı, şıra miktarı, pH, SÇKM, titrasyon asitliği, olgunluk indisi, antosiyanin, toplam fenolik ve C vitamini değerleri üzerine etkisi istatistiki olarak önemli bulunurken verim, tane ağırlığı, tane eni ve boyu, salkım eni ve boyu, toplam flavanol, renk değerleri (L,a,b) yaz budamalarından etkilenmemiştir. Üzüm kalite kriterlerinden pH (3.7) ve SÇKM (16.4) en yüksek değeri uç alma uygulamasında alırken, salkım ağırlığı (1186.4 g) en yüksek değeri ile U + Y2 ve titrasyon asitliği (7.17) en yüksek değeri U + Y3 uygulamasında almıştır. Olgunluk indisi (29.14) en yüksek değeri Y2 uygulamasında ve şıra miktarı (728.3 ml) ise U + Y1 uygulamasında belirlenmiştir. Antioksidan özellik gösteren bileşiklerden toplam fenolik madde ( 76.96 mg/g TA gallik asit) en yüksek değeri U + Y3 ve antosiyanin miktarı (393.2 mg/l) en yüksek değeri Y2'de alırken, L- askorbik asit (26.96 mg/100g TA) değeri Y1 uygulamasında saptanmıştır.
Bazı sert çekirdekli meyve anaçlarının kuraklık, sıcaklık stresi ile geri kazanım uygulamalarına morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal tepkilerinin sürdürülebilirlik açısından incelenmesi
İklim değişikliği, kuraklık ve yüksek sıcaklık gibi abiyotik stres faktörlerinin sıklığını ve şiddetini artırmakta, bu durum tarımsal üretkenlik üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Dünyada önemli bir tarım kolu olan meyveciliğin kuraklık ve yüksek sıcaklık streslerinden etkilenmesi kaçınılmazdır. Meyve yetiştiriciliğinde verimliliği etkileyen en önemli faktörlerden birisi de yetiştiriciliğin yapılacağı bölge için uygun anaç ve çeşitlerin kullanılmasıdır. Bu çalışmada GF 677, Myrobolan 29C, Marianna 2624, Rootpac 20, Rootpac 40, Rootpac R ve Garnem sert çekirdekli meyve anaçlarının kuraklık ve yüksek sıcaklık streslerinin tekli ve kombine uygulanması ile stres sonrası geri kazanım mekanizmasına tepkileri incelenmiştir. Ayrıca kuraklık ve yüksek sıcalık stresi ile geri kazanım mekanizmalarının kayısı (MikadoxMyrobolan 29C, MikadoxMarianna2624) ve şeftalide (DivadonaxRootpac40, DivadonaxRootpac20) çeşitxanaç kombinasyonlarının da etkisinin saptanması amacıyla bitkilerin bazı morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal tepkileri de ortaya konmuştur. Anaç ve çeşitlerde yapılan uygulamalarda bitkilerin kuraklık ve kuraklık+yüksek sıcaklık streslerinde diğer uygulama gruplarından daha olumsuz tepki verdiği saptanmıştır. Stres ve geri kazanım uygulamaları sonucunda gövde çapı, bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak alanı, taze ve kuru ağırlıkları, kök uzunluğu, klorofil içeriği, stoma iletkenliği, yaprak sıcaklığı, membran geçirgenliği, yaprak oransal su kapsamı, NDVI değerleri ile prolin, MDA, H2O2, enzim ve mineral madde içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yapılan ölçüm ve analizler neticesinde; Rootpac 40 ve Marianna 2624 anaçlarının stres uygulamalarında diğer anaçlardan daha üstün tolerans gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca Rootpac 20 ve Myrobolan 29C anaçlarının, özellikle kuraklık ve yüksek sıcaklık kombinasyonlarına karşı hassasiyet sergilediği ve buna karşılık, GF 677, Rootpac R ve Garnem anaçları, farklı parametreler arasında değişken yanıtlarla orta düzeyde stres toleransı gösterdiği tespit edilmiştir. Çeşitlerin stres ve geri kazanım mekanizmalarına tepkilerinin karşılaştırılması sonucunda ise Mikado kayısı çeşidinin Marianna 2624 anacına aşılı olanları, Myrobolan 29C anacına aşılı olanlarına kıyasla daha toleranslı olduğu, öte yandan Divadona şeftali çeşidinin ise Rootpac 40 anacına aşılı olanlarının Rootpac 20 anacına aşılı olanlara kıyasla daha toleranslı olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, anaç ve çeşitxanaç kombinasyonlarına özgü stres yanıt mekanizmaları ve iyileşme potansiyelleri hakkında önemli bilgiler sunarak, kuraklık ve yüksek sıcaklık streslerine yönelik toleranslı anaç seçimi ve ıslah proğramları açısından değerli bir rehber niteliği taşımaktadır.
Teksel seleksiyon yoluyla elde edilen börülce genotiplerinin agronomik özelliklerinin belirlenmesi
Bu araştırma, seleksiyon yoluyla elde edilen 15 börülce genotipinin bazı morfolojik ve agronomik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, börülce yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapıldığı Ege Bölgesinin farklı yörelerinden toplanmış agronomik ve morfolojik özellikler yönünden karakterizasyonu yapılan ve agronomik özellikler yönünden üstün olduğu düşünülen genotipler kullanılmıştır. Genotipler tohum ekiminden vejetasyon süresi sonuna kadar bitki ve çiçeklenme özellikleri, bakla ve tohum özellikleri yönünden incelenmiş verim değerleri hesaplanmıştır. Genotipler arasında incelenen agronomik ve morfolojik özellikler yönünden yüksek varyasyon belirlenmiştir. Özellikle; bakla uzunluğu, bakla çapı, bakla genişliği, etüvde kuru madde miktarı, bakla ağırlığı, bitki başına verim ve dekara verim değerleri yönünden genotipler arasında önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca ıslah programlarında kullanılabilecek potansiyele sahip genotiplerin varlığı gözlenmiştir.
Çanakkale koşullarında saksı bitkisi olarak yetiştirilen Cyclamen hederifolium'da farklı ışıklanma süreleri ve yoğunluklarının, bitki gelişimi ve çiçeklenmesi üzerine olan etkilerinin araştırılması
Doğal çiçek soğanı ve yumruları bakımından oldukça iyi bir konumda olan Türkiye, dünya üzerinde en çok Siklamen türünü de bir arada barındıran ülkelerin başında gelmekte ve yumruları yurt dışına ihraç edilen Cyclamen hederifolium türünün de gen merkezlerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Çanakkale bölgesi ve Kazdağı civarına özgü olan bu bitkinin yetiştiği alanların kontrol dışı sökümler sonucunda gitgide azalmaya başlamasıyla birlikte, önemli varlığımız olan bu türün nesli doğal florasında hızla tükenmeye başlamıştır. Bu sebeple araştırmada, Cyclamen hederifolium'un doğadaki tahribatını engelleyebilmek için üretici koşullarında saksılı (iç mekan ) süs bitkisi olarak yetiştirilebilme olanakları ile farklı gün uzunlukları altında değişik ışık şiddeti yoğunlukları'nın, bitki'nin gelişimi ve çiçeklenmesi üzerine olan etkileri incelenmiştir. 2005-2006 yılları arasında, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Dardanos Yerleşkesinde bulunan araştırma ve uygulama merkezinde, ısıtmasız cam sera içerisinde, tesadüf parselleri deneme desenine göre yürüttüğümüz bu çalışma , üç tekerrürlü olarak toplam 90 saksılı bitki ile gerçekleştirilmiştir. Sera koşullarında, değişen ışık şiddeti yoğunluklarına göre, üç farklı fotoperiyodik uygulamaya tabi tutulan bitkiler'de, yaprak çıkışı ve çiçeklenme süreleri ile yaprak ve çiçek sayıları belirlenmiş, bitkinin bazı vegetatif ve generatif organlarında belirli dönemler esas alınarak ölçümler yapılmış, alınan yaprak örnekleri ile labaratuarda klorofil ve toplam şeker analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, gündüz yarı gölge ve gece ek aydınlatmalı ortamda yetiştirilen bitkilerde, çiçek verimi ve bitki gelişiminin diğer uygulamalara göre istatistiki açıdan önemli derecede farklılıklar ortaya koyduğu saptanmıştır. Anahtar sözcükler : Cyclamen hederifolium, fotoperiyod, saksılı süs bitkisi, çiçeklenme.
Biberde TSWV dayanımının yerli kapya biber çeşitlerinemoleküler işaretleyiciler kullanılarak aktarılması
Ülkemizde yoğun bir şekilde üretimi ve tüketimi yapılan biber tiplerinin başında kapya biberi gelmektedir. Taze tüketimin yanı sıra, sanayi alanında da çok fazla kullanım alanları bulunmaktadır. Son dönemlerde kapya biber üretimini etkileyen faktörlerin başında tomato spotted wilt virüs (TSWV) hastalığı gelmektedir. TSWV hastalığının kimyasal mücadelesi bulunmamasından dolayı, üretimlerde verim kayıplarına sebep olarak, tarımda büyük ekonomik kayıplara neden olmaktadır. TSWV hastalığı ile en etkin mücadele yöntemlerinin başında, bu hastalığa dayanıklı çeşitlerin kullanılması gelmektedir. Bu çalışmada, yerel kapya biber çeşidine (Ata-16) TSWV ye dayanıklı olduğu bilinen ticari olarak satışı yapılan kapya biber çeşidinden (Nr-07), moleküler markör yöntemleri kullanılarak TSWV dayanıklılık geninin aktarılmasını sağlayarak, üretimde hem ekonomik kayıpları en aza indirmek, hem de yerel kapya biber çeşidimizin yok olmasının önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Buna ek olarak, bu tez sonucunda elde edilen bitkisel materyaller (TSWV) hastalığına dayanıklı yeni kapya biber çeşitlerinin geliştirilmesi için gen kaynağı olabilecektir.
Diyarbakır koşullarında incir genetik materyalinin seleksiyonu ve tanımlanması
Bu araştırma, Diyarbakır'da incir genetik materyalinin seleksiyonu ve seçilen tiplerin karakterlerinin tanımlanması amacıyla 2006 ve 2007 yıllarında yürütülmüştür. Tartılı derecelendirme yöntemine göre üstün puan alan 42 incir tipi seçilmiştir. Bu tiplerin fenolojik, morfolojik ve pomolojik özellikleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bu tiplerden 21-05-045 Zapi9 ve 21-06-058 Zapi17 tipleri meyve ağırlığı, meyve şekli, boyun uzunluğu, kabukta çatlama ve kabuğun soyulma durumuna göre üstün bulunmuşlardır. Seçilen tiplerden çelikler alınmış ve köklendirilerek Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde dikilerek koruma altına alınmıştır. Bu tipler ayrıca çoğaltılarak Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü'nde de bir bahçe tesis edilecektir.Güneydoğu Anadolu Bölgesi incirin en önemli gen merkezlerinden birisidir. Bu nedenle, bu çalışma ile Diyarbakır il, ilçe ve köylerinde incir gen kaynakları saptanmış ve koruma altına alınmıştır. Bu değerli bitki materyali ilerideki incir araştırmalarına gen kaynağı oluşturacaktır.Anahtar Kelimeler: İncir Seleksiyonu, Genetik Kaynaklar, Diyarbakır Koşulları
Derim sonrası sıcak su uygulamasının hicaznar çeşidinde muhafaza kalitesi üzerine etkisi
Bu çalışmada, Adana koşullarında yetiştirilen, sıcak suya batırılıp (50 ve 55 oC'de ) 1 ve 2 dakika bekletilip Streçfilm (Kalınlık 12?) ile kaplanan Hicaznar çeşidinin normal atmosfer koşullarında 4 ay soğukta muhafazası ve 7 gün raf ömrü incelenmiştir.Araştırma sonunda denemeye alınan Hicaznar çeşidinde, sıcak su uygulaması kontrole göre daha iyi muhafaza edilmiştir. Görsel kalite ve mantarsal nedenli bozulmalar göz önüne alındığında 55 oC 1 dk ve 50 oC 2 dk uygulamasının yapıldığı meyvelerin ekonomik olarak 4 ay muhafaza edilebileceği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Hicaznar, nar, muhafaza, sıcak su, kalite.
Yeni bazı kavun anaçlarının kantalop kavunlarında bitki gelişimi, verim ve kaliteye etkileri
Bu çalışmada serada askıda kavun yetiştiriciliğinde Calinex Fı ve Citirex Fı kavun çeşitlerinin üç türlerarası melez kabak anacı ile kendi kökleri üzerine aşılanmasının bitki boyu, ana gövde çapı, boğum sayısı gibi bitki büyüme parametreleri ile; verim ve bazı meyve özellikleri (ortalama meyve ağırlığı, meyve çapı, meyve yüksekliği, çekirdek evi çapı, çekirdek evi yüksekliği, et kalınlığı, et sertliği, kabuk kalınlığı ve SÇKM) üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırma bulgularına göre, incelenen bitki büyüme parametreleri açısından kabak anaçları üzerine aşılama, kontrole göre bitki gelişimini artırmış; denemede yer alan çeşitlerden ise Calinet Fı, Citirex Fı'e göre daha güçlü bitki gelişimine sahip olmuştur. Verim bakımından anaç etkisi önemsiz bulunurken, çeşitlerden Calinet Fı'in verimi (4.44 kg/m2), Citirex Fı'in veriminden (3.80 kg/m2) daha yüksek bulunmuştur. Calinet Fı'de ortalama meyve ağırlığı (1158.81 g) ve meyve çapı (12.76 cm), Citirex Fı'den (sırasıyla 970.98 g ve 12.02 cm) daha yüksek kaydedilmiştir. Meyve yüksekliği, et kalınlığı ve meyve eti sertliği uygulamaları anaç ve çeşit uygulamalarından etkilenmemiştir. Meyve kabuk kalınlığı kendine aşılı uygulamada en kalın, No: 3 anacı üzerine aşılı uygulamada ise en ince olarak tespit edilmiştir. Suda çözünebilir kuru madde içeriği kabak üzerine aşılı uygulamalarda, kontrole göre daha düşük çıkmış olmakla birlikte, en düşük SÇKM bile % 10.32'nin üzerinde bulunmuştur.
Aminoethoxyviniylglycine (AVG) ve gibberellik asit (GA3) uygulamalarının hakko armut çeşidinde hasat önü döküm miktarı ve meyve kalitesine etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma hasat öncesi Aminoethoxyvinilgylcine (AVG) ve Gibberellik asit (GA3) uygulamalarının BA29 anacı üzerine aşılı 'Hakko' armut (Pyrus pyrifolia) çeşidinde hasat önü meyve döküm miktarına ve meyve kalitesine etkilerinin belirlenmesi amacıyla 2021-2022 yıllarında Ankara İli Bala ilçesinde yer alan özel bir üreticiye ait meyve bahçesinde yürütülmüştür. Tahmini hasat tarihinden 4 hafta önce 50-100-150 mg/l AVG ile 25-50-75 mg/l GA3 uygulanmıştır. Meyveler tam olgunluk tarihinde hasat edilerek; kümülatif döküm yüzdesi, verim, meyve ağırlığı, meyve eni ve boyu, meyve sapı eni ve uzunluğu, meyve eti sertliği, meyve rengi gibi pomolojik özellikler ile suda çözünür kuru madde (SÇKM), pH ve titre edilebilir asitlik (TA) gibi kimyasal özellikler değerlendirilmiştir. Hasat döneminde tüm AVG ve GA3 dozlarının kontrol uygulamasına (% 6.78) göre kümülatif döküm oranını azalttığı görülmüştür. Genel anlamda GA3 uygulamalarında ağaç başına verim yüksek bulunmuştur. Gerek AVG gerekse GA3 uygulamalarında meyve ağırlığı, meyve eni ve boyu, meyve eti sertliği, SÇKM ve pH üzerine etkisi istatistiki olarak çok önemli bulunmuştur. Hem AVG hem de GA3 uygulamalarında hasat önü meyve döküm miktarının düştüğü ve meyve kalite özelliklerinin kontrole göre daha iyi olduğu görülmüştür.
Patlıcanda Solanum melongena × Solanum torvum melez populasyonlarının oluşturulma olanaklarının araştırılması ve patlıcan anaçlarında androgenesis yoluyla dihaploidizasyon
Fertil Solanum melongena × S. torvum melez populasyonlarının elde edilmesi için yapılan bu çalışmada, 35 adet S. melongena × S. torvum melezleme kombinasyondan, 33 kombinasyonda hibrit bireyler elde edilmiş ve sadece bir kombinasyonda iki yıllık bitkilerden %18.8 çiçek tozu canlılık ve %9.2 çimlenme oranları gözlemlenmiştir. Bu bireyler kullanılarak yapılan kendileme ve geri melezlemelerde, başarı sağlanamamıştır. Tetraploid S. melongena × S. torvum hibritlerinin elde edilmesi için, toplam 7 kombinasyonda in vitro ve in vivo'da kolhisin uygulamaları yapılmış, sadece in vitro uygulamalardan 5 adet tetraploid birey elde edilmiştir. Tetraploid bireylerde çiçek tozu canlılık değerleri %9.60 ile %31.60, çimlenme değerleri ise %3.4 ile %15.60 arasında değişmiştir. Tetraploid bireyler kullanılarak yapılan anter ve mikrospor kültürü çalışmalarından embriyo ve bitki gözlemlenmezken, Sm18 × 23 tetraploid hibrit kombinasyonunda 2 no'lu mikrospor kültürü ortamında 8. günde 3 ve 5 çekirdeğe sahip pro-embriyolar gözlemlenmiştir. S. americanum'un kullanıldığı köprü melez çalışmalarında herhangi bir hibrit birey elde edilemediği gibi; S. torvum'un ana ebeveyn olarak kullanıldığı S. torvum × S. aethiopicum melezlerinde de meyve tutumu gerçekleşmemiştir. Baba ebeveyn olarak S. torvum kullanılan 6 adet S. aethiopicum kombinasyonunda, tohum taslakları dejenere olmuştur. Sadece bir kombinasyonda tohumlar ve tamamen ana ebeveyne benzeyen sağlıklı bitkiler elde edilmiştir. Diallel S. melongena × S. aethiopicum kombinasyonlarından hibrit bireyler elde edilmiştir. Bu hibritlerin ana ebeveyn, S. torvum'un baba ebeveyn olarak kullanıldığı melezleme çalışmalarında, S. torvum'un genomunu taşıyan üçlü hibritlerin yanı sıra, taşımayan ikili hibritler de elde edilmiştir. Üçlü hibritlerin hiçbirinde, çiçek tozu canlılık ve çimlenme performansı yeterli olmamıştır. Patlıcan anaçları ile yapılan anter kültürü çalışmasında, anterlerin hemen hemen hepsinde somatik hücre kökenli kallus gelişimi gözlemlenirken, embriyo oluşumu tespit edilmemiştir. AGR 703.1 F1 anacından tohum elde edilemezken, Köksal F1'de tohum oluşumu meydana gelmiştir. Bu tohumların F2 ve F3 bireylerinde yapılan morfolojik karakterizasyonda, toplam 22 morfolojik özellik değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: patlıcan, türler arası melezleme, köprü melez, kromozom katlama, androgenesis
Kızılcık genotiplerinde bazı meyve kalite özellikleri ile in vitro koşullarda üretim olanaklarının araştırılması
Bu çalışma, Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nde bulunan kızılcık (Cornus mas L.) gen kaynakları arasından seçilen 10 genotip'ten alınan meyvelerde bazı kalite özelliklerini belirlemek ve in vitro koşullarda da çoğaltım olanaklarını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada elde edilen iki yıllık ortalama verilere göre genotiplerin meyve ağırlıkları 1.92 g (44-07) – 5.98 g (44-01), çekirdek ağırlıkları 0.41g (44-07)-0.76 g (44-13) değerleri arasında belirlenmiştir. Genotiplerin Suda çözünür kuru madde (SÇKM) değerleri %9.91(44-06) ile %19.33 (44-07) arasında değişmiştir. Meyvelerin renk değerleri bakımından genotipler arasında farklılıklar görülmüş olup, "L" renk değeri 23.84 (44-20)-33.73(44-12), "a " renk değeri 7.93 (44-01)-15.74 (44-30), "b" renk değeri 7.80 (44-01)-11.10 (44-30), "Chroma" renk değeri 11.35 (44-01)-19.34 (44-30) ve "hue" değeri 34.27 (44-01)-45.56 (44-01) aralığında değişmiştir. Genotiplerde organik asit içeriği yönünden malik asit içeriğinin en yüksek olduğu ve bunu sırasıyla vitamin C ve sitrik asidin izlediği görülmüştür. Spesifik fenoliklerden loganik asit, siyringik asit, pelargonidin-3- glikozit ve ellajik asit miktarları HPLC ile tanımlanmış ve belirlenen fenolik bileşikler arasında loganik asidin en yüksek olduğu saptanmıştır. Toplam fenolik madde içeriği etanol, metanol, aseton ve ultra saf su olmak üzere ayrı ayrı dört farklı çözücü kullanılarak belirlenmiştir. Toplam fenol içeriği bakımından çözücüler arasında en yüksek miktar aseton ile yapılan çözücüde 1086 mg GAE/100 g (44-14)-1816 mg GAE/100 g (44-04) aralığında belirlenmiştir. Toplam antosiyanin içeriğinde genotipler ve kullanılan çözücüler arasında büyük varyasyon göstermiş olup, 122.26 µg cy-3-glu/100 g (44-06) - 812.02 (44-04) µg cy-3-glu/100 g arasında metanol ile çözünen örneklerde yapılan analizlerde en yüksek sonuçlar elde edilmiştir. Genotipler arasında toplam antioksidan kapasitesi yönünden en yüksek değere (% 89.42) 44-12 nolu genotipin, en düşük değere (%84.11) ise 44-04 nolu genotipin sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamında üzerinde çalışılan kızılcık genotiplerinde yapılan doku kültürü çalışmalarında en etkin yüzey sterilizasyon koşullarını belirlemek amacıyla farklı süreler ve farklı sterilizatlar kullanılmıştır. Sterilizasyonda en iyi sonuç, %20 sodyum hipoklorit ile 15 dk en az kontaminasyon elde edilmiştir. Explantların alındığı temel besin ortamında MS besin ortamına 1mg/l BAP+ 0.1 mg/l GA3 + 0.1 mg/l IBA, kardeşlenmede ise WPM besin ortamında 1 mg/l BAP'ın kullanıldığı ortamlarda sürgün uzunluğu ve kardeş sayısı bakımından en iyi sonuçlar elde edilmiştir. Kızılcık genotiplerinin meyvelerinde kalite özelliklerine göre insan beslenmesi ve sağlığı açısından çok faydalı bileşiklerinin bulunduğu görülmüştür. Bu yüzden kızılcık meyve üretiminin artırılması hızlı ve etkin bir şekilde çoğaltılması ve kapama bahçe sayılarının artırılması önem arz etmektedir.
Drosera spp. ve Dionaea spp.'de organogenesis yöntemiyle mikroçoğaltımın araştırılması
Böcekkapan bitkiler, saksılı süs bitkisi olarak kullanılabildiği gibi Plumbagin ve Ramentaseon maddelerini içermeleri nedeniyle öksürük, boğaz ağrısı ve astım gibi hastalıkların tedavisinde de kullanılmaktadırlar. Bu tez kapsamında; Dionaea muscipula, Drosera capensis, Drosera spatulata ve Drosera aliciae bitkilerinin in vitro koşullarda optimum mikroçoğaltım olanaklarının araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla ilk olarak yaprak ve tohum eksplantlarına yüzey sterilizasyon denemesi yapılmıştır. Denemede, Dionaea muscipula ve Drosera türlerine uygulanan sterilizasyon işlemleri sonucunda, yaprak ekspantlarının kimyasallara karşı çok hassas olduğu saptanmıştır. Drosera türlerinin tohumlarında, %20 NaOCl kullanılarak yapılan işlem sonrası daha başarılı sonuçlar alınmıştır. Dionaea türünde en iyi sonuç, %70 ethanol ve %20 NaOCl kullanılarak giriş yapılan tohumlardan elde edilmiş, ancak eksplantların yetersiz sayıda olması nedeniyle sadece tohumdan çimlenen Drosera türleri ile mikroçoğaltım denemesi kurulmuştur. Denemede BA (0, 0.5, 1, 2 mg/L) ve NAA (0, 0.5 mg/L )'nın farklı kombinasyon ve konsantrasyonları kullanılmıştır. Deneme sonucunda bitki boyunda en iyi sonuç kontrol ortamında olurken, bitki sayısındaki en iyi sonuç türler arası değişkenlik göstermiştir. Mikroçoğaltım denemesi sonucunda bitki boyu ve bitki sayısında en iyi sonuç veren iki ortamdan alınan bitkiler, 0, 0.5, 1 ve 2 mg/L NAA içeren 1/2 MS besin ortamlarına aktarılarak köklendirme denemesi kurulmuştur. Deneme sonucunda en fazla kök sayısı, D.capensis türünde kontrolden kontrol ortamına aktarılan bitkilerde, D.spatulata türünde kontrolden 2 mg/L NAA ortamına aktarılan bitkilerde, D.aliciae türünde ise kontrolden 1 mg/L NAA ortamına aktarılan bitkilerde olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda tüm bitkiler başarılı bir şekilde dış ortama aklimatize edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Böcekkapan, mikroçoğaltım, Drosera, Dionaea, in vitro
Farklı dozlarda uygulanan etil metan sülfonatın biberde (capsicum annuum L.) bitki gelişimi, bazı fizyolojik parametreler ve phytophthora capsici üzerine etkileri
Bu çalışmada Kandil, Üçburun biber çeşitleri ve Çermik biberi olarak bilinen yerel bir genotipte Etil Metan Sülfonat (EMS) kullanılarak mutasyon oluşturulup, verimli, kaliteli ümitvar hatların elde edilmesiyle biberde görülen kök boğazı yanıklığı (Phytophthora capsisi) hastalığına dayanıklı belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla biber tohumları kimyasal mutagen kaynağı EMS ile %0,1, %0,2, %0,3, %0,4, %0,5, %0,75 ve %1,0 dozlarında kimyasala maruz bırakılmıştır. Çalışma M1 ve M2 dönemlerini kapsayıp (2023 2024 yılları); M1 generasyonu döneminde tohumlarda çimlendirme çalışmaları, fide döneminde ''Etkili Mutasyon Dozunu'' belirleme çalışmaları ve araziye fidelerin dikimi gerçekleştirilmiştir. M2 generasyonu döneminde ise bir önceki yıl toplu seleksiyon yöntemi ile alınan biber tohumları ekilmiştir. M2 generasyonunda sera ortamında saksılardaki fidelere kök çürüklüğü hastalığı bulaştırılmış ve nekroz boyları (cm) ölçülmüştür. Arazide ise fidelerin dikimleri yapılmış ve sezon sonunda teksel seleksiyon yöntemi ile seçilen hatlardan tohumlar alınmıştır. M1 ve M2 generasyonundaki morfolojik karakterizasyonlar, Uluslararası Yeni Bitki Çeşitlerinin Korunması Birliği (UPOV) ve Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü (TTSM) biber tanımlama kriterlerine göre yapılmıştır. Mutasyon ıslahı çalışmalarında seçilimlerin yapıldığı M2 generasyonunda hasat parametresi incelendiğinde; Üçburun biber çeşidine ait hatlarda en yüksek toplam verim %0,3+9 saat uygulamasında; en az verim ise geri kalan tüm uygulamalarda tespit edilmiştir. Çermik genotipine ait hatlarda ise en fazla verim %0,4+6 saat uygulamasında; en düşük verim ise %1,0+6 ve %1,0+9 saat uygulamalarında tespit edilmiştir. Kandil biber çeşidine ait hatlarda ise en fazla verim %0,2+9 saat uygulamasında (20.253,10 g); en düşük verim ise %0,3+9 (6.816,90 g) ve %0,75+9 saat (8.399,40 g) uygulamalarında tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre kimyasal mutagen kullanımı ile artan dozlarda ve artan sürelerde mutagenlerin kullanımı ile bitki tohumlarında çimlenme oranlarının azaldığı, bitki boylarında kısalmaların yaşandığı, yapraklardaki prolin miktarı, SOD ve CAT gibi enzim miktarlarının artan dozlara bağlı olarak arttığı tespit edilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen tüm parametrelerin istatistik sonuçlarına göre üç biber çeşit/genotipinden elde edilen en verimli hatlar belirlenmiştir. Üçburun çeşidine en verimli hatlar %0,3+9 saat, %0,2+9 saat ve %0,4+6 saat uygulamalarından; Çermik genotipinde en verimli hatlar, %0,4+6 saat, %0,1+9 saat ve %0,2+9 saat uygulamalarından; Kandil çeşidinde en verimli hatlar, %0,2+6 saat uygulamasından ve %0,1+9 saat uygulamasında tespit edilmiştir. Sonuç olarak bitki ıslahında yeni çeşitlerin elde edilmesinde, kimyasal mutagenlerin kullanımı ile biberlerde varyasyonların elde edilebilmesi mümkün görünmektedir. Elde edilen sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde; pazar değeri yüksek, albenisi olan ve hastalığa dayanıklı çeşitlerin seçimi yapılarak yeni hatların elde edildiği düşünülmektedir.
Dünden bugüne Bursada meyvecilik
Bursa ilinin geçmişten günümüze meyve potansiyelini ortaya koyabilemek için yürütülen bu çalışmada, Bursa ili meyveciliği ile ilgili üretim alanları, miktarları ve verim ile ilgili bilgiler derlenerek tablo, çizelge ve grafiklerle gösterilerek değerlendirilmiştir. Bursa arazi varlığı incelenmiş yıllar itibariyle tarıma elverişli arazilerdeki kayıplar ortaya konulmuştur. İl genelinde yıllar itibariyle üretim alanları Sofralık Çekirdekli Üzüm ile Golden Elmada azalmıştır. Sofralık Çekirdeksiz Üzüm, Yaş İncir, Armut, Kiraz, Çilek, Kestane ve Sofralık Zeytininin ise üretim miktarı, yine üretim alanları ile doğru orantılı olarak artmıştır. Aynı yıllarda, Şeftalinin üretimi ise üretim alanı ile ters orantılı olarak artmıştır. Çalışmada Bursa ili İnegöl ilçesinde Üreten Çiftçiler Kooperatif üretcileri ile anket yapılmış ve ankete 100 çiftçi katılmıştır. Çiftçilerin tamamı gelirini sadece tarımdan sağlayan aile iştemesidirler. Fakat çiftçilerin arazisi %40'ının arazisi 100 da'ın altında olup, %70'i kiralık + kendine ait arazilerde şeftali, kiraz, erik, armut, çilek yetiştirmektedirler.. Yine çiftçiler büyük pazarlara yakın olan Bursa ilinin üretim çeşitliliğinin zengin olmasının bir avantaj olduğunu, meyveciğin ilde daha da gelişme gösterebilimesi için üretici birliklerine ihtitaç olduğunu belirtmişlerdir.
Bazı badem çeşitlerinin agromorfolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine Çöğür ve GF 677 anaçlarının etkisi
Bu çalışma, GF-677 klonal anacı ile Garrigues çöğür anaçlarının üzerine aşılanmış 11 badem çeşidinin (Ferragnes, Ferraduel, Glorieta, Felisia, Süper Nova, Guara, Lauranne, Ne Plus Ultra, Moncayo, Marta ve Bertina) agromorfolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla 2020 ve 2021 yıllarında yürütülmüştür. Anaçların, çeşitlerin çiçeklenme ve hasat tarihleri üzerine etkileri çeşitlere göre farklılık göstermiş ve GF-677 anacı üzerine aşılanmış bazı çeşitlerin çiçeklenme tarihlerinde Garrigues anacı üzerine aşılananlara nazaran 7-8 günlük gecikmeler görülmüştür. GF-677 anacına aşılanmış çeşitlerin Garrigues anacına aşılanmış çeşitlere oranla daha yüksek verim (2020 yılında 6.45 kg/ağaç Bertina/GF-677; 5.49 kg/ağaç Bertina/Garriues; 2021 yılında 14.52 kg/ağaç Bertina/GF-677; 13.53 kg/ağaç Bertina/Garriues) verdiği belirlenmiştir. Ayrıca GF-677 anacına aşılanmış çeşitlerin taç genişliği ve taç yüksekliği bakımından Garrigues anacına aşılanmış çeşitlere nazaran daha kuvvetli ağaçlar oluşturduğu saptanmıştır. Fenolik bileşiklerden Gallik asit miktarı en yüksek Marta/GF-677 (9.32 mg/kg) çeşidinde saptanırken, en düşük olarak Ferragnes/Garrigues (1.11 mg/kg) çeşidinde ölçülmüştür. Ayrıca organik asitlerden ölçülebilen en yüksek okzalik asit değeri 9.43 mg/100 g olarak GF-677 anacı üzerine aşılanmış Ferragnes çeşidinin meyvelerinde; en düşük olarak Garrigues anacına aşılanmış Felisia (2.39 mg/100 g) çeşidinde belirlenmiştir. Araştırmada incelenen badem çeşitlerinin meyve içeriklerinde en fazla bulunan fenolik bileşik kateşin, yağ asidi ise oleik asit olarak belirlenmiştir. Çalışmada en yüksek kateşin miktarı 59.07 mg/kg olarak Laurenne/Garrigues kombinasyonunda ölçülürken, en yüksek oleik asit oranı % 83.06 olarak GF-677 anacı üzerine aşılanmış Ferraduel çeşidinde saptanmıştır. Ayrıca anaç-çeşit kombinasyonları içerisinde GF-677 anacı üzerine aşılanlarda oleik asit içeriği daha yüksek bulunmuştur.
Net örtü sistemi altında muz yetiştirme olanakları
Muz, ülkemizde tropik meyveler içerisinde ticari anlamda yetiştiriciliği yapılan en önemli türlerin başında gelmektedir. Tropik koşullarda açıkta yetiştirilen muz, ülkemiz gibi subtropik koşullarda açık ve örtüaltında yetiştirilmektedir. Ülkemizde sadece Akdeniz bölgesinin bazı mikroklima özelliği gösteren yörelerinde yetiştirilme şansı olan muzda, yetiştiricilik alanları son sınırına erişmiş bulunmaktadır. Bu nedenle, muzda üretimimizin artması, ancak bilinçli yetiştiricilik ve örtüaltı yetiştiriciliğinin artması ile mümkün olabilir. Son yıllarda ülkemizde örtüaltı yetiştiricilik alanlarında önemli artışlar olmuş ve bu alanlar son sınıra yaklaşmış bulunmaktadır. Bu nedenle, engebeli arazilerde örtüaltına alternatif sistemlerin geliştirilmesi gerekmektedir. Muz yetiştiricliğinde, ülkemizde örtü sistemi olarak plastik kullanılmaktadır. Plastik kullanımı yağmur sularından yararlanma açısından bir dezavantaj oluşturmaktadır. Bu nedenlerle planlanan bu projede, arazi yapısından dolayı sera kurulumuna uygun olmayan engebeli arazilerde, yağmur sularından yararlanmaya olanak sağlayan net örtü sistemi altında muz yetiştirme olanaklarının açıkta yetiştiriclik ile kıyaslanması amaçlanmıştır. Araştırma, 2015-2016 yılları arasında Antalya'nın Gazipaşa ilçesinin Yakacık mevkiinde yürütülmüştür. Araştırmada materyal olarak Dwarf Cavendish çeşidi kullanılmıştır. Konstrüksiyonunda galvenizli demir ve örtü sistemi olarak ise monofilament beyaz dokuma tülü kullanılmıştır. Projede iklimsel ve bazı verim parametreleri yanında, bitkilerde morfolojik özellikler (gövde çevresi, gövde yüksekliği, yaprak sayısı, hevenk sapı çevresi), verim, derimden önce ve derimden sonra meyvelerde pomolojik özellikler açık ve net örtü sistemi göz önüne alınarak kıyaslanmıştır. Araştırma bulguları, net örtü sistemi altında tüm aylar göz önüne alındığında sıcaklık değerlerinin daha yüksek ve oransal nem değerlerinin ise daha düşük bir seyir izlediğini göstermiştir. Hava neminin aksine, vejetasyon periyodunun sonunda kaydedilen toprak nemi net altında daha yüksek belirlenmiştir. Yapraklarda saptanan klorofil içeriği net altında daha yüksek, buna karşın fotometrik, kuantum ve piyranometrik cinsinden ölçülen ışık değerleri ise net altında daha düşük saptanmıştır. Yapraklarda rüzgardan zararlanma, net altında minimum düzeyde gözlenmiştir. İncelenen morfolojik özelliklerin önemli bir kısmı net altında daha iyi sonuçlar vermiştir. Verimi doğrudan etkileyen tarak sayısı ve hevenk ağırlığı net altında açığa göre daha yüksek kaydedilmiştir. Meyve fiziksel özelliklerinden parmak ağırlığı, parmak çevresi ve parmak uzunluğu değerleri net altında daha yüksek belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, açıkta yetiştiricilikte dekara verim 4.02 ton ve net altında ise 4.49 ton olarak kaydedilmiştir.
Doku/organ spesifik mikrosatellit DNA gen içeriklerinin capsicum cdna kütüphanelerinde in silico ve in vitro yaklaşımlarla belirlenmesi
Tekirdağ şartlarında ıspanak yetiştiriciliğinde farklı ekim zamanı ve bitki sıklığının gelişme ve verim üzerine etkisi
rv ÖZET Bu araştırma 1994-1995 yıllarında Trakya Üniversitesi Tekirdağ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nün uygulama ve araştırma alanında yürütülmüştür. Denemede Trakya' da sebze yetiştiricileri arasında son zamanlarda en çok tercih edilen Matador ve Spinoza ıspanak çeşitleri kullanılmıştır. Bu çeşitler sonbahar ve ilkbahar yetiştirme dönemlerinde toplam 4 farklı ekim periyodunda (ekim. kasım, şubat ve mart aylan başında ) denenmiş,ve her dönemde 3 farklı sıra arası mesafesi (20,30,40 cm.) uygulanmıştır. Deneme 2.5 m2* lik toplam 72 parselde tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Yetiştirme dönemi ve hasat sonrası çeşitlerde; çıkış zamanı, kök uzunluğu, kök ağırlığı, dış yaprak adedi, dış yaprak ağırlığı, pazarlanabilir bitki ağırlığı, yaprak sayısı, yaprak kalınlığı, sap kalınlığı, bitki başına yaprak ayası ağırlığı, bitki başına yaprak sapı ağırlığı, parsel basma verim, çiçeklerime durumu, hasada gün sayısı saptanmıştır. Ayrıca ele alman kriterler arasındaki ikili ilişkiler belirlenmiştir. Denemeye konu olan Matador ve Spinoza çeşitleri arasında mutlak değer olarak Matador çeşidi daha verimli bulunurken, Spinoza çeşidi ile istatistiki anlamda fark bulunamamıştır. En yüksek verim son ekim tarihi olan man ayı ekiminden alınırken en düşük verim ekim ayından alınmıştır. Verimin en yüksek olduğu sıra arası mesafesi 30 cm. olarak tespit edilmiştir. Erkencilik bakımından sonbahar dönemi yetiştiriciliğinde Matador çeşidi, ilkbahar dönemi yetiştiriciliğinde ise Spinoza çeşidi daha erken hasada gelmektedir.V Özetle; Tekirdağ şartlarında ıspanak yetiştiriciliğinde verim bakımından Matador çeşidinin mart ayı ekiminde 30 cm. sıra arası mesafesi tavsiye edilebilir. Anahtar kelimeler ; İspanak, çeşit, ekim zamanı, sıra arası, çıkış zamanı, kök uzunluğu, kök ağırlığı, dış yaprak adedi, dış yaprak ağırlığı, pazarl anabilir bitki ağırlığı, yaprak sayısı, yaprak kalınlığı, sap kalınlığı, bitki başına yaprak ayası ağırlığı, bitki başına yaprak sapı ağırlığı, parsel başına verim, çiçeklerime durumu, hasada gün sayısı, korelasyon.
Kestanenin (Castanea sativa Mill.) meşe (Quercus sp.) üzerine aşılanabilirliği ve aşı kaynaşmasının anatomik gelişimi ile toplam flavan içeriklerinin mevsimsel değişimi
Bazı kayısı çeşitlerinin Aydın bölgesindeki gelişme durumlarının belirlenmesi
Bu çalışma, yerli ve yabancı 4 kayısı çeşidinin Aydın ekolojik şartlarındaki erkencilik ve gelişme performanslarının belirlenmesi amacıyla Adnan Menderes Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait yeni kurulan meyve koleksiyon bahçesinde 2012 ve 2013 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada, çeşitlere ait fenolojik gözlemler ve morfolojik ölçümlerin değerlendirilmesinin yanı sıra Zaza çeşidine ait soğuklama ihtiyacı da belirlenmeye çalışılmıştır. Her iki deneme yılında da fenolojik gözlemlerde farklılıklar gözlenmiştir. Morfolojik ölçümler değerlendirildiğinde ise, Iğdır (Aprikoz) ve Roxana her iki yılda da olumlu sonuçlar vermiştir. Zaza çeşidinin soğuklama süreleri 2012 yılında 697, 2013 yılında 685 soğuk birim değeri olarak tesbit edilmiştir. En erken çiçeklenen Zaza çeşidi, soğuklama ihtiyacı en fazla olan çeşit ise Roxana çeşidi bulunmuş ve en geç uyanan çeşit olmuştur. Elde edilen veriler ışığında denemeye alınan çeşitlerin bölgeye adaptasyonu bakımından bu çalışma ileriki yıllara ışık tutabilecektir.
Trabzon'un büyükliman havzasında yetişen Vitis labrusca L. türüne ait üzüm genetik kaynaklarının seleksiyonu
Yürütülen bu çalışmada, Trabzon'un Büyükliman havzası olarak nitelendirilen ilçelerinde (Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Şalpazarı, Tonya ve Vakfıkebir) doğal olarak yetişen kokulu üzüm (Vitis labrusca L.) genotipleri iki yıl süren bir çalıma ile (2021-2022) incelenmiş, pomolojik ve kimyasal analizler sonucunda ümitvar olarak öne çıkan genotipler belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen iki yıllık verilere göre genotiplerin meyve ağırlıklarının 1,97 g (TB-17) ile 4,11 g (TB-10) arasında değiştiği tespit edilmiştir. Meyve eninin 14,21 mm (TB-17) ile 18,96 mm (TB-10), meyve boyunun 15,53 mm (TB-17) ile 19,95 mm (TB-10) arasında değiştiği belirlenmiştir. Salkım ağırlığı 31,95 g (TB-17) ile 173,66 g (TŞ-5), salkım eni 41,09 mm (TB-17) ile 79,11 mm (TB-10), salkım boyu 88,42 mm (TB-16) ile 178,12 mm (TŞ-5), salkım sapı uzunluğu 32,03 mm (TÇ-14) ile 58,03 mm (TB-25) arasında gözlemlenmiştir. Çekirdek sayısı her iki yılda da 2 adet olup herhangi bir farklılık tespit edilmemiştir. İncelenen genotiplerin pH değerlerinin 2,82 (TV-23) ile 3,94 (TÇ-5), suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) miktarlarının %12,20 (TÇ-15) ile %19,15 (TÇ-7), titre edilebilir asit (TEA) miktarlarının ise %0,57 (TV-21) ile %1,72 (TB-22) arasında değiştiği kaydedilmiştir. Olgunluk indisi 40,13 (TÇ-15) ile 59,09 (TB-14) arasında değişirken, meyve şekil indeksi ise her iki yılda da ortalama 0,92 olup herhangi bir farklılık görülmemiştir. Kabuk kalınlığının 0,20 mm (TÇ-14) ile 0,38 mm (TB-17) arasında değiştiği saptanmıştır. Çalışmada belirlenen Vitis labrusca türüne ait genotipler üzerinde yürütülen biyokimyasal analizler sonucunda; toplam antioksidan içeriği %17,10 (TŞ-1) ile %76,35 (TT-3), toplam fenolik madde miktarı 3,30 mg/g (TV-12) ile 63,80 mg/g (TB-15), toplam monomerik antosiyanin içeriği 10,69 mg/L (TÇ-16) ile 170,34 mg/L (TŞ-2), toplam protein miktarı 5,20 mg/g (TB-24) ile 9,57 mg/g (TT-4), polimerik renk 0,25 (TB-13) ile 1,09 (TB-14), polimerik renk yoğunluğu 0,11 (TB-20) ile 1,43 (TB-16) ve polimerik renk yüzdesi %28,72 (TB-20) ile %295,87 (TB-16) arasında değişmiştir. Değiştirilmiş Tartılı Derecelendirme metodu sonucunda ise en yüksek puan alan 13 adet genotip (TB-11, TÇ-7, TT-3, TÇ-5, TÇ-10, TŞ-5, TV-8, TB-19, TÇ-15, TŞ-2, TŞ-3, TŞ-4 ve TV-4) ümitvar olarak belirlenmiştir.
Korkuteli ekolojik koşullarında yetiştirilen çileklerin verim ve kalitesi üzerine değişik çeşit ve yetiştirme sistemlerinin etkileri
Bu çalışmada, Antalya'nın Korkuteli ilçesinde yetiştirilen çileklerin verim ve kalitesi üzerine değişik çeşit ve yetiştirme sistemlerinin etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, 2019-2021 yılları arasında yürütülen araştırmada, çeşit olarak Albion, San Andreas ve Portola çilek çeşitleri, yetiştirme teknikleri olarak ise açık ve örtüaltı yetiştiricilik sistemleri kullanılmıştır. Denemede üç farklı çilek çeşidinin (Albion, San Andreas ve Portola) frigo fideleri, denenen her iki yetiştirme sistemine (açık ve alçak tünel) 20 Mart 2019 tarihinde dikilmiş ve iki yıllık üretim gerçekleştirilmiştir. Vegetasyon süresi boyunca; bitkilerde fenolojik (ilk çiçeklenme, ilk derim, ilk stolon atma tarihi), morfo-fizyolojik (gövde çapı, yaprak sayısı, yaprak klorofil indeksi, stolon sayısı), pomolojik özellikler (meyve ağırlığı, meyve et sertliği, suda çözünebilir kuru madde, meyve dış rengi) ile birlikte bitki başına verim ve meyvelerde bazı biyokimyasal özellikler (titre edilebilir asit miktarı, C vitamini, toplam fenolik madde içeriği, toplam antosiyanin içeriği) belirlenmiştir.
Akdeniz bölgesinde yetişen bazı zeytin çeşitlerinde polen canlılığı ve kendine verimliliklerinin saptanması
Zeytinlerde düzensiz meyve verimine ekoloji, kültürel işlemlerin yanı sıra kendine verimsizlik ve uygun tozlayıcıların seçilmemesi neden olmaktadır. Bu çalışmada Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Arazisindeki 'Gemlik', 'Manzanilla', 'Memecik', 'Nizip Yağlık' ve 'Tavşan Yüreği' çeşitlerinde bazı fenolojik gözlemler, çeşitlerin polen canlılıkları ve kendileme ve doğal tozlama sonucu kendine verimlilikleri saptanmıştır. Kendileme tozlamada somaklar üzerindeki çiçekler balon aşamasında bez kese torbalarına alınmış, çiçek açım zamanında polenler kese içerisine dökülmüş, kese ağzı iple kapatılmış ve kese sallanarak tozlama gerçekleştirilmiştir. Çiçek tozlarının canlılık düzeyleri 2,3,5 triphenyl tetrazolium chlorid (TTC) testi ile gerçekleştirilmiştir. Çeşitlerde somaklanma mart ayının başında başlamış ve çiçeklenme mayıs ayının ortasında tamamlanmıştır. Somaklanma ve çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonu en erken 'Gemlik' çeşidinde olurken, en geç ise 'Nizip Yağlık' ve 'Tavşan Yüreği' çeşitlerinde saptanmıştır. Çiçeklenme süresi 'Gemlik'te 15 gün, 'Manzanilla' ve 'Memecik'te 10 gün, 'Nizip Yağlık'ta 12 gün ve 'Tavşan Yüreği'nde 11 gün sürmüştür. Kendileme ve doğal tozlamalar sonucu çeşitlerde elde edilen meyve tutum (%) oranlarında önemli farklılıklar belirlenmiştir. Denemede kullanılan tüm zeytin çeşitlerinde serbest tozlamadan elde edilen % meyve oranları kendilemeye göre daha fazla olmuştur. 'Gemlik' ve 'Tavşan Yüreği' kendine verimli, 'Memecik' ve 'Nizip Yağlık' kısmen verimli ve 'Manzanilla' kendine verimsiz saptanmıştır. Hem serbest ve hem de kendilemede en yüksek meyve tutumu 'Tavşan Yüreği' çeşidinde belirlenmiştir. En fazla % canlı ve yarı canlı çiçek tozu oranı 'Manzanilla' ve en düşük ise 'Memecik' çeşidinde saptanmıştır.
Hıyarda paklobutrazol uygulamaları ile fide kalitesi, bitki gelişimi, giberellik asit ve absisik asit sentezi arasındaki ilişkiler
Ticari hıyar fidesi yetiştiriciliğinde paklobutrazol (PBZ) en önemli bitki büyüme geciktiricidir. PBZ, hıyar fidelerinde en önemli kalite kriteri olan fide boyunu etkin şekilde kontrol eder. Bununla birlikte, fidelere paklobutrazol uygulanmasının fide kalitesi, meyve verimi ve meyvelerde PBZ kalıntı düzeyini nasıl etkilediği ile alakalı yeterli bilgi bulunmamaktadır. Hıyar fidesi yetiştiriciliğinde PBZ kullanıldığı zaman meyvedeki kalıntı durumu önemli bir güvenlik konusudur. Bu çalışma, paklobutrazolun hıyar (Cucumis sativus L. cv. Maya Fı) fidelerinin kalitesi üzerine paklobutrazolun etkisini belirlemek için yapılmıştır. Çalışma 2018 yılında Sonbahar döneminde, 2019 yılında İlkbahar döneminde yürütülmüştür. Denemede paklobutrazolun farklı konsantrasyonları (sonbahar döneminde 0, 20, 30, 40, 50 ve 60 ppm ve ilkbahar döneminde 30, 40, 50 ve 60 ppm), uygulama miktarları (0,5 ve 1,0 ml) ve uygulama zamanları denenmiştir. PBZ uygulaması bitkilerin kotiledon yapraklarının yere paralel hale geldiği (tohum ekiminden 7-10 gün sonra-birinci uygulama) ve ilk gerçek yaprakların çıktığı dönemde (tohum ekiminden 10-12 gün sonra – ikinci uygulama) sprey şeklinde yapılmıştır. Kontrol bitkilerine saf su verilmiştir. Çalışmada fide boyu, hipokotil uzunluğu, gövde çapı, yaprak sayısı, fide yaş ve fide kuru ağırlığı, kök yaş ve kök kuru ağırlığı, fide % kuru ağırlığı, fidelerde absisic asid miktarı ile fide ve meyvelerde PBZ kalıntı miktarı ölçülmüştür. Sonuç olarak PBZ uygulaması fide boyunu etkili şekilde kontrol etmiştir. Artan paklobutrazol konsantrasyonları fide boyunda azalmaya neden olmuştur. En iyi fide kalitesi paklobutrazolun 30 ppm + 5 ml konsantrasyonunun kotiledon ve gerçek yaprak oluşum döneminde olacak şekilde çift uygulamasından elde edilmiştir. Absisik asid miktarı kontrol bitkilerinde 0,065 µg.kg-1 olurken, fidelerde 0,117 – 0,165 µg.kg-1 arasında ölçülmüştür. PBZ kalıntısı kontrol bitkilerinde 0,013 µg.kg-1 olurken, PBZ uygulanan fidelerde 0,94 – 5,68 µg.kg-1 arasında değişmiştir. Hıyar meyvelerinde PBZ kalıntı miktarı 0,013 µg.kg-1 olarak ölçülmüştür. Bu değer Avrupa Birliği Komisyonunun belirlediği kalıntı sınırının (0,01 ppm) altında kalmıştır. Kontrol bitkilerinde meyve verimi 7134,03 g/bitki olurken, PBZ uygulanan fidelerin meyve verimi en iyi uygulamada 9414,40 g/bitki olmuştur.
COVİD-19 pandemi sürecinde iç mekan süs bitkilerinin önemi ve kadınların tüketim davranışlarının değerlendirilmesi
Geçmişten günümüze dünyada birçok salgın yaşanmıştır. Yaşanan salgınlar toplum hayatını sağlık açısından etkilediği gibi demografik anlamda değişimlere ve sosyo-ekonomik sıkıntılara da neden olmuştur. Covid-19 pandemisi ile ülkemizde maske takmak zorunlu hale gelirken, restoran, kafe, sinema gibi sosyal alanlara da kısıtlamalar getirilmiştir. İnsanlar Covid-19 pandemi sürecinde ev, kapalı alan, izole ortam gibi kavramlarla birlikte bireyselleşmeye gitmektedir. Bu durum insanlarda yeni eğilimler ve tüketimleri de beraberinde getirmektedir. Ülkemizde Covid-19 salgını yapılan araştırmaların yönünü değiştirmiş ve değerlendirmeler farklı perspektiflerden yapılmaya başlanmıştır. Bu tez çalışması pandemi sürecinde evde daha fazla vakit geçiren Tokat'ta yaşayan 18 yaş üstü kadınlara yapılmıştır. İç mekân süs bitkileri satın alma eğilimlerine ve bitkilerin kültürel bakımına zaman ayırma sürelerine Covid-19'un etkisini belirlemek ve iç mekân süs bitkilerinin insanlar üzerindeki olumlu etkilerini ön plana çıkarmak amaçlanmıştır. Tez çalışmasında Faktör, korelasyon, Ki-kare ve Q Sort analizleri kullanılmıştır. Sonuç olarak ankete katılan 397 kadının demografik özellikleri, Covid-19 pandemi sürecinin etkileri ve bu süreçte kadınların iç mekân süs bitkilerine yönelimleri belirlenmiştir. Kadınların %67.7' si evlidir. 166 kadın (%41.8) 26-35 yaş aralığındadır. Pandemiden sonra evinde süs bitkisi bulunduranların sayısı (%71.5) pandemiden önceye (%50.9) göre daha fazladır. Kadınların iç mekan süs bitkilerini en fazla ortama canlılık katmaları, dekoratif görünmeleri sebebiyle kullandıkları ortaya çıkmıştır. Bu durum kadınların çoğunun iç mekan süs bitkilerine ilgisi olduğunu göstermektedir İç mekân süs bitkileri ile ilgili yöneltilen ifade ve yanıtlar doğrultusunda yapılan istatistiksel analizler, iç mekân süs bitkilerinin Covid-19 sürecinde insan psikolojisine olumlu katkı sağladığı sonucunu ortaya çıkarmıştır.
Humik-fulvik asit ile amino asit'in kıvırcık yapraklı baş salatanın verim ve kalitesi üzerine etkisi
Bu çalışma; humik-fulvik asit ile amino asidi ayrı ayrı ve birlikte uygulama ile farklı dozlar (kontrol, 2000, 4000, 6000 ve 8000 ml/da)' da uygulamanın kıvırcık yapraklı baş salatanın verim ve kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla Antalya ili, Finike ilçesinde çiftçi serasında 2018 yılı Eylül-2019 yılı Ocak ayları arasında yürütülmüştür. Denemede bitkisel materyal olarak Bombola (AG Tohum) kıvırcık yapraklı baş salata çeşidi kullanılmıştır. Tohum ekimi 15 Eylül 2018, fide dikimi 15 Ekim 2018, hasat 13 Ocak 2019 tarihinde yapılmıştır. Çalışmada kıvırcık yapraklı baş salatanın bazı verim ve kalite özellikleri incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, humik-fulvik asit ile amino asidi ayrı ayrı ve birlikte uygulamaları ile dozlarının etkisi titre edilebilir asit hariç bütün parametrelerde istatistiki olarak önemli bulunmuştur. En yüksek toplam bitki ağırlığı (1164.33 g) humik-fulvik asit+amino asidin birlikte uygulamasının 4000 ml/da dozunda elde edilmiştir. En yüksek pazarlanabilir bitki ağırlığı (854.67 g), baş boyu (27.67 cm) ve baş çapı (22.33 cm) 8000 ml/da amino asit uygulamasında belirlenmiştir. En yüksek pH (6.32) kontrol uygulamasında belirlenirken, en yüksek suda çözünebilir kuru madde miktarı (% 3.73) humik-fulvik asit ve amino asit uygulamasından elde edilmiştir.
Gerbera (Gerbera jamesonii) bitkisinde bazı solüsyonların vazo ömrüne etkisi
Bu çalışma 2018 yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri bölümüne ait laboratuvarda yürütülmüştür. Tokat ili Erbaa ilçesinde Gerbera sp. yetiştiriciliği yapan üreticiden temin edilen kesme Gerbera sp. çiçekleri materyal olarak kullanılmıştır. Farklı solüsyon uygulamalarının (Kontrol (Saf su), Sakkaroz (%6) + Saf su, Sakkaroz (%4) + sirke (%6), Sakkaroz (%6) + Carvacrol (150 mg/lt), Sakkaroz (%6) + Carvacrol (200 mg/lt), Sakkaroz (%6) + Thymol (150 mg/lt), Sakkaroz (%6) + Thymol (200 mg/lt), Sakkaroz (%4) + Sodyum hipoklorit (5 mg), Aspirin (5 mg) + saf su, Gibberellik asit (100 ppm), Gibberellik asit (200 ppm)) Gerbera sp. bitkisinin Yeliz çeşidinde vazo ömrü, oransal taze ağırlık, toplam vazo solüsyon alımı ve günlük vazo solüsyon alımı parametreleri incelenmiştir. Çalışma tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak ve her tekerrür de 1 kesme çiçek olacak şekilde kurulmuştur. Deneme sonunda farklı solüsyon ortamlarının gerbera çiçekleri üzerinde incelenen tüm parametreler istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Gerbera çiçeklerinde en uzun vazo ömrü Sakkaroz (%6) + Thymol (200 mg/lt) uygulamasından (19.50 gün) elde edilmiştir. Oransal taze ağırlık değişimi en fazla olan Sakkaroz (%6) + Carvacrol (150 mg/lt) uygulamasında (%23.60) saptanmıştır. Toplam vazo solüsyon alımı parametresine baktığımızda en yüksek solüsyon alımı Sakkaroz (%6) + Thymol (200 mg/lt) uygulamasında (67.40 gr/dal) ölçülmüştür. Günlük vazo solüsyon alımı Sakkaroz (%6) + Thymol (150 mg/lt) kesim yapılan gerbera uygulamasında (7.60 gr/dal) belirlenmiştir. Çalışmada uygulanan farklı solüsyon ortamlarının özellikle şeker ve uçucu yağları içeren solüsyonların vazo ömrüne ve diğer parametrelere doğrudan etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.
Hasat sonrası benzo-<<<tiadiazol karbotiotik uygulamalarının kiraz meyvesinin antioksidan aktivitesi üzerine etkisi
Bu çalışmada, öncelikle hasat sonrası benzo-tiadiazolkarbotioik(BTH) uygulaması ile kiraz meyvelerinin antioksidan kapasitesinin artırılıp artırılamayacağının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, depolama öncesi 100 ve 200 ppm BTH çözeltisine batırılan meyveler 21 gün süre soğuk depoda bekletilmiştir. Depolama sürecinde meyvelerin antioksidan kapasitesi yanında toplam fenol ve antosiyanin içerikleri ölçülmüştür. Ayrıca yapılan uygulamaların depo performansına etkisini de belirlemek için depolama sürecinde bazı kalite kriterlerinin değişimi incelenmiştir. Bir hafta aralıklarla yapılan ölçümler sonucunda, hem 100 hem de 200 ppm BTH uygulamalarının toplam fenolik madde ve antosiyanin içeriğinde depolamanın 7 gününde azalmaya neden olduğu, diğer ölçüm tarihlerinde ise BTH uygulamaları ile kontrol arasında önemli bir farklılığın oluşmadığı tespit edilmiştir. Benzer etkiler meyvelerin TEAC cinsinden ölçülen antioksidan kapasitelerinde de gözlenmiştir. Asit içeriği ve SÇKM değerlerinde ölçüm tarihlerine bağlı olarak uygulamalardan kaynaklanan bazı önemli farklılıklar ortaya çıkmasına rağmen BTH uygulamaları asit içeriği ve SÇKM değerinde karalı ve anlamlı bir değişime neden olmamıştır. BTH uygulamalarının 0900 Ziraat çeşidine ait meyvelerin depo performansı üzerine dikkate değer tek etkisi ağırlık kaybında görülmüştür. Hem 100 hem de 200 ppm BTH uygulaması bütün ölçüm tarihlerinde ağırlık kaybını azaltmıştır.
Kirazlarda yan dal oluşumu
The sweet cherry tree exhibits an acrotony growth habit and typically develops like forest wood. Apical dominance plays a crucial role in the growth of sweet cherries. Additionally, achieving optimal tree shape and ample shoots and leaves for a high-quality and abundant crop in cherry trees is challenging without human intervention. Consequently, numerous research efforts have been undertaken in cherry cultivation to explore various methods for promoting the development of sufficient lateral shoots and leaves. These experiments included Perlan® application, pruning (heading), bud management (bud selection, bud removal), notching, and scoring. The study aimed to encourage the development of lateral branch growth by various applications on sweet cherries in 2021-2023, Ondokuz Mayıs University, Bafra, in Agricultural Research Station. The study applied the Perlan® (BA+GA4+7), bud management, and bud management + Perlan® applications to trees of the 'Early Lory' combination just before bud break. Parameters such as diameter (mm), length (cm), number of buds, the number of shoots that develop from these buds, canopy volume (m3), and tree volume (m3) were determined in the experiment. The best results in the experiment were achieved through the combined bud management and Perlan® application. This approach led to more well-developed lateral shoots and promoted precocity, increasing shoot numbers. Additionally, this application effectively controlled tree growth and tree volume. As a result, the simultaneous implementation of bud management and Perlan® proves to be highly advantageous for establishing a harmonious tree growth habit, encouraging the development of abundant lateral shoots, and promoting early fruiting in cherry nursery trees.