Çevre bilinci geliştirmede sosyal bilgiler dersinin rolüne ilişkin öğretmen görüşleri (Elazığ ili örneği)

Bu çalışma Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin, Sosyal Bilgiler dersinin çevre bilinci geliştirmesine yönelik etkinliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada kullanılan araştırma yöntemi nicel ve nitel veri toplama yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntemdir. Araştırmanın nicel bölümünde araştırmacı tarafından oluşturulan ?Sosyal Bilgiler dersinin Çevre Bilinci Geliştirmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği? kullanılmıştır. Nitel bölümde ise, öğretmenlerin Sosyal Bilgiler dersinin çevre bilinci kazandırma etkinliğine ilişkin görüşlerini ortaya koymak amacıyla hazırlanan görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün çalışma grubunu, 2010-2011 eğitim öğretim yılında Elazığ ilinde görev yapan 120 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluştururken, nitel bölümünün çalışma grubunu ise 120 öğretmen arasından anket puanlarına göre seçilen 9 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır.Ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik hesaplanmasında SPSS paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde; frekans ve yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma değerli, tek yönlü varyans analizi ve bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Nitel bölümde ise 9 sosyal bilgiler öğretmeni ile görüşme yapılmış, görüşmelerin analizinde betimsel analiz ve kategorisel içerik analizi kullanılmıştır.Çalışmanın nicel bulgularına göre; araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşlerine göre Sosyal Bilgiler dersinin çevre bilinci geliştirmede etkili bir ders olduğu belirlenmiş; bu bulgu yapılan görüşme sonuçlarıyla da örtüşmektedir. Bu konu dahilinde yapılan görüşmeler de istenilen öğretim yöntem ve teknikleri kullanmada; süre, maddi imkan yetersizliği, fiziksel unsurların yetersizliği gibi nedenlerden dolayı sorunlar yaşandığı, genellikle geleneksel yöntemlerin (düz anlatım, soru cevap gibi) kullanıldığı belirlenmiştir. Sosyal Bilgiler ders kitaplarında çevre ile ilgili konularda içerik yönünden eksikliklerin olduğu sonucuna varılmıştır. Bu ders kapsamında öğretmenler çevre ile ilgili konularda ana kaynak olarak ders kitabının kullandıklarını bunun yanı sıra özellikle görsel ve işitsel araçlar olan bilgisayar, DVD, CD, slaytlardan da yararlandıklarının belirtmişlerdir. Programda çevre ile ilgili kazanımların yetersiz olduğu, İçerik konusunda eksikliklerin olduğu da öğretmenler tarafından ifade edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Dersi, Çevre, Çevre Bilinci, Çevre Eğitimi?