İnsülin infüzyon pompası kullanan Tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuk ve adolesanlarda COVID-19 salgınının hasta ve bakım verende yaşam kalitesine etkisinin araştırılması

İNSÜLİN İNFÜZYON POMPASI KULLANAN TİP 1 DİYABETES MELLİTUSLU ÇOCUK VE ADÖLESANLARDA COVİD 19 SALGINININ HASTA VE BAKIM VERENDE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Amaç: Bu çalışma insülin infüzyon pompası kullanan Tip 1 Diyabetes Mellitus (DM) tanılı çocuk ve adölesanlarda Covid-19 salgınının hasta ve bakım verende yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Ocak 2020-Temmuz 2020 tarihleri arasında, Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrin Bilim Dalı tarafından takip edilen, 6-18 yaş arası, insülin infüzyon pompası kullanan 61 Tip 1 DM tanılı çocuk ve adölesanların katılımı ile yapılmıştır. Çocuk ve adölesanlar için Kindl Yaşam Kalitesi Ölçeği, erişkinler için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği kullanılmıştır. Çocukların uyku kalitesi, Kindl Yaşam Kalitesi anketinin sonuna uyku kalitesini ölçmeye yönelik bir soru eklenerek değerlendirilmiştir. Hastalara ait sosyo-demografik bilgiler ise hastane bilgi kayıt sisteminden alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya alınan hastalardan 38'i (%62,3) kız, 35'i (%57,4) adölesan olup 29'u (%47,5) ortaokulda öğrenim görmektedir. Hastaların yaş ortalamaları 12,7 ±2,9 yıl, diyabet sürelerinin ortalaması 6,3±2,5 yıl, pompa kullanım sürelerinin ortalaması 3,2±1,8 yıldır. Hastalardan 56'sı (%91,8) ailesi ile birlikte yaşamakta, 61 (%100) hastanın tamamının annesi ve babası sağ, gelir düzeyi orta düzeyde, 38'inin (%62,3) ailesinin gelir kaynağı baba, 45'inin (%73,8) ailesinde kronik hastalık bulunmamaktadır. Hastaların ve bakım verenlerin pandemi öncesi ve pandemi süreci uyku durumlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Hastaların HbA1C düzeylerinde pandemi öncesi (8,8±1,2) ve pandemi süreci (7,9±1,1) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Hastaların KINDL yaşam kalitesi ölçeği ile bakım verenlerin DSÖ yaşam kalitesi ölçeği arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için yapılmış olan korelasyon analizinde, çocukların yaşam kalitesi alt ölçeklerinin ebeveynlerinin yaşam kalitesi ile hem pandemi öncesi hem de pandemi sürecinde pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Sonuç: Diyabetes Mellitus çocukların ve ailelerin yaşam kalitesini düşürmektedir. Diyabet üzerine Covid-19 gibi akut salgınların eklenmesi ise yaşam kalitesini daha da olumsuz etkilemektedir. Bireylere, salgın ve kronik hastalıklarda psikolojik desteğin verilmesi, koruyucu sağlık hizmetlerinin yeterli ve kaliteli düzeyde sunulması, diyabete yönelik gerekli eğitimlerin verilmesi, sosyokültürel düzeylerinin artırılması, yaşam kalitelerini olumlu etkilemektedir. Anahtar kelimeler: Çocuk, Ebeveyn, Adölesan, Diyabetes Mellitus, Yaşam kalitesi, Pandemi, Covid-19,KINDL Yaşam Kalite Anketi, DSÖ Yaşam Kalite Anketi