Onkoloji hastalarının serum ghrelin ve leptin hormonları seviyeleri ile nutrisyonel risklerinin değerlendirilmesi

Amaç: Kanser, hücrelerin genetiğindeki bozulmalar sonucu kontrolsüz çoğalmasıyla sonuçlanan multifaktöriyel bir hastalıktır. Hala her yıl binlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. Beslenme, genetik yatkınlık, tütün kullanımı, radyasyon vb. faktörler hastalığa neden olabilmektedir. Kanserin en önemli komplikasyonlarından birisi malnutrisyonun bir ileri evresi olan kanser kaşeksisidir. Yapılan son çalışmalarda 4 ya da 5 hastadan birinin kaybının nedeni olduğunu söylenmiştir. Ancak tam olarak nedeni ve tedavisi bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı kanser hastalarındaki açlık-tokluk regülasyonunda rol alan ghrelin ve leptin hormon düzeyleriyle hastaların nutrisyonel risklerini ve besin tüketim sıklığını ölçen anketlerin verilerini inceleyerek bu hormonların kaşeksi üzerine etkisi olup olmadığını incelemektir. Materyal ve Metot: Araştırma grubu bir yıl boyunca kemoterapi kliniğine başvuran hastalar arasından rastgele seçilmiştir. Hastalar 18-85 yaş arasındadır ve morbid obez değildir. Çalışma katılan hastaların 47'si kadın 38'i erkektir. Hastalara hastaneye geldikleri gün NRS-2002 ve Besin Tüketim Sıklığı Anketi uygulanmıştır. Hormon analizi ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 26.0 kullanılmıştır. Bulgular: NRS-2002 skoru yüksek hastaların yaş ortalaması diğer gruba göre daha yüksektir (p<0,001). Kadın hastaların serum ghrelin hormon seviyeleri erkek hastalara göre daha yüksektir (p=0,004). Gastrointestinal sistem kanseri hastalarının serum ghrelin seviyesi diğer kanserler grubuna göre daha düşük (p<0,001), NRS-2002 skoru diğer kanserlere göre daha yüksektir (p<0,001). Buna karşın gastrointestinal kanser türleri arasında ghrelin hormonu açısından bir fark yoktur (p=0,008). Serum leptin hormonunda NRS-2002 skoru (p=0,382), yaş (p=0,252), cinsiyet (p=0,219) ve hastalık türüne (p=0,129) özgü istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Sonuç: Gastrointestinal sistem kanser hastalığı mevcudiyeti, kadın cinsiyeti ve yaş artışı kanser hastalarında beslenme riski için önemli faktörlerdir. Bu parametrelere sahip hastalar beslenme riski için ayrıca değerlendirilmelidir. Anahtar Sözcükler: kanser, ghrelin, leptin, kaşeksi, NRS-2002