Örgütsel güven, mobbing ve işe yabancılaşmaya ilişkin sınıf öğretmeni görüşleri

Sosyal varlık olarak insan yaşamını devam ettirirken birçok duyguya ihtiyaç duymaktadır. Bu duygulardan bir tanesi güven duygusudur. Güven kavramı basitçe, bireylerin bir birlerine karşı iyi niyetine olan inancı olarak tanımlanabilmektedir. Güvensizlik ortamı birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Sosyal açıdan bu sorunlara bakıldığında başta mobbing ve işe yabancılaşma kavramları karşımıza çıkmaktadır. Bu olguların iş hayatında karşımıza çıkarmış olduğu bir takım olumsuzluklar bulunmaktadır. Araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin örgütsel güven, mobbing ve işe yabancılaşmaya ilişkin görüşlerini incelemek ve ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden, fenomenoloji deseni kullanılarak yapılmıştır. Çalışma grubunu amaçlı örnekleme metodu, kolay ulaşılabilir örnekleme tekniğiyle seçilen 12 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler sınıf öğretmenlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Katılımcılara kendi doğal ortamlarında 12 açık uçlu soru ve ek sonda soruları yöneltilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Buna göre katılımcılar örgütsel güven kavramına ilişkin algılarını "inanç, beklenti, bağlılık, kaygı-korku-endişe, anlayış, tutarlılık, özgürlük ve iyilik" kavramlarıyla, mobbinge ilişkin algılarını "baskı, şiddet, sıkıntı, saldırı, rahatsızlık, ima, maruz bırakma, bıktırma ve yıldırma" kavramlarıyla tanımlamışlardır. Ayrıca işe yabancılaşmayı "uzaklaşma, isteksizlik, sevmemek, soğumak, güçsüzlük, yabancılaşma, bunalım, anlamsızlık ve gayesizlik" kavramlarıyla ilişkilendirmişlerdir. Sınıf öğretmenleri örgütsel güveni etkileyen unsurları "dürüstlük, takım-işbirliği, adalet, tutarlılık, iyi niyet, çıkar çatışması, saygı, bağlılık, mobbing, hırs-rekabet ve nitelik" kavramlarıyla, mobbingin nedenlerini "üstünlük kurma, kıskançlık, yetersizlik-eksiklik, çıkar çatışması, güç, saygısızlık, kuralcılık ve adaletsizlik" kavramlarıyla, işe yabancılaşmanın nedenlerini ise "yetersizlik hissi, mobbing, mutluluk-haz, maddiyat, güvensizlik, iş yükü, iş birliği, iş ortamı, özel hayat, iş uygunluğu, zorunluluk, monotonluk ve saygısızlık" kavramlarıyla tanımlamışlardır. Çalışma kapsamında sınıf öğretmenlerinin sorunların çözülmesi ve olumsuzlukların ortadan kaldırılmasına yönelik katılımcı görüşlerine de yer verilmiştir. Bunlar "örgütsel güvenin sağlanması için yapılması gerekenler", "mobbingin ortadan kaldırılması için yapılması gerekenler" ve "işe yabancılaşmanın ortadan kaldırılması için yapılması gerekenler" şeklinde alanlara ayrılarak çalışma bulgularında sunulmuştur. Bu çalışma; verilerin doğrudan kaynağından alınması, sorunları ortaya çıkarması ve bu sorunlara çözüm önerilerinde bulunulması bakımından önem arz etmektedir. Ayrıca çalışmanın örgütsel güven, mobbing ve işe yabancılaşma gibi her biri başlı başına bir alan olan bu kavramların tek bir çatı altında toplanarak, öğretmenlik alanından, sınıf öğretmenleri üzerine uygulanıyor olması bakımından oldukça önemlidir. Bu önemler doğrultusunda araştırmanın, sorunların ortaya çıkmasında ve çözümünde rol oynayacağı, ilerde yapılacak olan araştırmalara yol gösterici olabileceği ve literatürde ilgili alanda bulunan eksikleri kapatabileceği düşünülmektedir.