Türkiye'nin Ortadoğu politikası ve İsrail ile ilişkileri (1923-1960)

Ortadoğu'da Yahudi devletinin kurulması hayali ve 1948 yılı itibariyle bu devletin resmi olarak kurulması bölgede bir dizi değişimin yaşanmasına neden olmuştur. Filistin bölgesinde İsrail Devleti'nin temelleri atılmıştır. Bu nedenle Filistin halkı bu sürecin etkilerini derinden hissetmiştir. Türkiye ise tarihi bağları ve coğrafi konumu nedeniyle bölgede yaşanan değişimden etkilenmiştir. Bu nedenle iki devlet arasında 1948-1960 yılları arasında inişli çıkışlı seyreden siyasi ilişki oluşmuştur. Bu çalışmada 1948 yılından önce Yahudilerin devlet kurma çabalarının yarattığı akisler incelenmiş olup İsrail'in devlet olarak doğuşuyla birlikte yaşanan değişimler ve Türkiye'nin bu devlete karşı oluşturduğu dış politikası incelenmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. I.Bölüm'de; Yahudilerin devletleşme süreci, dinamikleri ve sürece etki eden gelişmeler incelenmiştir. Siyonizm kavramının canlılık kazanmasıyla ortaya çıkan gelişmelerden bahsedilmiş olup Filistin'de İngiliz mandasının getirileri üzerinde durulmuştur. II. Bölüm'de; Türk dış politikasını etkileyen faktörlerden bahsedilmiştir. Ortadoğu ve Türkiye ilişkilerinin 1923-1950 yılları arasındaki durumu incelenmiştir. III. Bölüm'de ise İsrail'in kurulmasıyla birlikte Türkiye'ye bu durumun etkileri irdelenmiştir. İkili ilişkilerin başlaması, geliştirilmesi ve zaman zaman yaşanan olumsuzluklar nedenleriyle birlikte açıklanmıştır. Türkiye ve İsrail'in siyasi ilişkilerinin başlamasının Türk-Arap ilişkilerinde neden olduğu sorunlar da anlatılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dış Politika, Filistin, İsrail, Ortadoğu, Türkiye