Yeni uluslararası sistem ve değişen dengeler bağlamında Rusya-Çin yakınlaşması

Soğuk savaşın sona ermesi uluslararası ilişkilerde son derece önemli gelişmelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Orta Asya ve Kafkasya'daki devletlerin bağımsızlıklarını kazanmaları uluslararası ilişkilerde yaşanan rekabetleri ve çatışmaları artırmıştır. Bunun nedeni bölgenin sahip olduğu zengin enerji kaynaklarıdır.Yeni uluslararası sistemde güç mücadelesi, enerji kaynakları ve boru hatları üzerinde kontrolü ele geçirme şeklinde ortaya çıkmaktadır. Birinci problem, enerji kaynakları ve nakil hatları kimin nüfuzu altında olacaktır, diğer bir problem ise petrol ve doğalgaz hangi yollarla pazarlara ulaştırılacaktır.Bu noktada enerji zengini bölgeler olan Orta Asya ve Kafkasya'da oluşan güç boşluğu enerji temelinde bir güç mücadelesi doğurmuştur. Söz konusu mücadele Yeni Büyük Oyun olarak adlandırılmaktadır. Orta Asya ve Kafkasya'nın coğrafyasını oluşturduğu oyunun amacı, enerji kaynakları ve enerji aktarım yolları üzerinde hakimiyet kurmaktır. Küresel ve bölgesel bir çok aktörün dahil olduğu oyun, yeni güç dengelerini oluşturmaktadır.Soğuk Savaş'ın hemen sonrasında ABD'nin tek süper güç olduğu sistem tek kutuplu olarak tanımlanmış olsa da, sistemde meydana gelen değişiklikler uluslararası sistemin çok kutuplu bir yapılanma içerisinde olduğunu göstermektedir. ABD, AB, Rusya, Çin, Japonya ve Hindistan gibi aktörlerin yanı sıra devlet dışı güçlerin etkinlik mücadelesi, sistemin çok kutuplu yapıda olduğunu göstermektedir. Aktörler, stratejilerini enerji çıkarlarına göre yeniden tanımlamaktadırlar.ABD, enerji kaynaklarının kontrolünü sağlamak için enerji bölgelerine yerleşme çabasındadır. Rusya, enerji kozuyla ABD'nin küresel hegemonyasına karşı çıkmaktadır. Gelişen ekonomisi için enerjiye ihtiyacı olan Çin, Rusya'nın yanında yer almaktadır. Küresel dengelerin en önemli belirleyicisi haline gelen enerji uluslararası ilişkileri şekillendirmektedir.Rusya ve Çin, bölgeye yönelik ortak amaçlar doğrultusunda ilişkilerini geliştirmektedir. Bu iki güç Şangay İşbirliği Örgütü sayesinde en azından bölgesel düzlemde Batıya karşı koyabilecek, hatta alternatif olabilecek bir güç merkezi olma gayretindedir.Anahtar kelimeler: Yeni uluslararası sistem, enerji güç mücadelesi, Asya.