Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Öztürk
18 theses · Haliç University, Gaziantep University
Şehirlerin markalaşmasında tipografinin rolü
Yirmi birinci yüzyılda şehir markalaşmasına duyulan ihtiyaç belirgindir ve yöneticileri rekabet edebilmek ve tercih edilebilmek için bu yönde hareket etmeye motive etmektedir. Şehir ve toplumda yaşayanlar arasında iletişim kurmak için oluşturulan tasarımlarda çoğunlukla tipografiden yararlanılmaktadır. Çalışmada yazının evrimi, tipografinin geçirdiği kültürel ve tarihsel değişimler, önemli tipografik gelişmeler, şehir ve tipografinin etkileşime girdiği alanlar ve tipografinin şehir kültürünü nasıl etkilediği örneklerle incelenmiştir. Marka ve marka şehirlerin gelişimi, şehrin tipografik kimliği ve marka şehirler ile tipografi arasındaki ilişki vurgulanmıştır. Markalaşma ve tipografinin marka şehir oluşturmada nasıl bir ilişki içinde olduğu araştırılmıştır. Tipografinin, markanın kişiliğini ifade etmek için işlevsel bir araç olduğu görülmüştür. Bu çalışma, marka şehirlerin bu gelişim sürecindeki mevcut durumunun yanı sıra "marka şehir" geliştirme sürecinin bir sonucu olarak güçlü bir şehir imajının nasıl oluşturulabileceğini ortaya çıkarmayı ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Anahtar sözcükler: Marka, Marka Şehir, Şehir Tipografisi, Tipografi.
Ambalaj tasarımda sürdürülebilirlik ve görsel tasarım
Grafik tasarımın birçok alanı olduğu ve bu alanların kendine özgü yorumlanması ve geliştirilmesi gerektiği için ambalaj alanında araştırma yapılmıştır. Ambalaj tasarımı konusunda araştırma yapmak amacıyla; "Ambalaj Tasarımda Sürdürülebilirlik ve Görsel Tasarım" konulu tez araştırması tamamlanmıştır. Bu tez çalışmasında seçilen konuda kaynak araştırması yaparak bilgi, tecrübe ve birikimleri geliştirmek tez araştırmasının temelini oluşturmuştur. Günümüzün en temel ihtiyaçlarından olan sürdürülebilirlik kavramının tez konusu olarak seçilmesinin nedeni, doğal kaynakların tükenmeden gelecek nesillere aktarılması, sürdürülebilirlik kavramı, üretimde sürdürülebilirlik, kaynakların yeterli kullanımı, sürdürülebilir gelişim kavramlarını incelemek amaçlıdır. Sürdürülebilir tasarım, tüketici taleplerini göz önünde bulundurarak, ihtiyaçlar doğrultusunda, çevreye zarar vermeden, sürekli şekilde üretmektir. Sürdürülebilirlik ve görsel tasarım ile ilgili birçok makale, araştırma ve rapor tezin yazılmasında kaynak olarak kullanılmıştır. Son bölümdede örnek ve ödül almış bir proje ile sürdürülebilirlik ve görsel tasarımın birbiriyle olan bağlantısı anlatılmıştır. Ayrıca bu tezde ambalaj tasarımının sürdürülebilirlik ve görselliğin bir arada olan ilişkisi de incelenmiştir. Sürdürülebilirlik konusunda bireylerin teşvik edilip, çevre bilincinin oluşturulması aynı zamanda kaliteli ve görsel tasarım anlamında birbirinine ne kadar bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Ambalaj, Uygulama, Görsel Tasarım, Sürdürülebilirlik
Çocuk edebiyatı eserleriyle insan hakları eğitimi programının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi
Etkili bir insan hakları eğitimi için sınıf öğretmen adaylarına yönelik Çocuk Edebiyatı Eserleriyle İnsan Hakları Eğitimi Programının (ÇEEİHEP'nin) geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada, karma yöntem araştırma desenlerinden, açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu eş değer olmayan öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutu ise durum araştırması olarak modellenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda yürütülen deneysel işleminin çalışma grubunu Gaziantep Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı ikinci sınıfında öğrenim görmekte olan 62 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Bu öğretmen adaylarının bulunduğu iki şubeden biri kontrol diğeri deney grubu olarak rastgele atanmıştır. Araştırmada, deney grubuna ÇEEİHEP uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir deneysel işlem uygulanmamıştır. Çocuk Edebiyatı Eserleriyle İnsan Hakları Eğitimi Yeterliliği Değerlendirme Formu (YDF) ve İnsan Hakları Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği (İHEYTÖ) deney ve kontrol grubuna öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, Program Etkililiğini Değerlendirme Formu (PDF) yalnızca deney grubu öğrencilerinden amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilen 14 sınıf öğretmeni adayına, yarı yapılandırılmış görüşme olarak, program sonunda uygulanmıştır. YDF'den elde edilen verilerin analizi için Çocuk Edebiyatı Eserleriyle İnsan Hakları Eğitimi Yeterliliği Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı (YDDPA) geliştirerek uygulanmıştır. Nicel veriler istatistiksel analizler yapılarak, nitel veriler içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmada, ÇEEİHEP'nin sınıf öğretmeni adayları üzerinde insan hakları eğitimine ilişkin olumlu tutum geliştirdiği, sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı eserleriyle etkinlik planlayabilme becerisini ve çocuk edebiyatı eserlerini insan hakları bağlamında analiz edebilme yeteneğini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, deney grubu sınıf öğretmeni adayları ile yapılan görüşmelere ilişkin bulgular değerlendirildiğinde, sınıf öğretmeni adaylarının ÇEEİHEP'nin uygulama sürecini mesleki gelişimleri açısından yararlı ve geliştirici buldukları; program sonunda kendilerini çocuk edebiyatı eserleriyle insan hakları eğitimi verebilecek yeterlilikte gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda etkili bir insan hakları eğitimi için sınıf öğretmeni adaylarının yeterliliklerinin arttırılması, bu kapsamda çocuk edebiyatı dersine insan hakları eğitimi için entegrasyon çalışması yapılması, görev yapmakta olan sınıf öğretmenlerine üniversitelerle işbirliği içinde çocuk edebiyatı eserleriyle insan hakları eğitimi için yeterlilik kazandırma amaçlı hizmetiçi eğitim çalışmalarının yapılması önerilebilir.
Çocuk hakları eğitimi için öğretmen mesleki gelişim aracı olarak bir facebook grubunun incelenmesi
Çocuk hakları (ÇH) ve çocuk hakları eğitimi (ÇHE) ile ilgili sınıf öğretmenlerinin paylaşımda bulunduğu bir Facebook grubunda ÇHE için gerçekleştirilen faaliyetleri ve bu grubun sınıf öğretmenlerinin ÇHE' ye ilişkin mesleki gelişimlerine katkılarını incelemeyi amaçlayan bu çalışma durum araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu ÇHE için paylaşımların yapıldığı Facebook grubu ile online görüşmenin yapıldığı çalışma grubu oluşturur. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan ÇHE için paylaşımların yapıldığı Facebook grubu kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenmiş toplam 265 kişiden oluşmuştur. Online görüşmenin yapıldığı çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yönetimiyle belirlenmiş toplam 19 kişiden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Facebook Grubunun Etkililiğini Değerlendirme Görüşme Formu ve Facebook grubuna ilişkin paylaşım dokümanları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, çalışma grubunu oluşturan sınıf öğretmenlerinin ÇHE' ye yönelik birbirlerine tavsiyelerde bulundukları, bu bağlamda kullanılacak materyalleri ve etkinlikleri grupta paylaşarak birbirleriyle fikir alışverişi yaptıkları, ÇH ve ÇHE ile ilgili problemler için birlikte çözüm ürettikleri ve varsa eksikliklerini tamamladıkları görülmüştür. Ayrıca, online görüşme sonuçları bu facebook grubunun sınıf öğretmenlerinin ÇHE ile ilgili mesleki gelişimlerine faydalı olduğunu göstermiştir.
Yaratıcı drama temelli çocuk hakları eğitimi programının geliştirilmesi ve uygulanması
Bu çalışmada, yaratıcı drama temelli çocuk hakları eğitimi programının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma karma desen araştırma türlerinden açımlayıcı sıralı desen olarak modellenmiştir. Nicel boyutunda ön test – son test tek gruplu deneysel desen, nitel boyutunda ise uygulamalar bittikten sonra görüşmeler yapılmıştır. Bu kapsamda çalışma 33 öğrenci yer almaktadır. Çalışma grubundaki 33 öğrenci ile 15 hafta süren bir uygulama yapılmıştır. Araştırmada çalışma grubu Şanlıurfa'nın Haliliye ilçesindeki bir devlet okulunda bulunan üçüncü sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Çocuk Haklarına İlişkin Farkındalık Testi (ÇHFT), Çocuk Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği (ÇHTÖ) ve Yaratıcı Drama Temelli Çocuk Hakları Eğitimi Programı Etkililiğine İlişkin Görüşleri Değerlendirme Formu kullanılmıştır. ÇHFT, ÇHTÖ ile ilgili veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak analiz edilmiştir, nitel veriler ise içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, çalışma grubundaki öğrencilerin çocuk haklarına ilişkin farkındalık ve çocuk haklarına ilişkin tutumlarının son ölçüm puanlarının ön ölçüm puanlarına göre anlamlı olarak arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmanın nitel sonuçları, Yaratıcı Drama Temelli Çocuk Hakları Eğitim Programı (YDÇHEP)'nın çocuk hakları için bilgi gelişimi, çocuk haklarının önemi için farkındalık oluşumu, çocuk hakları temelli davranış gelişimi için faydalı olduğunu göstermiştir Araştırma Türkiye'de yaratıcı drama yöntemiyle çocuk hakları eğitimi hakkında bilgi sunması açısından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Çocuk hakları, çocuk hakları eğitimi, yaratıcı drama, program geliştirme, çocuk hakları farkındalığı
Yeni medyadaki reklam mecralarının grafik tasarım ile etkileşimi
Bu çalışmada yeni medyadaki reklam mecralarının grafik tasarım ile etkileşiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmada ilk olarak yeni medya kavramı, özellikleri, temel bileşenleri, reklam türleri, yeni medya kullanımı ve etkileri ele alınmıştır. Diğer bölümde grafik tasarım tanımlanmış, tasarım ilkeleri, süreçleri, yeni medyanın gelişiminde tasarım ilkeleri, süreçleri ve grafik tasarımcının görevleri, renklerin tasarıma etkisi anlatılmıştır. Sonrasında yeni medyadaki reklam mecralarının grafik tasarımla etkileşimi mevcut literatür ışığında uygulama alanları ve yeni medya ortamlarında grafik tasarım olarak değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda yeni medya ile grafik tasarımın ayrılmaz bir ikili olduğunu söylemek mümkündür. Grafik tasarım olmadan geleneksel medyada da dijital medyada da tasarım yapıyor olmak mümkün değildir. Yeni medya ortamları grafik tasarımın kapsamını genişletmiş, bağlantılar, ikonlar, semboller, işaretler ve kısa yollar gibi yeni medyanın ana bileşenleri grafik tasarım algısını şekillendirmiştir. Dolayısıyla dijital reklam mecralarında da bu etkileşim oldukça önemlidir. Reklamlarda tasarımın etkili şekilde yapılması kuruluşların başarıya ulaşmasında anahtar rol oynamaktadır. Grafik tasarımcıların kullanılan reklam türüne, kullanılacak ortama uygun tasarımlar oluşturması başarının elde edilmesindeki önemli noktadır. Reklamcılıkta etkili grafik tasarımlar, bir görüntünün gerçekten öne çıkmasını ve paylaşılmasını sağlayan şeyin ne olduğunu keşfetme planlarını vurgulayacaktır. Ayrıca doğru grafik tasarım müşterilerle etkileşim kurmanın önemli bir yolu olarak marka bilinirliği oluşturmakta ve müşterinin karar verme sürecini olumlu yönde etkilemektedir. Yeni medya ortamlarında tasarım ögeleri basılı medyadan farklıdır ve yaygınlaşmasıyla, tüketicinin ilgisini çekebilmek için farklı tasarım formatlarının uygulanması kaçınılmaz olmuştur. Günümüzde aktif olarak dijital-sosyal medya pazarlanması kullanılmaktadır. Kurumların geleneksel medya pazarlamasından çok yeni medya reklamlarına yön vermesindeki en büyük sebep istedikleri kitleye kolay ve hızlı ulaşabiliyor olmasıdır. Grafik tasarımcıların da hedef kitleye, ön plana çıkarılmak istenen hizmete ve ürüne yönelik yaptığı reklamlarla başarı oranları artmaktadır. Grafik tasarımın reklam üzerindeki önemini anlamak ve kabul etmek zorunlu hale gelmiştir. Günümüzde yeni medyanın çok güçlü bir reklam mecrası olarak görülmesi şaşırtıcı değildir. Ancak anlaşılmalıdır ki, seyircinin karakteri aynı kalır. Reklamlarla ilgilendikleri zaman tıklayacaklar. Çekici olmayanları görmezden geleceklerdir. Bu noktada grafik tasarımın reklamlar üzerinden ne kadar önemli, etkili rol oynadıklarını anlamakta mümkündür. Vazgeçilmez olduğu bilinmelidir.
Tipografi ve renk ilişkisinin reklam grafiğindeki yeri
Bu çalışmada tipografi ve renk ilişkisinin reklam grafiğindeki yerinin ele alınması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak renk kavramı, rengin özellikleri, psikolojik, fizyolojik, fiziksel ve psikofizyolojik sistemdeki durumu ele alınmış; tipografi tanımlanarak elemanları açıklanmıştır. Daha sonra tipografi ve renk ilişkisinin ele alınması için algıda seçicilik kavramı, algılamada yazı tipi ve renk ilişkisi, okunabilirlik ve renk, okuma uzaklığında rengin etkileri, yazıda kontrast-yalınlık ve renk ilişkisi ile, kullanım alanları olarak grafik simgeler, basılı ve dijital medya malzemeleri ve ambalaj tasarımı ele alınmıştır. Doğru tipografiyi seçmek tasarımın temelidir. Karakter eklemek, duygu hissettirmek veya belirli bir hedefe ulaşmak için yazıyla birçok yol vardır. Yazı boyutu, karakter aralığı, satır aralığı, hizalama ve renk bunlardandır. Renk, okuyucuya bir sayfadaki önemli bölümleri gösterebilir ve yanlış kullanıldığında çelişkiler yaratabilir. Tasarımcıların yazı tipi ile farklı renk kombinasyonları denemeleri önemlidir. Böylece dikkat çekmenin daha kolay olacağı incelenmiştir. Renk, içeriğe anlam verir ve doğru rengi kullanmak önemlidir. Tasarımcılar, renklerin özelliklerini metinlerin içeriğiyle karşılaştırmaya çalışmalıdır. İçeriğe uygun renkler veya dikkat çekecek kısımlar kolaylıkla elde edilebilir. Doğru bir renk uyumuyla tasarım, çizgi sisteminden, kompozisyondan ve oranlardan çok daha etkileyici olmaktadır. Tipografi ve renk reklam grafiğinin oluşmasında temel tasarım ögelerindendir. Amblem, basılı medya malzemeleri, dijital medya malzemeleri ve ambalaj tasarımı gibi alanlar tipografi ve renk ilişkisinin yoğun kullanıldığı alanlar olduğu incelenmiştir. Bu kavramlar sayesinde tanımlayıcı ve ayırt edici gibi özelliklere vurgu yapılmıştır. Tüketicinin satın alma kararını etkilemede, farklı renk ve yazı tipi kombinasyonlarının etkili olduğunu gösteren araştırmalar ve tüketiciler üzerinde psikolojik etkileri olduğu incelenmiştir. Ürünün satışının sağlanmasında renk, tipografi, ambalaj, tasarım ilkelerinin etkili kullanımıyla başarı örnekleri vardır. Tanınır markaların satış politikaları incelendiğinde, görsel etkenlere önem verdikleri, doğru tasarım kullanmak için yatırım yaptıkları, iyi tasarımcılarla çalıştıkları incelenmiştir. Tasarımda tipografik unsurlar birçok faktöre göre belirlenmektedir. Rengi, biçimi, ambalaj tasarımı, tipografik karakterleri ve ürün için seçilen görseller, ürüne uygunluğu ve pazar gücüne etkileri incelenmiştir. Reklam grafiğinde tipografi ve renk iki vazgeçilmez unsurdur ayrıca birbirinin tamamlayıcısıdır. Anahtar Kelimeler : Ambalaj, Tasarım, Tipografi
Görsel iletişim tasarım açısından Türk sineması afişlerinin incelenmesi: 1980'lerden günümüze film afişleri
Bu çalışmada 1980-2020 yılları arası Türk Sineması'nda yapılan film afişlerinin 40 yıllık dönem içerisinde gelişim süreçleri incelenmiştir. Afiş tasarımları bir iletişim aracı olarak gelişen teknoloji karşısında yeni unsurlarla karşımıza çıkmaktadır. Geleneksel çalışmalardan günümüze hızla gelişen iletişim ve bilişim çağının yeni teknolojileri, afiş çalışmalarına da yansımış, teknolojik unsurların altyapısını hazırladığı gözlenmiştir. Bu çalışmada grafik tasarımı açısından film afişleri tasarımlarının Türk Sinemasında yarım asıra yakın gelişim ve değişim süreci incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada film afişleri, dönemlerine göre, en çok bilinen Türk filmi afişlerinden seçilmiştir. Dönemler içerisinde birbiriyle bağlantılı kültürel ve görsel ögeler içerdikleri görülmüştür. Görsel ilkeler bakımından afişlerde, uyum, bütünlük, oran ve kontrast gibi unsurlar dikkate alınmıştır. Sosyo-kültürel ve filmde bahsedilen bireylerin değişimleri psikolojik açıdan incelenmeye çalışılmıştır. Kentin yüceltilmesi, köyden kente geçiş, nostalji, bireyin iç dünyası gibi konular dönem afişlerine yansımıştır. Bir afişin izleyici tarafından algılanabilmesi için görsel içerikler gerekmektedir. İzleyiciye, bilgisi olmadığı bir filmin konusu ve içeriği hakkında merak uyandırarak ulaşılması istenen hedefe yönelik bilgiler paylaşılmalıdır. Geçmişin geleneksel tasarımı, günümüzde yerini dijital dünyaya bırakmıştır. Böylelikle zamanla, emek harcanan vakit ve tasarım dilinde değişimler meydana gelmiştir. Fotoğraf sanatı afişte en önemli unsurlardan olmaktadır. Fotoğraf, tasarım yazılımları ile birleştiğinde hem kullanım alanlarını çoğaltmış hem de tasarımın var olan varyasyonlarını arttırmıştır. Seçkin filmler arasından "Züğürt Ağa", "Muhsin Bey", "Anayurt Oteli", "Eşkıya", "Tabutta Rövaşata", "Gemide", "Vizontele", "Hokkabaz" ve "Nuh Tepesi" film afişleri görsel iletişim tasarımı açısından değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Afiş, Film Afişleri, Türk Sineması, Grafik Tasarım
Ambalaj tasarımının tipografik açıdan okunabilirlik ve algılanabilirliği
Ambalaj tasarımının tipografik açıdan okunabilirlik ve algılanabilirliği tez çalışmasının konusudur. Bu doğrultuda ilk olarak ambalajın tanımı, kullanımı, işlevleri ele alınmış, ambalajda grafik tasarımın önemi açıklanmıştır. Daha sonra tipografinin tanımı, kapsamı, elemanları, yazı çeşitleri, okunabilirlik ve algılanabilirliği hakkında bilgi verilmiştir. Ambalaj, ürün ile tüketicisi arasında iletişimi kuran bir tanıtım aracıdır. Ürünün tüketicisi tarafından tanınmasını sağlamaktadır. Tüketiciyi satın alma eylemine hazırlar. Ürünün rakiplerinden ayrılmasına ve marka kimliği oluşturarak bilinirliğe ulaşmasına katkı sağlar. Ambalajın ürün ve marka üzerindeki bu olumlu etkisi, beğeniyi artırmakta ve satın alma tercihlerini de olumlu yönde etkilemektedir. Ürünün piyasada tutunabilme yeteneği; sadece doğru ve etkili ambalaj malzemesi seçimine değil, aynı zamanda yapısına göre seçilen yazı tipi aileleri ve formlarla tasarlanmış bir görünüme sahip olmasına bağlıdır. Markaların kıyasıya bir rekabet içinde olduğu göz önüne alındığında, raflarda satışa sunulan ürünlerin görsel kimliklerine, tasarımlarına ve ürün kalitesine daha fazla özen gösterilmeye başlanmıştır. Raflarda satışa sunulan benzer ürünler arasında iyi kullanılan tipografi, algılanabilirlik ve okunabilirliği artırmakla beraber ürünü rakipleri arasında daha popüler kılmakta ve tüketiciye ulaşmaktadır. Son olarak ambalaj tasarımdaki tipografi ilişkilerini ortaya koymak için ambalaj malzemesi ile tipografinin ilişkileri, ambalajdaki logo ile tipografinin ilişkileri, ürünün cinsine göre (kola, süt, çay, çikolata ve diğer cinsler) tipografi uygulamaları, ürün ambalajının ön ve arka yüzü ile tipografi ilişkisi ve ürün ambalajlarında tipografinin rolü mevcut literatür kapsamında araştırılmıştır. Tipografik okunabilirlik, yazıyı okunabilir kılan ve bilgi aktarmayı sağlayan önemli bir faktördür. Bazen algılanabilirlik kavramı ile karıştırılmaktadır. Algılanabilirlik, bir kelimenin doğru tanınabilirlik hızıdır. Okunabilirliği sağlamak için metni oluşturan karakterin seçimi, harf boyutu (punto), blok-tip düzenlemesi (satır yapısı, sütun yapısı), vurgulama, sözcükleri uygun hecelerden ayırma, espas kavramı, form, ambalaj malzemesi ve ürünün cinsi hedef kitleye gelinceye kadar dikkate alınmalıdır. Birbirleriyle olan ilişkileri algılamada önemli rol oynamaktadır. Yapılan araştırma sonucu ambalaj tasarımında tipografinin ürünün adının, işlevinin ve gerçeklerinin geniş bir tüketici kitlesine iletilmesi için birincil ortam olduğundan ambalaj tasarımındaki okunabilirlik ve algılanabilirliğin, ürünün görsel ifadesinin en önemli unsurlarından olduğu incelenmiştir. Anahtar Kelimeler : Ambalaj, Tasarım, Tipografi
Dış mekan reklam afişlerinde tipografi ve görsellerin grafik tasarım ilkeleri açısından analizi
Bu çalışma, grafik tasarımın önemli konularından olan "Dış mekân reklamlarının" geçmişten günümüze değişimi, tasarım ilkeleri ve bu ilkelere bağlı olarak yapılan analizleri içermektedir. Dış mekân reklamları, hedeflenen kitleye ulaşmada ve iletilmek istenen mesajı vermede önemli bir rol oynamaktadır. Amacı, durgun, hareket halinde veya teknolojinin imkanlarından faydalanılarak ortaya çıkarılmış reklamlarla hedef kitlenin dikkatini çekerek istenilen hedefe ulaşmaktır. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında reklam sektöründe dış mekân reklamının önemi ele alınmıştır. İkinci bölümde dış mekân reklamcılığı tanımı, özellikleri, tarihsel süreç, kullanılan terimler, avantajları-dezavantajları ve dış mekân reklamlarındaki tasarım ilkeleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde dış mekân reklam alanları ve reklam türleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde dış mekân reklamları ve pazarlama ilişkisi, reklam araçları ve kitle tespiti konularına değinilmiştir. Beşinci bölümde ise tasarımda önemli etkenler, tasarım ilkeleri, görsel sınıflandırma ve düzen, görsel devamlılık, tipografi, renk, çizgi ve denge konuları ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde genel bir analiz yapılarak dış mekân reklam afişlerinde tipografi ve görsel kullanımının hedef alıcıya etkisi üzerinde durulmuştur.
Grafik tasarım ilkeleri açısından okul öncesi çocuk kitaplarında metin-resim ilişkisi: Pervin Özcan örneği
Bu çalışmanın temel amacı, çocuk kitapları illüstrasyonu ile metin arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve grafik tasarım ilkeleri açısından kitap özelliklerin incelenmesidir. Çocuklar için resimli kitapların önemi ve metin-resim ilişkisi sürekli olarak tartışılan bir konudur. Metin ve resim, anlatıların etkisini güçlendirir. Kelimelerin iyi ifade edemediği bir şeyi görüntüler daha etkili anlatır. Görseller kelimelerin anlamlarını yeniden yorumlamayı sağlayan bilgiler sağlar. Edebi bir metin gibi, yaratıcı bir resim, o kadar belirsiz ve gizli bileşenlere sahiptir ki, izleyici hayal gücünü kullanarak onu tamamlayabilir. İllüstratör, izleyiciyi düşünmeye ve yansıtmaya teşvik etmek için bu öğeleri kullanır. Metni kelime kelime yorumlamakla kalmayıp, aynı zamanda hedef kitlenin hayal gücüne ve düşüncelerine bırakarak tüm unsurlarını görselleştirir. Genel olarak, hayali unsurların kullanılması, bir edebi metnin hayal gücünü ve güzelliğini etkilediği gibi, bir görüntünün anlamlarını ve güzelliğini de önemli ölçüde etkileyebilir. Çocuklar, erken çocukluk dönemlerinden başlayarak görsel ve dilsel uyaranlar yoluyla sanat duyarlılığı ile tanıştırılır. Çocuklara kitap olarak bilinen aracın yaşam alanına sokulması, onların renk ve çizginin estetik dilinin duyumsatılmasına ve anadilinin anlatım güzelliğinin sezdirilmesine olanak tanır. Bu süreç, çocuğun, gelişimi için doğal yaşantı kaynaklarının oluşmasına sağlar ve kitap-çocuk etkileşimine dönüşür. Kitapların estetik özellikleri, çocukların gelişimini de etkiler. Kitapların en önemli yazınsal-eğitsel işlevi, özellikle gelişim evreleri göz önüne alındığında, çocuklara yaşam ve insan gerçekliği öğretmektir.
Altın Oranın tasarım prensipleriyle sinema afişlerinde kullanımı: Stanley Kubrıck örneği
Görsel medyanın gücü, grafik tasarım alanında büyük bir öneme sahiptir. İnternetin yaygınlaşması, sosyal medyanın popülaritesi ve dijital teknolojinin ilerlemesi, video ve görsel sunumların etkileşimli bir şekilde tüketildiği bir çağı beraberinde getirmiştir. Video grafik, kullanıcıların dikkatini çekmek, mesajları iletmek, duyguları uyandırmak ve hedef kitleye ulaşmak için güçlü bir araçtır. Altın Oran, matematiksel bir kavram olup, doğada ve sanatta yaygın olarak görülen estetik bir orandır. Nesnelerin ve kompozisyonların doğru oranlarda tasarlanmasını ifade eder ve estetik algı üzerinde etkisi olduğuna inanılır. Sinema afişleri tasarımında Altın Oran'ın kullanımı, görsel denge, kompozisyon ve anlamın etkili iletimi gibi konularda önemlidir. Sinemada Stanley Kubrick, filmleri kadar film afişleriyle de tanınan bir yönetmendir. Kubrick'in film afişleri, izleyicinin dikkatini çekmek ve filmin konusunu etkili bir şekilde iletmek için altın oran kurallarının ustalıkla kullanılmış örnekleri arasındadır. Bu çalışmada, Kubrick'in film afişlerinde altın oranı nasıl kullandığı incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, grafik tasarımda altın oranın kullanım alanlarının çeşitliliğini vurgulayarak sinema afişlerindeki grafik tasarım öğelerini incelemek ve sinema kültürünün gelişimine ve sinema afiş tasarımlarına katkıda bulunmaktır. Anahtar Kelimeler: Grafik Tasarım, Sinema Afişi, Stanley Kubrick , Altın Oran
İstanbul Şehir Tiyatroları afişlerinde tipografi tasarımların grafik ilkeler açısından değerlendirilmesi
Afiş, grafik tasarım alanında yaygın bir şekilde kullanılan görsel iletişim araçlarındandır. Afiş tasarımlarının, reklam, satış, pazarlama, dikkat çekme gibi hedeflere ulaşmasında önemli bir rolü bulunmaktadır. Tipografinin de afiş tasarımlarının önemli bir unsuru olarak mesajın hedef kitleye iletilmesinde tasarım alanı için işlevi oldukça önemlidir, görsel tasarımlarda ve afişlerde etkili bir izlenim oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında; İstanbul Şehir Tiyatroları'nın afiş tasarımlarında yer verilen görsel iletiler ile birlikte tipografik tasarımların insan algısıyla ilişkisinin irdelenmesi, hedef kitleye aktarılacak mesajların ve afiş tasarımlarının süreçleri, etkili tasarım kuralları, kullanılan ögeler ve tasarım ilkeleri doğrultusunda etkileri araştırılmıştır. "İstanbul Şehir Tiyatroları Afişlerinde Tipografi Tasarımların Grafik Tasarım İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi" başlıklı bu tezin birinci bölümünde "afiş" kavramı afiş tasarımlarında kullanılan ögeler, tasarım ilkeleri, uygulama alanları, afiş tasarımlarının tarihi gelişimi ve önemi ele alınmaktadır. İkinci bölümde genel olarak tipografi konusu incelenmekte, tipografinin tarihi gelişimi, font biçimlerinin psikolojik anlamlarının insanlar üzerindeki etkileri, tipografinin afiş tasarımlarında ifade aracı olarak işlevleri ve uyumu ele alınmaktadır. Üçüncü bölümünde, tiyatro ve şehir tiyatroları afişlerinde tiyatro konusuyla ilgili olarak tipografinin gelişim süreci değerlendirilmektedir. Çalışmanın dördüncü ̈ ve son bölümünde ise İstanbul şehir tiyatroları afişlerinin tasarım ilkeleri bağlamında kapsamlı olarak incelenmektedir.
İstanbul örnekleminde çevresel grafik tasarım sorunları: Billboard
Şehirler insanların yakın çevresini oluşturur ve insan ile çevre sürekli iletişim halindedir. Çalışmanın birinci bölümü görsel kimlik oluşturan grafik tasarımın tarihçesi, amacı, uygulama alanları ve grafik tasarımın ilke ve ögelerini tanımlamaktadır. İkinci bölümde ise doğru algı oluşturma, yaratıcı düşünce kriterleri ve estetik değerlerin ilgili hedef kitleyle iletişim kurma sürecindeki öneminden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde grafik tasarımın bir reklamcılık faaliyeti olduğu düşünüldüğünde reklamcılık; amaç, etki ve yöntemleri ile reklam kampanyasının sunulacağı yüzey seçimine değinilmiştir. Açık hava reklamcılığının pozitif ve negatif yanları ve açık hava reklam araçları bu bölümde sunulmuştur. Dördüncü ve beşinci bölümde ise İstanbul örnekleminde billboard sorunları başlığı altında; açık hava reklam yönetmeliği, açık hava reklamlarındaki sorunlar, İstanbul'da billboard sorunları örneklerle analiz edilerek şehrin estetik yapısının korunması için değerlendirmeler yapılmıştır. Reklamların topluma iletilmesinde billboard önemli bir araçtır.
1980'lerden günümüze video oyunları ambalajlarının grafik tasarım açısından incelenmesi
Grafik tasarım meslek alanı birçok sektörde kullanılmaktadır ama son yıllarda, özellikle video oyun üretimi alanında ihtiyaç duyulmaktadır. Oyun sektöründeki arz ile birlikte, ürünlerde iletişim aracı olarak grafik tasarım kullanımı artmıştır ve bu grafik tasarım için önemli bir uygulama ve disiplin alanına dönüşmüştür. Tasarlanan yeni oyun türleri, farklı grafik tasarım ürünlerinin geliştirilmesini sağlamıştır. Araştırma temelinde, 1980 ve 2020 yılları arasında her on yıl için video oyun örneklemleri seçilerek incelenmesi yapılmış ve yıllara göre oyun kültürünün dijitalleşmesiyle beraber ambalaj değişiminin önemi gösterilmiştir.
Duygusal algı bağlamında UI/UX tasarımına yaklaşımın incelenmesi
Kullanıcı deneyimi ve kullanıcı arayüz tasarımında kullanıcı ile ürün arasındaki duygusallık ve fonksiyonellik arasındaki ilişki incelenmiştir. Kullanıcı deneyimi ve kulanıcı arayüz tasarımı sürecinde; kullanıcının ihtiyaçları, ürünün işlevselliği ve duygusal deneyim etkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Duygusal etkilerin tasarım aşamalarının içinde yer alması, literatürde duygusal tasarım yaklaşımıyla tanımlansa da tasarımcılar tarihsel süreçte duygusal etkileri hissel olarak kullanmışlar ve bu etkilerle meydana gelen tasarım ürünleri ile algıyı yönetmeyi başarmışlardır. Tezin birinci bölümünde araştırmanın önemi, problemi ve amacını yansıtan giriş bölümüne yer verilmiştir. İkinci bölümünde; Duygu kavramı, duygu ve tasarım ilişkisi, duygusal tasarım seviyeleri ve yaklaşımı, algı kavramı ve deneyimi, görsel, renk ve duygusal algı, Gestalt ilkeleri, duygu ve renk ilişkisi incelenmiştir. Üçüncü bölümünde, kullanıcı arayüz tasarımında; kullanılabilirlik ilkeleri, estetik algısı ve duygusal tasarıma yaklaşımı incelenmiştir. Kullanıcı Deneyimi tasarımı bileşenleri ve kullanıcı deneyimini etkileyen görsel tasarım ilkelerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümünde ise; web sitesi arayüz tasarımının estetik ve kullanılabilirlik bağlamında tasarlanan arayüzlerin, duygusal olarak etkileyip etkilemediğini anlamak için bir anket oluşturulmuştur. Ankette A ve B kullanıcı arayüzünün fonksiyonel ve estetik olarak karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler, analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Verilerin sonucunda, belirlenen hipotezlerin yüksek bir kısmını desteklediği gözlemlenmiş ve araştırmanın amaç ve problemine yönelik önemli bulgular elde edilmiştir. Tez çalışmasında sonuç olarak; günümüzde birçok tasarım alanında oldukça önemli hale gelen duygusal tasarım yaklaşımının duygusal algı bağlamında kullanıcı deneyimi ve kullanıcı arayüz tasarımı ürün tasarlama sürecine etkisi araştırılmış, kullanıcı deneyimi bileşenleri, kullanıcı arayüz tasarımında estetik algı ve kullanıcı arayüz kullanılabilirlik ilkelerinin duygusal tasarım yaklaşımıyla kullanım ve tasarım ölçütleri saptanmaya çalışılmıştır.
Dijital reklamlarda hareketli afişlerin kullanımı
Reklamlar, internet ve iletişim teknolojisinin gelişmesiyle birlikte mesajını iletebilmek için yeni ortamlar aramaktadır. Bilgisayar teknolojisinin sunduğu imkanlar doğrultusunda dijital reklam uygulamaları, reklamların yeniye ayak uydurmasının sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Markaların tüketiciye ulaşma alanını dijital ortamlara kaydırması ölçülebilirlik gibi kavramları ortaya çıkartırken, dijitalleşme markaların doğru hedef kitleye ulaşmasını maliyet açısından da uygun hale getirmektedir. Reklamların amacı; markanın uygun hedef kitleye doğru bir ortam aracılığıyla ulaşıp mesajını aktarması ve hedef kitleyi ikna etmesidir. Doğru bir çalışma zemini oluştuğunda, bu süreç tüketicinin satın alma tutumuna da etki edebilmektedir. Bir ürün ve hizmetin tanıtılması veya bir fikrin aktarılması yönündeki işlevleri, afişi reklamverenler tarafından tercih edilebilir bir konuma getirmiştir. Afişin görsel ve tipografik ögelerinin yanına hareket, zaman, ses gibi ögelerin eklenmesi ile oluşturulan hareketli afişler multidisipliner bir çalışmanın ürünüdür. Hareket ve etkileşimin tasarım ögeleri arasına katılmasıyla bireylerin duyularına yönelik süreç değişmiştir. Bireyler iletişim sürecinde aktif bir konumda yer almaktadır. Bu çalışma ile amaçlanan; iletişim araçlarının gelişimi ile dönüşen dijital reklamlarda hareketli afişlerin kullanılmasının hedef kitle üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışma sonunda gerçekleştirilen uygulama ile dijital reklamlarda durağan ve hareketli afişlerin kullanımının belirlenen hedef kitle üzerindeki etkileri, sosyal medya reklamlarından alınan verilerle desteklenmiştir. Reklam ortamı olarak Instagram seçilmiştir. İnceleme, dijital ortamın sunduğu verilerden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Uygulama ile hareket ögesinin dikkat çekiciliği artırdığı ve durağan afişlere oranla hareketli afişlerin hedef kitle tarafından tercih edilebilir olduğu görülmektedir.
Grafik tasarımda oran-orantı prensibinin hiyerarşik düzene etkilerinin incelenmesi
İletişim, geçmişten günümüze insanlar arasında kaçınılmaz bir zorunluluk olarak var olmuştur. İletişim kimi zaman dil yoluyla kimi zaman ise görsel yolla sağlanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte de iletişim yolları çeşitlilik göstermeye başlamıştır. Günümüzde sık sık duyduğumuz tasarım sözcüğü zihindeki düşünce ile başlamakta, tasarımcı tarafından çeşitli kurallar dikkate alınarak eyleme, ürüne dönüştürülmektedir. Sanat eserinde ölçek, eserin geneline göre değerlendirilmekte, oran-orantı ise eserdeki birimlerin birbirleri arasındaki ilişki olarak kabul edilmektedir. Sanat eserinde oran ve ölçeğin, eserin kavranması açısından önemli bir görevi bulunmaktadır. Sanat var olduğundan beri insanoğlu kendini ifade etmek için pek çok yöntem kullanmaktadır ve bunlardan birisi de oran ve ölçekle oynamaktır. Ayrıca oran ve ölçek izleyicinin bir eseri anlamasına yardımcı olan, temel tasarım ögelerindendir. Araştırmada, grafik tasarım alanında oran-orantı ve altın oran kullanımı ile ortaya çıkan ürünlerin estetik açıdan niteliği ve grafik tasarımda görsel hiyerarşinin incelenmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Altın Oran, Grafik, Oran-Orantı, Tasarım, Tasarımda Hiyerarşi.