Perceived organizational support
93 theses under this subject heading
İşyeri mutluluğu ve iş tatmini ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolünün belirlenmesi
İşyeri mutluluğu, bireyin iş yaşamının her merhalesinde var olan önemli bir konudur. Günümüzün modern örgütlerinin en önemli sermayesinin insan olması dolayısıyla çalışana bakış açısı değişmiş ve insan kaynağına verilen değer artmıştır. Örgütte çalışan tarafından olumlu olarak algılanan her faaliyet örgütün başarısı üzerinde doğrudan etkilidir. Çalışanın içerisinde bulunduğu çalışma ortamında mutlu olması, iş tatminini arttırıcı bir unsur olarak görebilmektedir. Bununla beraber, çalışanın mutlu olması için gerekli olan destek düzeyleri de çok önemlidir. İşyeri mutluluğu literatürü incelendiğinde, kamu kurumları üzerindeki yapılan araştırmalar az ve yetersiz olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, kamu kurumlarında çalışan kamu personelinin işyeri mutluluğu ve iş tatmini ilişkisindeki algılanan örgütsel desteğin aracı rolünü belirlemektir. Araştırmada ilk olarak işyeri mutluluğu, iş tatmini ve algılanan örgütsel destek kavramlarından bahsedilmiş, daha sonra ise bu kavramlar arasındaki ilişkiler örgütsel düzeyde incelenmiştir. Etik kurallar kapsamında araştırma yapabilmek gerekli izinler alındıktan sonra Adana ilinde bulunan kamu kurumlarında kamu personeli olarak çalışanlara kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak 325 anket dağıtılmış ve 291 anketten geri dönüş sağlanmıştır. Geri dönüş yapılan anketlerin herhangi birisinde eksik cevaplandırma olmadığından dolayı çalışmaya bu anketlerle devam edilmiştir. Elde edilen veri setinin analizi kapsamında, doğrulayıcı faktör analizi, değişkenler arası ilişkilerin incelenmesi için korelasyon analizi, değişkenler arası etkinin bulunması için regresyon analizi, aracılık testi, değişkenler arası karşılaştırma analizi ve yol analizi için yapısal eşitlik modellemesi analizlerinden yararlanılmıştır. Doğrudan etki modeli incelendiğinde bağımsız değişken olan işyeri mutluluğu bağımlı değişken olan iş tatminini pozitif yönlü etkilemektedir (p<0,05). Bu sonuçlara göre aracılık şartı için temel kriter sağlanmıştır. Sonuç olarak, işyeri mutluluğunun iş tatminine etkisinde algılanan örgütsel desteğin istatistiksel olarak kısmi aracılık ettiği ortaya konulmuştur (p>0,05). Anahtar Kelimeler: Mutluluk, İşyeri Mutluluğu, İş Tatmini, Algılanan Örgütsel Destek
Dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü
Modern işletmecilikte rekabet üstünlüğü nitelikli ürün üretebilmenin yanında değişime açık, yenilikçi ve lider özellikli yöneticilere sahip olmayı da gerekli kılmaktadır. Çünkü küreselleşmenin dayandığı değişim ve dönüşümler yeniliğe ve değişime açık liderleri gerekli kılmaktadır. Dönüşümcü liderlik olarak kavramsallaştırılan bu liderlik davranışlarının çalışanları motive ettiği, çalışana önem verdiği ve çalışanları yenilikçi iş davranışlarına daha kolay yönlendirebildikleri görülmektedir. Bu tez araştırmasında dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışlarına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü incelenmiştir. Osmaniye ve Kahramanmaraş illerindeki tekstil işletmelerinde çalışan 420 katılımcıdan bilgi formu ile ölçeklerle veri toplanmıştır. Araştırmada Bass ve Avelio (1995) tarafından geliştirilmiş olan Çok Faktörlü Liderlik Anketi-Değerlendirici Formu (Multifactor Leadership Questionnaire Rater Form 5X Kısa), Jannes (2003) tarafından geliştirilmiş olan Yenilikçi İş Davranışı Ölçeği (Innovative Work Behavior Scale), Rhoades ve Arkadaşları (2001) tarafından geliştirilmiş olan Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde öncelikle ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizleri ile geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Değişkenlere yönelik analizlerde ise değişkenler arası korelasyon analizleri ile test edilmiş ve Proses Analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre dönüşümcü liderlik yenilikçi iş davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilemektedir. Dönüşümcü liderliğin algılanan örgütsel desteği ve algılanan örgütsel desteğin de yenilikçi iş davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği görülmektedir. Araştırmanın aracılık etkisine yönelik bulgusu ise dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışlarına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünün olduğu şeklindedir. Sonuç olarak dönüşümcü liderlik ve algılanan örgütsel destek çalışanların yenilikçi iş davranışlarını etkilerken çalışanların örgütsel destek algısı dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışları üzerindeki etkisinde aracı bir role sahiptir. Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü Lider, Yenilikçi İş Davranışı, Algılanan Örgütsel Destek
Kriz yönetimi uygulamalarının sağlık kurumlarında çalışan personelin iş performansına etkisi örgütsel desteğin aracılık rolü: Mersin ili örneği
Dünya genelinde sağlık kuruluşlarında artmaya başlayan kriz olayları gerek hastalar gerekse sağlık personelleri açısından iş performansını etkilemeye başlamış ve bu konu hakkında yapılan çalışmalarda artışlar gözlemlenmiştir. Kriz yönetiminin sağlanarak iş performansının değerlendirilmesi ve arttırılması gereklilik arz etmektedir. Bu çalışmada kriz ve kriz yönetimi kavram tanımları üzerinde durulmuş, iş performansını etkileyen etmenler ile sağlık kurumlarında gerçekleşen kriz olaylarının sağlık çalışanlarının iş performansı üzerindeki etkisi ve örgütsel desteğin aracılık rolü üzerinde araştırma çalışmaları yapılmıştır. Yapılan bu çalışmada amaç, sağlık kurumlarında kriz yönetiminin iş performansına etkisini ortaya koymak ve örgütsel desteğin aracılık rolünün kriz desteği uygulamalarındaki yeri ve önemi hakkında bilgilendirme yapmaktır. Bu bağlamda mevcut literatürün sistematik olarak incelenmesi ile araştırma gerçekleştirilmiştir. İlgili literatür, veri tabanlarından anahtar kelimeleri kullanarak taranmış ve elde edilen metodolojik yaklaşımlar, makaleler, bulgular ve teorik katkılar açısından incelenmiştir. Araştırma kısmında Mersin ilinde kamu veya özel sağlık kurumlarında (hastaneler, 112 ASHİ'ler ve ASM'ler) çalışan 411 katılımcının doldurduğu anket analizlere dâhil edilerek elde edilen veriler SPSS ve AMOS paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak; bu çalışma iş performansı, kriz yönetimi ve örgütsel desteğe ilişkin mevcut bilgi birikimini sistematik bir şekilde sunmaktadır. Yapılan araştırma ile sağlık kurumlarında kriz yönetimi ve iş performansı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu ve örgütsel desteğin bu süreçteki aracılık rolü olduğu saptanmıştır. Bu çalışma ileride yapılabilecek araştırmalar için temel oluşturmakta, aynı zamanda alandaki boşlukları belirlemekte ve gelecekteki çalışma için öneriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sağlık Kurumları, Kriz, Kriz Yönetimi, İş Performansı, Örgütsel Destek
Örgüt iklimi ve algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi üzerine sağlık sektöründe bir araştırma
Değişen çevre ve artan rekabet şartlarında işletmelerin hedef ve amaçlarına ulaşabilmesinde çalışanların büyük bir rolü bulunmaktadır. Bu noktada çalışanların rol gereklerinin dışında, gönüllü bir biçimde yararlı davranışlar sergilemeleri örgütlerin performansı ve işleyişi açısından önem kazanmaktadır. Bu açıdan çalışanların rol tanımlarının dışında kalan ve kendi istekleri doğrultusunda örgütün iyiliği amacıyla sergiledikleri örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı, tez çalışması kapsamında odaklanılan temel kavram olmuştur. Bu araştırmanın amacı, örgüt iklimi ve algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini belirleyebilmektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda, Muğla ili Menteşe ilçesinde bir kamu ve bir özel hastanede görev yapmakta olan çeşitli unvanlardaki 200 çalışandan anket tekniği ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi sürecinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, güvenilirlik analizi, faktör analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre çalışanların örgüt iklimine yönelik algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, örgüt ikliminin örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutları olan özgecilik ve sivil erdem boyutu üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde bütün olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak örgütsel vatandaşlık davranışının vicdanlılık ve sivil erdem boyutları üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Algılanan örgütsel desteğin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, algılanan örgütsel desteğin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemeye yöneliktir. Günümüz koşullarında örgütler için önemli bir kaynak haline gelen işgörenler, desteklenmediklerini hissettikleri takdirde performanslarında azalış yaşayabilmekte ve bu durum örgütün devamlılığını tehlikeye atabilmektedir. Bu nedenle algılanan örgütsel desteğin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemek, işgörenlerin memnuniyet ve performansının artması örgütlerin ise varlıklarının devamlılığı açısından önem teşkil etmektedir. Yapılan çalışmada kapsamlı bir literatür taraması yapılarak algılanan örgütsel destek ve örgütsel yabancılaşma kavramları ile ilgili teorik bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde algılanan örgütsel destek kavramının tanımı, kuramsal temelleri, etkileyen temel faktörler, sonuçları ve yapılmış çalışmalar ele alınmıştır. İkinci bölümünde yabancılaşmanın tanımı, örgütsel yabancılaşmanın tanımı, boyutları, nedenleri, sonuçları, önleyecek müdahaleler ve yapılmış çalışmalar ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise algılanan örgütsel destek ve örgütsel yabancılaşma arasındaki etkiyi belirlemeye yönelik uygulama kısmı ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama kısmı Manisa ilindeki teknoloji ve beyaz eşya alanında faaliyet gösteren iki işletmenin çağrı merkezindeki 186 işgörenin katılımı ile gerçekleşmiştir. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişki korelasyon ve regresyon analizleri ile belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda algılanan örgütsel destek, örgütsel yabancılaşma ve boyutları olan güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık, yalıtılmışlık ve kendine yabancılaşma arasında negatif yönde, anlamlı bir etki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Yabancılaşma.
Psikolojik sözleşme ve işten ayrılma eğilimi arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisi: Kütahya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde bir uygulama
Bu araştırmanın temel amacı; psikolojik sözleşme ile işten ayrılma eğilimi arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisinin tespit edilmesidir. Araştırmada öncelikle psikolojik sözleşme, algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma eğilimi kuramsal olarak ele alınmış ve Kütahya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne müracaat eden işten ayrılma eğilimine sahip olduğu düşünülen 300 çalışan üzerinde bir anket çalışması uygulanmıştır. Araştırmada bağımsız değişken psikolojik sözleşmenin işlemsel ve ilişkisel alt boyutları, aracı değişken algılanan örgütsel destek ve bağımlı değişken olarak da işten ayrılma eğilimi arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılması amacıyla hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kontrol değişkenleri olan yaş, cinsiyet, öğrenim, meslek gibi çalışanların demografik özellikleriyle alakalı yukarıda sözü edilen değişkenlere ilişkin hipotezlerin test edilmesinde "t –Testi" ve "ANOVA" analizlerinden yararlanılmıştır. Psikolojik sözleşmenin alt boyutları ayrı ayrı hiyerarşik regresyon analizine tabi tutulmuştur. İşlemsel alt boyut işten ayrılma eğilimini anlamlı olarak etkilerken algılanan örgütsel desteğin analize dahil edilmesiyle anlamını yitirmiştir. Böylece algılanan örgütsel desteğin tam aracılık etkisi oluşmuştur. İlişkisel alt boyutun ise anlamlı etkisi devam etmiş ancak etki katsayısı azalmıştır. Böylece algılanan örgütsel desteğin kısmi aracılık etkisi oluşmuştur. Aracılık etkilerini teyit etmek amacıyla analizlere sobel testi yapılmış ve Sobel (z) anlamlı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sözleşme, Algılanan Örgütsel Destek, İşten Ayrılma Eğilimi.
Okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel model ile tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Gaziantep ili Nizip ilçesine bağlı resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liseler tabaka olarak belirlenmiş ve bu okullarda görev yapan 482 öğretmen örnekleme dahil edilmiştir. Araştırma verilerini toplamak için; "Kişisel Bilgi Formu", "Dağıtımcı Liderlik Ölçeği" ve "Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği" olmak üzere üç bölümden oluşan veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson momentler çarpım korelasyon analizi, basit ve hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerilerine ilişkin öğretmen algılarının yüksek olduğu; cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, aynı okul müdürü ile çalışma süresi ve öğretmen sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılaşmadığı; öğrenim durumu, okul türü ve istihdam durumu değişkenlerine göre boyutlarda anlamlı farklılaştığı görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel destek algı düzeylerinin yüksek olduğu; medeni durum değişkenine göre anlamlı farklılaşmadığı; cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, okul türü, istihdam durumu, mesleki kıdem, aynı okul müdürü ile çalışma süresi ve öğretmen sayısı değişkenlerine göre genelde ve boyutlarda anlamlı farklılaştığı görülmüştür. Öte yandan okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri, öğretmenlerin örgütsel destek algılarının pozitif yönde anlamlı bir yordayıcısıdır. Örgütsel desteğe ilişkin toplam varyansın %74'ü dağıtımcı liderlik ile açıklanabilmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular, sonuçlar ve ilgili literatür doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.
The relationship between perceived organizational support and work engagement
Research has shown that employees who feel supported by their organization are more engaged in their work. However, several studies have focused on the value of this support in organizations. The objective of this research was to identify the con-nection between perceived organizational support and work engagement. On one hand, the author looked at the components of this relationship, such as support from supervisors and coworkers. On the other hand, they examined how this relationship affected the commitment, performance, and job satisfaction of employees. Employ-ees from two companies (one private and one public) were given access to an online survey. Then, their direct supervisors assessed their performance. In total, 73 supervi-sors and 140 employees took part in the study. Our findings showed that perceived organizational support has a beneficial impact on work engagement, and this holds even when considering two other types of support (support from supervisors and support from coworkers). The conclusion of this study specifies that organizations will have to take into consideration support in the workplace, which is initially an essential element that employees often require. Furthermore, it allows for the im-provement of productivity. Keywords: Perceived Organizational Support, Work Engagement, Perceived Super-visor Support, and Perceived Coworker Support.
Yapıcı sapkın iş yeri davranışlarının örgütsel güven, algılanan örgütsel destek ve öz yeterlik açısından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, örgütsel güvenin, algılanan örgütsel desteğin ve öz yeterliğin yapıcı sapkın iş yeri davranışları üzerinde etkili olup olmadığını araştırmaktır. Bunun yanı sıra, algılanan örgütsel desteğin, yapıcı sapkın iş yeri davranışları üzerindeki etkisinde, öz yeterliğin düzenleyici rolünün olup olmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın değişkenleri, yapıcı sapkınlık, yapıcı sapkınlıkla ilişkili diğer yapılar ve bu yapılarla bağlantılı olan teorik ve deneysel kanıtlara dayanarak seçilmiştir. Ayrıca, literatür incelenebildiği kadarıyla yapıcı sapkınlığın, örgütsel güven, algılanan örgütsel destek ve öz yeterlik gibi değişkenlerle olan ilişkinin bütünsel olarak ele alındığı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Ele alınan değişkenler arasındaki ilişkileri araştırmak yoluyla, konuya dikkat çekilmesi, bazı boşlukların giderilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda geliştirilen hipotezler, Ankara'daki özel banka çalışanlarından oluşan 301 kişiden toplanan veri ile test edilmiştir. Araştırma verisi, anket yöntemi ile toplanmıştır. İlk olarak toplanan verinin ve ölçeklerin uygunluğunu test etmek amacıyla faktör analizleri, geçerlik ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Sonrasında çalışmanın modelinde yer alan değişkenler arasındaki doğrudan etkilerin test edilebilmesi için basit doğrusal regresyon, çoklu regresyon ve düzenleyici etkinin test edilebilmesi için hiyerarşik regresyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre, algılanan örgütsel destek ve öz yeterliliğin yapıcı sapkın iş yeri davranışlarının her bir boyutu üzerindeki olumlu etkisi kanıtlanmıştır. Çalışma arkadaşlarına güven, hem yenilikçi hem kişiler arası yapıcı sapkın davranışlar sergileme eğilimi üzerinde etkilidir. Kuruma güven yenilikçi yapıcı sapkın işyeri davranışlarını olumlu yönde etkilemekte iken, yöneticiye güven kişiler arası yapıcı sapkın davranış sergileme eğilimini arttırmaktadır. Bununla birlikte örgütsel güvenin alt boyutlarının mücadeleci yapıcı sapkın davranışlar sergileme eğilimi üzerinde etkisine rastlanmamıştır. Son olarak algılanan örgütsel desteğin kişiler arası yapıcı sapkın iş yeri davranışları üzerindeki etkisinde öz yeterliğin düzenleyici bir rolünün olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yapıcı Sapkın İş Yeri Davranışı, Örgütsel Güven, Algılanan Örgütsel Destek, Öz Yeterlik
Lider–üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü: Bir zincir perakende işletmesi üzerine araştırma
Rekabet koşullarının arttığı günümüzde örgütler rakipleri tarafından taklit edilmesi güç olan örgüt içi yapılarına yönelmişlerdir. Bu noktada, liderin çalışanları ile olan etkileşimi, örgüt içerisinde çalışanlar tarafından algılanan örgütsel destek ve örgüt başarımına etki eden örgütsel vatandaşlık davranışı gibi unsurlar oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı; lider - üye etkileşimi, algılanan örgütsel destek ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkileri belirlemek ve lider - üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda benzer konularda daha önce yapılmış olan araştırmalar incelenerek araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırmamızda bağımsız değişken lider - üye etkileşimi, bağımlı değişken örgütsel vatandaşlık davranışı aracı değişken ise algılanan örgütsel destek olarak belirlenmiştir. Araştırma modelimize uygun hipotezler geliştirilmiştir. Araştırmamızda yer alan hipotezlerin sınanması amacı ile veri toplama araçları arasından anket yöntemi uygulanmıştır. Bu kapsamda Türkiye ' de Adana ve Mersin illerinde mağazaları bulunan yerel bir zincir perakende işletmesinde çalışan toplam 500 katılımcıya anketler dağıtılarak araştırma gerçekleştirilmiştir. Anketlerden elde edilen veriler güvenirlik analizi, doğrulayıcı faktör analizi, normallik testi, regresyon analizleri ve aracılık testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere göre; lider - üye etkileşimi ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında pozitif anlamlı bir ilişki, lider - üye etkileşimi ile algılanan örgütsel destek arasında pozitif anlamlı bir ilişki, algılanan örgütsel destek ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca lider - üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Lider - üye etkileşimi, algılanan örgütsel destek, örgütsel vatandaşlık davranışı
Psikolojik dayanıklılık ve örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişki: Birey-örgüt uyumu, birey-iş uyumu, işten ayrılma niyeti ve algılanan örgütsel desteğin düzenleyicilik rolü (Perakende sektörü örneği)
Araştırmada örgütsel yabancılaşma ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin ortaya konulmasının yanında birey-örgüt uyumu, birey-iş uyumu, işten ayrılma niyeti ve algılanan örgütsel desteğin düzenleyicilik etkisinin anlamlı olup olmadığının saptanması hedeflenmiştir. Araştırmaya bu bağlamda Adana, Mersin, Gaziantep, Kahramanmaraş, İstanbul, Ankara, İzmir, Trabzon, Denizli, Bursa ve Şanlıurfa illerinde Tekstil ve Gıda perakendeciliği üzerine faaliyet gösteren özel bir firmada çalışan 1053 birey katılmıştır. Verilerin toplanmasında Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği, Birey-Örgüt Uyumu Ölçeği, Birey-İş Uyumu Ölçeği, Eisenberger'in Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örnekler T-testi, ANOVA ve Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda psikolojik dayanıklılık değişkeninin örgütsek yabancılaşma üzerindeki etkisinin negatif yönde anlamlı olduğu gözlenmiştir. Buna ek olarak birey-örgüt uyumu, birey-iş uyumu, algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti değişkenlerinin aracı olan tüm değişkenlerin psikolojik dayanıklılık ile örgütsel yabancılaşma arasındaki düzenleyicilik etkisinin anlamlı olduğu gözlenmiştir.
Yeni kamu yönetimi çerçevesinde algılanan örgütsel desteğin örgütsel özdeşleşme ile ilişkisi: Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü örneği
Geleneksel kamu yönetiminden, yeni kamu işletmeciliğine geçişle birlikte kamu sektöründe yapısal, örgütsel ve personel sistemi açısından değişimler yaşanmıştır. Bu süreçte odak nokta politikadan yönetime doğru kayarken, hiyerarşi yerini yatay kurum yapısına bırakmış; sonuç odaklılık, hizmette esneklik ve kaynak kullanımında tasarrufun önemi artmıştır. Bu yapı ile birlikte kamu personel rejimi yerini insan kaynakları yönetimine bırakmıştır. İnsan kaynağının kullanımı alanında yaşanan bu değişim çerçevesinde kamu personelinin örgütsel özdeşleşmesinin artırılmasına yönelik önlemler alınmaya başlanmış ve personelin örgütsel destek algısını artırıcı politikalar üretilmeye başlanmıştır. Bu noktadan hareketle hazırlanan araştırmada yeni kamu işletmeciliği etkisiyle oluşan insan kaynakları yönetimi anlayışı çerçevesinde kamu personelinde örgütsel destek algısının örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nde çalışan 423 kişiye Sosyodemografik Bilgi Formu, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği'nden oluşan veri toplama aracı uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 23.00 kullanılmış olup, veri analizinde betimleyici istatistikler ile birlikte Pearson korelasyon, regresyon, t-test ve ANOVA tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kamu personelinde örgütsel destek algısı örgütsel özdeşleşmeyi artırmaktadır. Bununla birlikte küçük yaş gruplarında ve genel olarak kamu ve işletme tecrübesi düşük olan bireylerde örgütsel destek algısının yüksek, örgütsel özdeşleşmeninse düşük olduğu belirlenmiştir. Evli ve çocuk sayısı fazla olan çalışanlarda örgütsel özdeşleşme düzeyi yüksektir. Öğrenim durumu açısından yapılan değerlendirmedeyse lisans mezunlarının örgütsel özdeşleşme düzeylerinin ilköğretim ve lise mezunları ile birlikte lisansüstü mezunlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Üniversite girişimcilik yönelimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi'nde yer alan üniversiteler üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı algılanan örgütsel destek, üniversite girişimcilik ortamı, üniversite girişimcilik performansı ve üniversite girişimcilik yönelimi arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca ulusal literatüre üniversitelerdeki girişimcilik ortamını ve yönelimini ölçen ölçme araçları kazandırmak da çalışmanın diğer amacıdır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanması ise anket ve ikincil veri toplama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde, araştırmacı tarafından geliştirilen Üniversite Girişimcilik Ortamı Ölçeği ile uyarlaması yapılan Üniversite Girişimcilik Yönelimi Ölçeğinin pilot uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bu iki ölçek ile birlikte Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Kişisel ve Kurumsal Bilgi Formu, 2020 yılı TÜBİTAK Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi (TÜBİTAK-GYÜE) ilk 50 listesinde yer alan üniversitelerdeki akademisyenlere gönderilmiş ve elde edilen 1207 anket analizlerde kullanılmıştır. Üniversitelerin girişimcilik performansına ilişkin ikincil veriler de her yıl yayınlanan bu endeksten sağlanmıştır Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler, farklılık analizleri (t-testi, ANOVA testi) ve korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliklerinin sağlanmasında doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında oluşturulan araştırma modeli ise yapısal eşitlik modeliyle test edilmiştir. Bu araştırmayla, gerçekleştirilen analizlerden elde edilen veriler ışığında oluşturulan önerilerle ilgili kişi ve kurumlara yol gösterici bilgiler sunularak, üniversitelerimizin girişimcilik ve yenilikçiliğinin gelişimine katkıda bulunulacağı düşünülmektedir. Ayrıca girişimci ve yenilikçi üniversiteler konusunda gelecekte yapılacak çalışmalar için ulusal literatüre yeni ölçüm araçları kazandırılması hedeflenmiştir. Analiz sonuçlarına göre cinsiyet, görev süresi, akademik disiplin, yönetim görevi, üniversite türü ve TÜBİTAK-GYÜE sıralama grubu, değişkenlerinin araştırmanın değişkenleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca algılanan örgütsel destek, üniversite girişimcilik ortamı ve üniversite girişimcilik performansının üniversite girişimcilik yönelimini etkilediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, üniversitelerdeki örgütsel desteğin arttırılması ve üniversite girişimcilik ortamının iyileştirmesi yoluyla üniversite girişimcilik yöneliminin arttırılabileceği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Girişimci ve Yenilikçi Üniversite, Yapısal Eşitlik Modeli, Algılanan Örgütsel Destek, Üniversite Girişimcilik Ortamı, Üniversite Girişimcilik Performansı, Üniversite Girişimcilik Yönelimi
Örgütsel gururun yenilikçi davranış üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolü
Örgütlerin rekabet performansını etkileyen önemli faktörlerden biri olarak görmesi ve çalışanlar tarafından sergilenmesi istenilen bir davranış modeli olarak konumlandırması, yenilikçi davranışı son yıllarda akademik çalışmalarda pek çok değişken ile ilişkisi incelenen bir kavram durumuna getirmiştir. Ancak literatürde yenilikçi davranışların öncüllerini belirlemeye çalışan çok sayıda çalışma olmasına rağmen, bu davranışların doğasını tam olarak anlamak için hala boşluklar bulunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, örgütsel gururun yenilikçi davranış üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünü belirlemektir. Örneklemini Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan gıda, ambalaj, sağlık, hizmet, enerji ve lojistik sektörlerinde görev yapan 1078 mavi yaka pozisyonundaki iş görenin oluşturduğu bu araştırmada, katılımcı görüşlerini belirlemek amacıyla literatür taraması sonucu belirlenen ve 45 maddeden oluşan bir anket hazırlanmıştır. Toplanan verilerin ölçümü ve yapısal modellerin istatistiksel analizi için en son sürüm olan SmartPLS 4 programı kullanılırken, araştırma modelindeki ilişkiler yeniden örnekleme yöntemi kullanılarak sınanmıştır. Ayrıca analizde, algoritmanın kendi belirlediği ham veriden yer değiştirme ile rastgele olarak seçilen 5000 alt örneklemden yararlanılmıştır. Yapılan bu analizler sonucunda, örgütsel gururun yenilikçi davranış üzerindeki etkisine dair hipotezin doğrulandığı ancak örgütsel desteğin bu ilişkide düzenleyici rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Örgüt kültürü ile çalışanların kurallara uyma davranışı arasındaki ilişkide yönetici desteğinin rolü: Havacılık sektöründe bir araştırma
Çalışmanın amacı, havacılık sektörü örgüt kültürü eğiliminin ve algılanan yönetici desteğinin çalışanların kurallara uyma davranışı üzerindeki etkileri ve örgüt kültürünün çalışanların kurallara uyma davranışı üzerindeki etkisinde yönetici desteğinin aracılık rolünün belirlenmesidir. Araştırmanın kapsamını İzmir Adnan Menderes Havalimanında çalışan özel şirket çalışanları ve bir Kamu İktisadi Kuruluşu olan Türkiye'de havaalanı işletilmesi, hava sahasındaki hava trafiğinin düzenlenmesi ve kontrolü görevini yerine getiren DHMİ çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada Danışman ve Özgen'in (2003) Örgüt Kültürü Ölçeği, Grandey'in (1999) çalışmasının Öz (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan Yönetici Desteği Ölçeği ve Kelman'ın (1961) üç uyma davranışı tanımlarına dayanılarak Öz (2007) tarafından geliştirilmiş Uyma Davranışı Ölçeği (UDÖ) kullanılmıştır. Anketlerden elde edilen nicel veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Örneklem profiline ilişkin değerlendirmeler yapıldıktan sonra ölçeklerin geçerlilik güvenilirlik analizleri, normallik testleri, faktör analizleri yapılmıştır. Sonrasında araştırmadaki değişkenler arasındaki ilişki düzeyini ve yönünü anlamak için çoklu korelasyon analizi yapılmış ve hipotezleri test etmek üzere t-testleri, anova testleri ve AMOS 22 programı aracılığı ile Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) Yol Analizi (Path Analysis) yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda havacılık sektöründe baskın kültürün Hiyerarşi eğilimi olduğu ortaya çıkmıştır. Hiyerarşi eğilimi, destekleyicilik eğilimi ve gelişme eğiliminin çalışanların kurallara uyma davranışı üzerinde etkileri anlamlıdır. Ayrıca, yönetici desteğinin çalışanların kurallara uyma davranışını özdeşleşme yönünde pozitif etkilerken, itaat yönünde negatif etkilediği sonucu ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bir diğer sonuç ise örgüt kültürü boyutlarından destekleyicilik ve gelişme eğiliminin çalışanların kurallara uyma davranışı üzerindeki etkisinde yönetici desteğinin aracılık rolü olduğudur. Anahtar kelimeler: Örgüt Kültürü, uyma davranışı, örgütsel kurallar, yönetici desteği, havacılık sektörü
Denizcilik sektöründe çalışan gemiadamlarının demografik özellikleri ile örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemeye yönelik bir araştırma
Örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek kavramlarının işletmelere olumlu katkıları bulunmaktadır. Bu üç kavram üzerinde bireysel, örgütsel ve örgüt dışı faktörlerin etkisi olduğu literatürde kapsamlı bir biçimde belirtilmektedir. Bizim çalışmamızda amaçlanan ise; çalışma koşulları diğer iş kollarına göre daha güç ve karmaşık olan denizcilik sektöründe görev yapan gemiadamlarının demografik özellikleri ile örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu bağlamda gemidamlarının yaş, medeni durum, öğrenim düzeyi, gelir düzeyi, mesleki kategori ve kıdem değişkenlerine göre örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyi arasında ilişkilendirme yapılmıştır. Ayrıca gemiadamlarının örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeylerinin birbirleriyle olan ilişkileri de incelenmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek kavramları hakkında tanımlamalar yapılarak ayrıntılı biçimde kavramsal çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümünde ise denizcilik sektörü mercek altına alınmış, sektörle ilgili çeşitli bilgiler verilmiştir. Ayrıca denizcilik sektöründe insan kaynakları yaklaşımı irdelenerek gemiadamlarının yaşadığı sorunlar ortaya konulmuştur. Çalışmanın son bölümü olan üçüncü bölümde ise, gemiadamlarının demografik özellikleri ile örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyi arasındaki ve bu kavramların birbiriyle ilişkilerinin belirlenmeye çalışıldığı uygulamaya yer verilmiştir. Son olarak gelecekteki araştırmalar için değerlendirme ve önerilere yer verilmiştir.Değinilen ilişkilerin belirlenmesine yönelik oluşturulan anketler yaklaşık 3 aylık bir zaman zarfında Nemrut ve Aliağa limanlarına gelen 17 geminin personeline uygulanmıştır. Anketler 218 gemiadamına uygulanmış, bunlardan 200'ü değerlendirmeye alınmıştır.Araştırma sonuçlarına göre gemiadamlarının örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyleri, demografik özelliklerine göre farklılık göstermektedir.Dolayısıyla demografik faktörlerin gemiadamlarının örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Çalışanlarda yas süreci algısı ve yansımaları
Bu yüksek lisans tezi, bir çalışanın yakınını kaybettikten sonra iş ortamında karşılaştığı duygusal, psikolojik ve sosyal zorlukları derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırma, ölüm sonrası yas sürecinin çalışan üzerindeki etkilerinin nasıl şekillendiğini, iş performansının hangi boyutlarda etkilendiğini ve işyerinin bu zorlu sürece nasıl tepki verdiğini anlamaya odaklanmaktadır. Araştırmada sorularına en uygun yaklaşım olarak nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve fenomenolojik desen benimsenmiştir. Araştırma evrenini Düzce il merkezinde görev yapan banka çalışanları oluşturmaktadır. Bankacılık sektörünün yüksek stres düzeyi barındırması, çalışmanın bu sektörde yürütülmesinin temel gerekçesidir. Örneklem seçiminde amaçlı örnekleme kullanılmış; yakın zamanda bir yakını vefat eden ve deneyimlerini ayrıntılı biçimde paylaşabilecek çalışanların araştırmaya dahil olmasına özen gösterilmiştir. Bu kapsamda Düzce merkezdeki 23 banka şubesinden toplam 14 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışanların yas sürecindeki deneyimlerinin hem bireysel hem kurumsal boyutlarının anlaşılması amacıyla veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda 105 kod, 9 kategori ve 7 tema ortaya çıkmıştır. Temalar; yasın etkileri, işe dönüş süreci, iş performansı ve destek kaynakları (kurum, yönetici, iş arkadaşı ve devlet desteği) şeklinde yapılandırılmıştır. Bulgular, çalışanın yas sürecinden psikolojik, duygusal ve fiziksel açıdan çok boyutlu şekilde etkilendiğini; işe dönüşün özellikle psikolojik anlamda oldukça yıpratıcı bir süreç olduğunu göstermektedir. Yas sonrası dönemde iş performansının karşılıklı beklentilere göre şekillendiği; yüksek beklentilerin çalışanlar üzerinde baskı oluşturduğu belirlenmiştir. Kurumsal destek, yönetici desteği ve iş arkadaşlarının yardım edici tutumlarının süreci kolaylaştırmada ve çalışanın eski performansına dönebilmesinde kritik bir rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca devlet desteklerinin çalışanlar tarafından önemli bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışana yas sürecinde verilen izin sürelerinin yetersiz olması, mevcut yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, farklı ülkelerde başarıyla uygulanan çalışan destek programları (EAP), finansal destek paketleri ve manevi destek programları uygulamalarının Türkiye bağlamına uygun şekilde uyarlanması gerektiği görülmüştür. Ölüm ve yas olgusuna kültürel ve dini temelli farklı anlamlar yükleyen Türk toplumunda, yalnızca Batı menşeli uygulamalar yerine kültürel değerlere uygun, yerli unsurları içeren insan kaynakları politikalarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması hem kurumlarını imajına katkı sağlayacak hem de insanı merkeze alan bir örgütsel yapı oluşmasına katkıda bulunacaktır.
Algılanan örgütsel desteğin yenilikçi iş davranışları ve işten ayrılma niyetine etkisi
Yenilik yapmak ve bu yeniliği işletmenin sürdürülebilirliğe katkı yapacak şekilde kullanmak için, yeniliklere uygun ortamların varlığı şarttır. Yeniliğin ortaya çıkacağı iş örgütlerini diğerlerinden ayıran özellikleri vardır. Bu özelliklerinden birisi de oluşturdukları destekleyici mekanizmalardır. Çalışanların yenilikçi yeteneklerini işletme için kullanmasında örgütün oluşturacağı bu destek mekanizması oldukça önemlidir. Örgütün yapısı, yönetici davranışları, sorumlukların paylaşıldığı diğer kişiler ve birçok örgütsel ve bireysel faktör yenilikçi iş davranışlarını etkileyebilmektedir. Tüm bu faktörler yalnızca yenilikçi davranışları etkilemenin ötesinde örgüt içinde başka birçok konuda da belirleyici olabilmektedir. Bunlardan biride işten ayrılma niyetidir. Örgütler, yatırım yaptıkları yeteneklerin işten ayrılmasını veya buna niyet etmesini arzulamazlar. Her yetenek kaybı işletmeye zarar verici etki yapacaktır; çünkü örgütün performansı üzerinde istihdam ettikleri iş görenlerin performans düzeylerinin etkisi büyüktür. Buradan yola çıkarak bu çalışmada, algılanan örgütsel desteğin yenilikçi iş davranışlarına ve işten ayrılma niyetine etkisi incelenmiştir. Çalışma kapsamında, algılanan örgütsel desteğin çalışanlar üzerindeki olumlu etkileri neticesinde, ortaya çıkacak olan yenilikçi iş davranışlarının ve bu davranışların desteklenmesinin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca yenilikçi iş davranışlarının ve işten ayrılma niyetinin demografik özelliklere göre farklılaşıp, farklışmadığıda incelenmiştir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada, kasti örnekleme ile büyük işletme statüsünde Düzce' de faaliyet gösteren işletmelerden örnekleme yapılmıştır. Anket tekniği ile birincil veriler toplanmıştır. Anketler 5 dereceli likert tipi ölçeklerdir. Bu ölçekte, örgütsel desteği ölçmek için 32 ifade, yenilikçi iş davranışı ölçmek için 13 ifade ve işten ayrılma niyetini ölçmek için 3 ifade yer almaktadır. Ölçekler daha önce akademik çalışmalarda da kullanılmış olan ölçüm araçlarıdır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, örneklem içinde yer alan bireylerin işten ayrılma niyetlerinin düşük olduğu, örgüt desteği algılarının ve yenilikçi iş davranışı eğilimlerin yüksek olduğu görülmüştür. Örgüt desteğini oluşturan yönetici desteği, işten ayrılma eğiliminde negatif ve yenilikçi iş davranışlarında ise pozitif yönde etkilidir. Örgüt desteğini oluşturan bir diğer boyut olan çalışma arkadaşı desteğinin ise yenilikçi iş davranışlarına pozitif etkisi vardır; ancak işten ayrılma niyetine anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Demografik değişkenler açısından ise yenilikçi iş davranışları ve işten ayrılma niyeti farklılık göstermektedir.
Algılanan örgütsel desteğin işe gömülmüşlük üzerine etkisi: Kişi-iş uyumunun aracılık rolü
Günümüzde örgütlerin başarılı olabilmesi, hedeflerine, amaçlarına ulaşabilmesi ve varlıklarını sürdürebilmesi için çalışanların örgüte sağladığı katkı ve sergilediği performans oldukça önem taşımaktadır. Bu nedenle örgütlerin çalışanlarına verdiği değer, katkı ve destek de bu doğrultuda oldukça önemlidir. Örgütler açısından önemli diğer bir konu ise kişi-iş uyumudur. Çalışanın işiyle uyum sağlaması ve yaptığı işle yetenekleri arasındaki uyum işini daha özverili ve severek yapmasını sağlamıştır. Örgüt içinde kişi-iş uyumunun tam olarak sağlanması çalışanın işi ile bütünleşmesine, bağlanmasına ve işe gömülmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın temel amacı, algılanan örgütsel desteğin işe gömülmüşlük üzerindeki etkisinde kişi-iş uyumunun aracılık rolünün incelenmesidir. Bu amaç kapsamında araştırma verileri, Kastamonu'da yer alan kamu ve özel bankalarda görev yapan 274 çalışandan anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verileri, tanımlayıcı istatistiki analizler (frekans, ortalama standart sapma, çarpıklık, basıklık), korelasyon analizi, regresyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırmanın bulguları bağlamında algılanan örgütsel desteğin kişi-iş uyumu ve işe gömülmüşlük ve alt boyutları (uyum, bağ ve fedakarlık) üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Kişi-iş uyumunun işe gömülmüşlük ve alt boyutları (uyum, bağ ve fedakarlık) üzerinde de pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmanın temel hipotezi bağlamında algılanan örgütsel desteğin işe gömülmüşlük ve alt boyutları üzerindeki etkisinde kişi-iş uyumunun kısmi aracılık etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Algılanan örgütsel desteğin pozitif psikolojik sermayeye etkisi
Örgütün, hedeflerine ulaşabilmesi ve verimliliğini arttırabilmesi için çalışanların pozitif psikolojik sermayelerinin geliştirilmesi önem taşımaktadır. Bazı araştırmalarda, bunun birincil öncüllerinden birinin, çalışanın algılanan örgütsel desteğinin arttırılması olduğu ifade edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, algılanan örgütsel desteğin pozitif psikolojik sermayeye etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki kamu üniversitelerinde görev yapan akademisyenler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak için anket kullanılmış ve verilerin analizi için SPSS 23.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Hipotezlerin desteklenip desteklenmediğini test edebilmek için yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda algılanan örgütsel desteğin, pozitif psikolojik sermayeyi anlamlı ve pozitif yönde etkilediği bulgulanmıştır. Pozitif psikolojik sermayenin alt boyutları (öz yeterlilik, iyimserlik, umut ve psikolojik dayanıklılık) açısından bakıldığında ise algılanan örgütsel desteğin, pozitif psikolojik sermayenin bu alt boyutlarını, anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Hem yerli hem de yabancı yazın taramasında, algılanan örgütsel destek ile pozitif psikolojik sermaye kavramlarını birlikte inceleyen sınırlı sayıda çalışılmaya ulaşılmış olmakla birlikte, bu kavramlar arasındaki ilişkiyi akademisyenler üzerinden inceleyen herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırma iki kavram arasındaki ilişkiyi akademisyenler üzerinden incelemek isteyen araştırmacılara kaynak niteliği taşıyabilir. Bu kapsamda, bu araştırmanın pozitif psikolojik sermaye ile algılanan örgütsel destek yazınlarına katkı sunabileceği düşünülmektedir.
The relationship among teachers' perceived organizational support, organizational commitment and turnover intention
The primary objective of the current research is to examine the relationship between perceived organizational support, organizational commitment, and turnover intention among primary teachers in Erbil province. The population size of this research includes all primary teachers in Erbil province and they are more than 10,000 teachers. The questionnaire was used for data collection. Out of the total of more than 500 questionnaires distributed among primary teachers randomly, only 380 questionnaires were returned. Out of the 380 filled up forms, two of them were incomplete or the answer did not reliable, so a remaining was only 378 for further data analysis. The response rate depending on the number of the distributed questionnaire was 75.6%. Descriptive and correlation statistics like mean, frequency, percentage, t-test, ANOVA, correlation and regression analyses were used for data analysis. The results showed that there is a significant positive relationship between teachers' perceived organizational support and organizational commitment (in terms of affective & normative commitment). However, an opposite pattern found between perceived organizational support with continuance commitment and turnover intention. Moreover, affective commitment and normative commitment had a significant negative relationship with turnover intention. On the contrary, continuance commitment had a positive relationship with turnover intention. Finally, regression analysis showed that perceived organizational support and organizational commitment were significant predictors of turnover intention.
İş becerikliliğinin iş yerinde mutluluğa etkisi: Algılanan örgüt ve çalışma arkadaşı desteğinin rolü
Her geçen gün yeni kuşakların iş sektörlerine katılımıyla değişen işin anlamı hiç kuşkusuz işletmeler açısından da hissedilmektedir. Yeni gelişen iş sektörleri, bu sektör için gerekli yeterlilikler, bu yeterliliklere özgü alınan eğitimler daha kalifiyeli çalışan istihdamı oluşmasına yol açmaktadır. Aynı zamanda yaşamının büyük çoğunluğunu iş yerinde geçiren insanlar için çalışma ortamları da bir o kadar önem arz etmektedir. İş sektörlerinde zamanla değişen işin anlamı gerek istihdam gerekse sürdürülebilirlik açısından işletmeler için hayatı önem arz etmektedir. Bu çalışma, çalışanların işlerinde kendi disiplinlerine göre düzen almalarını belirten iş becerikliliği davranışı onları iş yerinde mutlu edip etmediklerini incelemekte, algılanan örgüt ve çalışma arkadaşı desteğinin mutluluğa etkisinin ne şekilde ve ne derecede olduğunun belirlenmesi amacıyla oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında Aydın/Çine ilçesindeki maden işletmelerinde yer alan çalışanlar belirlenmiştir. Anket ve kolayda örneklem yöntemiyle veri toplanmış olup 258 kişiye ulaşılmıştır. Araştırma bulgularında iş becerikliliği davranışı iş yerinde mutluluğu etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu etki de algılanan örgüt desteği ve algılanan çalışma arkadaşı desteği düzenleyici rol oynamaktadır.
Devlet ve vakıf üniversitelerindeki öğretim elemanlarının algılanan örgütsel destek, örgütsel bağlılık düzeyleri ile yükseköğretimde özelleştirmeye ilişkin görüşlerinin karşılaştırılması
Bu çalışmanın temel amacı özelleştirme kavramını eğitim alanı içerisinde derinlemesine incelemek ve devlet üniversiteleriyle vakıf üniversitelerindeki öğretim elemanlarının algıladıkları örgütsel destek, örgütsel bağlılık düzeyleri ve özelleştirme ile ilgili görüşlerini karşılaştırmaktır. Betimsel nitelikteki ilişkisel tarama modelinde olan bu araştırmanın örneklemini 2012-2013 akademik yılında Türkiye'deki sekiz vakıf ve altı devlet üniversitesinde görev yapan 2.246 akademik personel oluşturmaktadır. Araştırmada üç farklı ölçek uygulanmıştır. Bunlar Örgütsel Bağlılık Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Yükseköğretimde Özelleştirmeye İlişkin Görüşler ölçeğidir. Elde edilen veriler SPSS for Windows paket programı ve AMOS programıyla analiz edilmiş ve bu analiz için frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi, tek yönlü varyans analizinde farklılığın kaynağını bulmak amacıyla LSD testine başvurulmuştur. İki değişken arasındaki ilişki için korelasyon, bağımsız değişkenin bağımlı değişkene etkisini saptamak için regresyon testleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre devlet ve vakıf üniversitelerindeki öğretim elamanlarının algıladıkları örgütsel destek düzeyleri kurum tipine göre farklılık göstermektedir. Vakıf üniversitelerinde görev yapan öğretim elamanlarının örgütsel destek algısı puan ortalamaları devlet üniversitelerindeki öğretim elamanlarının örgütsel destek algısı puan ortalamalarından daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Devlet ve vakıf üniversitelerindeki öğretim elamanlarının örgütsel bağlılık düzeyleri kurum tipine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Hem devlet hem de vakıf üniversitelerinde cinsiyet değişkenine göre öğretim elemanlarının örgütsel bağlılık puanları üzerinde anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Bu araştırmayla devlet ve vakıf üniversitelerindeki öğretim elamanlarının özelleştirmeye yönelik görüşlerinde anlamlı farklılık bulunduğuna yönelik sonuçlar elde edilmiştir. Vakıf üniversitesi öğretim elemanlarının yükseköğretimde özelleştirmeye ilişkin görüşler ölçeğindeki puan ortalamaları devlet üniversitesindeki akademisyenlerin puan ortalamalarından yüksek bulunmuştur. Vakıf üniversitelerindeki akademisyenler devlet üniversitelerindeki meslektaşlarına göre özelleştirmeye karşı daha olumlu görüşler taşımaktadır. Ancak her iki kurum türünde de akademisyenlerin kararsızım düzeyinde görüş bildirmeleri akademisyenlerin özelleştirme uygulamalarının yükseköğretim sistemimizdeki sorunların çözümünde tek başına etkili olamayacağını düşündüklerini göstermektedir. Örgütsel bağlılığın ve örgütsel desteğin yükseköğretimde özelleştirmeye yönelik görüşleri yordayıp yordamadığı regresyon analiziyle test edilmiştir. Regresyon analizi sonuçları devlet üniversitelerinde özelleştirme ile ilgili görüşlerin yordayıcılığında örgütsel destek düzeyi puanlarının açıklayıcılık gücünün çok zayıf olduğunu göstermektedir. Ancak vakıf üniversitelerinde ise algılanan örgütsel destek düzeyi yükseköğretimde özelleştirmeye yönelik görüşlere ilişkin puanları pozitif yönde anlamlı olarak yordamaktadır. Devlet üniversitelerindeki öğretim elamanlarının özelleştirme ile ilgili görüşlerinin örgütsel bağlılık değişkeninden etkilenmediği ortaya çıkmıştır. Ancak vakıf üniversitelerindeki akademisyenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin yükseköğretimde özelleştirmeye ilişkin görüşler üzerinde yordayıcılık bakımından anlamlı etkiye sahiptir.
Okul müdürlerinin hizmetkar liderlik davranışları ile algılanan örgütsel destek arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, resmi anadolu liselerinde görevli öğretmenlerin algılarına göre hizmetkar liderlik davranışları ile algılanan örgütsel destek arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada genel tarama modeline dayalı ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında, Diyarbakır ili merkez ilçelerdeki 45 resmi anadolu lisesinde (mesleki ve teknik liseler hariç) görevli 2052 öğretmen ve örneklemini ise 20 resmi anadolu lisesi ve bu liselerde görevli 290 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler Hizmetkar Okul Liderliği Ölçeği ve Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ile toplanmıştır. Okul Müdürlerinin hizmetkar liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasında yüksek düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin hizmetkar liderlik davranışları algılanan örgütsel destek puanları için pozitif yönde ve anlamlı bir yordayıcıdır.