Teacher perception
509 theses under this subject heading
Öğretmen algılarına göre yenilikçi okul ile okul etkililiği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmen algıları doğrultusunda yenilikçi okul ile okul etkililiği arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilen bu araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde İstanbul ili Silivri ilçesindeki tüm resmi ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan 1728 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme metodu ile seçilen öğretmenlerden oluşmaktadır. Bu kapsamda araştırmaya toplam 494 öğretmen dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Yenilikçi Okul Ölçeği" (Aslan ve Kesik, 2016) ve "Algılanan Okul Etkililiği Ölçeği" (Yıldırım ve Ada, 2018) katılımcılara uygulanmıştır. Bu çalışma kapsamında kullanılan ölçeklere ilişkin yapı geçerliği kanıtları doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile elde edilmiş olup, analizler Mplus 7.0 ve JASP 0.18.3 programlarında gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistik teknikleri kullanılmıştır. Öğretmenlerin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, öğrenim durumu, branş ve çalıştıkları okul kademesi değişkenlerine göre yenilikçi okul algıları ve okul etkililiği algıları karşılaştırılmıştır. Bu görüşlerin karşılaştırılmasında T-testi ve tek yönlü ANOVA testlerinden faydalanılmıştır. Öğretmen algılarına göre yenilikçi okul ile okul etkililiği arasındaki ilişkinin düzeyi ya da miktarını ve yönünü açıklayabilmek için Pearson Korelasyon analiz testi uygulanmıştır. Anlamlılık testlerinde α=.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin yenilikçi okula yönelik algıları, yenilikçi okul ölçeği ve tüm alt boyutlarında "orta" düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin yenilikçi okula yönelik algıları cinsiyet, yaş ve mesleki kıdem değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermezken; öğrenim durumu, branş ve çalıştıkları okul kademesi değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermiştir. Öğretmenlerin okul etkililiğine yönelik algıları, "biraz yüksek" düzeyinde bulunmuştur. Bu sonuç, öğretmenlerin okul etkililiği algılarının ortalamanın biraz üzerinde olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin okul etkililiği algıları cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve branş değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermezken; öğrenim durumu ve çalıştıkları okul kademesi değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermiştir. Öğretmen algılarına göre yenilikçi okul ile okul etkililiği arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yenilikçi okul, Okul etkililiği, Etkili okul, Öğretmen, Okul yönetimi
Öğretmen algılarına göre örgütsel sağlık ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, Elazığ il merkezinde bulunan ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin, örgütsel sağlık ve örgütsel bağlılık algıları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırma evrenini 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Elazığ il merkezi ve ilçelerinde bulunan toplam 56 ortaokulda çalışan 1813 öğretmen; örneklemi ise 18 ortaokulda görev yapan 411 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Hoy, Tarter ve Kottkamp (1991) tarafından okulların örgütsel sağlığını ölçmek ve betimlemek amacıyla geliştirilen "Örgütsel Sağlık Ölçeği" (ÖSÖ) ve Balay (2000) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" (ÖBÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizinde SPSS 21 paket programından yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin normal dağılımın olduğu maddelerde öğretmenlerin cinsiyet değişkeni için t-testi; okul türü değişkeni için tek yönlü varyans analizi; normal dağılımın olmadığı maddelerde ise öğretmenlerin cinsiyet değişkeni için Mann Whitney U; okul türü değişkeni için de Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel sağlık algısı ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon analizi ve bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenleri yordama düzeylerini belirlemek amacıyla da Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Test sonuçları p≤0,05 hata düzeylerinde yorumlanmıştır. Örgütsel sağlık ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilere yönelik elde edilen sonuçlar, örgütsel sağlığın örgütsel bağlılığı pozitif yönde etkilediğini ve örgütsel sağlığın örgütsel bağlılığı yüksek oranda yordadığını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Örgüt, örgütsel sağlık, örgütsel bağlılık.
Öğretmenlerin algılarına göre yöneticilerin güç kaynakları ile çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin sahip oldukları örgütsel güç kaynakları ile çatışma yönetim stilleri arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 öğretim yılı, Şırnak ili ve bağlı köylerinde görev yapan 775 ilkokul ve ortaokul öğretmeni; örneklemini ise 381 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada yöneticilerin örgütsel güç kaynakları düzeyini ölçmek amacıyla "Örgütsel Güç Kaynakları Ölçeği", yöneticilerin çatışma yönetimi stillerinin düzeyini ölçmek amacıyla "Rahim Örgütsel Çatışma Ölçeği II" olmak üzere iki farklı ölçek kullanılmıştır. Ölçekler aracılığı ile toplanan verilerin çözümlenmesinde istatistiksel analiz programı kullanılmıştır. Ölçeklerden alınan puanlara ait frekans, aritmetik ortalama ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Ortalama puanlar arasındaki farkların anlamlılığını test edebilmek amacıyla, bağımsız gruplar t-testi uygulanmıştır. Değişkenlerin yordama düzeyini tespit edebilmek amacıyla çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi ,05 olarak alınmıştır. Araştırma verilerinin analiz edilmesi sonucunda, öğretmen algılarına göre yöneticilerin sahip oldukları güç kaynaklarının, çatışma yönetim stillerini anlamlı bir biçimde yordadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Güç Kaynakları, Çatışma Yönetimi, Çatışma Yönetimi Stilleri.
Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algıları ile problem çözme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algıları ile problem çözme becerilerini incelemektir. Araştırma nicel desenli tarama modelindedir. Araştırmanın evreni 2017-2018 öğretim yılında Şırnak il merkezindeki 39 ilkokul, 37 ortaokul ve 13 lisede görev yapan toplam 1161 öğretmenden oluşmaktadır. Hedef evreni temsil etmesi düşünülen büyüklükte bir örneklem alma yoluna gidilmiş ve tabakalama örnekleme yoluyla araştırmaya toplam 496 öğretmen dâhil edilmiştir. Öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algılarını ölçmek amacıyla Tösten ve Özgan (2014) tarafından geliştirilen, 26 madde ve 6 boyuttan oluşan "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin problem çözme becerilerini ölçmek amacıyla Heppner (1988) tarafından geliştirilen ve Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 35 madde ve 6 boyuttan oluşan "Problem Çözme Becerisi Envanteri" kullanılmıştır. Ayrıca pozitif psikolojik sermayenin geçerliği için paralel test olarak Çetin ve Basım (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Örgütsel Pozitif Psikolojik Sermaye ölçeği de uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel (tanımlayıcı) testlerden, fark testlerinden, korelasyon testi ve regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye algılarının yüksek düzeyde olduğu; problem çözme becerilerinin orta düzeyde olduğu; pozitif psikolojik sermaye algıları ile problem çözme becerileri arasında orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu; öğretmenlerde pozitif psikolojik sermaye algısının problem çözme becerisini yordamasında modelin anlamlı olduğu ve %10 düzeyinde yordadığı görülmüştür.
Okullardaki örgütsel sapma düzeylerinin öğretmen algılarına göre incelenmesi: Siirt örneği
Bu araştırmanın amacı, okullardaki örgütsel sapma düzeylerinin, öğretmen algılarına göre incelenmesidir. Araştırma açıklayıcı karma yöntemle desenlenmiştir. Araştırmanın nicel kısmında evreni 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Siirt ilinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 2051 öğretmen oluştururken, bu evrenin örneklemini ise basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 529 öğretmen oluşturmaktadır. Nitel kısmında ise çalışma grubunu 40 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında Aksu ve Girgin (2013) tarafından geliştirilen "Okullarda Örgütsel Sapma Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen bulgular betimsel analizler ve fark testleriyle yorumlanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmış ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre: Öğretmenlerin okullardaki örgütsel sapma algıları bireysel, örgütsel ve genel boyutlarda "katılmıyorum-düşük"; etik boyutunda ise "kesinlikle katılmıyorum-çok düşük" düzeyinde algılandığı görülmüştür. Öğretmenlerin okullardaki örgütsel sapma düzeylerine yönelik algılarında görev türü, branş, kıdem ve okul türünde anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Okullardaki örgütsel sapma düzeyini korumak ya da daha da düşürmek adına "mesleki yeterlilik, okul iklimi, iş birliği, kamu etiği, iletişim ve yönetsel destek gibi temaların öne çıktığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Örgüt, Sapma, Örgütsel Sapma, Okullar.
Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik yeterlikleri ile öğretmen performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma; okul müdürlerinin vizyoner liderlik yeterlikleri ile öğretmen performansı arasındaki ilişkinin, öğretmen algılarına göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Siirt ilinde bulunan ilkokul, ortaokul ve lise eğitim kurumlarında görev yapan toplam 4163 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise basit seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 440 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada Sabancı'nın (2007) geliştirmiş olduğu "Okul Müdürlerinin Vizyoner Liderlik Yeterlikleri Ölçeği'' ve Balcı, Öztürk, Polatcan, Saylık ve Bil (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğretmen Performans Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde; frekans ve yüzde, standart sapma, aritmetik ortalama, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA testi, post-hoc testlerinden Scheffe testi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Ölçeklerin toplanan örneklem grubu için tutarlılığının test edilmesinde Cronbach's alpha güvenirlik kat sayısından yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin; performansları ve genel olarak okul yöneticilerinin vizyoner liderlik davranışları ile ilgili algılarının "yüksek düzeyde" olduğu görülmüştür. Ayrıca vizyoner liderliğin alt boyutlarından vizyoner düşünme, kaynakları kullanma, iletişim, eylem yönelimli olma, risk alma, karar verme ve güdüleme düzeylerine ilişkin öğretmen algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel performans ölçeğine ait bakış açılarına ilişkin betimsel bulgular incelendiğinde ise en düşük ortalamaya sahip maddenin "Yüksek düzeyde akademik performans beklerim" ve en yüksek ortalamaya sahip maddenin ise "Sınıfa zamanında girer, zamanında çıkarım" maddesi olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, genel olarak okul yöneticilerinin vizyoner liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel performans düzeyleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda; okul müdürlerinin vizyoner liderlik yeterlikleri öğretmen performansının anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Vizyoner, liderlik, vizyon, öğretmen, performans
Ögretmenlerin etkili yaşam boyu öğrenme algılarının incelenmesi
Bu araştırma, öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme algılarının görev yapılan ilçe, cinsiyet, yaş, medeni durum, hizmet yılı, görev yapılan öğretim kademesi ve yaşam boyu öğrenmeye ilişkin seminer alıp/almama değişkenlerine göre incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmada betimsel-tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Siirt İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı devlet okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Siirt ili Merkezi ve ilçelerinde bulunan devlet okullarında görev yapan 598 Okul Öncesi, İlkokul, Ortaokul ve Ortaöğretim (Lise) öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin demografik özelliklerine belirlemek için araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgiler formu ve öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme algılarının belirlenmesi amacı ile Günüç, Odabaşı ve Kuzu (2014) tarafından geliştirilmiş olan Etkili Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği (EYBÖÖ) kullanılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlık-güvenirlik katsayısı .96 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada toplanan veriler SPSS 21 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Toplanan veriler istatistiksek olarak normal dağılım göstermediğinden verilerin çözümlenmesinde non-parametrik testlerden Kruskal-Wallis H testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda araştırmaya katılan Milli Eğitim Bakanlığı kurumlarındaki öğretmenlerin YBÖ algılarının; görev yapılan ilçe, yaş, cinsiyet medeni durum, hizmet yılı, görev yapılan okul kademesi değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin YBÖ algılarında seminer durumu değişkenine göre seminere katılan ve seminere katılmayan öğretmenlerin YBÖ algıları arasında anlamlı farklılık olduğunu göstermiştir.
Lise öğretmenlerinin örgütsel kültür ve değerlere göre yönetim algıları
Bu araştırma lise öğretmenlerinin örgüt kültürü ile değerlere göre yönetim algıları arasındaki ilişki incelenmek ve değerlere göre yönetimin örgüt alt kültürlerini yordama durumunu tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Batman ilinde görev yapan 483 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada ''Örgütsel Kültür Ölçeği'' ve ''Değerlere Göre Yönetim Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, okullarda kültürün alt boyutları olan rol, destek, güç ve başarı kültürünün hâkim olduğuna ilişkin algıları ile değerlere göre yönetime ilişkin algıları yüksektir. Öğretmenlerin, güç kültürü algıları mesleki kıdemlerine göre; değerlere göre yönetim algıları da cinsiyet değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. Örgüt kültürü alt boyutları ile değerlere göre yönetim arasında orta düzeyde bir ilişki bulunduğu, değerlere göre yönetimin örgüt alt kültürlerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgüt kültürü, okul kültürü, değerlere göre yönetim, değer, kültür
Öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ile prososyal motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ile prososyal motivasyonları arasında ilişkiyi incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evreni 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Siirt ilinde görev yapan 5081 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise basit seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 564 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırm kapsamında Karaırmak (2007a) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ile Kesen ve Akyüz (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Prososyal Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin psikolojik sağlamlıklarına ilişkin algıları orta düzeyde, prososyal motivasyon düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ve prososyal motivasyonlarına ilişkin algılarında bazı değişkenlerin anlamlı farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda; öğretmen algılarına göre prososyal motivasyon ile psikolojik sağlamlıkta düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Regresyon analizinde ise öğretmenlerde psikolojik sağlamlığın prososyal motivasyonu anlamlı bir şekilde yordadığı (%10) sonucuna ulaşılmıştır.
Okul yöneticilerinin kayırmacı tutumları ile örgütsel affedicilik arasındaki ilişki
Bu çalışmada, kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin kayırmacı davranışları ve öğretmenlerin okullardaki kişisel ilişkilerinde sergiledikleri affedicilik davranışları araştırılmıştır. 2019-2020 eğitim-öğretim yılında, Siirt ilinde ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan 540 öğretmenin katılımı ile yapılan araştırma, ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, Okul Yönetiminde Kayırmacılık Ölçeği ve Örgütsel Affedicilik Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), tekniklerinden, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonuçlarından elde edilen anlamlı farklılığın kaynağının tespit edilmesinde ise Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin algılarının okul yöneticilerinin nadiren kayırmacı davranışlar sergilediği yönündedir. Öğretmenlerin okullardaki kişisel ilişkilerinde ise bazen affedici oldukları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin okul yöneticilerine yönelik kayırmacılık algıları ile okuldaki affedici davranışları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ve öğretmenlerin kayırmacılık algılarının affedici davranışları üzerinde yordayıcı olmadığı belirlenmiştir
Öğretmenlerin okul yöneticilerinin toksik liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile performansları arasındaki ilişki
Bu araştırma Öğretmenlerin okul yöneticilerinin toksik liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile performansları arasındaki ilişkiyi yaş, medeni hal, cinsiyet ve branşa göre değişip değişmediğini incelemek amacıyla, ilişkisel tarama desende yapılandırılmıştır. Araştırma evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Siirt ilinde resmi ilkokul ve ortaokullarında görev yapan 1471 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem seçim sürecinde tesadüfü örneklem yöntemi kullanılmıştır. Tesadüfü örneklem yoluyla araştırmaya katılmaya gönüllü olan 177 erkek ve 178 kadın öğretmenden veri toplanmıştır. Araştırmada Örgütsel Performans Ölçeği (Wharton County Junior Kolej, 2000; Balcı, Öztürk, Polatcan, Saylık, Bil, 2016) ve Toksik liderlik ölçeği (Güner, Yıldız ve Çelebi, 2015) kullanılmıştır. Araştırmada dağılımı belirlemek için basıklık, çarpıklık, ortalama ve medyan parametreleri incelenmiş, verilerin normallik ölçütlerini karşıladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma dahilinde güvenilirlik analizi, frekans tabloları, bağımsız örneklem testi, ANOVA ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Araştırmada okul yöneticilerinin toksik liderlik düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel performans düzeyleri arasında yüksek düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre Okul yöneticilerinin toksik liderlik davranışları azaldıkça öğretmenlerin örgütsel performansları artmaktadır.
Öğretmen algılarına göre okul iklimi ile lider üye etkileşimi arasındaki ilişki
Bu araştırmada farklı eğitim kademelerinde görev yapan öğretmenlerin okul iklimi ve lider üye etkileşimi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Siirt il merkezinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 410 öğretmen katılmıştır. Araştırmanın veri toplama aşamasında "Kişisel Bilgi Formu", "Okul İklimi Ölçeği" ve "Lider Üye Etkileşimi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analiz sürecinde SPSS 22.0 programında T test, ANOVA analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin okul iklimi algıları ile lider üye etkileşimi algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Kişisel değişkenlere göre incelendiğinde öğretmenlerin okul iklimi algılarının yaş grubu, görev yapılan eğitim kademesi ve mevcut okul müdürü ile çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, lider üye etkileşimi algılarının ise sadece cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiği zaman lider üye etkileşimi ile okul iklimi algısı arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerde lider üye etkileşiminin kalitesinin okul iklimi algısını olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, okul iklimi algısı, lider üye etkileşimi
Okullarda örgütsel dedikodu ile örgütsel sinizm arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, kamu okullarında görevli öğretmenlerin örgütsel dedikodunun işlevine ilişkin algıları ile örgütsel sinizme ilişkin algıları arasındaki ilişkilerinin incelenmesidir. Bu amaçla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2891 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem almada seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme kullanılmıştır. Her biri bir tabaka olarak ele alınan Siirt il merkezindeki okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise okul kademelerinde görev yapan 411 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; öğretmenler örgütsel dedikodunun haberdar olma ve ilişkileri geliştirme işlevlerinin düşük, örgütsel zarar işlevinin ise yüksek olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin örgütsel sinizmin geneli ile bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutlarına ilişkin algıları düşüktür. Örgütsel dedikodunun haberdar olma, ilişkileri geliştirme ve zarar işlevlerine ilişkin algı arttıkça öğretmenlerin sinizm algıları da artmaktadır. Araştırmada örgütsel dedikodunun öğretmenlerin örgütsel sinizm algılarının istatistiksel bakımdan anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir.
Öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin duygusal zeka düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini; Siirt merkez ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 4220 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evrenden, basit rastlantısal yöntemle belirlenen 437 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada "Duygusal Zekâ Ölçeği" ve "İş Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde istatistik paket programından yararlanılmıştır. Araştırma dahilinde güvenirlilik analizi, frekans tabloları, bağımsız örneklem t-testi, Anova, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinde; cinsiyet, medeni durum, görev durumu, mesleki kıdem ve yaş değişkenleri bakımından anlamlı fark yoktur. Öğretmenlerin okuldaki çalışma süresi ve görev yapılan kademe değişkenlerine göre dışsal doyum düzeylerinde anlamlı fark bulunmuştur. Ayrıca öğretmen algılarına göre öğretmenlerin kendi okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile kendi iş doyumları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenler algılarına göre okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyi, öğretmenlerin iş doyumunun geneli üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olduğu bulgulanmıştır.
Öğretmenlerin algılarına göre okullarda farklılıkların yönetimi yaklaşımları
Bu araştırmanın iki temel amacı vardır. Birinci amaç, Dass ve Parker'ın (1999) sınıflandırmasını temele alarak okullarda çalışanların farklılıklarına yönelik hangi yaklaşımların gösterildiğini ölçmeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmek; ikinci amaç, öğretmenlerin algılarına göre okullarda farklılıkların yönetimi yaklaşımlarını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeline uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırma verileri, araştırma kapsamında geliştirilen Farklılıkların Yönetimi Yaklaşımları Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini Siirt ili Merkezi, Eruh, Şirvan, Tillo ve Pervari ilçelerinde görev yapan 333 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında ilk aşamada Farklılıkların Yönetimi Yaklaşımları Ölçeği geliştirilmiştir. Bu ölçek kullanılarak öğretmenlerin farklılıkların yönetimi yaklaşımlarına ilişkin algıları ve algılarının sosyo-demografik özelliklerine (cinsiyet, medeni durum, kıdem, okuldaki hizmet süresi, öğrenim süresi, çalışılan eğitim kademesi, görev yapılan okulun bölge/kültürüne ait hissetme durumu ve sendika üyeliği) göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda birtakım öneriler geliştirilmiş ve bunlar çalışmanın öneriler kısmında sunulmuştur.
Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin teknolojik liderlik rolleri ile öğretmenlerin performans düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin teknolojik liderlik rolleri ile öğretmenlerin performans düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Siirt il merkezindeki 35 ortaokul ve 26 lise kademelerinde görev yapan toplam 1986 branş öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklemini ise basit seçkisiz random yöntemiyle seçilen 8 ortaokul (198 öğretmen) ve 10 lisede (220) görev yapan toplam 418 branş öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak "Teknoloji Liderliği Rolleri Ölçeği (TLRÖ)" ve "Öğretmen Performans Değerlendirme Ölçeği (ÖPDÖ)" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 26 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistik, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, genel olarak hem okul yöneticilerinin teknolojik liderlik rollerine ilişkin algılarının hem de öğretmenlerin performans düzeylerine ilişkin algılarının "katılıyorum/yüksek" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin teknolojik liderlik rolleri ile öğretmenlerin performans düzeylerine ilişkin öğretmen algıları, çalışmada kullanılan bağımsız değişkenlerin bir kısmında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte okul yöneticilerinin teknolojik liderlik rolleri ile öğretmenlerin performans düzeyleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda ise okul yöneticilerinin teknolojik liderlik rolleri öğretmenlerin performans düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak, okul yöneticilerinin teknolojik liderlik rolleri öğretmenlerin performans düzeylerine ait varyansın %16'sını açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Okul müdürlerinin güçlendirici liderlik davranışları ile öğretmenlerin mesleki bağlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada öğretmen algılarına göre; okul müdürlerinin güçlendirici liderlik davranışları ile öğretmenlerin mesleki bağlılığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın evreni, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı, Siirt il merkezindeki ilkokul, ortaokul ve lise eğitim kurumlarında görev yapan 1905 öğretmen oluşturmaktadır. Tabakalı örnekleme yöntemi kullanılan araştırmada, örneklem sayısı 406 öğretmen olarak belirlenmiştir. Araştırmada "Güçlendirici Liderlik Davranışları Ölçeği" ve "Mesleki Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; standart sapma, aritmetik ortalama, frekans ve yüzde, ANOVA testi, bağımsız örneklem t-testi, Post-Hoc testlerinden biri olan Scheffe testi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve Pearson korelasyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların algıları doğrultusunda, okul müdürlerinin güçlendirici liderlik davranışları ve mesleki bağlılıkları "yüksek düzeyde" olduğu saptanmıştır. Güçlendirici liderliğin alt boyutları ve mesleki bağlılık ölçeğinin alt boyutlarına ilişkin öğretmen algıları "yüksek düzeyde"dir. Korelasyon analizine göre güçlendirici liderlik davranışları ile mesleki bağlılık arasında orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Regresyon analizine göre ise okul müdürlerinin güçlendirici liderlik davranışları öğretmenlerin mesleki bağlılığının anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.
Öğretmen adaylarının akıllı telefon bağımlılığına ilişkin algıları
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının akıllı telefon bağımlılığına ilişkin algılarını belirlemektir. Araştırmada paralel karma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 300 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veriler nitel ve nicel olarak toplanmıştır. Nicel boyutta veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Noyan ve arkadaşları (2015) tarafından geliştirilen Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu kullanılmıştır. Nitel verileri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu tercih edilmiştir. Nicel veri toplama araçlarından elde edilen veriler bilgisayar programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde ilk olarak normallik testine bakılmıştır. Normallik testi sonucunda, cinsiyet için bağımsız örneklem t-testi ve diğer değişkenler için ANOVA tekniği kullanılmıştır. Nicel boyutta yapılan araştırma sonucunda; cinsiyet, bölüm, sınıf ve akıllı telefon kullanım deneyimi değişkenlerine göre akıllı telefon bağımlılığı puanları arasında anlamlı bir farklılık görülmezken; aylık tüketilen internet miktarı, günlük kullanım süresi (saat) ve kullanım amacı değişkenine göre akıllı telefon bağımlılığı puanları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Nitel veriler ise, içerik analizine tabi tutulmuştur. Nitel boyutta ise katılımcıların akıllı telefon bağımlılığı sonucunda; iletişim kanallarını etkili kullanamadıkları, zaman faktörünü göz ardı ettikleri, bilişsel ve duyuşsal süreçleri yönetemedikleri ve teknolojiyi kullanmakta sorunlar yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Akıllı Telefon, Akıllı Telefon Bağımlılığı, Öğretmen Adayları.
Okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisi: Bir meta-analiz çalışması
Bu çalışmanın temel amacı, okul yöneticilerinin göstermiş oldukları liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel vatandaşlık algıları üzerindeki etkisini meta- analiz yöntemiyle belirlemektir. Meta-analize dâhil edilecek araştırmaları belirlemek için YÖK Tez Tarama sistemi, ULAKBİM, Dergipark, Google Akademik, EBSCO, SOBİAD, ASOS veri tabanları incelenerek literatür taraması gerçekleştirildi. Geliştirilen tarama stratejisiyle okul liderliği ile örgütsel adalet arasındaki ilişkiye yönelik 44, okul liderliği ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiye yönelik ise 38 araştırmaya ulaşıldı. Çalışmaya dâhil edilen veriler Excel programına aktarıldıktan sonra Comprehensive Meta-Analysis programında analizler yapıldı. Tüm meta-analizlerde rassal etki modeli temel alındı. Okul liderliğinin örgütsel adalet algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki ortalama etki büyüklüğünde liderlik stilleri, okul kademesi ve yayın türü değişkenleri için moderatör analizi gerçekleştirildi. Elde edilen bulgulara göre okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerinde geniş düzeyde bir etkiye sahip olduğu tespit edildi [r = .58]. Çalışmanın moderatör değişkeni olan liderlik stillerinin örgütsel adalet algısı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. (Qb = 20.02, p<.05) Öğretim kademesi ve yayın türü moderatörlerinin ise örgütsel adalet algısı üzerindeki istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlendi. Okul liderliğinin öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde ise orta düzeyde bir etkiye sahip olduğunu tespit edildi [r = .37]. Çalışmanın moderatör değişkeni olan liderlik stillerinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. (Qb = 86.76, p<.05) Öğretim kademesi ve yayın türü moderatörlerinin ise örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlendi.
Öğretmenlerin örgütsel muhalefetleri ile iş performansı algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, öğretmenlerin örgütsel muhalefetleri ile iş performansları arasındaki ilişkinin kendi algılarına göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini Diyarbakır ilindeki resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 21.468 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma, Diyarbakır ilinin Sur, Bağlar, Yenişehir ve Kayapınar merkez ilçelerinde çalışan 11.195 öğretmen arasından küme örnekleme yöntemi ile seçilen 362 öğretmenin katılımı ile gerçekleşmiştir. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Dağlı (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Örgütsel Muhalefet Ölçeği ve Çöl (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan İşgören Performansı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin genel örgütsel muhalefetleri ve dikey muhalefetleri ile iş performansları arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü, yatay muhalefetleri ile iş performansları arasında düşük düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada örgütsel muhalefet bağımsız değişken olarak, iş performansı ise bağımlı değişken olarak ele alınmış, öğretmenlerin dikey muhalefetlerinin iş performanslarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel muhalefetleri cinsiyet, yaş ve öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır. Bekâr olan öğretmenlerle karşılaştırıldığında evli olan öğretmenlerin, sendika üyesi olmayan öğretmenlerlekarşılaştırıldığında sendika üyesi olan öğretmenlerin ve mesleğinin ilk yıllarında olan öğretmenlerle karşılaştırıldığında mesleki kıdeminin ortalarına yaklaşmış olan öğretmenlerin daha fazla yatay muhalefete sahip oldukları görülmüştür. Okul kademesi değişkenine göre ilkokullarda çalışan öğretmenlerin, ortaokullarda ve liselerde çalışan öğretmenlere kıyasla yatay, dikey, genel örgütsel muhalefetleri ve iş performansları istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Öğretmenlerin iş performansları ise cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve sendika üyeliği açısından anlamlı bir farklılaşma göstermemektedir.
Fen bilimleri öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime yönelik algı ve yeterliliklerinin incelenmesi
Tüm dünyada farklı kültürlere mensup kişiler farklı gerekçelerle bir arada uyum içinde yaşamak durumundadır. Bu nedenle çokkültürlülük, eğitimin bir parçası olmaktan ziyade bütününü kapsayan bir faktör olmalıdır. Çokkültürlü eğitim günümüzde daha da önem kazanmış ve öğretmenlerin çokkültürlülüğe ilişkin farkındalık ve algılarının belirlenmesine yönelik ihtiyaç artmıştır. Bu araştırmanın amacı çokkültürlü eğitim hakkında ortaokullarda görev yapan fen bilimleri öğretmenlerinin algı ve yeterliliklerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Araştırma karma yöntemin açıklayıcı desenine uygun olarak tasarlanmıştır ve fen bilimleri öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime yönelik algı ve yeterliliklerinin belirlenmesi ve algı ve yeterliliklerinin arasındaki ilişkinin incelenmesi için Çokkültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği ve Çokkültürlü Eğitim Algısı Ölçeği ile nicel veriler toplanmıştır. Toplanan nicel veriler doğrultusunda öğretmenlere görüşme soruları uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemi ulaşılabilir örnekleme yöntemidir. Nicel veriler için ölçeklerin uygulanmasından sonra öğretmenler ile görüşmeler yapılarak nitel veriler toplanmış ve daha detaylı bilgiler edinilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler uygulanmış ve Pearson korelasyon katsayısı hesaplanarak yorumlanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulguların çokkültürlü fen eğitimine yönelik politikaların geliştirilmesine ışık tutacağı öngörülmektedir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin yaşları, cinsiyetleri, etnik kökenleri, eğitim durumları, mesleki deneyim yılları, çalışılan okul türü ile bulunduğu bölge ve çalışılan şehirler farklılık göstermektedir. Fen bilimleri öğretmenlerinin büyük bir kısmı çokkültürlü eğitim algı ve yeterliliğine sahiptir. Yaş aralığı, deneyim gibi değişkenlerde farklılıklar tespit edilmiştir. Yaş ve deneyim olarak daha büyük olan fen bilimleri öğretmenleri diğer öğretmenlere göre daha yüksek çokkültürlü eğitim algı ve yeterliliğine sahiptir. Fen bilimleri öğretmenleri ile yapılan görüşme sonuçlarına göre çokkültürlü eğitim ile ilgili bilgi ve yeterliliğe sahip oldukları tespit edilmiştir.
Okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerinin öğretmenlerin stres düzeyleriyle ilişkisinin incelenmesi: İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesi örneği
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin, okul yöneticilerinin uyguladığı çatışma yönetimi stillerine dönük algıları ile öğretmenlerin stres algılarının ilişkisini araştırmaktır. Aynı zamanda bu çalışmada öğretmenlerin, okul yöneticilerinin uyguladığı çatışma yönetimi stillerine dönük algıları ile öğretmenlerin stres algıları, öğretmenlerin çeşitli demografik özelliklerine göre karşılaştırılmıştır. İstanbul-Gaziosmanpaşa ilçesinde, 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılı, ilk ve ortaokullarında görev yapan 300 öğretmene "Örgütsel Çatışma Envanteri" ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS-15 bilgisayar istatistik paket programıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin en çok tümleştirme çatışma yönetim stilini, daha sonra sırasıyla uzlaşma, ödün verme, kaçınma ve en az da hükmetme çatışma yönetim stilini kullandığı bulunmuştur. Erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre, okul yöneticilerinin tümleştirme, ödün verme, kaçınma ve uzlaşma çatışma yöntemini daha fazla kullandığını düşündükleri tespit edilmiştir. Kadın öğretmenler ise erkek öğretmenlere göre, okul yöneticilerinin hükmetme çatışma yönetimini daha fazla kullandığını düşünmektedirler. Kadın öğretmenler erkek öğretmenlere göre okul yöneticilerinin kullandığı tüm çatışma yönetim stillerinin kendileri üzerinde daha çok stres yarattığını düşünmektedirler. Öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin sergilediği hükmetme çatışma yönetim stilinin öğretmenler üzerinde oluşturduğu stres düzeyi ilkokul öğretmenlerinde ortaokul öğretmenlerine göre daha fazla bulunmuştur. Hükmetme çatışma stilini daha çok sergileyen okul yöneticileriyle çalışan öğretmenlerin ise çok yüksek stres düzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir.
Ortaöğretim öğretmenlerinin kültürel farklılıklara yönelik bakış açılarının çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi
Bu araştırmada, İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde çalışan lise öğretmenlerinin çok kültürlü yeterlik algı düzeylerinin belirlenmesi ve çok kültürlü yeterlik algı düzeylerinin cinsiyet, kıdem, öğrenim düzeyi ve meslekî branş değişkenlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden kesit alma modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, İstanbul İli Küçükçekmece ilçesindeki 9 resmi lise oluştururken, örneklemini ise bu liselerde 2013-2014 öğretim yılında görev yapan 163'ü (%60,1) kadın, 108'i (%39,9) erkek olmak üzere toplam 271 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Başbay ve Kağnıcı (2011) tarafından geliştirilen "Çok Kültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler, betimsel istatistik teknikleri ve ANOVA ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, lise öğretmenlerinin çok kültürlülükle ilgili farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu; beceri ve bilgi düzeylerinin ise genel olarak ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Lise öğretmenlerinin çok kültürlülükle ilgili farkındalık, bilgi ve beceri alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında cinsiyete, kıdeme, öğrenim durumuna göre bir fark bulunamamış; sadece mesleki branşta anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Kültür, Eğitim, Öğretmen, Çok Kültürlü Eğitim, Çok Kültürlü Yeterlik Algısı
Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stillerinin ve bazı kişisel değişkenlerin öğretmenlerin yaşam doyumu üzerindeki etkisi
Araştırma, öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stillerinin (sürdürümcü ve dönüşümcü), cinsiyetin, yaşın, öğretmenlik mesleğini sevmenin ve okul müdürünü sevmenin öğretmenlerin yaşam doyumu düzeyleri üzerindeki etkisini incelemeye yönelik olarak yapılmış olan betimsel bir çalışmadır. Araştırma evrenini; 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılında, İstanbul İli Eyüp, Gaziosmanpaşa, Sultangazi ve Şişli İlçelerinde kamu okullarında (ilkokul, ortaokul ve lise) görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Belirtilen evrenden tesadüfî örneklem yöntemi kullanılarak 305 öğretmen, araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada gerekli verileri elde etmek için "Liderlik Stilleri Ölçeği", "Yaşam Doyumu Ölçeği" ve "Kişisel Bilgiler Formu" kullanılmıştır. Verilerin toplanması amacı ile ölçekler öğretmenlere uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 21 Paket Programı'ndan yararlanılmıştır. Araştırmada, öğretmen algılarına göre liderlik stillerinin (sürdürümcü ve dönüşümcü), cinsiyetin, öğretmenlik mesleğini sevmenin ve okul müdürünü sevmenin öğretmenlerin yaşam doyumu düzeyi üzerindeki etkisini belirlemek için Parametrik İstatistik olan Bağımsız Gruplarda t-testi Analiz Tekniği kullanılmıştır. Araştırmada ayrıca, yaşın öğretmenlerin yaşam doyumu düzeyi üzerindeki etkisini belirlemek için Parametrik Olmayan İstatistik olan Kruskal-Wallis H Analiz Tekniği kullanılmıştır. Farklılığın nereden kaynaklandığını saptamak amacı ile Mann-Whitney U Tekniği kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır. Araştırmanın sonucunda, okul müdürlerinin liderlik stillerini dönüşümcü liderlik stili olarak algılayan öğretmenlerin yaşam doyum düzeyleri yüksek çıkmıştır. Okul müdürünün liderlik stilini yüksek dönüşümcü liderlik stili olarak algılayan öğretmenlerin yaşam doyum düzeyi, düşük dönüşümcü liderlik stili olarak algılayan öğretmenlerin yaşam doyum düzeyinden anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin cinsiyetinin, yaşının, öğretmenlik mesleğini sevmenin ve okul müdürünü sevmenin yaşam doyumu düzeyi üzerindeki etkisine bakıldığında, araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin cinsiyetinin yaşam doyumu düzeyi üzerindeki etkisi anlamlı çıkmamıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin yaşının yaşam doyumu düzeyi üzerindeki etkisi anlamlı çıkmıştır. Yaşı 30 yaş ve altında olan öğretmenlerin yaşam doyumu düzeyleri, yaşı 41-50 ve 51 ve üstü olan öğretmenlerin yaşam doyumu düzeylerinden anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Bu bulgu, yaş düzeyi arttıkça yaşam doyumu düzeyinin düştüğünü göstermektedir. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin öğretmenlik mesleğini sevmelerinin yaşam doyumu düzeyi üzerindeki etkisi anlamlı çıkmıştır. Öğretmenlik mesleğini seven öğretmenlerin yaşam doyumu düzeyleri, öğretmenlik mesleğini sevmeyen öğretmenlerinkinden anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin okul müdürlerini sevmelerinin yaşam doyumu üzerindeki etkisi anlamlı çıkmamıştır.