Organizational support
117 theses under this subject heading
İşyeri mutluluğu ve iş tatmini ilişkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolünün belirlenmesi
İşyeri mutluluğu, bireyin iş yaşamının her merhalesinde var olan önemli bir konudur. Günümüzün modern örgütlerinin en önemli sermayesinin insan olması dolayısıyla çalışana bakış açısı değişmiş ve insan kaynağına verilen değer artmıştır. Örgütte çalışan tarafından olumlu olarak algılanan her faaliyet örgütün başarısı üzerinde doğrudan etkilidir. Çalışanın içerisinde bulunduğu çalışma ortamında mutlu olması, iş tatminini arttırıcı bir unsur olarak görebilmektedir. Bununla beraber, çalışanın mutlu olması için gerekli olan destek düzeyleri de çok önemlidir. İşyeri mutluluğu literatürü incelendiğinde, kamu kurumları üzerindeki yapılan araştırmalar az ve yetersiz olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, kamu kurumlarında çalışan kamu personelinin işyeri mutluluğu ve iş tatmini ilişkisindeki algılanan örgütsel desteğin aracı rolünü belirlemektir. Araştırmada ilk olarak işyeri mutluluğu, iş tatmini ve algılanan örgütsel destek kavramlarından bahsedilmiş, daha sonra ise bu kavramlar arasındaki ilişkiler örgütsel düzeyde incelenmiştir. Etik kurallar kapsamında araştırma yapabilmek gerekli izinler alındıktan sonra Adana ilinde bulunan kamu kurumlarında kamu personeli olarak çalışanlara kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak 325 anket dağıtılmış ve 291 anketten geri dönüş sağlanmıştır. Geri dönüş yapılan anketlerin herhangi birisinde eksik cevaplandırma olmadığından dolayı çalışmaya bu anketlerle devam edilmiştir. Elde edilen veri setinin analizi kapsamında, doğrulayıcı faktör analizi, değişkenler arası ilişkilerin incelenmesi için korelasyon analizi, değişkenler arası etkinin bulunması için regresyon analizi, aracılık testi, değişkenler arası karşılaştırma analizi ve yol analizi için yapısal eşitlik modellemesi analizlerinden yararlanılmıştır. Doğrudan etki modeli incelendiğinde bağımsız değişken olan işyeri mutluluğu bağımlı değişken olan iş tatminini pozitif yönlü etkilemektedir (p<0,05). Bu sonuçlara göre aracılık şartı için temel kriter sağlanmıştır. Sonuç olarak, işyeri mutluluğunun iş tatminine etkisinde algılanan örgütsel desteğin istatistiksel olarak kısmi aracılık ettiği ortaya konulmuştur (p>0,05). Anahtar Kelimeler: Mutluluk, İşyeri Mutluluğu, İş Tatmini, Algılanan Örgütsel Destek
Dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü
Modern işletmecilikte rekabet üstünlüğü nitelikli ürün üretebilmenin yanında değişime açık, yenilikçi ve lider özellikli yöneticilere sahip olmayı da gerekli kılmaktadır. Çünkü küreselleşmenin dayandığı değişim ve dönüşümler yeniliğe ve değişime açık liderleri gerekli kılmaktadır. Dönüşümcü liderlik olarak kavramsallaştırılan bu liderlik davranışlarının çalışanları motive ettiği, çalışana önem verdiği ve çalışanları yenilikçi iş davranışlarına daha kolay yönlendirebildikleri görülmektedir. Bu tez araştırmasında dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışlarına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracı rolü incelenmiştir. Osmaniye ve Kahramanmaraş illerindeki tekstil işletmelerinde çalışan 420 katılımcıdan bilgi formu ile ölçeklerle veri toplanmıştır. Araştırmada Bass ve Avelio (1995) tarafından geliştirilmiş olan Çok Faktörlü Liderlik Anketi-Değerlendirici Formu (Multifactor Leadership Questionnaire Rater Form 5X Kısa), Jannes (2003) tarafından geliştirilmiş olan Yenilikçi İş Davranışı Ölçeği (Innovative Work Behavior Scale), Rhoades ve Arkadaşları (2001) tarafından geliştirilmiş olan Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde öncelikle ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizleri ile geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Değişkenlere yönelik analizlerde ise değişkenler arası korelasyon analizleri ile test edilmiş ve Proses Analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre dönüşümcü liderlik yenilikçi iş davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilemektedir. Dönüşümcü liderliğin algılanan örgütsel desteği ve algılanan örgütsel desteğin de yenilikçi iş davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği görülmektedir. Araştırmanın aracılık etkisine yönelik bulgusu ise dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışlarına etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünün olduğu şeklindedir. Sonuç olarak dönüşümcü liderlik ve algılanan örgütsel destek çalışanların yenilikçi iş davranışlarını etkilerken çalışanların örgütsel destek algısı dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışları üzerindeki etkisinde aracı bir role sahiptir. Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü Lider, Yenilikçi İş Davranışı, Algılanan Örgütsel Destek
Örgüt iklimi ve algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi üzerine sağlık sektöründe bir araştırma
Değişen çevre ve artan rekabet şartlarında işletmelerin hedef ve amaçlarına ulaşabilmesinde çalışanların büyük bir rolü bulunmaktadır. Bu noktada çalışanların rol gereklerinin dışında, gönüllü bir biçimde yararlı davranışlar sergilemeleri örgütlerin performansı ve işleyişi açısından önem kazanmaktadır. Bu açıdan çalışanların rol tanımlarının dışında kalan ve kendi istekleri doğrultusunda örgütün iyiliği amacıyla sergiledikleri örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı, tez çalışması kapsamında odaklanılan temel kavram olmuştur. Bu araştırmanın amacı, örgüt iklimi ve algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini belirleyebilmektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda, Muğla ili Menteşe ilçesinde bir kamu ve bir özel hastanede görev yapmakta olan çeşitli unvanlardaki 200 çalışandan anket tekniği ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi sürecinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, güvenilirlik analizi, faktör analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre çalışanların örgüt iklimine yönelik algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, örgüt ikliminin örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutları olan özgecilik ve sivil erdem boyutu üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde bütün olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak örgütsel vatandaşlık davranışının vicdanlılık ve sivil erdem boyutları üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Algılanan örgütsel desteğin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, algılanan örgütsel desteğin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemeye yöneliktir. Günümüz koşullarında örgütler için önemli bir kaynak haline gelen işgörenler, desteklenmediklerini hissettikleri takdirde performanslarında azalış yaşayabilmekte ve bu durum örgütün devamlılığını tehlikeye atabilmektedir. Bu nedenle algılanan örgütsel desteğin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemek, işgörenlerin memnuniyet ve performansının artması örgütlerin ise varlıklarının devamlılığı açısından önem teşkil etmektedir. Yapılan çalışmada kapsamlı bir literatür taraması yapılarak algılanan örgütsel destek ve örgütsel yabancılaşma kavramları ile ilgili teorik bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde algılanan örgütsel destek kavramının tanımı, kuramsal temelleri, etkileyen temel faktörler, sonuçları ve yapılmış çalışmalar ele alınmıştır. İkinci bölümünde yabancılaşmanın tanımı, örgütsel yabancılaşmanın tanımı, boyutları, nedenleri, sonuçları, önleyecek müdahaleler ve yapılmış çalışmalar ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise algılanan örgütsel destek ve örgütsel yabancılaşma arasındaki etkiyi belirlemeye yönelik uygulama kısmı ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama kısmı Manisa ilindeki teknoloji ve beyaz eşya alanında faaliyet gösteren iki işletmenin çağrı merkezindeki 186 işgörenin katılımı ile gerçekleşmiştir. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişki korelasyon ve regresyon analizleri ile belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda algılanan örgütsel destek, örgütsel yabancılaşma ve boyutları olan güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık, yalıtılmışlık ve kendine yabancılaşma arasında negatif yönde, anlamlı bir etki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Yabancılaşma.
Psikolojik sözleşme ve işten ayrılma eğilimi arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisi: Kütahya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde bir uygulama
Bu araştırmanın temel amacı; psikolojik sözleşme ile işten ayrılma eğilimi arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisinin tespit edilmesidir. Araştırmada öncelikle psikolojik sözleşme, algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma eğilimi kuramsal olarak ele alınmış ve Kütahya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne müracaat eden işten ayrılma eğilimine sahip olduğu düşünülen 300 çalışan üzerinde bir anket çalışması uygulanmıştır. Araştırmada bağımsız değişken psikolojik sözleşmenin işlemsel ve ilişkisel alt boyutları, aracı değişken algılanan örgütsel destek ve bağımlı değişken olarak da işten ayrılma eğilimi arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılması amacıyla hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kontrol değişkenleri olan yaş, cinsiyet, öğrenim, meslek gibi çalışanların demografik özellikleriyle alakalı yukarıda sözü edilen değişkenlere ilişkin hipotezlerin test edilmesinde "t –Testi" ve "ANOVA" analizlerinden yararlanılmıştır. Psikolojik sözleşmenin alt boyutları ayrı ayrı hiyerarşik regresyon analizine tabi tutulmuştur. İşlemsel alt boyut işten ayrılma eğilimini anlamlı olarak etkilerken algılanan örgütsel desteğin analize dahil edilmesiyle anlamını yitirmiştir. Böylece algılanan örgütsel desteğin tam aracılık etkisi oluşmuştur. İlişkisel alt boyutun ise anlamlı etkisi devam etmiş ancak etki katsayısı azalmıştır. Böylece algılanan örgütsel desteğin kısmi aracılık etkisi oluşmuştur. Aracılık etkilerini teyit etmek amacıyla analizlere sobel testi yapılmış ve Sobel (z) anlamlı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sözleşme, Algılanan Örgütsel Destek, İşten Ayrılma Eğilimi.
Okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel model ile tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Gaziantep ili Nizip ilçesine bağlı resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liseler tabaka olarak belirlenmiş ve bu okullarda görev yapan 482 öğretmen örnekleme dahil edilmiştir. Araştırma verilerini toplamak için; "Kişisel Bilgi Formu", "Dağıtımcı Liderlik Ölçeği" ve "Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği" olmak üzere üç bölümden oluşan veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson momentler çarpım korelasyon analizi, basit ve hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerilerine ilişkin öğretmen algılarının yüksek olduğu; cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, aynı okul müdürü ile çalışma süresi ve öğretmen sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılaşmadığı; öğrenim durumu, okul türü ve istihdam durumu değişkenlerine göre boyutlarda anlamlı farklılaştığı görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel destek algı düzeylerinin yüksek olduğu; medeni durum değişkenine göre anlamlı farklılaşmadığı; cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, okul türü, istihdam durumu, mesleki kıdem, aynı okul müdürü ile çalışma süresi ve öğretmen sayısı değişkenlerine göre genelde ve boyutlarda anlamlı farklılaştığı görülmüştür. Öte yandan okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri ile öğretmenlerin örgütsel destek algıları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerileri, öğretmenlerin örgütsel destek algılarının pozitif yönde anlamlı bir yordayıcısıdır. Örgütsel desteğe ilişkin toplam varyansın %74'ü dağıtımcı liderlik ile açıklanabilmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular, sonuçlar ve ilgili literatür doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.
The relationship between perceived organizational support and work engagement
Research has shown that employees who feel supported by their organization are more engaged in their work. However, several studies have focused on the value of this support in organizations. The objective of this research was to identify the con-nection between perceived organizational support and work engagement. On one hand, the author looked at the components of this relationship, such as support from supervisors and coworkers. On the other hand, they examined how this relationship affected the commitment, performance, and job satisfaction of employees. Employ-ees from two companies (one private and one public) were given access to an online survey. Then, their direct supervisors assessed their performance. In total, 73 supervi-sors and 140 employees took part in the study. Our findings showed that perceived organizational support has a beneficial impact on work engagement, and this holds even when considering two other types of support (support from supervisors and support from coworkers). The conclusion of this study specifies that organizations will have to take into consideration support in the workplace, which is initially an essential element that employees often require. Furthermore, it allows for the im-provement of productivity. Keywords: Perceived Organizational Support, Work Engagement, Perceived Super-visor Support, and Perceived Coworker Support.
Lider–üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü: Bir zincir perakende işletmesi üzerine araştırma
Rekabet koşullarının arttığı günümüzde örgütler rakipleri tarafından taklit edilmesi güç olan örgüt içi yapılarına yönelmişlerdir. Bu noktada, liderin çalışanları ile olan etkileşimi, örgüt içerisinde çalışanlar tarafından algılanan örgütsel destek ve örgüt başarımına etki eden örgütsel vatandaşlık davranışı gibi unsurlar oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı; lider - üye etkileşimi, algılanan örgütsel destek ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkileri belirlemek ve lider - üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda benzer konularda daha önce yapılmış olan araştırmalar incelenerek araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırmamızda bağımsız değişken lider - üye etkileşimi, bağımlı değişken örgütsel vatandaşlık davranışı aracı değişken ise algılanan örgütsel destek olarak belirlenmiştir. Araştırma modelimize uygun hipotezler geliştirilmiştir. Araştırmamızda yer alan hipotezlerin sınanması amacı ile veri toplama araçları arasından anket yöntemi uygulanmıştır. Bu kapsamda Türkiye ' de Adana ve Mersin illerinde mağazaları bulunan yerel bir zincir perakende işletmesinde çalışan toplam 500 katılımcıya anketler dağıtılarak araştırma gerçekleştirilmiştir. Anketlerden elde edilen veriler güvenirlik analizi, doğrulayıcı faktör analizi, normallik testi, regresyon analizleri ve aracılık testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere göre; lider - üye etkileşimi ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında pozitif anlamlı bir ilişki, lider - üye etkileşimi ile algılanan örgütsel destek arasında pozitif anlamlı bir ilişki, algılanan örgütsel destek ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca lider - üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Lider - üye etkileşimi, algılanan örgütsel destek, örgütsel vatandaşlık davranışı
Psikolojik dayanıklılık ve örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişki: Birey-örgüt uyumu, birey-iş uyumu, işten ayrılma niyeti ve algılanan örgütsel desteğin düzenleyicilik rolü (Perakende sektörü örneği)
Araştırmada örgütsel yabancılaşma ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin ortaya konulmasının yanında birey-örgüt uyumu, birey-iş uyumu, işten ayrılma niyeti ve algılanan örgütsel desteğin düzenleyicilik etkisinin anlamlı olup olmadığının saptanması hedeflenmiştir. Araştırmaya bu bağlamda Adana, Mersin, Gaziantep, Kahramanmaraş, İstanbul, Ankara, İzmir, Trabzon, Denizli, Bursa ve Şanlıurfa illerinde Tekstil ve Gıda perakendeciliği üzerine faaliyet gösteren özel bir firmada çalışan 1053 birey katılmıştır. Verilerin toplanmasında Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği, Birey-Örgüt Uyumu Ölçeği, Birey-İş Uyumu Ölçeği, Eisenberger'in Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örnekler T-testi, ANOVA ve Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda psikolojik dayanıklılık değişkeninin örgütsek yabancılaşma üzerindeki etkisinin negatif yönde anlamlı olduğu gözlenmiştir. Buna ek olarak birey-örgüt uyumu, birey-iş uyumu, algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti değişkenlerinin aracı olan tüm değişkenlerin psikolojik dayanıklılık ile örgütsel yabancılaşma arasındaki düzenleyicilik etkisinin anlamlı olduğu gözlenmiştir.
Yeni kamu yönetimi çerçevesinde algılanan örgütsel desteğin örgütsel özdeşleşme ile ilişkisi: Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü örneği
Geleneksel kamu yönetiminden, yeni kamu işletmeciliğine geçişle birlikte kamu sektöründe yapısal, örgütsel ve personel sistemi açısından değişimler yaşanmıştır. Bu süreçte odak nokta politikadan yönetime doğru kayarken, hiyerarşi yerini yatay kurum yapısına bırakmış; sonuç odaklılık, hizmette esneklik ve kaynak kullanımında tasarrufun önemi artmıştır. Bu yapı ile birlikte kamu personel rejimi yerini insan kaynakları yönetimine bırakmıştır. İnsan kaynağının kullanımı alanında yaşanan bu değişim çerçevesinde kamu personelinin örgütsel özdeşleşmesinin artırılmasına yönelik önlemler alınmaya başlanmış ve personelin örgütsel destek algısını artırıcı politikalar üretilmeye başlanmıştır. Bu noktadan hareketle hazırlanan araştırmada yeni kamu işletmeciliği etkisiyle oluşan insan kaynakları yönetimi anlayışı çerçevesinde kamu personelinde örgütsel destek algısının örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nde çalışan 423 kişiye Sosyodemografik Bilgi Formu, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Örgütsel Özdeşleşme Ölçeği'nden oluşan veri toplama aracı uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 23.00 kullanılmış olup, veri analizinde betimleyici istatistikler ile birlikte Pearson korelasyon, regresyon, t-test ve ANOVA tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kamu personelinde örgütsel destek algısı örgütsel özdeşleşmeyi artırmaktadır. Bununla birlikte küçük yaş gruplarında ve genel olarak kamu ve işletme tecrübesi düşük olan bireylerde örgütsel destek algısının yüksek, örgütsel özdeşleşmeninse düşük olduğu belirlenmiştir. Evli ve çocuk sayısı fazla olan çalışanlarda örgütsel özdeşleşme düzeyi yüksektir. Öğrenim durumu açısından yapılan değerlendirmedeyse lisans mezunlarının örgütsel özdeşleşme düzeylerinin ilköğretim ve lise mezunları ile birlikte lisansüstü mezunlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Öğretmenlerde algılanan örgütsel destek ile eğitim denetmenlerine yönelik tutum arasındaki ilişki
Öğretmenlerin örgütsel destek algısı ile eğitim denetmenlerine yönelik tutumları arasındaki ilişkilerini belirlemek, algılanan örgütsel destek ile eğitim denetmenlerine yönelik tutumun, öğretmenlerin demografik özelliklerine göre farklılaşma durumunu incelemek amacıyla gerçekleştirilen araştırmada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: Amaç doğrultusunda hazırlanan anket formu; 2012-2013 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Ataşehir ilk ve orta öğretimde görev yapan 465 öğretmene uygulanmıştır. Anket sonuçları bilgisayar ortamında SPSS 17.0 istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan demografik özelliklerin belirlenmesinde frekans ve yüzde istatistiklerinden, örgütsel destek ve müfettişlere karşı tutum düzeylerinin belirlenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerine göre örgütsel destek ve müfettişlere karşı tutum düzeylerinin farklılaşmasının incelenmesinde t testi, tek yönlü anova ve tukey testlerinden faydalanılmıştır. Katılımcıların örgütsel destek algıları ile müfettişlere karşı tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesinde korelasyon analizinden, örgütsel destek algılarının müfettişlere karşı tutumları üzerindeki etkilerinin incelenmesinde ise regrasyon analizinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin orta düzeyde örgütsel destek algısına sahip oldukları ve yine orta düzeyde müfettişlere karşı tutumlarının olduğu belirlenmiştir. Demografik özelliklerine göre örgütsel destek algılarında ve müfettişlere karşı tutumlarda farklılaşmalar olduğu da ortaya konulmuştur. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile müfettiş tutumları arasında anlamlı ilişkilerin olduğu ve örgütsel destek algısının yükselmesinin, öğretmenlerin müfettişlere karşı tutumlarını olumlu düzeyde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Destek, Eğitim Denetmenliği, Müfettiş, Öğretmen
Üniversite girişimcilik yönelimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi'nde yer alan üniversiteler üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı algılanan örgütsel destek, üniversite girişimcilik ortamı, üniversite girişimcilik performansı ve üniversite girişimcilik yönelimi arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca ulusal literatüre üniversitelerdeki girişimcilik ortamını ve yönelimini ölçen ölçme araçları kazandırmak da çalışmanın diğer amacıdır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanması ise anket ve ikincil veri toplama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde, araştırmacı tarafından geliştirilen Üniversite Girişimcilik Ortamı Ölçeği ile uyarlaması yapılan Üniversite Girişimcilik Yönelimi Ölçeğinin pilot uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bu iki ölçek ile birlikte Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Kişisel ve Kurumsal Bilgi Formu, 2020 yılı TÜBİTAK Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi (TÜBİTAK-GYÜE) ilk 50 listesinde yer alan üniversitelerdeki akademisyenlere gönderilmiş ve elde edilen 1207 anket analizlerde kullanılmıştır. Üniversitelerin girişimcilik performansına ilişkin ikincil veriler de her yıl yayınlanan bu endeksten sağlanmıştır Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler, farklılık analizleri (t-testi, ANOVA testi) ve korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliklerinin sağlanmasında doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında oluşturulan araştırma modeli ise yapısal eşitlik modeliyle test edilmiştir. Bu araştırmayla, gerçekleştirilen analizlerden elde edilen veriler ışığında oluşturulan önerilerle ilgili kişi ve kurumlara yol gösterici bilgiler sunularak, üniversitelerimizin girişimcilik ve yenilikçiliğinin gelişimine katkıda bulunulacağı düşünülmektedir. Ayrıca girişimci ve yenilikçi üniversiteler konusunda gelecekte yapılacak çalışmalar için ulusal literatüre yeni ölçüm araçları kazandırılması hedeflenmiştir. Analiz sonuçlarına göre cinsiyet, görev süresi, akademik disiplin, yönetim görevi, üniversite türü ve TÜBİTAK-GYÜE sıralama grubu, değişkenlerinin araştırmanın değişkenleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca algılanan örgütsel destek, üniversite girişimcilik ortamı ve üniversite girişimcilik performansının üniversite girişimcilik yönelimini etkilediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, üniversitelerdeki örgütsel desteğin arttırılması ve üniversite girişimcilik ortamının iyileştirmesi yoluyla üniversite girişimcilik yöneliminin arttırılabileceği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Girişimci ve Yenilikçi Üniversite, Yapısal Eşitlik Modeli, Algılanan Örgütsel Destek, Üniversite Girişimcilik Ortamı, Üniversite Girişimcilik Performansı, Üniversite Girişimcilik Yönelimi
Örgütsel gururun yenilikçi davranış üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolü
Örgütlerin rekabet performansını etkileyen önemli faktörlerden biri olarak görmesi ve çalışanlar tarafından sergilenmesi istenilen bir davranış modeli olarak konumlandırması, yenilikçi davranışı son yıllarda akademik çalışmalarda pek çok değişken ile ilişkisi incelenen bir kavram durumuna getirmiştir. Ancak literatürde yenilikçi davranışların öncüllerini belirlemeye çalışan çok sayıda çalışma olmasına rağmen, bu davranışların doğasını tam olarak anlamak için hala boşluklar bulunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, örgütsel gururun yenilikçi davranış üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünü belirlemektir. Örneklemini Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan gıda, ambalaj, sağlık, hizmet, enerji ve lojistik sektörlerinde görev yapan 1078 mavi yaka pozisyonundaki iş görenin oluşturduğu bu araştırmada, katılımcı görüşlerini belirlemek amacıyla literatür taraması sonucu belirlenen ve 45 maddeden oluşan bir anket hazırlanmıştır. Toplanan verilerin ölçümü ve yapısal modellerin istatistiksel analizi için en son sürüm olan SmartPLS 4 programı kullanılırken, araştırma modelindeki ilişkiler yeniden örnekleme yöntemi kullanılarak sınanmıştır. Ayrıca analizde, algoritmanın kendi belirlediği ham veriden yer değiştirme ile rastgele olarak seçilen 5000 alt örneklemden yararlanılmıştır. Yapılan bu analizler sonucunda, örgütsel gururun yenilikçi davranış üzerindeki etkisine dair hipotezin doğrulandığı ancak örgütsel desteğin bu ilişkide düzenleyici rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Örgütsel sinizmin öncülleri ve sonuçları üzerine bir meta analiz çalışması
Örgütsel sinizm ve bu kavramın öncülleri ve sonuçları üzerine bir meta analiz uygulamasını içeren bu çalışmada literatürde örgütsel sinizm kavramının birlikte çalışıldığı bazı örgütsel kavramlar ele alınmıştır. Yapılan araştırmada, bireysel çalışmalarda örgütsel sinizm ile ilişkisi olduğu bulgulanan bu temel örgütsel kavramların, örgütsel sinizmle gerçekten anlam ifade edebilecek bir ilişkileri olup olmadığı ve varsa da bu ilişkinin yönü ve şiddetini ne olduğu konusunun açıklığa kavuşturulması amaçlanmıştır. Bu meta analiz araştırmasında öncelikle sinizm kavramının içeriği hakkında bir literatür taraması ortaya konulmuş ve sonrasında sinizmin özel bir türü olan örgütsel sinizm kavramı gerek tanımları, gerek altyapısı gerekse de kuramsal gelişimi yönünden detaylı olarak ele alınmıştır. Sonrasında literatürde örgütsel sinizmle ilişkili olduğu ifade edilen ve birlikte çalışılan örgütsel kavramların her biri hakkında genel bir literatür incelemesi sunulmuştur. Bu çalışmanın dördüncü bölümü meta analiz araştırmamıza ayrılmış ve araştırmada öncül ve sonuç olarak ele alınan her bir kavramın örgütsel sinizmle ilişkisi olup olmadığına dair bir analiz yapılmıştır. Bu bölümde aynı zamanda örgütsel sinizm ve ilgili kavramlar arasındaki ilişkide farklılaşma yaratabileceği düşünülen yayının yapıldığı ülke, örneklemin alındığı sektör ve yayın türü alt faktörleri de analize tabi tutulmuştur. Yapılan meta analiz uygulaması sonrasında, literatürde örgütsel sinizm ile birlikte çalışılan öncül ve sonuç kavramları arasından yoğunlukları sebebiyle seçtiğimiz tüm kavramların kimi orta düzeyde kimisi yüksek düzeyde olmak üzere örgütsel sinizmle ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kavramlardan arasından en yüksek ilişkiye sahip örgütsel sinizm öncüllerinin sırasıyla örgütsel güven ve örgütsel destek; sonuçlarının ise, örgütsel bağlılık ve ayrılma niyeti olduğu bulgusu elde edilmiştir. Diğer öncül ve sonuçlarda ise orta düzeyde bir ilişki sonucu elde edilmiştir.
Denizcilik sektöründe çalışan gemiadamlarının demografik özellikleri ile örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemeye yönelik bir araştırma
Örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek kavramlarının işletmelere olumlu katkıları bulunmaktadır. Bu üç kavram üzerinde bireysel, örgütsel ve örgüt dışı faktörlerin etkisi olduğu literatürde kapsamlı bir biçimde belirtilmektedir. Bizim çalışmamızda amaçlanan ise; çalışma koşulları diğer iş kollarına göre daha güç ve karmaşık olan denizcilik sektöründe görev yapan gemiadamlarının demografik özellikleri ile örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu bağlamda gemidamlarının yaş, medeni durum, öğrenim düzeyi, gelir düzeyi, mesleki kategori ve kıdem değişkenlerine göre örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyi arasında ilişkilendirme yapılmıştır. Ayrıca gemiadamlarının örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeylerinin birbirleriyle olan ilişkileri de incelenmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek kavramları hakkında tanımlamalar yapılarak ayrıntılı biçimde kavramsal çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümünde ise denizcilik sektörü mercek altına alınmış, sektörle ilgili çeşitli bilgiler verilmiştir. Ayrıca denizcilik sektöründe insan kaynakları yaklaşımı irdelenerek gemiadamlarının yaşadığı sorunlar ortaya konulmuştur. Çalışmanın son bölümü olan üçüncü bölümde ise, gemiadamlarının demografik özellikleri ile örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyi arasındaki ve bu kavramların birbiriyle ilişkilerinin belirlenmeye çalışıldığı uygulamaya yer verilmiştir. Son olarak gelecekteki araştırmalar için değerlendirme ve önerilere yer verilmiştir.Değinilen ilişkilerin belirlenmesine yönelik oluşturulan anketler yaklaşık 3 aylık bir zaman zarfında Nemrut ve Aliağa limanlarına gelen 17 geminin personeline uygulanmıştır. Anketler 218 gemiadamına uygulanmış, bunlardan 200'ü değerlendirmeye alınmıştır.Araştırma sonuçlarına göre gemiadamlarının örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyleri, demografik özelliklerine göre farklılık göstermektedir.Dolayısıyla demografik faktörlerin gemiadamlarının örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve algılanan örgütsel destek düzeyleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Okul öncesi eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınmasının okulun örgütsel boyutlarına etkisi
Bu araştırmada kreş ve gündüz bakımevlerinde görev yapan yöneticilerin görüşlerine dayalı olarak, okul öncesi eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınmasının, okulun örgütsel boyutlarına olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenine göre yürütülen araştırmanın katılımcı grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Gaziantep ile Adana ilinde bulunan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı kreş ve gündüz bakımevlerinde görev yapan ve kartopu örnekleme ile belirlenen altı okul yöneticisi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, okul öncesi eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınması sürecinde, birer örgüt olarak kreş ve gündüz bakımevlerinin amaç, yapı, süreç ve kültür boyutlarına ilişkin farklı sorunlara sahip olduğunu göstermektedir.
Örgütsel destek ve psikolojik güçlendirmenin tükenmişlik ve örgütsel bağlılık üzerine etkisi: İş yükünün aracılık rolü
Bu tez çalışmasının temel amacı örgütsel destek ve psikolojik güçlendirmenin tükenmişlik ve örgütsel bağlılık üzerine etkisinde iş yükünün aracılık rolü belirlemektir. Bu bağlamda çalışmada toplam 394 çalışan üzerine bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Tezde beş temel kavram üzerinde durulmuştur. Birinci kavram örgütsel destek, ikincisi psikolojik güçlendirme, üçüncüsü tükenmişlik, dördüncüsü örgütsel bağlılık ve beşincisi ise iş yükü kavramlarıdır. Örgütsel destek, çalışanların, örgüte olan katkıları karşılığında örgütün onların katkılarına değer verdiğine, onların refahını önemsediğine ve sosyo-psikolojik ihtiyaçlarını karşıladığına inanma derecesidir. Psikolojik güçlendirme, "kişinin işiyle ilgili özdenetim duygusunu, işe aktif katılımını yansıtan ve göreve yönelik motivasyonudur. Tükenmişlik, aşırı ve uzun süreli stresin neden olduğu duygusal, fiziksel ve zihinsel bir bitkinlik halidir. Örgütsel bağlılık, bir çalışanın çalıştığı örgütle özdeşleşmesi, örgüte olan aidiyet duygusudur. Çalışanların örgüte karşı hissettikleri katılım ve bağlılık düzeyini ifade eder ve başka bir yerde iş aramak yerine aynı örgütte kalma düşüncüleridir. İş yükü, bir örgütte bir işin tamamlanması için tanımların görevlerin yerine getirilmesidir. Diğer bir ifadeyle tanımlı bir işin belirtilen bir zaman aralığında tamamlanmasıdır. Çalışmada örgütsel desteğin tükenmişlik ve örgütsel bağlılığa etkisinde iş yükünün aracılık etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, psikolojik güçlendirmenin tükenmişliğe ve örgütsel bağlılığa etkisinde iş yükünün aracılık etkisinin olduğu olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına ilişkin diğer sonuçlar ise ayrıntılı tezde ayrıntılı olarak verilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Örgütsel Destek, Örgütsel Bağlılık, Psikolojik Güçlendirme, İş Yükü, Tükenmişlik
Örgütsel kıvanç ve örgütsel destek ile marka vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide psikolojik sahiplenmenin aracı rolü
Çalışanların marka vatandaşlık davranışı marka kavramının çalışanın bakış açısı ile anlam kazanmasını sağlayarak ilgi uyandıran bir kavram haline gelmiştir. Marka imajını güçlendiren değeri marka vatandaşlık davranışında etkili olabilecek faktörlerin merak edilmesine neden olmaktadır. Marka vatandaşlık davranışı pazarlama literatüründeki araştırmalarda dikkat çekmektedir. Bununla birlikte marka vatandaşlık davranışının, yönetim ve örgüt alanında özellikle de örgütsel davranış alanında incelenmekte olan kavramlar ile ilişkisi de merak uyandırmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, örgütsel kıvanç ve örgütsel destek ile marka vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide psikolojik sahiplenmenin aracı rolünün incelenmesidir. Çalışmanın değişkenleri arasındaki ilişkiyi açıklamak üzere öncelikle araştırma modeli oluşturulmuş ve modeli değerlendirmek üzere havacılık sektöründe faaliyet gösteren bir işletmede görev yapan havacılık çalışanlarının katılımı ile araştırma yürütülmüştür. Araştırmanın hipotezlerinin test edilmesinde korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Bulgularla birlikte örgütsel kıvanç ve örgütsel destek ile marka vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide psikolojik sahiplenmenin kısmi aracı rolü ortaya konulmaktadır.
Öğretmenlerin örgütsel destek, duygusal emek, psikolojik sermaye ve örgütsel adanmışlık düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Araştırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel destek algılarının "Katılıyorum'' düzeyinde olduğu, Öğretmenlerin duygusal emeklerinin "Kararsızım'' düzeyinde olduğu, Psikolojik sermaye düzeylerinin "Tamamen Katılıyorum'' düzeyinde olduğu, Örgütsel adanmışlık düzeylerinin de "Tamamen Katılıyorum'' düzeyinde olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre erkek öğretmenlerin kadınlara göre örgütsel destek düzeyi ve duygusal emek düzeyi, yüzeysel rol yapma, derinden rol yapma davranışlarının daha yüksektir. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre doğal duygular düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Erkek öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri kadın öğretmenlere göre daha yüksektir. Örgütsel adanmışlığın cinsiyete göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Yöneticisi yüksek lisans mezunu olan öğretmenlerin lisans mezunu olan öğretmenlere göre örgütsel desteklerinin daha fazla olduğu görülmektedir. Lisans mezunu öğretmenlerin yüksek lisans mezunu öğretmenlere göre özyeterlilik düzeyinin daha fazla olduğu görülmektedir. Öğretmenlerinin örgütsel destek düzeylerinin çalıştıkları okul kademesine göre anlamlı şekilde farklılaşmamaktadır. İlkokulda çalışan öğretmenlerin lisede çalışan öğretmenlere göre duygusal emek, düzeylerinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ortaokul kademesinde çalışan öğretmenlerin derinden rol yapma davranışları okulöncesi kademesinde çalışan öğretmenlere göre anlamlı şekilde daha yüksektir. İlkokul kademesinde çalışan öğretmenlerin okul öncesi kademesinde çalışan öğretmenlere göre iyimserlik düzeyinin anlamlı şekilde daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. İlkokul kademesinde çalışan öğretmenlerin ortaokul kademesinde çalışan öğretmenlere göre örgütsel adanmışlık düzeyinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Mesleki kıdemi 21 yıl üstü olanların 1-10 yıl kıdemi olanlara göre duygusal emek, derinden rol yapma, psikolojik sermaye, umut düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksektir. Sınıf öğretmenlerinin rehberlik branş öğretmenlerine göre yüzeysel ve derinden rol yapma, düzeylerinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adanmışlık düzeylerinin branş öğretmenlerine göre anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmektedir. Sözel ders öğretmenlerinin rehberlik branşına göre mesleğe bağlılık düzeylerinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Örgütsel destek ile psikolojik sermayenin genel toplamı ve alt boyutları olan özyeterlik, umut dayanıklılık ve iyimserlik arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde ve anlamlı bir ilişki söz konusudur. Psikolojik sermaye ve örgütsel adanmışlık arasında orta düzeyde, pozitif yönlü, anlamlı ilişki vardır. Psikolojik sermaye, duygusal emek, örgütsel destek ve örgütsel adanmışlık arasında pozitif yönlü, zayıf ve anlamlı ilişki vardır. Her üç değişken bir arada iken bağımlı değişken üzerinde anlamlı bir yaratıcılık düzeyine sahiptir. Her üç değişkenin bağımlı değişkeni yordama düzeyi %19.3'tür.
Sağlık çalışanlarının örgütsel güven ve örgütsel destek algılarının ihbarcılık eğilimi üzerindeki etkisini belirlemede etik kültür ve psikolojik güvenliğin aracı rolü
Bu çalışmada amaç, sağlık kurumlarında meydana gelen etik/yasa dışı olaylara ilişkin sağlık çalışanlarının ihbarcılık eğilimlerinde, örgütsel güven ve örgütsel desteğin etkisinde, psikolojik güvenlik ve etik örgüt kültürü algılarının aracılık rolünün ortaya konulmasıdır. Bu amaçtan hareketle bir model oluşturulmuş, çalışma değişkenlerinin doğrudan ve dolaylı etkileşimleri tespit etmek ve doğrulayıcı karakterli modeller geliştirilmesi planlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve genel itibariyle veriler çevrimiçi, kısmende olsa yüzyüze anket yoluyla elde edilmiştir. Çalışmanın evrenini İstanbul ilinde hizmet sunan 18 adet JCI kalite ve akreditasyon belgesine sahip hastanelerde görev alan 12.669 çalışanlardan oluşmaktadır. Kolayda örneklem tekniğiyle ulaşılan 589 çalışan ise çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmada birçok analiz tekniği kullanılmıştır. Bunlar sırasıyla, betimleyici istatistikler, açımlayıcı faktör analizleri, farklılık analizleri, doğrulayıcı faktör analizi, path analizi ve aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin analiz edilme işlemi Microsoft Excel, IBM SPSS 25 ve AMOS 24 paket programları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgu ve sonuçlar genel itibariyle JCI Kalite ve Akreditasyon belgesine sahip olan özel hastanelerde mesleğini icra eden sağlık çalışanlarının konu ile ilgili bakış açılarını içermektedir. Açımlayıcı faktör analizleri sonucunda, ihbarcılığın üç boyuta ayrıldığı ve içsel boyutun, ihbarcılığı en iyi temsil eden boyut olduğu görülmüştür. Örgütsel güvenin üç boyuta ayrıldığı ve duygusal güvenin, örgütsel güveni en iyi temsil eden boyut olduğu görülmüştür. Örgütsel destek algısının iki boyuta ayrıldığı ve kurumsal desteğin, örgütsel desteği en iyi temsil eden boyut olduğu görülmüştür. Etik örgüt kültürünün iki boyuta ayrıldığı ve açıklığın, etik örgüt kültürünü en iyi temsil eden boyut olduğu görülmüştür. Psikolojik güvenliğin tek boyutlu olduğu görülmüştür. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre de değişkenlerin CR, AVE ve Cronbach Alfa değerlerinin eşik değerlerin üstünde olduğu ve model uyum değerlerinin de yeterli olduğu görülmüştür. Path analizi sonuçlarını göre, çalışma modelinde yer alan değişkenlerin anlamlı ilişkiye sahip oldukları görülmüş ve model uyum değerlerinin yeterli düzeyde oldukları ortaya konulmuştur. Diğer ifade ile çalışma modelinin genel anlamda doğrulandığı tespit edilmiştir. Modelde kariyer destek algısının herhangi bir bağımlı ve aracı değişken üzerinde etkisinin olmadığı görülmüş ve modelden çıkartılmıştır. Çalışmada yapılan aracılık analizleri sonucuna göre, örgütsel güven ve örgütsel destek alt boyutlarının, ihbarcılık alt boyutları olan içsel ihbarcılık ve kayıtsızlık algıları üzerindeki etkisinde, etik kültür alt boyutları olan açıklık ve uygulanabilirliğin aracı değişkenler olduğu görülmüştür. Dışsal ihbarcılık algısı üzerinde bağımsız değişkenlerin etkisinin olmamasından dolayı, aracılık analizleri gerçekleştirilmemiş ve ilgili hipotezler red edilmiştir. Psikolojik güvenlik algısının örgütsel desteğin, içsel ihbarcılık ve kayıtsızlık üzerinde aracı değişken olduğu görülmüştür. Örtük değişkenlerle yapılan analizde örgütsel güven ve destek algısının ihbarcılık üzerindeki etkide etik kültürün tam aracı olduğu, ancak psikolojik güvenliğin aracı etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna göre sağlık kurumlarında örgütsel destek ve örgütsel güvenin yanında etik kültür ve psikoloijik güvenlik algısının da yükselmesiyle ihbarcılık mekanizmasının işlemesinde büyük yararlar sağlayacağı öngörülmektedir.
Algılanan örgütsel desteğin yenilikçi iş davranışları ve işten ayrılma niyetine etkisi
Yenilik yapmak ve bu yeniliği işletmenin sürdürülebilirliğe katkı yapacak şekilde kullanmak için, yeniliklere uygun ortamların varlığı şarttır. Yeniliğin ortaya çıkacağı iş örgütlerini diğerlerinden ayıran özellikleri vardır. Bu özelliklerinden birisi de oluşturdukları destekleyici mekanizmalardır. Çalışanların yenilikçi yeteneklerini işletme için kullanmasında örgütün oluşturacağı bu destek mekanizması oldukça önemlidir. Örgütün yapısı, yönetici davranışları, sorumlukların paylaşıldığı diğer kişiler ve birçok örgütsel ve bireysel faktör yenilikçi iş davranışlarını etkileyebilmektedir. Tüm bu faktörler yalnızca yenilikçi davranışları etkilemenin ötesinde örgüt içinde başka birçok konuda da belirleyici olabilmektedir. Bunlardan biride işten ayrılma niyetidir. Örgütler, yatırım yaptıkları yeteneklerin işten ayrılmasını veya buna niyet etmesini arzulamazlar. Her yetenek kaybı işletmeye zarar verici etki yapacaktır; çünkü örgütün performansı üzerinde istihdam ettikleri iş görenlerin performans düzeylerinin etkisi büyüktür. Buradan yola çıkarak bu çalışmada, algılanan örgütsel desteğin yenilikçi iş davranışlarına ve işten ayrılma niyetine etkisi incelenmiştir. Çalışma kapsamında, algılanan örgütsel desteğin çalışanlar üzerindeki olumlu etkileri neticesinde, ortaya çıkacak olan yenilikçi iş davranışlarının ve bu davranışların desteklenmesinin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca yenilikçi iş davranışlarının ve işten ayrılma niyetinin demografik özelliklere göre farklılaşıp, farklışmadığıda incelenmiştir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada, kasti örnekleme ile büyük işletme statüsünde Düzce' de faaliyet gösteren işletmelerden örnekleme yapılmıştır. Anket tekniği ile birincil veriler toplanmıştır. Anketler 5 dereceli likert tipi ölçeklerdir. Bu ölçekte, örgütsel desteği ölçmek için 32 ifade, yenilikçi iş davranışı ölçmek için 13 ifade ve işten ayrılma niyetini ölçmek için 3 ifade yer almaktadır. Ölçekler daha önce akademik çalışmalarda da kullanılmış olan ölçüm araçlarıdır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, örneklem içinde yer alan bireylerin işten ayrılma niyetlerinin düşük olduğu, örgüt desteği algılarının ve yenilikçi iş davranışı eğilimlerin yüksek olduğu görülmüştür. Örgüt desteğini oluşturan yönetici desteği, işten ayrılma eğiliminde negatif ve yenilikçi iş davranışlarında ise pozitif yönde etkilidir. Örgüt desteğini oluşturan bir diğer boyut olan çalışma arkadaşı desteğinin ise yenilikçi iş davranışlarına pozitif etkisi vardır; ancak işten ayrılma niyetine anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Demografik değişkenler açısından ise yenilikçi iş davranışları ve işten ayrılma niyeti farklılık göstermektedir.
Algılanan örgütsel desteğin işe gömülmüşlük üzerine etkisi: Kişi-iş uyumunun aracılık rolü
Günümüzde örgütlerin başarılı olabilmesi, hedeflerine, amaçlarına ulaşabilmesi ve varlıklarını sürdürebilmesi için çalışanların örgüte sağladığı katkı ve sergilediği performans oldukça önem taşımaktadır. Bu nedenle örgütlerin çalışanlarına verdiği değer, katkı ve destek de bu doğrultuda oldukça önemlidir. Örgütler açısından önemli diğer bir konu ise kişi-iş uyumudur. Çalışanın işiyle uyum sağlaması ve yaptığı işle yetenekleri arasındaki uyum işini daha özverili ve severek yapmasını sağlamıştır. Örgüt içinde kişi-iş uyumunun tam olarak sağlanması çalışanın işi ile bütünleşmesine, bağlanmasına ve işe gömülmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın temel amacı, algılanan örgütsel desteğin işe gömülmüşlük üzerindeki etkisinde kişi-iş uyumunun aracılık rolünün incelenmesidir. Bu amaç kapsamında araştırma verileri, Kastamonu'da yer alan kamu ve özel bankalarda görev yapan 274 çalışandan anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırma verileri, tanımlayıcı istatistiki analizler (frekans, ortalama standart sapma, çarpıklık, basıklık), korelasyon analizi, regresyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırmanın bulguları bağlamında algılanan örgütsel desteğin kişi-iş uyumu ve işe gömülmüşlük ve alt boyutları (uyum, bağ ve fedakarlık) üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Kişi-iş uyumunun işe gömülmüşlük ve alt boyutları (uyum, bağ ve fedakarlık) üzerinde de pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmanın temel hipotezi bağlamında algılanan örgütsel desteğin işe gömülmüşlük ve alt boyutları üzerindeki etkisinde kişi-iş uyumunun kısmi aracılık etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Algılanan örgütsel desteğin pozitif psikolojik sermayeye etkisi
Örgütün, hedeflerine ulaşabilmesi ve verimliliğini arttırabilmesi için çalışanların pozitif psikolojik sermayelerinin geliştirilmesi önem taşımaktadır. Bazı araştırmalarda, bunun birincil öncüllerinden birinin, çalışanın algılanan örgütsel desteğinin arttırılması olduğu ifade edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, algılanan örgütsel desteğin pozitif psikolojik sermayeye etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki kamu üniversitelerinde görev yapan akademisyenler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak için anket kullanılmış ve verilerin analizi için SPSS 23.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Hipotezlerin desteklenip desteklenmediğini test edebilmek için yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda algılanan örgütsel desteğin, pozitif psikolojik sermayeyi anlamlı ve pozitif yönde etkilediği bulgulanmıştır. Pozitif psikolojik sermayenin alt boyutları (öz yeterlilik, iyimserlik, umut ve psikolojik dayanıklılık) açısından bakıldığında ise algılanan örgütsel desteğin, pozitif psikolojik sermayenin bu alt boyutlarını, anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Hem yerli hem de yabancı yazın taramasında, algılanan örgütsel destek ile pozitif psikolojik sermaye kavramlarını birlikte inceleyen sınırlı sayıda çalışılmaya ulaşılmış olmakla birlikte, bu kavramlar arasındaki ilişkiyi akademisyenler üzerinden inceleyen herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırma iki kavram arasındaki ilişkiyi akademisyenler üzerinden incelemek isteyen araştırmacılara kaynak niteliği taşıyabilir. Bu kapsamda, bu araştırmanın pozitif psikolojik sermaye ile algılanan örgütsel destek yazınlarına katkı sunabileceği düşünülmektedir.
Uzaktan eğitim ile yürütülen bir tezsiz yüksek lisans programında kurumsal desteğin incelenmesi: Karadeniz Teknik Üniversitesi örneği
Günümüzde eğitim uygulamalarında teknoloji kullanımının gerekliliği tartışmaları yerini teknoloji kullanılarak yürütülen eğitim uygulamalarında nitelikli eğitimin sağlanabilmesi için kalite standartlarının belirlenmesini amaçlayan araştırmalara bırakmıştır. Bu araştırmanın amacı uzaktan eğitimde nitelikli eğitimin ve kalitenin sağlanmasında rolü olan kurum yapısının uzaktan eğitim sistemi ile yürütülen programlara sunduğu desteğin incelenmesidir. Araştırmanın yürütülmesinde nitel araştırma yöntemlerinden özel durum çalışması yöntemi kullanılmış, bulguların oluşturulması amacıyla nitel ve nicel veriler toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2015-2016 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yürütülen İş Sağlığı ve Güvenliği Tezsiz Yüksek Lisans programı kapsamında öğrenim görmekte olan öğrenciler, programın yürütülmesinden sorumlu Fen Bilimleri Enstitüsü yöneticileri ve program kapsamında ders veren öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin elde edilmesinde program bünyesinde öğrenim görmekte olan öğrencilere değerlendirme formu, program yöneticilerine ve program kapsamında ders vermekte olan öğretim elemanlarına yarı yapılandırılmış mülakat formu uygulanmıştır. Çalışma grubundan elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmış, nitel verilerin analizinde ise betimsel veri analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları doğrultusunda ortaya çıkarılan sonuçlarda kurum yapısının öğrenci işleri desteği, ders içeriği, kazanım, kredi bilgileri ve teknik destek gibi hizmet türlerinde kaliteli bir destek sağladığı belirlenmiştir. Bunların yanında kurum yapısının uzaktan eğitim kalite standartları belirlenmesi, programın kalite denetimi gibi uygulamaları ihmal ettiği belirlenmiştir. Bu araştırmanın, uzaktan eğitim programlarını yürütmekte olan kurum yapılarının uzaktan eğitim sistemine sunmaları gereken hizmetlerin belirlenmesinde yararlı olacağı düşünülmektedir.