Ankara University
Discipline

Nutrition and Dietetics

Ankara University

329

Archived Theses

2

DOIs Assigned

1%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Yurtta kalan üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlığı ve beslenme davranışının değerlendirilmesi

Bu çalışma yurtta kalan üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının beslenme davranışına etkisi ve yeme bozukluğu riskinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya İbn Haldun Üniversitesi yurdunda kalan 415 öğrenci (%66,5 kadın, %33,5 erkek) katılmıştır. Sosyodemografik ve sağlık bilgileri, sosyal medya ve beslenme durumu, antropometrik ölçüm, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ), Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) ve Rezzy Yeme Bozuklukları Ölçeğini içeren anket formu aracılığıyla yüz yüze toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS 28.0 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Öğrencilerin yaş ortalaması 21,6±2,75 (yıl) iken BKİ ortalaması 23,5±3,33 (kg/m2)'tür. Öğrencilerin tamamı sosyal medya kullanmakta ve gün içinde ortalama 3,22±2,40 saati sosyal medyada geçirmektedirler. Öğrencilerin %79,03'ü sosyal medya kullanımı esnasında besin tüketmektedir. Öğrencilerin sosyal medya bağımlılık düzeyi 'az bağımlı düzey', sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumu 'yüksek düzey' bulunmuştur. Kız öğrencilerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum düzeyleri erkek öğrencilerden daha yüksektir (p<0,05). Katılımcıların yeme bozukluğu riski 'düşük' ve kız öğrencilerin yeme bozukluğu riski erkek öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sosyal medyada geçirilen süre arttıkça kötü beslenme puanının düşüş gösterdiği tespit edilmiştir. Zayıf bireylerin sosyal medyayla daha fazla meşgul oldukları, fazla kilolu bireylerin duygu durumunu düzenlemek amacıyla daha fazla sosyal medya kullandığı saptanmıştır. Bireylerin beden kütle indeksleri ve sosyal medyada geçirdikleri süre arttıkça yeme bozukluğu riskinin arttığı bulunmuştur. Sonuç olarak, sosyal medya sağlıklı beslenme konusunda fayda sağlamaktadır. Sosyal medyada sağlıklı beslenme konusunda yapılan paylaşımların kalitesi artırılmalı, paylaşım içerikleri daha faydalı hale getirilmelidir. Sosyal medya üzerinde beslenme eğitimlerinin yaygınlaştırılmasına, mevcut eğitimlerin kalitesinin artırılmasına ve bu konuda daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Beslenme davranışı
Hilal Bakkaloğlu
Trakya University · Institute of Health Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sporcularda beslenme okuryazarlığı ve yeme davranışının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, sporcuların beslenme okuryazarlığı seviyelerini ve yeme davranışlarını inceleyerek, sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmelerine ve spor performanslarını artırmalarına katkıda bulunmaktır. Çalışmamız 174 gönüllü milli sporcu (%59,2'u erkek, %40,8'ı kadın) ile web tabanlı anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Uygulanan anketle sosyodemografik özellikler, beslenme okuryazarlığı düzeyi (Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı), yeme davranışı düzeyi (Üç Faktörlü Yeme Anketi) ile ilgili veriler toplanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin %74.2'si bir diyetisyenle çalışmakta ve üniversite mezunları medyadan duyduğu beslenme bilgilerini lise mezunlarına oranla daha fazla reddetmektedir (p=0,022). Alışverişte gıda etiketi okuyanların bilişsel kısıtlama alt boyutunda anlamlı olarak yüksek puana sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Asgari ücretten daha düşük kazanca sahip olanlar ile asgari ücretten daha fazla kazanan sporcuların açlığa duyarlılık puanı asgari ücret alanlara göre anlamlı olarak düşüktür (p=0,026). Katılımcıların %83,3'ü beslenme okuryazarlığı açısından yeterli iken beslenme bilgisinde %63,2, okuduğunu anlamada %70,1'i, besin gruplarında %82,2's, porsiyon miktarlarında %14,4'ü ve gıda etiketi okuma ve sayısal okuryazarlıkta ise %35,6'sı yeterli kategoridedir. Beslenme bilgisini diyetisyenden alan katılımcıların almayanlara göre yeterli seviyede beslenme okuryazarlığı puanı alma oranı daha fazladır (p=0,010). Branşlara göre beslenme okuryazarlığı puanı cimnastik branşında taekwondo branşındaki sporculara göre anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,027). Sporcuların beslenmeyle ilgili doğru bilgi edinmesi ve bu bilgileri hayatına geçirebilmesi için alanında uzmanlarla çalışması önerilmektedir.

Buse Erdem
Trakya University · Institute of Health Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Akut koroner sendromu olan bireylerde ürik asit/albümin oranı, beslenme durumu ve GRACE risk skoru arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada Akut Koroner Sendromu olan yetişkin bireylerde ürik asit/albümin oranı, beslenme durumu ve GRACE Risk Skoru arasındaki ilişkiyi saptamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, 128 akut koroner sendrom tanılı hastaların sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları, antropometrik ölçümleri ve kan biyokimyasal parametreleri içeren 26 soruluk katılımcı bilgi formu araştırmacı tarafından kaydedilmiştir. Katılımcıların Besin Tüketim Sıklığı Anketi araştırmacı tarafından doldurulmuştur. Ayrıca bireylere Nütrisyonel Risk Tarama-2002 (NRS-2002), Subjektif Global Değerlendirme (SGD), Çok Boyutlu Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇBYKÖ), Vizüel Analog Skala (VAS) araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Bulgular: Bu çalışmaya dahil edilen bireylerin %71,9'u erkek ve %28,1'i kadındır. Yaş ortalaması 66,89±13,36 yıldır. NRS skoruna göre, 65 yaş ve üzerindekiler (p=0,014), ortaokul ve altı eğitim düzeyindekiler (p=0,000), alkol kullanmayanlar (p=0,039) ve fiziksel aktivite yapmayanlar (p=0,001) anlamlı düzeyde daha fazla risk altındadır (p<0,05). SGD sınıflaması ile cinsiyet (p=0,029), gelir düzeyi (p=0,019), ilaç kullanımı (p=0,042) ve fiziksel aktivite yapma durumu (p=0,041) arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). ÇBYKÖ toplam puan ortalaması, lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerde (p=0,005), geliri yeterli olanlarda (p=0,000), ilaç kullanmayanlarda (p=0,007), fiziksel aktivite yapanlarda (p=0,000) ve NRS skoruna göre normal beslenenlerde (p=0,000) anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. VAS göğüs ağrısı şiddeti, fiziksel aktivite yapanlarda (p=0,013) ve NRS skoruna göre normal beslenenlerde (p=0,000) daha düşük saptanmıştır. Ayrıca, beden kütle indeksi sınıflamasına göre zayıf olan bireylerin, normal, fazla kilolu ve obez bireylere kıyasla ağrı düzeyleri anlamlı düzeyde yüksektir (p=0,012). VAS skoru ayrıca SGD sınıflamasına göre de anlamlı farklılık göstermiştir (p=0,000); ağır derecede malnütrisyonu olan bireylerde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca, GRACE risk skoruna göre zayıf bireylerin %57,1'inin, obezlerin %20,8'inin ve ağır derecede malnütrisyonu olanların %42,1'inin yüksek mortalite riski taşıdığı saptanmıştır (p<0,05). Yaşa ve cinsiyete göre düzeltilmiş modelde, NRS skoru ile ÇBYKÖ toplam puanı arasında negatif (p=0,019) ve SGD sınıflaması ile ÇBYKÖ toplam puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,000). Sonuçlar: Sonuç olarak akut koroner sendromlu bireylerin tedavi süreçlerinde yalnızca farmakolojik yaklaşımların yeterli olmadığı, beslenme durumunun da sistematik biçimde değerlendirilerek uygun beslenme müdahaleleriyle desteklenmesi gerektiği gösterilmektedir. İleride beslenme ile hastalık seyri arasındaki ilişkinin daha ayrıntılı bir şekilde ortaya konabilmesi için daha büyük örneklem gruplarını kapsayan ve uzun süreli takipleri içeren çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Akut koroner sendrom, grace risk skoru, malnütrisyon, ürik asit/albümin oranı.

Akut koroner sendrom
Zehra Karasüleyman
Trakya University · Institute of Health Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

İnfertilite tedavisi alan yetişkin kadınlarda diyet inflamatuvar indeksi, visseral adipozite, kan biyokimyasal parametreleri ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: İnfertilite, bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal sağlığını çok boyutlu şekilde etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Son yıllarda yapılan çalışmalar, beslenme örüntüsü, inflamatuvar durum, vücut kompozisyonu ve kan biyokimyasal parametrelerinin fertilite üzerinde belirleyici rol oynayabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı; infertilite tanısı almış yetişkin kadınlarda diyet inflamatuvar indeks, visseral adipozite indeksi, kan biyokimyasal parametreleri ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, yardımcı üreme tedavisi gören 18-45 yaş aralığında 103 infertil kadın ile yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri, antropometrik ölçümleri, üç günlük besin tüketim kayıtları, laboratuvar verileri ve doğurganlık sorunları yaşayan kişiler için hayat kalitesi ölçeği değerlendirilmiştir. Diyet inflamatuvar indeksi, üç günlük besin tüketim kayıtları ve literatürde tanımlanan referans değerlere göre hesaplanmıştır. Visseral Adipozite indeksi, bel çevresi, beden kütle indeksi, yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol ve trigliserit verileri kullanılarak belirlenmiştir. Doğurganlık sorunları yaşayan kişiler için hayat kalitesi ölçeği ise puanlama yöntemiyle hesaplanmıştır ve tüm veriler doğrultusunda istatistiksel analiz yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan 103 kadının yaş ortalaması 31,81±5,26 yıl olup beden kütle indeksi ortalamaları 25,65±4,63 kg/m2 bulunmuştur. Katılımcıların ortalama diyet inflamatuvar indeks puanı -0,32±0,85 olarak saptanmış; %12,6'sı proinflamatuvar diyet grubunda yer almıştır. Visseral Adipozite indeks ortalaması 4,13±3,46 olup, visseral yağlanmanın belirgin düzeyde olduğu görülmüştür. Katılımcıların %32'sinde yüksek miktarda düşük dansiteli lipoprotein kolesterol, %31,1'inde yüksek C-reaktif protein ve %37,9'unda düşük miktarda yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol düzeyi tespit edilmiştir. Anti müller hormon düzeyine göre katılımcıların %25,2'si düşük değerlere sahiptir. Yaşam kalitesi ölçeği puan ortalaması 64,6±12,3 olarak bulunmuştur. Katılımcıların gebelik sonucu ile visseral adipozite indeksi, diyet inflamatuvar indeksi, yaşam kalitesi ölçeği toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: İnflamatuvar özellikteki beslenme örüntüsünün, visseral yağlanmanın ve metabolik dengesizliklerin infertilite sürecinde belirleyici olabileceği düşünülmektedir. İnflamasyonu azaltan beslenme yaklaşımları, mikro besin yetersizliklerinin giderilmesi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle desteklenen multidisipliner müdahaleler, infertilite tedavisinde başarıyı artırabilir. Konunun daha kapsamlı anlaşılabilmesi için ileri düzeyde ve uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Diyet inflamatuvar indeksi
Yağmur Manaf
Trakya University · Institute of Health Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Depresyon tanısı almış yetişkin bireylerde basit karbonhidrat tüketimi, yeme bağımlılığı ve gece yeme sendromu arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: Depresyonun bireylerdeki besin tüketimini etkilemesi ve yeme davranış bozukluğu arasındaki çift yönlü ilişki giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Depresyon, özellikle yeme bağımlılığı ve gece yeme sendromu (GYS) gibi durumlarla sıklıkla ilişkilendirilmektedir. Bununla birlikte, basit karbonhidrat tüketimi duygudurum bozukluklarını daha da şiddetlendirebilir ve bireylerin günlük beslenme düzenlerini olumsuz etkileyebilir. Bu araştırma; depresyon tanısı almış yetişkin bireylerde basit karbonhidrat tüketimi, yeme bağımlılığı ve GYS ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 18-64 yaş aralığındaki depresyon tanısı olan yetişkin bireyler arasından gönüllü olarak araştırmayı kabul eden 114 kadın ve 48 erkek olmak üzere 162 birey katılmıştır. Çalışma verileri, katılımcıları sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri [vücut ağırlığı, boy uzunluğu, beden kütle indeksi (BKİ)], 24 Saatlik Geriye Dönük Besin Tüketim Kaydı, Basit Karbonhidrat Tüketim Sıklığı Formu, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D), Montgomery–Åsberg Depresyon Değerlendirme Ölçeği (MADDÖ), Gece Yeme Anketi (GYA) ve Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YYBÖ) bölümlerini içeren anket formu uygulanarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışmadaki depresyonlu bireylerin %70,4'ünün kadın ve yaş ortalaması 32,85±10,88 yıl olduğu bulunmuştur. Depresyon ölçek puanları ile basit karbonhidrat tüketimi (glukoz, fruktoz, sakkaroz, laktoz, disakkaritler, monosakkaritler) arasında zayıf pozitif ilişki belirlenmiştir (p<0,001). Depresyon ölçek puanları olan bireylerde; MADDÖ ve HAM-D toplam puanları ile vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi, bel/boy oranı, bel/kalça oranı, kalça çevresi, vücut yağ oranı, yağ kütlesi ve yağsız kütle miktarı arasında olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Depresyonu olan bireylerde; GYA ve YYBÖ puanları ile vücut ağırlığı, BKİ, yağ oranı ve bel çevresi arasında pozitif yönlü; basit karbonhidrat tüketimi ve glisemik indeks (Gİ) ile pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Çalışmaya katılan depresyon hastalarının %17,3'ünde GYS saptanmış olup, GYA toplam puanı ile MADDÖ (r:0,349, p=0,000) ve HAM-D (r:0,335, p=0,000) toplam puanları arasında zayıf güçte pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki belirlenmiştir. Çalışmaya katılan depresyon hastalarının %22,2'si yeme bağımlısı olarak sınıflandırılmış olup, YYBÖ toplam puanı ile MADDÖ (r:0,285, p=0,000) ve HAM-D (r:0,256, p=0,001) arasında zayıf güçte pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Depresyonu olan bireylerde; YYBÖ toplam puanı ile GYA toplam puanı arasında çok zayıf güçte pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r:0,190, p=0,015). Sonuç: Depresyon ile yeme bağımlılığı ve GYS arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bu yeme davranış bozukluklarında özellikle yüksek oranda basit karbonhidrat tüketiminin etkili olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, depresyon tanılı bireylerde hem günlük beslenme düzeninin hem de duygudurum destek müdahalelerinin birlikte değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Depresyon
Melis Ülker
Trakya University · Institute of Health Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Tip-2 diyabetli sıçanlarda irisin ve vaspin hormonlarının değerlendirilmesi ve diyet ile ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmada, diyabet gibi önemli kronik hastalıklarda bir gösterge olarak kabul edilen vaspin ve irisin hormonlarının değerlendirilmesi ve bu hormonların beslenmeyle olan ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 12'si sağlıklı ve 6'sı diyabetik olmak üzere toplam 18 adet Wistar-Albino türü sıçan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen 6 sıçana Streptozotosin (STZ) uygulanarak tip-2 diyabet olmaları sağlanmıştır. Sağlıklı sıçanlar kendi aralarında iki eşit gruba ayrılarak gruplara kontrol yemi ve yüksek yağlı yem ile 4 hafta süreyle beslenmiştir. Diyabetik sıçanlara ise 4 haftalık süre boyunca yüksek yağlı diyet uygulanmıştır. Çalışma başlangıcından itibaren günlük olarak yem tüketimleri kaydedilmiş, haftada 1 kez kan glukoz ölçümü ve ağırlık tartımı yapılmıştır. 4 haftalık beslenme uygulamasının sonunda vaspin ve irisin analizi gerçekleştirilmiş, trigliserit, total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL), kan glukoz, insülin direnci skoru (HOMA-IR) ve açlık insülin parametreleri ölçülmüştür. 4. haftanın sonunda sağlıklı gruplardaki vücut ağırlıkları benzer, diyabetik grupta sağlıklı gruplara göre önemli ölçüde düşük bulunmuştur. Açlık kan glukoz düzeyinin, tüm haftalarda diyabetik yağlı grupta diğer iki gruba göre yüksek, sağlıklı gruplar arasında başlangıç ölçümü dışında benzer olduğu görülmüştür. Trigliserit, total kolesterol, HOMA-IR skorunun açlık glukoz seviyelerine benzer şekilde diyabetik grupta önemli oranda yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sağlıklı gruplar arasında ise benzer ölçümler ortaya çıkmıştır. Gruplar, HDL kolesterol ve açlık insülini bakımından bir farklılık göstermemiştir. İrisin düzeyi tüm gruplarda benzerlik gösterirken, vaspin düzeyinin yüksek yağla beslenen diyabetik grupta anlamlı ölçüde yüksek olduğu saptanmıştır. Vaspin seviyesinin kanda glukoz, trigliserit, total kolesterol ve HOMA-IR ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma, özellikle vaspinin T2DM hastalığındaki rolü ile ilişkili kanıtları güçlendirmektedir. Ayrıca, beslenme örüntüsündeki farklılıkların kısa vadede biyokimyasal sonuçlar üzerinde büyük bir etkisi olmasa da, bu farkın hormon düzeylerini etkileyip daha uzun vadede T2DM hastalığına ilişkin bulguları ortaya çıkarabileceğini veya hastalık sürecini etkileyebileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Tip-2 diyabet, irisin, vaspin, beslenme, adipoz doku

Adipoz dokuDiabetes mellitusDiabetes mellitus-tip 2+6
Sergen Tuğgüm
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Türk propolisinin histon deasetilaz (HDAC) enzim aktivitesine etkisinin araştırılması

Bireylerin beslenme ve yaşam tarzı çeşitli epigenetik değişikliklere neden olarak vücudun fizyolojik ve patolojik süreçlerini etkileyebilmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda çeşitli besin ve besin bileşenlerinin histon deasetilaz (HDAC) enzim aktivitesini baskıladığına dair güçlü kanıtlar bulunmuştur. Tez çalışmamız kapsamında çeşitli farmakolojik etkilere sahip Türk propolisinin (TP) HEK293T ve HeLa hücre hatlarında HDAC aktivitesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada, Türkiye'de piyasadan toplanan ticari formda, saflaştırılmış 2 farklı propolisin suda çözünen formları kullanılmıştır. HEK293T ve HeLa hücrelerinde HDAC aktivitesinin tespiti için öncelikle TP'nin uygulanması planlanan LD50 konsantrasyonları tripan mavisi boyama yöntemi ile belirlenmiştir. NETN lizis yöntemi ile elde edilen hücresel lizatların protein miktar tayininde Bradford yöntemi kullanılmıştır. In vitro koşullarda Propolis-1'in, LD50 dozu ile hem 24 saatlik muamelesinin hem de doğrudan hücresel lizatlarla muamelesinin, HEK293T ve HeLa hücrelerindeki HDAC aktivitesini azalttığı saptanmıştır. Propolis-2'nin doğrudan muamelesi bilgi verici olmamakla birlikte, 24 saatlik uygulaması ise normal hücrede (HEK293T) HDAC aktivitesini düşürürken kanser hücresinde (HeLa) HDAC aktivitesini artırdığı tespit edilmiştir. Çalışmamızdan elde edilen veriler ışığında TP'nin bir normal hücre hattı olan HEK293T hücrelerinde doğrudan ve dolaylı mekanizmalarla HDACi etkisi olduğu, bir kanser hücre hattı olan HeLa hücrelerinde ise HDAC aktivitesi üzerindeki etkisinin çelişkili olduğu gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Türk Propolisi, HDACi, Epigenetik, Fonksiyonel Besin.

Enzim aktivitesiEpigenetikFonksiyonel besinler+2
Meleknur Başar
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Biyoaktif besin bileşeni piperlongumin'in histon deasetilaz enzim inhibitörü etkisinin araştırılması

Beslenme ve Diyetetik alanında önemli bir yeri olan besin-gen etkileşimlerinin araştırılmasıyla besinlerin organizma üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması hedeflenmektedir. Son dönemde yapılan çalışmalarla çeşitli besinlerdeki çok sayıda biyoaktif bileşen Histon Deasetilaz Enzimi İnhibitörü (HDACi) olarak tanımlanmıştır. Bu tez çalışması kapsamında, biyoaktif bir besin bileşeni olarak bilinen Piperlongumin'in (PL) HeLa ve HEK293T hücre soylarındaki HDACi etkisi deneysel olarak araştırılmıştır. PL'in HeLa ve HEK293T hücre soylarındaki HDACi etkisini tespit etmek için, öncelikle uygulanması planlanan LD50 dozları MTT ve AO/PI boyama yöntemleriyle tespit edilmiştir. NETN lizis yöntemi ile hazırlanan hücresel lizatlarda protein miktar tayini Bradford yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Yürütülen deneysel çalışmalar ile; HDAC enzim aktivitesinin, 24 ve 48 saat PL uygulanması sonrasında HeLa hücrelerinde azaldığı, HEK293T hücrelerinde ise arttığı tespit edilmiştir. Normal koşullarda çoğaltılan HeLa ve HEK293T hücrelerinden hazırlanan lizatlar HDAC aktivite tayininden hemen önce PL ile doğrudan muamele edildiğinde ise, HDAC enzim aktivitesinin HeLa hücrelerinde istatistiksel açıdan anlamlı olarak arttığı, HEK293T hücrelerinde ise azaldığı belirlenmiştir. Sonuçlarımız PL'in HEK293T normal ve HeLa kanser hücre soylarında HDAC enzim aktivitesi üzerine farklı yönde etkisinin olduğunu göstermiştir. Ayrıca sonuçlarımız HEK293T ve HeLa hücre soyları, hücre kültürü ortamında PL ile 24 ila 48 saat sürelerle muamele edildiğinde veya PL hücresel lizatlarla doğrudan muamele edildiğinde yine zıt yönde etkiler oluşabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar PL ile HDAC enzimleri arasında doğrudan bir etkileşim olabileceği gibi PL' in HDAC enzim aktivitesi üzerinde dolaylı mekanizmalarla da etkili olabileceğini ortaya koymaktadır.

EnzimlerEpigenez-genetikHiston deasetilaz+2
Sümeyye Bora
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Beslenme ve fiziksel aktivitenin COVID-19 tanılı hastalarda hastane yatış süresi ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi

Bu çalışmada; yetişkin bireylerde beslenme ve fiziksel aktivitenin Covid-19 tanılı hastalarda hastane yatış süresi ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya Bursa Şehir Hastanesi Enfeksiyon Kliniği'nde yatan 18 yaş üzerinde olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllüler dâhil edilmiştir. Çalışmada bireylere sosyodemografik özelliklerini, besin tüketim sıklıklarını, fiziksel aktivite durumlarını ve biyokimyasal parametrelerini içeren bir anket formu uygulanmıştır. Çalışmada 65 kadın, 82 erkek hasta olmak üzere toplam 147 hasta değerlendirilmiştir. Günlük alınan enerji ve makro besin ögelerinden protein, bitkisel protein, tekli doymamış yağ, diyet posası ve çözünmez diyet posasından gelen yüzdeler ile hastanede kalış süresi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışmaya katılan kişilerin BKİ sınıflamasına göre yoğun bakımda kalma ihtiyacının istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edilmiştir. Biyokimyasal parametrelerden sedimantasyon ve prokalsitonin parametrelerinin hastanede kalış süreleri ile aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Bu araştırmanın sonucunda; bireylerin enerji ve bazı makro besin ögeleri alımlarının hastane yatış süresini olumlu yönde etkilediği düşünülmektedir. BKİ ve fiziksel aktivitenin ise hastane yatış süresi ile arasında bir ilişki bulunamamıştır.

BeslenmeBiyokimyaCOVID 19+2
Büşra Aydın
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Sabahçıl ve akşamcıl kronotipe sahip tip 2 diyabetli bireylerin yeme tutumu, beslenme alışkanlıkları, kan parametreleri ve yaşam kalitesi açısından karşılaştırılması

Diyabet, insülin etkisi, insülin sekresyonu veya her ikisinin defektinden kaynaklanan, hiperglisemi ile karakterize metabolik bir bozukluktur. Kronotip, insanların sirkadiyen ritimlerine bağlı olarak tercih ettikleri uyku ve aktivite zamanlarındaki farklılıklar olarak tanımlanır. Bireyler kronotip açısından sabahçıl, akşamcıl ve ara kronotip olmak üzere 3 farklı sınıfa ayrılır. Tip 2 diyabetli bireylerdeki kronotipik varyasyonlar ve glisemik kontrol arasındaki ilişki hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı, kronotip farklılıklarına göre tip 2 diyabetli bireylerin yeme tutumlarını, beslenme alışkanlıklarını, kan parametrelerini ve yaşam kalitelerini değerlendirmektir. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla Sabahçıl-Akşamcıl Anketi, Yeme Tutum Testi-26, Genel Bilgiler, Sağlık Durumu ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Anket Formu, Diyabet Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmış ve katılımcıların kan parametreleri incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Kronotip ile yeme tutumu, ana öğün atlama durumu, kuşluk ara öğününün, öğle yemeğinin ve akşam yemeğinin tüketildiği saatler, açlık kan glikozu, HbA1c (%), trigliserid ve HDL kolesterol düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Kronotip ile kahvaltının, ikindi ve gece ara öğünlerinin yapıldığı saatler ve kolesterol düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur (p<0,05). LDL kolesterol düzeyleri kronotipe göre anlamlı farklılık göstermiş olmakla birlikte (p<0,05), farkın kaynağını sabahçıl ve ara kronotipe sahip bireylerin oluşturduğu saptanmıştır. Sabahçıl ve akşamcıl kronotipe göre Diyabet Yaşam Kalitesi Ölçeği toplam puanının istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Araştırma sonuçlarını genelleştirebilmek için tip 2 diyabetli bireyler üzerinde kronotipin etkisinin kapsamlı bir şekilde inceleneceği yeni çalışmaların yapılması önerilmektedir.

BeslenmeBeslenme alışkanlıklarıDiabetes mellitus+5
Seher Yerlikaya
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinde mikrobiyota farkındalığı ve Akdeniz Diyetine uyumun değerlendirilmesi

Mikrobiyota farkındalığı ve Akdeniz diyetine uyum arasındaki ilişkinin saptanması ve bu ilişkinin geleceğin sağlık profesyonelleri olacak olan sağlık bilimleri fakültesi öğrencileri ile değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, sağlık bilimleri fakültesi lisans düzeyi öğrencilerinin mikrobiyota farkındalık düzeyini ve probiyotik-prebiyotik bilgilerini saptamak, öğrencilerin Akdeniz diyetine bağlılıklarını değerlendirmek ve bu parametreler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışma Konya'daki devlet üniversitelerinde öğrenim gören 508 öğrenci ile yürütülmüştür. Tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın verileri toplanırken katılımcılara uygulanan anket kapsamında; Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği (MFÖ), Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), besin tüketim sıklığı formu ve konu ile ilgili sorulardan yararlanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Katılımcıların MEDAS puanı ortalama 5,8±1,72; MFÖ puanı ortalama 69,1±8,74 olarak saptanmıştır. Sonuca göre; katılımcıların Akdeniz diyeti bağlılığının düşük olduğu belirlenmiştir. MFÖ toplam puanı ve MEDAS toplam puanı arasında pozitif yönde (r=0,213) ve anlamlı (p<.001) bir ilişki saptanmıştır. Ek olarak; lisans dersleri içerisinde beslenme eğitimi alan öğrencilerin MFÖ puanları, almayanlara kıyasla yüksektir (p<.001). Katılımcıların sınıf düzeyi arttıkça MFÖ puanları anlamlı seviyede artarken (p<.001), MEDAS puanları anlamlı seviyede değişmemektedir (p=0,093). Katılımcıların %78,9'unun probiyotik tanımını, %64,4'ünün prebiyotik tanımını, %57,3'ünün ise mikrobiyota tanımını doğru olarak bildiği belirlenmiştir. Sonuç olarak; öğrencilerde mikrobiyota farkındalığı, Akdeniz diyetine bağlılık ile ilişkili bulunmuştur. Akdeniz diyeti bağlılığı daha yüksek olan öğrencilerde, mikrobiyota farkındalığı da daha yüksek seviyededir. Ayrıca beslenme ve mikrobiyota eğitimi alan ve sınıf düzeyi daha yüksek olan öğrencilerde mikrobiyota farkındalığının daha yüksek olduğu görülmektedir. Bu durum; gelecekte sağlık sektörü içerisinde yer alacak olan sağlık profesyonellerinin hastalara ve topluma daha iyi yön verebilmeleri hedefi ile, öğrencilere müfredatları kapsamında sağlanacak olan eğitimlerin önemini ortaya koymaktadır.

Saliha Ersoy
Selçuk University · Institute of Health Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Bakü'de yaşayan yetişkinlerde beslenme durumu ve alkol tüketiminin diyet inflamatuar indeksi ile ilişkisi

Alkol tüketiminin sağlık ve hastalıklarla olan ilişkisine yönelik araştırmalarda ki sonuçlar uzun süredir tartışılmaya devam etmektedir. Beslenmenin inflamasyon ile ilişkisini ortaya koyan çalışmalarda ise beslenmenin etkisi güçlü bir şekilde bildirilmektedir. Araştırma, Bakü'de yaşayan 19-64 yaş arasında yetişkin bireylerde beslenme durumu ve alkol tüketiminin diyet inflamatuar indeksi ile ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan bu araştırmanın verileri anket formu ile yüz-yüze ve çevrim içi olarak toplanmıştır. 24 saatlik geriye dönük bir günlük besin tüketim kayıtlarından yararlanılarak Dİİ puanları hesaplanmış ve Dİİ puanları çeyreklerine bölünerek değerlendirilmiştir. Çalışmaya yaş ortalaması 34,19 ± 10,18 yıl olan toplam 401 birey (209 erkek, 192 kadın) dahil edilmiştir. Katılımcıların 226'sı (%56,4)'ü alkol tüketen, 175'i (%43,6) ise alkol tüketmeyen bireylerden oluşmuştur. Katılımcılarım beden kütle indeksi değerleri alkol tüketen bireylerde 25,10±3,03, alkol tüketmeyenlerde ise 24,95±4,13'dür. Beslenme durumunun öz- değerlendirmesine göre alkol tüketen ve tüketmeyen bireyler arasında fark yoktur (p>0,05). Katılımcıların niasin, B6 vitamini ve Omega-3 alım miktarları alkol tüketen bireylerde anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,01). Diğer besin ögeleri açısından ise alkol tüketim durumuna göre anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Alkol tüketen ve tüketmeyen katılımcılarım Dİİ puan ortalaması sırasıyla 1,68±0,80 ve 1,82±0,81'dir (p>0,05). Alkol tüketen ve tüketmeyen katılımcılarda çeyreklikler (Q1-Q4) üzerinden yapılan analizlerde sekiz grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar saptanmıştır (p<0,001). Dİİ puanı ile besin ögeleri arasında enerji, makro ve mikro besin ögeleriyle Dİİ çeyreklik puanları arasında negatif yönde anlamlı doğrusal ilişkiler saptanmıştır (r=-0.5 ile -0.7; p<0,001). B1 ve B6 vitaminleri, magnezyum ve demir ile Dİİ arasında yüksek düzeyde negatif ilişki bulunmuştur (r =-0.7; p<0,001). Dİİ çeyreklikleri üzerinden yapılan analizlerde, lif, çoklu doymamış yağ, E, B1, B6 vitaminleri, magnezyum, demir ve omega-3 yağ asitleri gibi antiinflamatuar özelliklere sahip besin ögelerinde çeyreklikler arası anlamlı farklar gözlenmiştir. Besin gruplarından süt ürünleri, et ve et ürünleri, yağlı tohumlar, sebzeler, meyveler ve yağlar için orta düzeyde etki büyüklükleri (ƞ²=0,06–0,10) bulunmuştur. Gruplar arasında yapılan çoklu karşılaştırmalar, özellikle düşük Dİİ puanına (Q1≤1,18) sahip alkol tüketen bireyler ile yüksek Dİİ puanına (Q4≥2,35) sahip alkol tüketmeyen bireyler arasında besin tüketimi açısından farklar anlamlıdır (p<0,01). Araştırma, inflamasyonu azaltmaya yönelik beslenme yaklaşımlarında alkol tüketiminin dikkatle ele alınmasının önemine işaret etmektedir. Elde edilen sonuçlar, beslenme durumu, diyet inflamasyon profili ve alkol tüketimi arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalara katkı sağlayabilecektir. Anahtar Kelimeler: Beslenme Durumu; Alkol Tüketimi; Diyet İnflamatuar İndeks,

Anar Musayev
Selçuk University · Institute of Health Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Majör depresif bozukluk tanılı hastaların vücut ağırlığı, besin seçimi ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi

Depresif bozukluklar dünyada önemli hastalıklar arasında yer almaktadır. Depresif bozuklukların alt sınıflarından Majör depresif bozukluk (MDB) ise dünyada en yaygın görülen ruhsal bozukluktur ve küresel hastalık yükünü her geçen gün artırmaktadır. Majör depresif bozuklukta duygudurum ve iştaha bağlı olarak tüketilen besin miktarı, besin seçimi, yeme davranışı ve vücut ağırlığı etkilenebilmektedir. Bu araştırmanın amacı MDB tanılı yetişkin hastaların vücut ağırlığını değerlendirmek, besin seçimi belirleyicilerini saptamak ve yeme davranışlarını değerlendirmektir. Araştırma; vaka grubu MDB tanılı 50 yetişkin hasta ve kontrol grubu 50 sağlıklı yetişkin olmak üzere toplam 100 kişi ile yapılmıştır. Grupların sosyal-demografik özellikleri, sağlık ve ilaç kullanma durumları, beslenme davranışları anket formu, besin seçimi belirleyicileri Besin Seçim Anketi (BSA) ve yeme davranışları Yeme Tutum Testi (YTT-40) kullanılarak saptanmış, vücut ağırlıkları Beden Kütle İndeksi (BKİ) ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan MDB tanılı grubun ve kontrol grubunun %70'i kadındır. Majör depresif bozukluk tanılı grubun yaş ortalaması 34,3±10,5 yıl ve kontrol grubunun yaş ortalaması 34,1±10,2 yıldır. Majör Depresif Bozukluk tanılı grubun %52'si ve kontrol grubunun %32'si gece uykudan uyanarak yeme davranışı göstermektedir (p<0,05). Beden Kütle İndeksi MDB tanılı grubun ortalama 25,9±3,6 kg/ m2 ve kontrol grubunun ortalama 23,1±2,3 kg/m2 olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Vücut ağırlığı değerlendirmesine göre MDB tanılı grubun %38'i normal, %62'si hafif şişman ve şişman, kontrol grubunun %80'i normal, %20'si hafif şişman ve şişmandır. Hafif şişmanlık ve şişmanlık MDB tanılı grupta daha yaygındır (p<0,05). Majör depresif bozukluk tanılı grubun BSA sağlık, duygudurum ve aşinalık alt bileşen ortalama puanları kontrol grubundan daha yüksek, ağırlık kontrolü alt bileşen puanı daha düşüktür (p<0,05). Yeme Tutum Testi puanı MDB tanılı grubun ortalama 21,1±12,7 ve kontrol grubunun 13,6±8,8'dir (p<0,05). Majör depresif bozukluk tanılı grubun %16'sı ve kontrol grubunun %6'sı yeme davranış bozukluğu (YDB) geliştirmeye yatkındır (p˃0,05). Majör depresif bozukluk tanılı hastalarda şişmanlığın yaygın olması kalp-damar hastalıkları ve diyabet gibi kronik hastalıkların oluşması için risk oluşturabilir. Majör depresif bozukluk tanılı hastaların tedavi sürecinde vücut ağırlığı ve yeme davranışları izlenerek diyetisyen danışmanlığında tıbbi beslenme tedavisi uygulanması önemlidir. Anahtar Kelimeler: Majör depresif bozukluk; Besin seçimi; Yeme davranışı; Besin seçim anketi; Yeme tutum testi.

Besin tercihleriDepresif bozukluk-majörPsikiyatrik hastalıklar+2
Ayşenur Yıldız
Sanko University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinde uyku kalitesi ile vücut bileşimi ve diyetin glisemik indeksi arasındaki ilişkinin saptanması

Bu araştırma; Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinde uyku kalitesi ile vücut bileşimi ve diyetin glisemik indeksi arasında ilişki durumunu saptamak amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir kesitsel araştırmadır. Araştırmanın örneklemini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında SANKO Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde eğitim gören 250 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin sosyal-demografik özellikleri, sağlık, ilaç kullanma durumları, beslenme davranışları anket formu ve uyku kalitesi, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) kullanılarak saptanmıştır. Diyetin Glisemik İndeksi (Gİ); araştırmacı tarafından alınan üç günlük besin tüketim kaydı ile tüketilen besinlerin karbonhidrat miktarı ve Gİ değeri kullanılarak belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler Sosyal Bilimler Paket İstatistik Programı kullanılarak analiz edilmiş ve analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %78'i kadın ve %22'si erkektir. Uyku kalitesi öğrencilerin %24,8'inin iyi ve %75,2'sinin kötüdür. Uyku kalitesi iyi olan öğrencilerin Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalama 22,5±3,4 kg/m2 ve kötü olan öğrencilerin 23,7±4,3 kg/m2'dir. Uyku kalitesi kötü olan öğrencilerin BKİ uyku kalitesi iyi olan öğrencilerin BKİ'den yüksektir (p<0,05). Öğrencilerin uyku kalitesi ile vücut yağ kütlesi ve yağ oranı, yağsız kütlesi ve yağsız kütle oranı, toplam sıvı ağırlığı ve sıvı oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Uyku kalitesi iyi olan öğrencilerin tamamının ve uyku kalitesi kötü olan öğrencilerin %94,1'inin diyetinin Gİ'si yüksektir. Öğrencilerin ortalama uyku kalite puanı ile diyetinin Gİ'si arasında negatif yönlü çok zayıf ilişki bulunmaktadır (r=-0,128, p<0,05). Üniversite öğrencilerinin uyku kalitesi ile vücut ağırlığı ve diyetin Gİ'si arasında ilişki durumunu saptamaya yönelik araştırmalar yapılmalı, öğrenciler uykunun sağlığa olumlu etkileri ve uyku kalitesinin önemi hakkında bilinçlendirilmelidir.

Elif Bala
Sanko University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkinlerde meyan kökü kullanım durumu: Gaziantep ili pilot çalışma örneği

Geleneksel bitkisel ürünlerin tüketimi yaygın olmakla birlikte bu ürünlerin sağlık üzerindeki etkilerini inceleyen bilimsel çalışmalar yok denecek kadar azdır. Bu araştırma; Gaziantep ili Şehitkamil ve Şahinbey ilçe sınırları içerisinde yaşayan yetişkin bireylerin meyan kökü tüketim alışkanlıklarını ve bu alışkanlıklarının sosyo-demografik, kültürel ve sağlıkla ilişkili yönlerini değerlendirmek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Araştırma verileri Aralık 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Basit rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen toplam 300 birey (38,19±14,01 yıl) (%45,30'u erkek) araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen dört bölümden oluşan soru formu (sosyo-demografik bilgiler, sigara içme ve alkollü içecek tüketim alışkanlıkları, sağlık durumu ve meyan kökü kullanım durumu) ile yüz yüze görüşme tekniğiyle veriler toplanmıştır. Antropometrik ölçümlerden vücut ağırlığı (kg) ve boy uzunluğu (cm) araştırmacı tarafından standartlarına uygun olarak ölçülmüş ve Beden Kütle İndeksi (kg/m2) hesaplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 23 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bireylerin meyan kökü tüketim oranı %54,30 olup erkek bireylerin 87'si (%64,00) ve kadın bireylerin 76'sı (%46,30) meyan kökünü tüketmektedir (p<0,05). Meyan kökünün en yaygın olarak tüketildiği özel günler sırasıyla; Ramazan ayı (%95,10), mevlitler (%24,40) ve dini bayramlardır (%11,00). Kadın bireylerin %64,90'ı ve erkek bireylerin %69,00'ı meyan kökünü sokak satıcılarından satın almayı tercih etmektedir. Satın almada en çok tercih edilen meyan kökü ürünü, meyan kökü şerbetidir (%99,50). Meyan kökü ürünleri arasında en fazla tüketilen meyan kökü şerbetinin tüketim miktarı erkek ve kadın bireylerde sırasıyla, 284,88±105,74 mL/gün ve 264,00±98,14 mL/gün'dür. Erkek ve kadın bireylerin sırasıyla, %1,40'ı ve %0,50'si meyan kökü balını, %3,20'si ve %2,70'i meyan kökü çayını, %1,80'i ve %2,30'u meyan kökü pekmezini tüketmektedir. Erkek ve kadın bireyler sırasıyla; meyan kökü şerbetini %36,00'ı ve %34,20'si 3-4 kez/ay, meyan kökü balını %2,30'u ve %1,30'u 1-2 kez/hafta, meyan kökü pekmezini %1,20'si ve %3,90'ı 1-2 kez/ay, meyan kökü çayını %4,80'i 1-2 kez/yıl ve %7,90'ı 4-5 kez/ay, %4,80'i 1-2 kez/yıl ve meyan kökü tozunu %5,30'u 4-5 kez/ay sıklıkta tüketmektedir. Bireylerin %28,00'inin hekim tarafından tanısı konulmuş en az bir hastalığı olduğunu, %72,00'ı sağlıklı olduğunu beyan etmiştir. Meyan kökü tüketen bireylerin %35,00'ı en az bir hastalığı olduğunu, tüketmeyen bireylerde bu oran %19,70'tir. Meyan kökünü tüketen bireyler arasında sırasıyla en sık görülen hastalıklar; hipertansiyon (%27,40), kalp-damar hastalıkları (%22,60) ve diabetes mellitustur (%16,70). Hastalığı olan bireylerden meyan kökü tüketmeyenlerin tamamı ile meyan kökü tüketenlerin %92,98'i reçeteli ilaç kullanmaktadır. Meyan kökü tüketim durumu ile reçeteli ilaç kullanımı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Bireylerin beyanına göre %30,70'inin meyan kökü çeşitlerini tüketimi sonrasında yan etki görülmektedir. En sık görüldüğü beyan edilen yan etkiler tansiyonun yükselmesi (%40,26) ve baş ağrısıdır (%31,17). Yan etki gören bireylerin %12,00'si bu nedenle hekime başvururken %28,60'ı meyan kökü tüketimini sonlandırdığını bildirmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, meyan kökünün bölgesel ve kültürel bağlamda önemli bir yere sahip olduğu, ancak sağlık üzerindeki potansiyel risklerinin ve etkilerinin dikkatle ele alınması gerektiğini göstermektedir.

Merve Tekin
Sanko University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Laparoskopik sleeve gastrektomi operasyonu geçirmiş hastaların ameliyat öncesi ve sonrası bazı biyokimyasal parametreleri ile beslenme durumlarının değerlendirilmesi

Obezite sağlık açısından risk oluşturabilecek derecede vücutta aşırı yağ birikimi sonucu ortaya çıkan inflamatuvar bir hastalıktır. Laparoskopik sleeve gastrektomi operasyonu, kilo kaybını önemli ölçüde arttıran, obeziteye eşlik eden komorbiditelerde belirgin iyileşmeler sağlayan ve sistemik inflamasyon biyobelirteçlerinin seviyelerinde azalma sağlayan bariatrik cerrahi yöntemlerinden biridir. Bu araştırmanın amacı sleeve gastrektomi operasyonu geçiren hastalarda operasyon sonrası preoperatif dönem ve postoperatif 1. ay sonunda bazı tam kan sayımı parametrelerindeki değişimin ve biyokimyasal ve tam kan sayımı parametrelerinin antropometrik ölçümler ile ilişkisini incelemektir. Çalışma kapsamında, sleeve gastrektomi geçirmiş 18-65 yaş arası 62 bireyin (%69,35 kadın, %30,65 erkek) preoperatif dönemde takibine başlanmış ve postoperatif 1. aya kadar takibine devam edilmiştir. Hastaların 24 saatlik 1 günlük besin tüketim kaydı alınmış, antropometrik ölçümleri yapılmış, biyokimyasal (açlık glukoz, üre, kreatinin, ALT, AST, sodyum, potasyum, CRP) ve tam kan sayımı bulgularına bakılmıştır. Preoperatif dönemde erkek ve kadın bireylerin günlük diyet ile ortalama enerji alımlarının sırasıyla 2121,73±560,14 ve 1718,41±437,51 kkal olduğu, ameliyat sonrası günlük enerji alımının ise 706,32±190,13 ve 691,67±117,54 kkal olduğu tespit edilmiştir. Erkek ve kadın bireylerin preoperatif ve postoperatif dönemde vücut ağırlığı, BKİ, yağ kütlesi, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı ölçümlerinde azalma tespit edilmiştir. Erkek ve kadın bireylerin biyokimyasal bulgularına bakıldığında; açlık glukoz ve ALT değerlerinde, inflamasyon ile ilişkilendirilen bazı tam kan sayımı parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı değişimler olduğu gösterilmiştir. Erkek ve kadın bireylerin preoperatif CRP değeri ortalamasının sırasıyla 11,10±15,27 ve 9,72±9,94 mg/dL' den, postoperatif 1. ayda 8,97±16,77 ve 5,52±7,14 mg/dL' ye istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı (sırasıyla p=0,44 ve p=0,001), preoperatif ve postoperatif 1. aya ait PLO (platelet/lenfosit oranı) ve NLO (nötrofil/lenfosit oranı) değerlerinde postoperatif 1. ay ölçümlerinin preoperatif dönemdeki ölçümlere göre istatistiksel olarak anlamlı derece azalma gözlenmiştir (sırasıyla p=0.001 ve p<0,001). Obezite tedavisinde kullanılan bariatrik cerrahi yöntemlerinden biri olan sleeve gastrektomi, yeterli ve dengeli bir beslenme ile birlikte antropometrik ölçümlerde, komorbiditelerde ve ayrıca laboratuvar sonuçlarında postoperatif 1. ayda klinik olarak düzelmeler ve iyileşmeler sağlamaktadır. Bu çerçevede bariatrik cerrahi geçiren bireylerin postoperatif kısa ve uzun dönem takiplerinin çok yönlü, detaylı ve multidisipliner bir yaklaşım ile izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Laparoskopik sleeve gastrektomi; İnflamasyon; Morbid obezite; Hematolojik inflamatuar belirteçleri; Beslenme

Ecem Balta
Sanko University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Fibromiyalji hastalarının diyet inflamatuar indeks (DII) skorları ile duygu durumları ve hastalık etki skorları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Fibromiyalji (FM) hastalarının, beslenme durumları, diyet inflamatuar indeks (Dİİ) skorları, fibromiyalji etki skorları, duygu durumları, uyku kaliteleri ve antropometrik ölçümlerini değerlendirmek için yapılan bu çalışmaya 40 FM hastası dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında veriler genel anket formu, 24 saatlik 3 günlük besin tüketim kaydı, Yeniden Gözden Geçirilmiş Fibromiyalji Etki Anketi (YFEA), Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği (DASÖ-21), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), antropometrik ölçümler ve vücut analizi ile toplanmıştır. Hastaların %85'i kadın ve yaşlarının medyan değeri 43 (20-64) yıldır. Hastalarda FM dışında en sık görülen kronik hastalık %38 oranla kardiyovasküler hastalıklardır. Besin desteği kullanımı tüm hastalar arasında %47,5 iken, magnezyum %89,5 oranla en çok kullanılan besin desteğidir. Hastaların %80,0'ı hafif şişman ve şişman BKİ grubunda; %82,5'i fibromiyaljiden etkilenme seviyelerine göre orta ve yüksek şiddet gruplarında; %57,5'i anksiyete seviyesine göre ileri ve çok ileri grupta yer almaktadır. Hastaların Dİİ skorunun medyan değeri 2,01 (-1,00-4,17)'dir. Antropometrik ölçüm gruplarına göre en yüksek riskli grupların yüksek Dİİ skorlarına sahip olduğu görülmüştür ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Diyet inflamatuar indeks düzeylerine göre Q1'de yer alan hastalarda YFEA ve alt kategorilerinin diğer çeyrekliklere göre daha düşük olduğu fakat çeyreklikler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0,05). Depresyon seviyesine göre en düşük skora Dİİ düzeyine göre Q1 ve Q2'de yer alan hastalar; anksiyete, stres ve PUKİ seviyesine göre en düşük skora ise Q1'de yer alan hastalar sahiptir ancak bu gruplar arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Diyet inflamatuar indeks skoru ile YFEA-Fonksiyon skoru arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur (r=0,315) (p<0,05). Depresyon, anksiyete, stres ile YFEA arasında pozitif yönde orta düzey ilişki bulunmuştur (r=0,574, r=0,500, r=0,522) (p<0,05). Hastaların YFEA-Total skoru ile vücut kas miktarı ve BMH değerleri arasında negatif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur (r=-0,369, r=-0,350) (p<0,05). Hastaların YFEA-Fonksiyon ve YFEA-Genel etki skorları ile vücut yağ yüzdesi arasında pozitif yönde zayıf düzeyde bir ilişki görülürken (r=0,377, r=0,375), vücut sıvı yüzdesi ile negatif yönde zayıf düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r=-0,371, r=-0,372) (p<0,05). Sonuç olarak Dİİ ile YFEA-Fonksiyon kategorisi dışında fibromiyalji etki seviyesi skorları, depresyon, anksiyete, stres arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur. Fibromiyalji hastalarında daha düşük Dİİ skoruna sahip bir diyetin hastalığın etki şiddetini azaltabileceği düşünülmektedir.

Pervin Akınal Erbalcı
Sanko University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Ülseratif kolit tanılı yetişkin bireylerde sistemik immün-inflamasyon ve sistemik inflamatuvar yanıt indekslerinin beslenme durumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Ülseratif kolit (ÜK) mukus ve kan içeren diyare, rektal kanama, abdominal ağrı, iştahsızlık, vücut ağırlık kaybı ve artmış vücut ısısı ile karakterize, primer olarak kolon ve rektum mukozasını etkileyen inflamatuvar bir bağırsak hastalığıdır. Çalışmada aktif ve remisyon dönemdeki ülseratif kolitli hastalar ve sağlıklı bireylerde sistemik immün-inflamasyon ve sistemik inflamatuvar yanıt indekslerinin beslenme durumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, SANKO Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi gastroenteroloji polikinliğine başvuran aktif (n:32) ve remisyon dönemdeki (n:32) ÜK hastaları ve inflamatuvar herhangi bir hastalığa sahip olmayan sağlıklı bireyler (n:32) 18 - 65 yaş arası toplam 96 birey üzerinde vaka- kontrol çalışması olarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında, hastaların demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, biyokimyasal parametreleri alınmış ve Hastane anksiyete depresyon ölçeği (HADS) uygulanmıştır. Klinik kolit aktivitesini ölçmek için Mayo skoru ve Rachmilewitz indeksi kullanılmıştır. Katılımcılar 46 erkek, 50 kadın hastadan oluşmaktadır, gruplara dağılımı ise aktif grupta %56,3' nün erkek %43,7' sinin kadın, remisyon grupta %46,9' unun erkek %53,1' inin kadın, kontrol grubunda ise %40,6' sının erkek %59,4' ünün kadınlardan oluştuğu saptanmıştır. Grupların yaş ortalaması sırasıyla aktif grupta 34,94±14,17 yıl, remisyon grubunda 36,84±16,64 yıl, kontrol grubunda ise 40,81±11,57 yıl olarak saptanmıştır. Başlıca C-reaktif protein (CRP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), lökosit sayısı, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, nötrofil / lenfosit oranı (NLO), platelet sayısı, platelet / lenfosit oranı (PLO), hemoglobin (Hb) düzeyi, sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), sistemik inflamasyon yanıt indeksi (SIRI) düzeyi ve bazı biyokimyasal parametreler değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin ortalama BKİ değeri aktif grupta 22,44±2,92 kg/m2, remisyon grubunda 23,53±2,91 kg/m2, kontrol grubunda 23,49±3,89 kg/m2 olarak saptanmıştır(p>0,05). Aktif grupta günlük enerji alımı 1248,03±384,14 kkal/gün, remisyon grubunun 1251,41±278,69 kkal/gün, kontrol grubunun 1315,6±296,16 kkal/gün olarak saptanmıştır(p>0,05). Bireylerin protein alımı ise aktif grupta 0,78±0,33 g/kg/gün, remisyon grubunda 0,78±0,28 g /kg/gün, kontrol grubunda ise 0,81±0,23 g/kg/gün olarak saptanmıştır (p>0,05). Kontrol grubundaki bireylerin yağ, K vitamini, B12 vitamini, tekli doymamış yağ asitleri alımı, aktif gruptaki bireylere göre daha yüksek olduğu, aktif grupta bulunan bireylerin doymuş yağ asitleri alımlarının diğer gruplara göre daha düşük olduğu ve remisyon grubunda bulunan bireylerin kolesterol düzeylerinin aktif grupta bulunan bireylere göre daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır (p<0,05). Kontrol grubunda bulunan bireylerin Üre ve ALT değerlerinin aktif gruptaki bireylere göre daha yüksek olduğu, aktif gruptaki bireylerin PDWr ve MPV değerlerinin de diğer gruplara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Gruplar arasında diğer laboratuvar değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak; bu çalışmada bireylerin aktif, remisyon ve kontrol grubunda olmalarına rağmen besin tüketimlerinin benzer olduğu belirlenmiştir. ÜK hastalığına sahip gruplarda, NLO, PLO, SII ve SIRI gibi inflamatuvar belirteçlerin düzeyi hastalığın klinik, laboratuvar ve endoskopik aktivitesini öngörmede yardımcıdır fakat çalışmamızda ülseratif kolit hastalığına sahip gruplarda hastalık şiddeti ile ilişkili bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Ülseratif kolit; Sistemik immün-inflamasyon; Sistemik inflamatuvar yanıt indeksi; Hastane anksiyete depresyon; Beslenme durumu

Zeynep Baba
Sanko University · Institute of Graduate Studies
2025
00
DoctorateOpen AccessTR

Multiple Skleroz hastalarında tıbbi beslenme tedavisi ve sinbiyotik desteğinin hastalık göstergelerine ve yaşam kalitesine etkilerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, multiple skleroz (MS) hastalarına uygulanan tıbbi beslenme tedavisi ile tıbbi beslenme tedavisine ek olarak verilen sinbiyotik desteğinin bireylerin beslenme durumları, yaşam kalitesi ve hastalığın klinik seyri üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Nöroloji Bölümü MS Polikliniğine başvuran ve çalışma kriterlerini sağlayan 19-64 yaş aralığında, 92 gönüllü MS'li kadın birey arasından, 12 haftalık müdahale çalışmasını tamamlayan 18 müdahale ve 20 kontrol olmak üzere toplam 38 hasta ile tek kör randomize klinik çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. İlk 6 hafta tüm katılımcılara Akdeniz Diyeti ilkelerine uygun şekilde planlanmış tıbbi beslenme tedavisi eğitimi verilmiş, 6. haftadan sonra katılımcılar randomizasyon tablosuna göre iki gruba ayrılmış; takip eden 6 hafta süresince tıbbi beslenme tedavisine ek olarak kontrol grubuna plasebo, çalışma grubuna ise sinbiyotik destek sabah ve akşam yemekten sonra olmak üzere günde iki kez verilmiştir. Çalışmanın 1., 6. ve 12. haftasında katılımcıların üç günlük besin tüketim kayıtları ve bu kayıtlardan elde edilen Sağlıklı Yeme İndeksi (HEI-2015) puanları, 24-saatlik fiziksel aktivite kayıtları, antropometri ve el kavrama gücü ölçümleri, biyokimyasal göstergeleri, Beck Depresyon Envanteri, Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği, Multiple Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği-54, Genişletilmiş Özürlülük Durumu Ölçeği (EDSS) puanları değerlendirilmiştir. Çalışmanın 1. haftasında katılımcıların diyetle posa, B6 vitamini, potasyum ve demir alımları gereksinmenin altında bulunmuşken, 6. ve 12. haftalarda her iki grupta da posa ve B6 vitamini alımlarındaki yetersizliğin giderildiği gözlenmiştir. Tıbbi beslenme tedavisi ile her iki grupta da 6. ve 12. haftada diyetle enerji, karbonhidrat, yağ, doymuş ve tekli doymamış yağ asidi ve kolesterol alımları ile enerjinin yağdan ve karbonhidrattan karşılanan yüzdeleri 1. haftaya göre azalmış; enerjinin proteinden karşılanan yüzdesi, posa, çözünür ve çözünmez posa alımları ise artmıştır (her biri için p≤0,05). Her iki grupta da tıbbi beslenme tedavisini takiben Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği ve HEI-2015 puanları artış göstermiş (her biri için p≤0,05), ancak çalışma süresince gözlenen değişimlerde gruplar arasında istatistiksel olarak fark bulunmamıştır (p>0,05). Antropometrik ölçümlerden vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel, kalça ve üst kol çevreleri, triseps deri kıvrım kalınlığı ve el kavrama gücü her iki grupta da çalışma süresince azalmış (her biri için p≤0,05) olup, sadece triseps deri kıvrım kalınlığı ve üst orta kol çevresindeki değişimler gruplar arasında istatistiksel olarak farklı bulunmuştur (her biri için p≤0,05). Biyokimyasal göstergelerden, çalışma grubunda serum açlık insülin (p=0,026) ve serum LDL kolesterol (p=0,032) düzeyleri çalışma süresince azalmış, serum albümin (p=0,001) ve serum hematokrit (p=0,048) düzeyleri artmıştır; kontrol grubunda ise çalışma süresince serum trigliserit düzeyi (p=0,035) istatistiksel olarak anlamlı azalma göstermiştir. Katılımcıların EDSS puanları her iki grupta da 6. ve 12. haftalarda anlamlı azalma göstermiş (p≤0,05) olup, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,022). Bileşik mental sağlık puanı çalışma grubunda 1. ve 12. haftalar arasında (p=0,015); kontrol grubunda ise çalışma süresince istatistiksel olarak önemli artış göstermiştir (p=0,002). Bileşik fiziksel sağlık puanı ise çalışma grubunda 12. haftada 1. ve 6. haftaya göre artarken (p=0,001), kontrol grubunda önemli bir değişim göstermemiştir (p=0,074). Beck Depresyon Envanteri puanı, çalışma grubunda çalışma süresince azalmış (p=0,008) ancak kontrol grubunda istatistiksel olarak önemli bir değişim göstermemiştir (p=0,111). Sonuç olarak, bu çalışmada tıbbi beslenme tedavisinin MS'li bireylerin beslenme durumları, yaşam kaliteleri ve hastalık semptomlarını iyileştirebileceği; tıbbi beslenme tedavisine ek olarak verilen sinbiyotik desteğin hastalığın bazı göstergelerinde olumlu etkiler oluşturabileceği gösterilmiştir. Bununla birlikte, prebiyotik ve probiyotiklerin MS tedavilerinde rutin olarak yer alabilmesi için öncelikle etkinlikleri suş bazında tanımlanmış probiyotikler ve en iyi sinerjik etkiyi gösteren prebiyotiklere yönelik büyük örneklemli ve uzun izlem süreçleri içeren yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Beslenme durumuBeslenme tedavisiMultipl skleroz+3
Hülya Oğur
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Tip 1 diyabetli bireylerde kahvaltıda alınan karbonhidrat miktarı ve türünün öğün sonrası kan glukozu üzerine etkisi

Karbonhidratlar öğün sonrası glisemik yanıtı etkileyen en önemli besin ögesidir. Bu çalışmada çoklu doz insülin tedavisi alan 19-24 yaş aralığında 14 tip 1 diyabetli bireyin katılımı ile kahvaltı öğününde diyetle alınan karbonhidrat miktarı ve türünün öğün sonrası 240 dakika boyunca glisemik yanıta etkisi araştırılmıştır. Çalışma tek merkezli, randomize ve katılımcıların insülini dozunu ayarlaması açısından tek kör olarak planlanmıştır. Tüm olgular 4 farklı gün hastaneye gelmiş ve standart kahvaltı olarak normal karbonhidrat (NKH) (%51)/düşük glisemik indeks (DGI) (52) içeren, test öğünleri olarak ise normal karbonhidrat (NKH)(%51) /yüksek glisemik indeks (YGI)(74), düşük karbonhidrat (DKH)(%40)/düşük glisemik indeks (DGI) (52) ve düşük karbonhidrat (DKH) (%40)/yüksek glisemik indeks (YGI) (74) içeren kahvaltıyı tüketmişlerdir. Uygulanacak insülin dozu Karbonhidrat Sayımı yöntemi ile hesaplanmıştır. Öğün sonrası farklı kahvaltı çeşitlerinin glisemik yanıta etkisini değerlendirmek için interstisyel glukoz ölçümleri (t=0, 30, 60, 90, 120, 150, 180, 210, 240 dakikalarda) ve kapiller kan glukozu ölçümleri (t=0, 15, 30, 45, 60, 90, 120, 180 ve 240. Dakikalarda) yapılmıştır. Bu ölçümler ile öğün sonrası glukoz değerlerinin karşılaştırılması yapılmıştır. Ayrıca artımsal eğri altında kalan alan (iAUC) hesaplanmıştır. Standart öğünün değeri 100 kabul edilerek, test öğünlerinin rölatif glisemik indeksi hesaplanmıştır. NKH/YGI içeren öğün sonrasında 30, 60, 90, 120, 150, 180 ve 210. Dakikalarda interstisyel sıvıda ölçülen glukoz değerleri DKH/DGI içeren öğün sonrası aynı dakikalarda ölçülen glukoz değerlerine göre yüksek bulunmuştur (p<0,05). Postprandiyal 120. Dakikada DKH/DGI içeren öğün sonrası bireylerin glukoz değerleri 80-180 mg/dL aralığında çıkmıştır. Toplam iAUC hesaplandığında interstisyel sıvı ve kapiller glukoz ölçümlerine göre DKH/DGI içeren öğünün glisemik yanıtı (1496,4, 1455,4) NKH/YGI içeren öğünün glisemik yanıtına göre (3146,7, 3378,4) anlamlı olarak düşük olduğu gösterilmiştir (p<0,05).NKH/DGI ve DKH/YGI içeren öğünlerin glisemik yanıtları benzer bulunmuştur (p>0,05). İnterstisyel ve kapiller glukoz ölçümlerine göre öğünlerin rölatif glisemik indeksi değerlendirildiğinde NKH/YGI içeren öğünün rölatif glisemik indeksi sırasıyla %107,7 ve %109,5, DKH/DGI içeren öğünün rölatif glisemik indeksine göre %77,8 ve %82,9 istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). NKH/DGI ve DKH/YGI içeren öğünlerin rölatif glisemik indeks değerleri benzer bulunmuştur. Öğün planlanırken karbonhidrat miktarı kadar, öğünün karbonhidrat türünün de dikkate alınması gereklidir.

Beslenme tedavisiDiabetes mellitusDiabetes mellitus-tip 1+3
Fatma Nur Genç
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Koroner bypass geçiren bireylerde kan ve arterde oksidatif stres belirteçleri ile diyetin antioksidan kapasitesi arasındaki ilişki

Aterosklerozda; endotel disfonksiyon, oksidatif stres ve inflamasyon rol oynamaktadır. Ateroskleroza karşı HDL kolesterol, koruyucu etki gösterirken patolojik durumlarda okside olabilir ve CD36 düzeyi yükselebilir. Diyetle alınan toplam antioksidant kapasitenin, kardiyovasküler hastalıklarla ilişki olduğu gösterilmiştir. Bu kesitsel çalışmanın amacı; koroner bypass operasyonu planlanan hastaların plazma ve arterlerinde toplam antioksidan kapasite (TAK), ox-HDL ve CD36 gibi bazı oksidan stres belirteçleri ile diyetlerinin toplam antioksidan kapasitesi (DTAK) arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Bu amaç ile çalışmaya 19-65 yaş arası 53 erkek, 13 kadın birey dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında bireylerin genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları sorgulanmış, antropometrik ölçümleri alınmış, son 6 aya yönelik besin tüketim sıklıkları sorgulanarak DTAK, ORAC ve FRAP-Carlsen veri tabanı ile hesaplanmıştır. Operasyon sırasında kullanılan plazma ve arter örneklerinden TAK, ox-HDL ve CD36 ELISA ile analiz edilmiştir. Bireylerin yaş ortalaması 59,50±7,94 yıl olup %47,0'sinde Tip 2DM tanısı vardır ve %28,8'i hiç sigara içmemektedir. Bireylerin DTAK değerleri hesaplandığında, Hidrofilik Oksijen Radikali Soğurma Kapasitesi (H-ORAC) veri tabanı için 53777,59±19477,36 µmoL TE, Lipofilik Oksijen Radikali Soğurma Kapasitesi (L-ORAC) veri tabanı için 1745,27±775,39 µmoL TE, Toplam Oksijen Radikali Soğurma Kapasitesi (T-ORAC) veri tabanı için 55847,15±19882,55 µmoL TE ve Demir İndirgeyici Antioksidan Güç-Carlsen (FRAP-C) veri tabanı için ise 16,86±8,99 mmoL olarak bulunmuştur. Diyabetik olmayan bireylerde sigara içen bireylerin plazma TAK konsantrasyonları (19,62±3,11 nmol/mL), sigara içmeyenlere göre (18,62±2,77 nmol/mL) anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). L-ORAC değerinin ikinci ve üçüncü tertillerindeki plazma CD36 değeri (sırasıyla; 3,93±0,19 ng/mL ve 4,37±0,73 ng/mL) ve FRAP-C değerinin ikinci ve üçüncü tertillerindeki plazma ox-HDL değerleri arasında (sırasıyla 215,08±143,66 ng/mL ve 179,61±73,46 ng/mL) istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin arter TBARS ile diyet tekli doymamış yağ asidi ve çözünmez posa alımı arasında negatif yönde zayıf kuvvette (r=-0,27) ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin plazma glikoz düzeyi ile plazma CD36 düzeyi arasında pozitif yönde düşük (r=0,31), HDL kolesterol ile plazma ox-HDL arasında pozitif yönde zayıf (r=0,25), plazma trigliserid düzeyi ile arter ox-HDL arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki (r=0,26) saptanmıştır (p<0,05). Plazma ve arterde ox-HDL, TBARS ve CD36'yı değerlendiren ilk çalışma olması nedeniyle, bu çalışmanın sonuçları diyet antioksidan kapasite ile ox-HDL, TBARS ve CD36 arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılmasını sağlayabilir.

Antioksidan kapasiteAterosklerozKalp hastalıkları+3
Aliye Vildan Yurdakul
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

COVID-19 pandemisinde bitkisel besinlerin ve besin destek ürünlerinin kullanımına yönelik tutum ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi

Kesitsel tipte planlanan bu çalışmanın amacı sağlık çalışanlarının ve sağlık çalışanı olmayanların COVID-19'da bitkisel besin/besin destek ürünleri kullanımını ve bu ürünlere ilişkin inanışlarını saptamak, COVID-19'da bitkisel besin/besin destek ürünleri kullanımına ilişkin verilen beslenme eğitiminin sağlık çalışanlarının ve sağlık çalışanı olmayanların konu hakkındaki inanışları ile bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmanın birinci aşamasını 1767 birey, ikinci aşamasını 106 sağlık çalışanı ve 110 sağlık çalışanı olmayan birey tamamlamıştır. Birinci aşama Haziran-Aralık 2021 tarihleri arasında 43 sorudan oluşan çevrimiçi anket ile, ikinci aşama ise eğitim müdahalesi olarak çevrimiçi video iletişim uygulaması aracılığıyla sağlık çalışanları ve sağlık çalışanı olmayanlar için ayrı ayrı iki oturumda gerçekleştirilmiştir. Eğitimin etkinliği her grup için ayrı ayrı hazırlanan ön test-son test formlarıyla değerlendirilmiştir. Uygun katılımcılar sosyal medya aracılığıyla çalışmaya katılmaya davet edilmiştir. Bireylerin 1372'si daha önce COVID-19 geçirmemişken, 395'i geçirmiştir. Katılımcıların %35,3'ünün COVID- 19'dan korunma amaçlı %67,1'inin ise COVID-19 tedavisinde bitkisel besinler/besin destek ürünleri kullandığı saptanmıştır. Katılımcıların çoğu, belirli bitkisel besinler/besin destek ürünlerinin COVID-19'un önlenmesi ve tedavisi üzerinde etkisi olduğuna inanmaktadır. D vitamininin COVID-19'a karşı koruyucu olduğuna inananların oranı COVID-19 geçirmeyen bireylerde (%68,9) geçiren bireylere (%64,6) göre daha yüksektir (p = 0,018). Sağlık çalışanlarının (3,85 ± 1,60'tan 5,51 ± 1,45'e) ve sağlık çalışanı olmayanların (8,34 ± 1,46'dan 9,37 ± 0,88'e) bitkisel besinler/besin destek ürünlerine ilişkin toplam bilgi puanları verilen eğitimden sonra anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). Çoğu sağlık çalışanı ve sağlık çalışanı olmayan bireyin, bitkisel besinler/besin destek ürünlerinin COVID-19'un önlenmesinde ve tedavisinde etkili olduğuna inandıkları bulunmuştur, ancak bu inanışlar eğitim müdahalesinden sonra anlamlı olarak azalmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, etkinlikleri kanıtlanmadan önce, bitkisel besinler/besin destek ürünlerinin COVID-19'un önlenmesi ve tedavisinde kullanımları hakkında bireylerin bilinçlendirilmesi ve bu ürünlerin gereksiz kullanımından kaçınılması önemlidir. Eğitim müdahalesi hem sağlık çalışanlarının hem de sağlık çalışanı olmayan bireylerin bilgilendirilmesinde etkilidir.

Besin destekleriBilgi düzeyiBitkisel ürünler+4
Şeyma Kalkuz
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Tip 2 diyabetli bireylerin kullandıkları alternatif tedavi yöntemlerinin beslenme alışkanlıkları ve özbakımları üzerine etkilerinin incelenmesi

Diabetes mellitus, insülinin etkisinde kusurlara neden olan kontrolsüz kan şekeri seviyeleri ile karakterize edilen metabolik bir hastalıktır. Tip 1, tip 2, gestasyonel diyabet, neonatal diyabet, erişkin başlangıçlı diyabet ve endokrin kaynaklı diyabet gibi birçok diyabet alt kategorisi vardır. Tip 2 diabetes mellitus (T2DM), karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasındaki anormallikler ile karakterizedir ve insülin sekresyonu, insülin direnci veya her ikisinin bir kombinasyonundan kaynaklanır. Bu araştırma Tip 2 diyabetli bireylerin kullanmış olduğu alternatif tedavi yöntemlerinin yeme alışkanlıkları ve özbakımları üzerine olan etkilerini incelemek üzere yapılmıştır. Araştırmaya toplam 48 birey katılım göstermiştir. Hastaların ortalama diyabet süreleri 10,77 yıldır ve %58,7'si oral anti-diyabetik ilaç kullanmaktadır. Hastaların %47,9'u daha önce TAT yöntemi kullandığını ve %55'inin ilacın yan etkisinde kurtulmak için TAT yöntemini kullandığını belirtmiştir. Hastaların TAT tutum düzeyi ortalamalarının 32,33±8,10 ve özbakım düzey ortalamalarının 71,96±13,44 olduğu belirlenmiştir. Memur olan hastaların (40,33), diğer meslek sahibi hastalara göre daha yüksek TAT tutumuna sahip oldukları tespit edilmiştir (p<,05). Hastaların öğün sayıları, diyabet süresi, açlık ve tokluk kan şekeri ile öz bakım düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<,05). Oral anti-diyabetik+diyet (80,67) ve oral anti-diyabetik+insilün (80,22) kullanan hastaların, diğer hastalara göre daha yüksek öz bakım düzeyleri vardır (p<,05). Ayrıca düzenli kan şekeri ölçen hastaların (74,62), ölçmeyen (65,50) hastalara göre daha yüksek öz bakım düzeyleri vardır (p<,05). Hastaların öz bakım düzeyleri ile Na değerleri arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<,05).

BeslenmeBeslenme alışkanlıklarıDiabetes mellitus+3
Dilanur Sönmez
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Down sendromlu bireylere bakım veren kişilerin beslenme bilgi düzeylerinin ve sağlıklı beslenme tutumlarına etkilerinin incelenmesi

Günümüzde Down Sendromlu bebek doğum oranı artmakta ve Down Sendromlu çocuğu olan ebeveynlerin Down Sendromlu çocuklarının beslenmesi konusunda bilinçlendirilmeye ihtiyaç duyduğu gözlenmektedir. Bu çalışma Down Sendromlu çocuğu olan veya Down Sendromlu bireylere bakım verenlere uygulanacak olan üç farklı ölçek türünden seçilen sorulardan oluşan anket formunun beslenme eğitimi öncesi ve eğitimden 3-4 hafta sonra uygulanması şeklinde oluşturulmuş olup beslenme eğitiminin bakım verenler ve Down Sendromlu bireyler üzerindeki etkisi belirlenmek istenmektedir. Araştırmaya Down Sendromlu danışanlarım ve Uluskararası Down Sendromlular Federasyonu Gebze üyeleri katılımıştır. Çalışmamızdaki Beslenme bilgi düzeyi ve beslenme durumunun tespit edilmeye çalışıldığı anket formunda birinci bölüm demografik maddeleri içermekte olup 4 sorudan oluşmaktadır, ikinci bölümünü oluşturan 35 soruluk kısımda ise; Beslenme Bilgi Ölçeğinden (BBÖ)- Nutrition Knowledge Scale (NKS); Beslenme Problemleri Tarama Testi Ölçeğinden (BEPTÖ)- Screening Tool of Feeding Problems (STEP) ve Anne Baba (Ebeveyn) Beslenme Tarzı Anketinden alıntılanmış olup bakım verenlerin Down Sendromlu bireylere olan yaklaşımları ve genel yaşam tarzları ile ilgili bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Anket formu oluşturulurken alıntılanan cümleler daha anlaşılır ve kısa hale getirilerek, Down Sendromlu bireylerin bakım verenlerinin kolaylıkla cevaplayabileceği şekle dönüştürülmüştür. Besinlerin türleri ve içeriklerine yönelik bilgi düzeyleri için uygulanan ve iki ölçek ve bir anketten alıntılanarak oluşturulan anket formu; 28 kişinin katılımıyla yapılmıştır. Katılımcıların %96,4'ü 12-45 yaş aralığında Down Sendromlu bireyden ve %67,3'ü 25-55 yaş aralığında olan ebeveyn ve bakım veren kişilerin %75 oranında ortaöğretim ve altı eğitim düzeyine olduğu belirlenmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası test arasındaki değişimlerin karşılaştırılmasında non-parametrik analiz yöntemlerinden Wilcoxon İşaret Testi kullanılmış ve tanımlayıcı istatistiklerden ortalama ve standart sapma değerleri incelenmiş olup anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiş ve pozitif yönde anlamlı bulunmuştur. Diğer yapılan çalışmaların da desteklediği gibi Down Sendromu konusunda eğitimlerin devamlılığının gerekliliği düşünülmektedir.

Bakım verenlerBeslenmeBeslenme alışkanlıkları+4
Çınar Demir Akyıldız
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Adolesanlarda yazılı ve görsel medyanın beslenme ve fiziksel aktivite durumuna etkisi

Bu araştırma, adolesanların yazılı ve görsel medyanın beslenme ve fiziksel aktivite durumuna etkisinin saptanması amacı ile tanımlayıcı araştırma olarak planlanıp yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Mayıs 2017-Haziran 2017 tarihleri arasında Sakarya ilinde bulunan Sakarya Serdivan Mithatpaşa Anadolu Lisesi ve Özel Sakarya Uğur Değişim Anadolu Lisesi 9. Ve 10. sınıflarında öğrenim gören 14-17 yaş aralığında 182 öğrenci oluşturmaktadır. Beslenme alışkanlıkları, medyanın beslenme ve fiziksel aktivite durumuna etkisi için daha önce yapılmış bilimsel çalışmalardan yararlanılarak araştırmacı tarafından 25 soruluk bir anket düzenlenmiştir. Bu kapsamda kişisel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, sosyal medyanın etkileri ve fiziksel aktivite durumları sorgulanmıştır. Anketler araştırmacı tarafından açıklama yapılarak uygulanmıştır. İstatiksel hesaplamalarda SPSS 20 programı kullanılmış olup bulguların değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatiksel metodlarınyüzde, frekans dağılımı, ki-kare test ve mann whitney u test istatistiği analizleri kullanılmıştır. P değerinin 0,05'ten küçük olduğu durumlarda gruplar arası fark anlamlı kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde öğrencilerin %54,5'inin öğün atladıkları, en çok atlanılan öğünün ise %63,3 ile kahvaltı olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin medyadan etkilenerek zayıflama ya da kilo verme girişiminde bulunması ile cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (P<0,05). Okulların medyada yer alan cips ve enerji içecekleri ile ilgili yazı/haberlerden etkilenme durumları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (P<0,05). Öğrencilerden düzenli fiziksel aktivite yapanların günlük ortalama 62,15 dakika fiziksel aktivite yaptıkları bulunmuştur. Bu konu üzerinde daha çok araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulmakla birlikte bilimsel çalışmalarla desteklenmiş bilgiler ışığında, adolesanların ve ailelerinin beslenme eğitimi ile desteklenmeleri, adolesanların yazılı ve görsel medyadaki beslenme ve diyet konularını bilinçli bir şekilde takip etmeleri ve adolesanların fiziksel aktivite konusunda teşvik edilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.

BeslenmeBeslenme durumuErgenler+5
Güleyfe Beyza Yıldırım
Haliç University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Özel Fatih Hastanesi'ne müracaat eden 18-65 yaş arası obez kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ağırlık kaybı üzerine etkisi

Başakıl E., Özel Fatih Hastanesi'ne Müracaat Eden 18-65 Yaş Arası Obez Kadınlarda Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Ağırlık Kaybına Etkisi, İstanbul, 2018. Bu çalışmada Özel Fatih Hastanesi'ne başvuran 18-65 yaş arası obez kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ağırlık kaybı üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma, Ocak-Mayıs 2018 tarihleri arasında 80 obez kadın bireyin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların, demografik özellikleri, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları ve besin tüketim sıklıklarını saptamak amacıyla soruşturma yöntemi kullanılarak anket (EK 1) uygulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri Biolelektrik İmpedans Analizi (BİA) ile saptanmıştır. Fiziksel aktivite düzeylerini belirleyebilmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ-UFAA) kısa formu kullanılmıştır. 52 sorudan oluşan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ II) bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirleme amacıyla uygulanmıştır. Araştırmanın istatistiksel verileri için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 24.0 kullanılmıştır. Çalışma sonucunda bireylerin SYBDÖ II puanlarına bakıldığında toplam ölçek puan ortalaması 131,6±21,2; SYBDÖ II alt ölçek ortalamaları ise beslenme 20,7±7,8; kendini gerçekleştirme 22,5±8,0; sağlık sorumluluğu 26,0±7,6; egzersiz 17,0±4,7; kişilerarası destek 23,5±8,7 ve stres yönetimi 21,9±6,7 olarak saptanmıştır. Bireylerin ağırlık ve BKI değişimleri, vücut yağ kütlesi farkı, bel çevresi ve bel/kalça oranı ortalama farkları ile SYBDÖ II puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır (P<0,05). Fiziksel aktivite düzeyleri ile SYBDÖ II arasında pozitif yönde anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Buna göre aktif olan katılımcıların SYBDÖ II puanlarının diğerlerine nazaran daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmada da görüldüğü gibi tıbbi beslenme tedavisine başlanmadan önce bireylere beslenme ve sağlıklı yaşam ilkeleri eğitimi verilmeli, sağlıklı olma halinin sürdürülebilmesi hususunda dengeli ve düzenli beslenmenin oynadığı rol açıkça gösterilmelidir. Anahtar Kelimeler: sağlıklı yaşam biçimi davranışları, beslenme, obezite, ağırlık kaybı

BeslenmeKadınlarKilo verme+3
Esra Başakıl
Haliç University · Institute of Health Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Gebeliğin sorunlarından olan bulantı kusmanın keton pozitifliğine ve gıda tüketimine göre değerlendirilmesi

GEBELİĞİN SORUNLARINDAN OLAN BULANTI KUSMANIN KETON POZİTİFLİĞİNE ve GIDA TÜKETİMİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma, Ocak 2017-Mayıs 2018 tarihleri arasında İstanbul'da Cerrahpaşa Kadın Doğum polikliniğine gelen 18-40 yaş aralığındaki işitme ve anlama problemi olmayan gönüllü 85 gebe üzerinde yapıldı. Araştırmaya katılan bireylerin genel bilgileri, sağlık durumları, antropometrik ölçümleri, besin tüketim sıklığı ve besin tüketim kayıtlarını incelemek için yüz yüze soruşturma yöntemi kullanılarak anket (EK 2) uygulandı. Gebelikte bulantı kusma sorunu olan kadınların keton pozitifliğine göre değerlendirilmesi ve buna göre beslenme alışkanlıkları gözlemlendi ve bulantı kusma yaşayan gebelerde keton pozitifliğine baktığımızda istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişi bulunmuşur (p= 0,001). Bu çalışmaya göre gebelikte görülen bulantı kusmanın görüldüğü hastalarda keton pozitifliği görülme oranın fazla olduğu gözlendi. Gebelikte bulantı kusmanın tedavisinde ilaç ve psikoterapi tedavilerinin yanında, diyet tedavisi, hipnoz tedavisi, akupunktur tedavisi, bitkisel tedavi gibi birçok tedavi uygulanmaktadır. Gebelikte bulantı kusmanın tedavisinde keton pozitifliğinin kesin tedavi için daha çok çalışma ve veriye ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: bulantı, kusma, beslenme, keton pozitifliği, gebelik,

BeslenmeBulantıGebelik+4
Mustafa Karaçay
Haliç University · Institute of Health Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Hiperlipidemi tanısı almış kişilerde fruktoz tüketiminin değerlendirilmesi

Hiperlipidemi; plazmada bulunan kolesterol ve trigliserit düzeylerinin normal değerlerden yüksek olması anlamına gelmektedir. Hiperlipidemi tanısı almış kişilerin fruktoz tüketim durumunu saptamak amacıyla yapılan bu çalışma, İstanbul ilinde Çevre Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniği'ne başvuran, yaş ortalaması kadın bireylerde 40, erkek bireylerde ise 44 olan ; 53 kadın, 27 erkek olmak üzere toplam 80 kişi üzerinden yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylere , yüz yüze görüşme yöntemi ile kişisel ve beslenme durumunun saptanacağı anket formu uygulanmıştır. Çalışmaya katılan tüm bireylerin 3 günlük besin tüketim kaydı ile yüksek fruktoz içeren besinlerin tüketim sıklığı alınıp, değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin beden kütle endeksi ortalamasının 30,6 ± 5,17 ve günlük enerji alımının 2037,15 ± 446,8 kalori olduğu belirlenmiştir. Fruktoz tüketimine bakıldığında, hiperlipidemi tanısı almış kadın bireylerin günlük ortalama 28,51 ± 8,74 gr fruktoz tükettiği, erkeklerin ise 35,67 ± 8,81 gr fruktoz tükettiği saptanmıştır, p değeri = 0,001'dir. BKİ ile günlük fruktoz tüketimi arasındaki ilişki anlamlıdır. (p = 0,037). Kadınların % 47,2 ' si , erkeklerin ise % 74.1' i 30 gr ve üzeri fruktoz tüketmektedir. Glukoz ve sukroz hesaplaması yapılarak toplam eklenti şeker miktarlarının hesaplanmasının yapıldığı birçok çalışmaya ihtiyaç vardır

FruktozHiperlipidemilerHipertrigliseridemi+1
Elif İzçınar
Haliç University · Institute of Health Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Toplumda çiğ sütün tercih nedenleri ve ambalajlı sütlerle kalite ve sağlık riskleri açısıdan karşılaştırılması

Bu çalışma, Mayıs 2017- Mayıs 2018 tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan Çınar Koleji'nde çalışan temizlik görevlileri ve öğretmenler ile İstanbul Bakırköy ilçesi Florya semtinde ikamet eden ev hanımlarının tercih ettikleri süt tipinin belirlenmesi ve tercih nedenlerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada sütün bileşimi, sütün mikrobiyal florası, sütün işlenmesi, ısıl işlemin sütün kalitesine etkisi, sütün kalite kontrolü ve gıda mevzuatındaki yeri gibi başlıkların yanı sıra, çiğ süt riskleri ve potansiyel kontrol seçenekleri gibi konular açıklanmıştır. Bu açıklamaların amacı çiğ sütün ambalajlı sütlerle kalite ve sağlık riskleri açısından kıyasının sağlanabilmesidir. Çiğ sütün insan sağlığına olan etkileri bilimsel kaynaklardan yararlanılarak değerlendirilmiştir. Bireylerin genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, süt tüketim durumlarını, tercih edilen süt tipi ve tercih nedenlerini belirlemek için daha önce yapılmış bilimsel çalışmalardan yararlanılarak araştırmacı tarafından 15 soruluk bir anket düzenlenmiştir. Araştırma kapsamında 185 kişiye ulaşılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodların (ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde) yanı sıra değerlendirmelerde, Niceliksel verilerde normal dağılım gösteren parametrelerin karşılaştırmalarında Varyans analizi kullanıldı. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 16.0 programı kullanıldı. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; katılımcıların %54 gibi büyük bir oranının çiğ süt tercih ettiği görülmüştür. Katılımcılar daha çok iyi yoğurt yapıldığı, daha sağlıklı olduğu, katkı maddesi içermediği ve taze olduğu gibi gerekçelerle çiğ süt tükettiklerini belirtmişlerdir. Bununla beraber katılımcıların %81'i 'Açık süt insan sağlığı açısından sağlıklı değildir.' görüşüne katılmadıklarını ifade etmiştir. Sonuç olarak; katılımcılarımızın çiğ süt tüketmeyen kısmının dahi sokak sütünün (açık süt, çiğ süt) tüketiminde herhangi bir risk olmadığını ve hatta tercih edilmesi gereken süt tipi olduğunu belirttiği görülmüştür. Dolayısıyla ambalajlı sütlerin besin değerinde dikkate değer kayıpların olmadığı ve çiğ süt tüketiminin risklerini konu alan bilinçlendirme çalışmalarının, her türlü mecra üzerinden yürütülmesi gerektiği düşünülmektedir.

AmbalajlamaKaliteRisk faktörleri+2
Elif Erbay
Haliç University · Institute of Health Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Preobez ve obez kadınlarda beden kütle indeksi ile akdeniz diyeti kalite indeksi ve diyet kalite ölçeği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de obezite prevalansı giderek artmaktadır. Modern yaşamın bir parçası olarak görülen obezite, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından önlem alınması gereken epidemi olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, bireylerin beslenme davranışlarının doğru bir şekilde yönetilmesi ve beslenme alışkanlıklarının belirlenmesi önemli bir husustur. Beslenme yönetiminin Akdeniz Diyeti tanımındaki beslenme tarzına uyumunun değerlendirilmesinde Akdeniz Diyeti Kalite Ölçeği (KIDMED) kullanılmaktadır. Beslenmenin doğru bir şekilde yönetilmesine ek olarak diyet kalitesinin değerlendirilmesi ve besin tüketim alışkanlıklarının saptanması için Diyet Kalite İndeksi -Uluslararası (DQI-I) ölçeği geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı, Fırat Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniğine başvuran 19-70 yaş aralığındaki preobez ve obez kadınların KIDMED ve DQI-I ölçekleri ile antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal parametreleri arasındaki olası ilişkinin saptanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, 65 (%52,0)'i preobez ve 60 (%48,0)'ı obez olan 125 kadın çalışmaya dahil edilmiştir. KIDMED sınıflamasına göre pre-obez kadınların çoğunluğunun iyi 16(%24,6) ve orta 44(%67,7) kategoride oldukları, obez kadınların ise 32(%54,2)'nin orta ve 26 (%44,1)'nın düşük kategoride oldukları belirlenmiştir (p<0,001). DQI-I toplam puan ortalamasıise pre-obez kadınlarda 71,78±7,44 iken obez kadınlarda 47,28±8,87 şeklindedir (p<0,001). Elde edilen bulgular ışığında, KIDMED ve DQI-I toplampuanlarının obezite açısından belirleyici olduğu ve 19-30 yaş aralığındaki danışanların en yüksek puan ortalamalarına sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca her iki ölçeğin puan ortalamasının yüksek olmasının serum kolesterol düzeyi ile negatif ilişkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Obezite, Antropometrik Ölçümler, Biyokimyasal Parametreler, Akdeniz Diyeti Kalite Ölçeği (KIDMED),Diyet Kalite İndeksi-Uluslararası (DQI-I).

İrem Dağoğlu
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkin bireylerin probiyotik besinler hakkında bilgi düzeyi ve tüketim durumlarının belirlenmesi

Bu araştırma; Aralık 2018 - Mart 2019 tarihleri arasında, İstanbul ilinde bulunan özel bir beslenme ve diyet kliniğine başvuran, 20-65 yaş aralığındaki 72'si kadın, 28'i erkek toplam 100 yetişkin bireyin probiyotik besinler hakkındaki bilgi düzeyleri ve tüketim durumlarını saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada anket formu uygulanmış, katılımcılara ait genel bilgiler, sosyo-demografik durumlar, vücut ağırlığı ve boy uzunluğu değerleri, probiyotikler hakkındaki bilgi düzeyi, tüketim durumları ve nedenleri, tüketilen probiyotik besin çeşidi ve tüketim sıklığı gibi bilgiler sorgulanmıştır. Katılımcıların probiyotik besinlerle ilgili öngörülerine yönelik ifadelerin bulunduğu tablo değerlendirilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen bulguların istatistiksel analizleri SPSS 20.0 veri analiz programı ile yapılmıştır. Veriler değerlendirilirken, tanımlayıcı istatistiksel metotlar (frekans) ve niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi uygulanmıştır. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Katılımcıların %85'i probiyotik terimini bildiğini belirtmiştir. Katılımcıların %97'si doğal probiyotik besin tükettiğini, %44'ü probiyotik katkılı besin tükettiğini, %11'i ise probiyotik besin takviyesi kullandığını belirtmiştir. Probiyotiklerin sindirim sistemine faydalı olduğunun düşünülmesi %70,1 oranla en yaygın tüketim nedeni olarak saptanmıştır. En çok tüketilen probiyotik besinin yoğurt olduğu görülmüştür. Ayrıca katılımcıların %93'ü probiyotik besinlerden fayda gördüğünü belirtmiştir. Çalışmada, probiyotik terimini bilme durumu ile probiyotik besin tüketim durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş, probiyotik terimini bilenlerin tamamının probiyotik besin tükettiği görülmüştür (p<0,05). Probiyotik besinlerden fayda gördüğünü düşünen bireylerde, probiyotik besin tüketim sıklığının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sağlığa birçok yararı olan probiyotik besinlerin tanınması ve yeterli düzeyde tüketiminin sağlanması toplum sağlığı bakımından büyük önem taşımaktadır. Probiyotiklerin sağlığın korunması ve geliştirilmesinde olumlu etkilerini gösteren çalışmaların giderek artmasıyla beraber, probiyotik tüketimi ve bilgi düzeyinde de artış olduğu görülmüştür.

Besin tercihleriBeslenmeBilgi düzeyi+4
Avşin Aslantürk
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Kamu ve özel hastanede yatan hastaların hastane yiyecek hizmetlerinden memnuniyet düzeyinin karşılaştırılması

daha sonra doldurulacaktır

BeslenmeBeslenme hizmetleriHasta memnuniyeti+4
Büşra Atmaca
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

2000-2021 yılları arasında huzursuz bağırsak sendromu olan bireylerin mikrobiyal imzalarının tespiti ve kullanılan beslenme türlerine ait çalışmaların derlenmesi

Irritable bowel syndrome (IBS), son dönemde sıklığı giderek artan fonksiyonel gastrointestinal bir hastalıktır. IBS'nin oluşum mekanizması henüz tam olarak bilinmese de yapılan çalışmalarda IBS'nin oluşumunda, şiddetinde bağırsak mikrobiyomunun rolü olduğu görülmektedir. IBS'de birçok farklı beslenme tedavisi uygulanmaktadır. IBS, bireylerin yaşam kalitesini önemli ölçüde düşüren bir hastalıktır. Bu çalışma, hastalığın mikrobiyom ile ilişkisini anlamak, uygulanan beslenme türlerinin etkisini incelemek ve konu hakkında farkındalığı geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Bu derlemeye dahil edilen çalışmalar, elektronik veri tabanlarında araştırılmıştır. Derlemeye dahil edilen çalışmalar, 2000 ile 2021 yılları arasını kapsamaktadır. Özellikle bu konuda son yapılan çalışmaların sıklığının giderek artmış olduğu görülmüştür. Bu konuda yapılan en fazla çalışmanın son 5 yılda yapıldığı gözlenmiştir. Bu derlemede araştırma kriterlerine göre seçilmiş 41 araştırma makalesi incelenmiştir. Bunlardan; 37'si randomize kontrollü çalışma, 2'si klinik çalışma,1 tanesi pilot çalışma, 1 tanesi ise gözlemsel çalışmadır. IBS'li bireylerin bağırsak mikrobiyomunda kontrollerle karşılaştırıldığında belirgin halde farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Bağırsak mikrobiyomunun sağlık ve hastalıklar üzerindeki etkisi göz önüne alındığında, sağlığı iyileştirmek ve hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere kişiye özel bir beslenme programları tasarlamak yeni tedavi yaklaşımlarından biri haline gelmiştir. IBS'de beslenme mikrobiyom-semptom ilişkilerine dair önemli bilgiler literatürde bulunmaktadır ancak beslenmeyi, bağırsak mikrobiyomunu, takviyeleri ve diğer karıştırıcı faktörleri hesaba katan çoklu çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir. Bu nedenle yapılan bu sistematik derlemenin bulguları bu konuda yapılacak çalışmalar için yol gösterici olma niteliği taşımaktadır.

BakterilerGastrointestinal mikrobiyomİrritabl bağırsak sendromu
Buse Banu Barut
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Spor eğitmenlerinin beslenme alışkanlıklarının ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Sporcular ve spor yapan pek çok birey yanlış bilgileri, doğru bilgilerden ayırmakta zorlanmakta ve sporcuların en çok sordukları soruların başında beslenme ile ilgili sorular gelmektedir. Bununla birlikte bireyler spor yaparken izleyecekleri programların yanı sıra beslenme alışkanlıkları ve doğru beslenme önerileri almak için başvurdukları önemli ve en ulaşılabilir kaynaklardan birisi de spor eğitmenleri olmaktadır. Bu bağlamda spor eğitmenlerinin sahip oldukları beslenme bilgi düzeyleri, kendilerine danışan bireyleri doğru yönlendirebilmek adına büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma spor eğitmenlerinin beslenme alışkanlıklarının ve beslenme bilgi düzeylerinin tespit edilmesi, değerlendirilmesi nedeniyle planlanmış ve yürütülmüştür. Katılımcıların beslenme bilgi düzeylerinin tespit edilebilmesi için Sporcu Beslenme Bilgisi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya 44 erkek, 21 kadın olmak üzere toplam 65 kişi katımıştır. Araştırma verilerine göre günlük tüketilen enerji 2621±656 kkal (E: 2935±497 kkal, K: 1963±416 kkal) olarak belirlenmiştir. Bireylerin DRI enerji karşılama yüzdesi %112,1 (E: %117,4, K: %98,1) olarak saptanmıştır. Erkek bireylerde enerjinin karbonhidrat, protein ve yağdan gelen yüzdesi sırasıyla; %31,8, %24,9 ve %43,3 olarak saptanırken, bu oranlar kadınlarda sırasıyla; %33,8, %21,7 ve %44,8 olarak saptanmıştır. Yağ oranının iki cinsiyet içinde önerilen (%30-35) miktarın üstünde olduğu tespit edilmiştir. Karbonhidrat ve yağ yüzdesinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılığı bulunmazken, enerjinin proteinden gelen yüzdesi erkeklerde daha fazla bulunmuştur (p<0,05). Visseral yağ doku oranı yüksek olan bireylerin (37,3±6,1) Sporcu Beslenme Bilgisi Ölçeği puan ortalaması, düşük (44,8±8,5) ve orta (41,0±10,7) yağ düzeyine sahip bireylere göre anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0,05). Araştırma sonucunda elde edilen bilgilere göre sporcu beslenme bilgisi; zayıf, ortalama ve iyi olan bireylerin oranı sırasıyla; %86,2, %12,3 ve %1,5 olarak belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda spor eğitmenlerinin beslenme konusundaki bilgi düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Sporcuların beslenme konusunda bilgi kaynağı olarak ilk başvurdukları kişilerin spor eğitmenleri olduğu göz önünde bulundurulduğunda, spor eğitmenlerinin bilgi düzeylerinin artırılması ve/veya sporcuların güvenilir bilgi kaynaklarına ulaşmaları için gerekli çalışmaların yapılması önerilmektedir.

AntrenörBeslenmeBeslenme alışkanlıkları+4
Muhammed Şentürk
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

20-55 yaş aralığındaki ofis çalışanlarında kronotipe göre beslenme ve BKI durumlarının değerlendirilmesi

Sirkadiyen ritim, yaklaşık 24 saatlik bir döngüyü izleyen, metabolizmayı, fizyolojiyi ve davranışı düzenleyen bir sistemdir. Çeşitli sirkadiyen faz belirteçleri vardır ve bunlardan biri kronotiptir ve bir bireyin uyku ve uyanıklık zamanlaması da dahil olmak üzere çeşitli biyolojik ve psikolojik özellikleri gerçekleştirmedeki günlük tercihlerini ifade etmektedir. Gıda alımı ve yeme kalıpları da benzer şekilde günlük ritimler göstererek krono-beslenme olarak adlandırılan diyet alımının zamanlaması, bir bireyin kronotipinden etkilenebilmektedir. Kronotipler, diyet alışkanlıkları ile ilişkili olarak kilo alımı, obezite mekanizması ve kronik hastalık riskini etkileyebilir. Bu bağlamda bireylerin kronotiplerine göre beslenme alışkanlıklarının saptanmasının, yanlış beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesi, hastalık risklerinin azaltılması ve sağlıklı beslenme ile öğün alışkanlıklarının kazandırılması açısından önem taşıdığı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, çalışmaya katılan kişilerin kronotiplerinin belirlenerek, kronotiplerine göre besin tüketimlerinin, beslenme durumlarının ve yeme tutumlarının değerlendirilmesidir. Çalışma INDEX A.Ş. ve NURSAN A.Ş. şirketlerinde, 120 (38 kadın, 82 erkek) ofis çalışanı ile yürütüldü. Çalışma, birinci elden veri toplama yöntemi olan yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulandı. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından bireylerde ''Kişisel Bilgi Anket Formu, Beslenme ve Uyku Alışkanlıkları, Besin Tüketim Kaydı, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi, Yeme Tutum Testi ve Gece Yeme Anketi'' kullanıldı. Toplanan veriler ''IBM SPSS Statistics 22'' ile değerlendirildi. Ortalama M/E skoru 52,378,729 puan olarak bulundu. Katılımcıların yüzdelerine göre %22,5 sabahçıl, %65 ara ve %12,5 akşamcıl tipe sahip oldukları belirlendi. Kronotipler ile BKI kategorileri arasında anlamlı bir farklılık görülmedi (p>0,05). Kronotipler ile hafta içi ve hafta sonu kahvaltıyı atlama durumları arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Kronotiplere göre enerji, makro ve mikro besin öğesi alımları incelendiğinde tüketimleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05). Kronotiplere göre yeme tutumları ve gece yeme sendromu durumları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görüldü (p>0,05). Sonuç olarak, yapılan bu çalışmada ofis çalışanlarında kronotipler ile beslenmeleri arasında bir ilişki bulunmadı. Bu konuda daha geniş ve demografik özellikleri farklı gruplarda çalışma yapılmalıdır.

BeslenmeKronotipSağlıklı beslenme+3
Neşe Uğur
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Sosyal destek hizmetleri müdürlüğü, sosyal destek hizmetleri birimi'nden yardım alan 18-45 yaş arasındaki kadın bireylerde besin güvencesizliği ve diyet kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Besin güvencesi, insanların sağlıklı bir yaşam için gerekli olan besin ihtiyaçlarını ve gıda önceliklerimi karşılayabilmek amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli olarak erişebilmelerini kapsar. Sosyoekonomik düzeye bağlı olarak, diyet kalitesinde düşüşle birlikte besin güvencesizliği kadınların beslenmesini etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, sosyal yardım alan kadınlarda besin güvencesizliği ve diyet kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma Ağustos 2022-Eylül 2022 tarihleri arasında Şişli Belediyesi Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Sosyal Destek Birimi'nden yardım alan 18-45 yaş aralığındaki 116 gönüllü kadın üzerinde yapılmıştır. Gönüllülere Hanehalkı Besin Güvencesizliği Erişim Ölçeği, 24 saatlik tüketim kaydı, sosyodeografik form, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri içeren anketler yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Ayrıca, bireylerin antropometrik ölçümleri alınarak beden kütle indeksleri (BKİ), bel/kalça oranları hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan kadınların HFIAS puanları ile SYİ-2010 puanları arasındaki ilişki durumu incelendiğinde, kadınların "HFIAS Toplam" puanları ile "SYİ-2010 Toplam" puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon olmadığı (r=-0.017; p>0.05) bulundu. Bireylerin toplam diyet kalitesinin ölçülebilmesi için geliştirilmiş olan araçlardan biri SYİ'dir. Kadınlarda yapılan bu çalışmada sağlıklı yeme indeksi ve besin güvencesizliği arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Kadınlarda besin güvencesizliği ve enerji (kcal)" değerleri arasında anlamlı pozitif zayıf (r=0.320; p<0.001), "CHO (g)" değerleri arasında anlamlı pozitif zayıf (r=0.315; p<0.01), "Protein (%)" değerleri arasında anlamlı negatif zayıf (r=-0.300; p<0.01), "Yağ (g)" değerleri arasında anlamlı pozitif zayıf (r=0.279; p<0.01) olarak bulundu. Ülkemizde, kadınlarda besin güvencesizliği ve diyet kalitesi arasındaki ilişkinin nedenleriyle beraber daha iyi anlaşılabilmesi için daha geniş örneklemde çalışmalara ihtiyaç vardır.

BeslenmeBeslenme durumuDiyet kalitesi+5
Gizem Hocaoğlu
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Beden kütle indeksi 30-35 arası olan kadınlarda beslenme alışkanlıkları, besin tüketimi ve kalsiyum tüketimi ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Bu çalışma İstanbul'da bulunan bir Beslenme ve danışmanlık merkezine başvuran 20-45 yaş arası BKI'si 30-35 olan kadınlarda yürütüldü.Çalışmada kalsiyum tüketiminin ve beslenme alışkanlıklarının antropometrik ölçümler,dolaylasıyla obezite üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.Çalışmaya alınan kadınlara demografik bilgiler, sağlık durumları, beslenme alışkanlıklarını içeren bir anket uygulandı. Ayrıca katılımcıların 3 günlük besin tüketim kayıtları retrospektif olarak alınıp besin tüketim sıklıkları ve antropometrik ölçümleri değerlendirildi. Bulgulara göre çalışmaya alınan kadınların, 21- 42 yaş aralığında olup, çoğunluğunun ise %25 ile 31-35 yaş arası olduğu ve %38'inin ev kadını olduğu belirlendi. Besin tüketim kayıtları incelendiğinde; kalsiyum ve potasyum alımları yüksek olan kadınlarda doktor tarafından tanısı konulan hastalık oranının daha fazla olduğu bulundu. Kadınların alkol kullanımı ile antropometrik ölçümler arasında anlamlı bir ilişki bulundu (P=0.014). ) Alkol kullanımı ile kadınların antropometrik ölçümleri arasındaki ilişki incelendiğinde; alkol tüketen katılımcılarda kalça çevresinin daha geniş olduğu saptandı (P=0.014). Sigara kullanımı ile fosfor tüketimi arasında istatistiksel olarak anlamlılık görüldü (P=0.023) Katılımcıların günlük öğün sayıları ile antropometrik ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunup, öğün sayısı arttıkça yağ oranının arttığı (P=0.05) ve kas oranı (P=0.02), bel çevresinin (P=0.028) ise azaldığı belirlendi. Kadınların kalça çevresi ile enerji (P=0.006), karbonhidrat (P=0.008) ve yağ (P=0.018) tüketimi arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Kalsiyum ve diğer mikro besin öğelerinin antropometrik ölçümler ile ilişkisinde; kalsiyum ile antropometrik ölçümler arasında bir ilişki bulunamazken (P>0.05), A vitamini ile ağırlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki görüldü.(P=0.047). Katılımcıların günlük kalsiyum tüketim ortalamaları 774.59 mg bulunarak, günlük gereksinmenin altında olduğu saptandı. Yoğurt (P=0.023), pirinç-makarna (P=0.041), çay (P=0.001) ve kahve (P=0.014) tüketimi ile BKİ değeri arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Araştırmada kullanılmış olan besin tüketim kayıtlarına ait veriler, BEBİS programı üzerinden kayda alınıp, enerji ve besinöğeleri değerleri hesaplandı. Yapılan değerlendirilmeler ve kayıtlar, istatiksel analizler ise Windows 18.0 ortamında SPSS ile yapılmış ve T-testi, Ki- kare testi, Mann-Whitney U testi uygulanarak gerçekleştirildi. Çalışmanın sonucu olarak, obez kadınlarda kalsiyum tüketiminin, son literatürlerin tersine antropometri üzerine dolayısıyla obezite üzerine etkisi saptanamadığından, daha geniş ve farklı sosyo kültürel yapıdaki popülasyonda ve ileri teknikler kullanılarak çalışma yapılmasına gereksinim vardır.

AntropometriBeslenmeBeslenme alışkanlıkları+5
Nevzat Onur Mezgil
Haliç University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Bir diyet polikliniğine başvuran tip 2 diabetes mellitus hastalarının beslenme alışkanlıkları ile HbA1c düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu araştırma Mart- Nisan 2021 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Polikliniği'ne başvuran ve sonrasında diyet polikliniğine yönlendirilen tip 2 diyabet tanısı almış ayaktan tedavi gören 12 erkek, 38 kadın olmak üzere toplam 50 birey üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın amacı, tip 2 diabetes mellitus tanısı alan yetişkin bireylerin beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri ve bazı biyokimyasal bulguları ile HbA1c düzeyi arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Çalışmaya katılan hastalar HbA1c düzeylerine göre <%7 ile >%7 şeklinde gruplandırılmış, bu gruplara ve cinsiyete göre karşılaştırılmıştır. Diyabetik bireylere tanımlayıcı özelliklerini, fiziksel aktivite düzeylerini, ek hastalık durumları ve beslenme alışkanlıklarını belirlemek amacıyla bir anket formu uygulanmıştır. Hastaların %40'ının (n=20) HbA1c düzeyi <%7 ve %60'ının (n=30) HbA1c düzeyi >%7'dir. HbA1c düzeyi <%7 olan kadın ve erkeklerin yaş ortalaması 48,2 ve 41,5 yıl iken; HbA1c düzeyi >%7 olan kadın ve erkeklerin yaş ortalaması 49,9 ve 46,9 yıl olarak bulunmuştur. HbA1c düzeyi <%7 olan gruptaki hastaların çoğunun 1. Derece Şişman olduğu, HbA1c düzeyi >%7 olanların ise fazla kilolu olduğu gözlemlenmiştir. BKİ derecelerine göre gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Açlık kan glukozu HbA1c düzeyi <%7 olan grupta HbA1c düzeyi >%7 olan gruba göre cinsiyet fark etmeksizin anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Kadın hastalardan HbA1c düzeyi <%7 olan grubun total kolesterol ve HDL seviyeleri, diğer gruba göre daha yüksek bulunmuş olup LDL ve trigliserid seviyeleri bu grupta daha düşük bulunmuştur. Erkeklerin total kolesterol, HDL, LDL, trigliserid değerleri HbA1c <%7 'nin altındaki grupta diğer gruba göre düşük bulunmuştur. Bu çalışmaya katılanların beyaz ekmek tüketiminin HbA1c düzeyi >7 olan grupta daha fazla olduğu bulunmuş olup kepekli ve tam buğday ekmek tüketimi daha azdır. Katılımcılardan HbA1c düzeyi >7 olan grupta şeker, bal-reçel-pekmez tüketiminin HbA1c düzeyi <7 olan gruba göre daha fazla olduğu gözlenmiştir Sonuç olarak çalışmamızda HbA1c değerini beslenme alışkanlıklarının etkilediği saptanmıştır. Bundan dolayı tip 2 diyabetli bireylerde iyi bir metabolik kontrol için yeterli ve dengeli beslenme planı uygulanmalı ve yaşam boyu davranış değişikliği kazandırılmalıdır.

BeslenmeBeslenme alışkanlıklarıDiabetes mellitus+2
Züleyha Mucur
Haliç University · Institute of Health Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

25-50 yaş arası öğretmenlik mesleği yapan kadınların ve ev kadınlarının obezite prevalansı ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma 25-50 yaş arası öğretmenlik mesleği yapan kadınların ve ev kadınlarının obezite prevalansını ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla; Mayıs 2017- Haziran 2017 tarihleri arasında, Yozgat ili Yerköy ilçesi, Atatürk Ortaokulu, 80.Yıl Yerköy Ortaokulu, Nurdoğdu Ortaokulu, Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu, Fatih Sultan Mehmet Ortaokulu, Reşat Akyön Ortaokulu, Cumhuriyet Ortaokulunda öğretmenlik mesleği yapan kadınlar ile bu ilçede ki ev kadınları arasında örneklemini de evreni belli örneklem hesaplama formülü ile elde edilen, 70 öğretmen kadın ve 70 ev kadını olmak üzere toplam 140 bireyin katılımıyla gerçekleşmiştir. Bireylerin genel bilgilerini, beslenme bilgi düzeylerini, beslenme alışkanlıklarını, sağlık bilgilerini, besin tüketim sıklığını ve bir günlük besin tüketim kayıt formunu belirlemek için daha önce yapılmış bilimsel çalışmalardan yararlanılarak araştırmacı tarafından 51 soruluk bir anket formu düzenlenmiş ve antropometrik ölçümleri şeritmetre ve tanita kullanılarak (ağırlık, boy, bel, kalça) toplanmıştır. İstatiksel hesaplamalarda SPSS 22 programı kullanılmış olup bulguların değerlendirilmesinde ki-kare test istatistiği analizi ve BeBis (beslenme bilgi sistemi) kullanılmıştır. P değerinin 0,05'ten küçük olduğu durumlarda gruplar arası fark anlamlı kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; araştırmaya katılan kadınların obezite prevalansı %36 ve fazla kilolu olma prevalansı ise %32.4 olarak saptanmıştır. Obezite prevalansı öğretmen kadınlarda %9.4 ve ev kadınlarında %26.6 olarak belirlenmiştir. Fazla kilolu olma durumu ise öğretmenlerde %17.3, ev kadınlarında %15.1 olarak belirlenmiştir. Obezite prevalansı ve meslek durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Kadınların beslenme bilgi düzeyleri incelendiğinde %1.4'ünün zayıf, %14.3'ünün orta, %33.6'sının iyi, %50.7'sinin çok iyi derecede olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin %68.6'sının çok iyi, ev kadınlarının ise %44.3'ünün iyi derecede beslenme bilgi düzeyine sahip oldukları saptanmıştır. Sonuç olarak; eğitim düzeyinin kadınların obezite prevalansını ve beslenme bilgi düzeylerini etkilediği belirlenmiştir. Obeziteyle mücadele etmek için yeterli ve dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin artırılması konularında eğitim verilmesi önerilmektedir.

BeslenmeBeslenme incelemeleriBilgi düzeyi+5
Gül Betül Çınar Çelik
Haliç University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Sağlıklı yetişkin bireylerde çay şekerinin ve balın kan glikoz düzeylerine etkilerinin karşılaştırılması

BalKan glükozuKan glükozu ölçümü-bireysel+3
Zeynep Arzu Özlen
Haliç University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

İstanbul'da bilinen diyabeti olmayan bir popülasyonda beslenme biçimi, beden kitle indeksi ve yaşla artaryel damar basıncının ilişkileri

Bu çalışma Şişli Aile Sağlık Merkezi'ne gelen diyabet hastası olmayan, yaşları 20 ve üzeri olan 99'u kadın, 101'i erkek bireylerde yürütülmüştür. Bu çalışmanın amacı, beslenme alışkanlıkları, Beden Kitle İndeksi ve bel çevresinin diyastolik ve sistolik kan basıncına etkilerinin değerlendirilmesi ile bel çevresi ve BKİ değerlerinin cinsiyet, yaş grubu ve beslenme alışkanlıklarıyla ilişkisinin araştırılmasıdır. Çalışmaya katılan bireyler, kadın ve erkek olarak yaşlarına göre 20-40, 41-60 ve 61 ve üzeri olarak üç gruba ayrılmıştır. Katılımcılara yemek yeme alışkanlıkları ve beslenme durumu ile ilgili bilgilerini içeren anket formu ile bir günlük besin tüketim sıklığı formu uygulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri tarafımızdan sağlanmış, sistolik ve diyastolik kan basıncı bilgileri çalıştığımız sağlık kuruluşundan temin edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 22.0 Paket programı, verilerin değerlendirilmeside Independent Samples Test, Pearson korelasyon analizi, Ki-Kare testi ve Varyans (ANOVA) analizi kullanılmıştır. Erkeklerde artan BKİ oranı sistolik ve diyastolik kan basıncını etkilemezken, kadınlarda BKİ'nin artmasının sistolik ve diyastolik kan basıncını anlamlı düzeyde etkilediği bulunmuştur (p=0.0005)(p=0.0109). Kadın ve erkek tüm bireylerin bel çevresi değerleri diyastolik kan basıncını etkilemezken, sistolik kan basıncını anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir (p=0.0005)(p=0.010). Kadınlarda yaş ile bel çevresi ve BKİ değerleri arasında pozitif yönde korelasyon saptanırken(p=0.0005); Erkeklerde bel çevresi ile yaş arasında pozitif yönde korelasyon bulunurken(p=0.0005), BKİ ve yaş arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0.3460). Beslenme alışkanlıklarının cinsiyetler arası farklılıklar gösterdiği görülmüş, kadınların erkeklere göre daha fazla yemek yeme alışkanlıklarını değiştirme eğiliminde olduğu saptanmıştır (p=0.046). Kadınların sebzeleri (p=0.0091), erkeklerin ise daha çok nişastalı gıdalar(p=0.001) ve et ürünlerini(p=0.027) tüketmeyi tercih ettikleri saptanmıştır.

ArterlerBel çevresiBeslenme+7
Ayşegül Saroğlu
Haliç University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

18-30 yaş arası bilinen diyabeti olmayan bireylerde yaş ve beden kitle indeksi (BKI)'ne göre sakkaroza karşı toleransın incelenmesi

18-30 yaş arası bilinen diyabeti olmayan bireylerde yaş ve beden kitle indeksi(BKI)'ne göre sakkaroza karşı toleransın incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Bu çalışmanın verilerini toplamada, Demografık Özellikler (17 soru), Antropometrik Ölçümler (3 soru), Beslenme Alışkanlıkları (15 soru), Kan Şekeri Takibi (4 soru) içeren toplam 39 soruluk bir anket formu kullanılmıştır. Bireylerin boy ve kilo bilgileri öğrenilerek BKI (Beden Kitle Indeksi) =Vücut ağırlığı (kg) / boy uzunluğu(m2) formülü ile hesaplanmıştır. Bireylerin açlık kan şekeri Bayer Contour Plus kan şekeri cihazıyla ölçülüp insülin direnci (HOMA-IR) hesaplanmıştır. İnsülin direnci ise HOMA IR=AKŞxİnsülin/405 formülü ile bulunmuştur. Bireylere 60 gr (15 küp) şeker verilmiştir. Şeker verildikten sonra 1. Saat, 2. Saat ve 3. saat kan şekeri ölçümü yapılmıştır. Tüm kan değerleri, yaş ve BKI ile ileri düzeyde ilişkilidir (p=0,001) Yaşın artmasıyla insülin direnci (HOMA IR) çıkma ihtimali daha yüksek olarak görülmüştür. (p=0,001) Ve açlık kan şekeri (AKŞ), insülin, 1. Saat, 2. Saat ve 3. Saat kan şekeri değerleri de artmaktadır. (p=0,001) Beden kitle indeksi (BKI) arttıkça insülin direnci (HOMA IR) çıkma ihtimali daha yüksek olduğu görülmüştür. (p=0,001) Beden kitle indeksi (BKI) arttıkça açlık kan şekeri (AKŞ), insülin, 1. Saat, 2. Saat ve 3. Saat kan şekeri değerleri de artmaktadır. (p=0,001) Bulgularımın sonucuna göre; yaş ve BKI arttıkça insülin direnci çıkma ihtimali ve dolayısıyla ilerde diyabet hastalığı çıkma riski de artmaktadır. Yani yaş ve BKI artmasıyla birlikte sakaroza karşı tolerans azalmaktadır.

SukrozToleransVücut kitle indeksi+3
Yağmur Atılgan
Haliç University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Berberin ve bağırsak mikrobiyota ilişkisinin hastalıklar üzerine etkisi: Bir derleme çalışması

Bağırsak mikrobiyomu, çeşitli fizyolojik süreçlerle yakından bağlantılı olduğundan insan sağlığının korunmasında çok önemli bir role sahiptir. Çeşitli bitki türlerinden elde edilen biyoaktif bir bileşik olan berberin, son dönemlerde sağlığı geliştiren potansiyel özellikleri nedeniyle büyük ilgi görmüştür. Berberinin ve bağırsak mikrobiyotasının etkileşimleri henüz tam olarak aydınlatılmış olmasa da aralarında bir ilişki olduğu bildirilmiştir. Bu kapsamlı derleme, berberinin insan ve hayvan gastrointestinal kanalında yaşayan mikrobiyal toplulukların hastalıklar üzerindeki etkilerini incelemekte ve bu etkilerin bağırsak mikrobiyomunun zenginliği ve çeşitliliğine olan katkısına odaklanmaktadır. Berberinin bağırsak bakterilerinin bolluğu ve çeşitliliği üzerindeki etkisine özellikle vurgu yaparak hastalıkların tedavisinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu açıklamayı amaçlamıştır. Bu derlemeye dahil edilen çalışmalar, elektronik veri tabanında araştırılmıştır. Derlemeye dahil edilen çalışmalar, 2003-2023 yıllarını kapsamaktadır. Özellikle bu konuda son yapılan çalışmaların sıklığının giderek artmış olduğu görülmüştür. Bu konuda yapılan en fazla çalışmanın son 5 yılda yapıldığı gözlenmiştir. Bu derlemede araştırma kriterlerine göre seçilmiş 33 araştırma makalesi incelenmiştir. Bu çalışmaların tamamı randomize kontrollü çalışmalardır. Berberinin oral biyoyararlanımının son derece düşük olması nedeniyle bağırsağa kolaylıkla ulaşabildiği ve bağırsak mikrobiyotasıyla etkileşime geçebildiği bilinmektedir. Berberin, bağırsak mikrobiyotasında faydalı bakteri türlerinin büyümesini teşvik ederken spesifik patojenik bakterileri seçici olarak hedefleyerek olağanüstü antimikrobiyal özellikler gösterebilmektedir. Berberinin bağırsak mikrobiyotası üzerindeki olumlu etkileri umut verici olsa da, bağırsak mikrobiyotasına bağlı bireysel yanıtlarda gözlemlenen değişkenlik, geniş spektrumlu antibiyotik benzeri etkisi ve bu etkilerin uzun vadede değerlendirilmesindeki eksiklik, bu alanda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunun altını çizmektedir. Berberinin bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkilerinin anlaşılması, bu bileşiğin metabolik ve kronik hastalıkların tedavisindeki etkinliğini artırmaya yardımcı olacaktır.

Damla Beyazgül
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Dahiliye kliniklerine başvuran 19- 65 yaş arası bireylerin yaş ve BKİ ile kan lipidleri korelasyonunun değerlendirilmesi

ÖZET ​Bu çalışma Şubat 2018-Mart 2018 tarihleri arasında Harran Üniversitesi Araştırma Ve Uygulama Hastanesi Dahiliye Kliniklerine başvuran, 19-65 yaş arası 54 kadın ve 36 erkeğin genel özelliklerinin saptanması, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktive, sigara ve alkol tüketimleri, antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal parametreleri arasındaki olası etkileşimleri incelemek amacıyla yapıldı. Bireylerin genel özellikleri, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları, 3 günlük besin tüketim kaydı araştırmacı tarafından oluşturulan anket formunda sorgulandı. Bireylerin antropometrik ölçümleri alındı ve biyokimyasal analizleri kayıtlı hastane verilerinden yararlanılarak saptandı. Laboratuvar kayıtlarından bireylerin trigliserit, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol ve açlık kan şekeri düzeyleri elde edildi ve elde edilen bilgilerin istatistiksel analizi yapıldı. 19- 34 yaş arası grubun BKI, kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserit ortalamaları 35- 49 ve 50-65 yaş arası gruplara göre daha düşük saptandı. AGD ve HDL ortalamaları yaş grupları arasında istatistiksel olarak farklılık göstermedi. Çalışmaya katılan erkeklerde kadınlara göre sigara içen kişi sayısı daha çok (p=0,0108) ve günlük içilen sigara miktarı erkeklerde daha fazla (p=0,0004) olarak saptandı. Alkol kullanımı ise; çok düşük olmakla beraber kadınlarda %3,7, erkeklerde ise %5,6 oranında bulundu. Düzenli fiziksel aktivite yapanların genel yüzdesi az olmakla birlikte kadınların (%9,3) yüzde dilimi erkeklere (%17,1) göre daha düşük saptandı. Çalışmaya katılan kadın olguların BKİ ortalaması 29,57±6,91, erkek katılımcıların ise 28,10±4,66 olarak bulundu. Katılımcıların hafta içi yağ alım düzeyi ortalama 63,98±25,76 gram iken; hafta sonu ortalama 59,76±27,11 gram, hafta içi çoklu doymamış yağ alım düzeyi ortalama 12,98±7,94 gram iken; hafta sonu ortalama 10,11±7,26 gram, hafta içi karbonhidrat alım düzeyi ortalama 319,73±134,38 gram iken; hafta sonu ortalama 307,10±118,80 gram olarak saptandı. Bu çalışmanın sonucunda yüksek BKİ, ilerleyen yaş, sedanter yaşam şekli ve düzensiz beslenme alışkanlıklarının kan lipidlerini etkileyen ve önlenebilir faktörler olduğu gözlemlendi. Bu faktörlerin kan lipidlerine olan etkisini önlemek amacıyla tıbbi tedavinin yanı sıra fiziksel aktivitenin arttırılması, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılması gibi yaşam tarzı değişikliklerinin de oldukça önemli olduğu anlaşıldı.

BeslenmeFiziksel aktiviteLipidler+4
Gamze Taş
Haliç University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

14-18 yaş arası adölesanların besin tüketimleri, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite durumlarının obezite ile ilişkilerinin değerlendirilmesi

Araştırma Balıkesir ili, Bandırma ilçesindeki 14-18 yaş arası adölesanların beslenme alışkanlıklarını, fiziksel aktivite düzeylerini belirleyerek obeziteye etkisini değerlendirmek için yürütülmüştür. Araştırmaya 86'sı kız, 70'i erkek olmak üzere 156 adölesan katılmıştır. Katılımcılara 11 soruluk genel bilgiler, 3 soruluk sağlık durumu, 4 soruluk fiziksel aktivite, 20 soruluk beslenme alışkanlıkları ve 24 saatlik besin tüketim kaydı bölümlerinden oluşan anket formu yüz yüze yöntemiyle uygulanmıştır. Antropometrik ölçümleri yapılmış, fiziksel aktivite düzeyleri ve beslenme alışkanlıkları saptanmıştır. Toplanan veriler istatistiksel olarak NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 programında analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Beden Kitle İndeksleri (BKİ)'ne göre adolesanların %25'i (n=39) referans aralığın altında, %65,4'ü (n=102) normal, %9,6'sı (n=15) ise normal değerin üzerindedir. Katılımcıların çoğunda karbonhidrat alımı gereksinimin altındayken, fast food ürünlerinin yoğun tüketimi nedeniyle yağ alımı üst sınır olan %30'un üzerindedir. 24 saatlik besin tüketim kayıtlarına göre C vitamini, E vitamini, folik asit ve kalsiyumun her iki cinsiyet grubu için de referans değerin altında olduğu gözlenmiştir. Demir alımı erkeklerde yeterli düzeyde iken, kızlarda 10,61 mg ortalama ile gereksinimin altındadır. Düzenli fiziksel aktivite yapma oranı %52,6 (n=82) olarak bulunmuştur. Yapılan aktiviteler incelendiğinde; en çok yürüyüş, koşu, gibi aerobik egzersizlerin yapıldığı gözlenmiştir. Çalışmanın örneklemi düşük olması ve yöresel özellikler nedeniyle incelenen adölesan grubu obezite riski taşımamaktadır. Bu konuda, daha büyük örneklemi olan kapsamlı çalışmalara gereksinim vardır.

BesinlerBeslenmeBeslenme alışkanlıkları+3
Sena Bilgin Başak
Haliç University · Institute of Health Sciences
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Gebelikte ve emzirme döneminde geleneksel beslenme yaklaşımlarının değerlendirilmesi

Bu çalışma, gebe ve emziren kadınların, besin bilgi düzeylerini ve beslenme alışkanlıklarını saptamak, gebelik dönemindeki beslenme durumlarını, geleneksel söylemleri duyma ve uygulama düzeylerini belirlemek, bu parametreleri eğitim düzeylerine göre kıyaslamak ve modern beslenme arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacı ile planlanmıştır. Bu çalışma 10 Şubat 2023 – 18 Mart 2023 tarihleri arasında anket yöntemiyle 359 kadın ile yapıldı. Çalışmaya, 18 yaşından büyük gebe olan veya 0-12 aylık yenidoğan bebeği olan kadınlar dahil edildi. Araştırmanın verileri, katılımcıların sosyodemografik bilgilerinin yer aldığı Veri Toplama Formu, Yetişkinler için Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (YETBİD), Gebelikte Duyulan Geleneksel Söylemler Anketi ve Duygusal İştah anketi ile toplandı. Yapılan çalışmada katılımcıların yaş ortalaması 32,32 3,93 olarak bulundu. Katılımcıların %75' inin üniversite mezunu olduğu ve % 88,3' ünün herhangi bir kronik hastalığı olmadığı tespit edildi. Araştırmaya katılan grubun %90,8'inin geleneksel yöntem uygulamadığı, geleneksel uygulamaların %91,4'ünün doğru ve etkili olduğunu düşünmediği bulundu. YETBİD alt faktör puanları ile geleneksel söylemleri duyma ve uygulama arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p büyüktür 0,05). Duygusal iştah anketi negatif puanı ile geleneksel söylemlerin etkili olduğunu düşünme durumu arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p=0,023). Ayrıca YETBİD temel beslenme bilgisi alt faktörü ile duygusal iştah anketi pozitif puanları arasında anlamlı negatif bir korelasyon tespit edildi. Çıkan sonuçta, katılımcıların, eğitim düzeyinin yüksek oluşu ve iş hayatına dahil oluşları modern ve bilimsel gelişmelere daha aşina olduğu sonucunu düşündürmektedir. Yapılan bu çalışma sonucuna göre, katılımcılar günümüz beslenme kabullerine göre düzenli aralıklar ile gebelik dönemi ve sonraki süreçte diyetisyen veya sağlık profesyonelleri tarafından takip edilmeli ve bilgilendirilmelidir.

Zeynep Ekici Demirpençe
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bir merkeze başvuran 18-25 yaş arası bireylerin yeme bozukluğu, yeme davranışı ve beden algısının beslenme durumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Çalışmanın amacı, 18-25 yaşları arasındaki bireylerin yeme bozukluğu, yeme davranışı ve beden algısının beslenme durumu ile ilişkisini saptamaktır. Çalışma İstanbul'da özel bir beslenme ve diyetetik danışmanlık ofisine 1 Temmuz 2022- 1 Kasım 2022 tarihleri arasında başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden, soruları eksiksiz cevaplayan, 18-25 yaş arası bireyler ile yapılmıştır. Çalışmaya %81,8 (n=63)'i kadın olan toplam 77 birey katılmıştır. Kadınların mevcut vücut ağırlıklarının, kendileri için ideal olduğunu düşündükleri vücut ağırlığından ortalama 12,2±10,73 kg, erkeklerin ise ortalama 3,4±7,81 kg fazla olduğu belirlenmiştir. Bu iki ortalama arasındaki farkın istatistiksel anlam içerdiği belirlenmiştir (p<0,05), kadınların erkeklere kıyasla kendi vücut ağırlıklarını ideale göre daha fazla olarak değerlendirdiği görülmüştür. TFEQ'de kadınların; bilişsel kısıtlama ve duygusal yeme faktörlerinden aldıkları toplam puan ortalaması erkeklerin puan ortalamalarına göre daha yüksek olarak görülmüş ve bu ortalamalar arasındaki farkın istatistiksel anlamlılık gösterdiği görülmüştür (p<0,05). YTT-26' ya göre katılımcıların %31,2'sinde (K: %34,9 (n=22), E: %14,3 (n=2)) bozulmuş yeme davranışı olduğu belirlenmiştir. YTT-26' ya göre YB olmayan katılımcıların enerji, yağ ve karbonhidrat tüketiminin YB olan bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcıların BKİ ve vücut ağırlığı ile kontrolsüz yeme ve duygusal yeme puanı, pozitif korelasyon göstermektedir (p<0,05). Vücut ağırlığından memnun olan bireylerin YTT-26 puan ortalamasının (11,6±10,31), vücut ağırlığı memnuniyeti olmayan bireylere (17,9±11,07) kıyasla düşük olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların yeme meşguliyeti ile BKİ arasında pozitif korelasyon olduğu görülmüştür (r= 0,320, p<0,05). Sonuç olarak; bir beslenme ve diyetetik danışmanlık ofisine başvuran bireylerin %31,2'sinde YB olması önemli bir veridir. Bu veri, bu alanda çalışan profesyonellerin bu konuya dikkatli ve bilinçli yaklaşması gerektiğini göstermektedir. Fazla BKİ, bozulmuş yeme davranışı, olumsuz beden algısı, diyet geçmişi varlığı, kadın cinsiyet ve genç yaş beslenme uzmanları tarafından YB riski açısından iyi değerlendirilmeli, bireylerin beslenme durumu saptanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Beden algısı, yeme bozuklukları, yeme davranışı.

Beste Kaçar
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Kafein içeren besinler ve beslenme üzerine etkileri

İnsanoğlunun kafeinle olan etkileşimi milattan önce paleolitik dönemde kahve ve çeşitli kafein içeren besinlerin keşfiyle başlamış günümüze kadar gelmiştir. Günümüzde kafein, uyarıcı bir madde ve gerektiğinde tedavi edici olarak çeşitli içecek, yiyecek ve ilaç bileşiminde bulunmakta ve dünya genelinde kullanılmaktadır. Bu araştırma İstanbul'da bulunan özel bir diyet polikliniğine zayıflamak amacıyla başvurmuş 100 danışan üzerinde bireylerin kafein hakkında bilgi düzeylerini ölçme ve kafein içeren ürünler konusunda tercihlerini saptamak üzere planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma kapsamında, katılımcıların kafein içeren ürünleri kullanım sıklıkları, yaygın olarak tükettikleri gıdaların içerisindeki kafein miktarına bakma alışkanlıkları, sağlıklı beslenme davranışları değerlendirilmiş ve demografik özelliklerin bu değişkenlerden etkilenip etkilenmediğini belirlemek amacıyla yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanmıştır. Bireylerden alınan veriler SPSS 23.0 programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde frekans dağılımı, Mann Whitney U ve Kruskall Wallis testlerinden yararlanılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin %95'i kadın, %5'si erkektir. Sonuç olarak bireyler kafein içeren ürünleri fonksiyonel amaçla değil, tamamen zevk amaçlı kullandıkları belirlenmiştir. Kafein içeren ürünlerin tüketimindeki bilinçsizlik araştırmadan elde edilen önemli verilerdendir. Anahtar kelimeler: Kafein içeren ürünler, diyet polikliniği, anket verileri, bilinçsizlik.

AnketlerBesinlerBeslenme+3
Hasan Basri Akkuş
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Yetişkin kadın bireylerde sezgisel beslenme durumunun kronik konstipasyon ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, Gaziantep'te yaşayan yetişkin kadın bireylerde sezgisel beslenme durumunun kronik konstipasyon ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisini saptamak amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Çalışma yaşları 18-65 arası değişen 70 gönüllü kadın birey ile yürütülmüştür. Kadın bireyler hamile olmama ve demir eksikliği anemisi tanısı almış olması şartıyla çalışmaya dahil edilmişlerdir. Veri toplama aracı olarak; demografik özellikleri ile antropometrik ölçüm bilgilerinin yer aldığı form, hastalık öyküsü ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı anket kullanılmıştır. Katılımcıların sezgisel beslenme durumları incelemek adına Sezgisel Yeme Ölçeği (IES-2) ve konstipasyon durumlarını incelemek için ise Kabızlık Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların son bir yılda demir eksikliği anemisi (kansızlık) tanısı alanların oranı %98.6 olarak bulunmuştur ve %76.6'sı anemi için demir takviyesi aldığı tespit edilmiştir. Demir eksikliği anemisi tanısı almış olan katılımcıların %47.1'inin sezgisel beslendiği tespit edilmiştir.Katılımcıların sezgisel beslenme durumları ile günlük uyku saatleri arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Katılımcıların ilaç kullanımı ve son 1 yıl içindeki vücut ağırlığı artışı ile sezgisel beslenme durumları arasında ise negatif yönde bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların BKİ düzeyleri ve sezgisel beslenme durumları arasındaki ilişki incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur; Katılımcıların sezgisel beslenme puanı arttıkça BKİ düzeylerinde azalma tespit edilmiştir. Demir eksikliği anemisi tanısı almış olan katılımcıların %17.1'inde hiçbir kabızlık semptomu yokken, %35.7'sinde kronik kabızlık olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların BKİ düzeyleri ve kabızlık durumları arasındaki ilişki incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur; Katılımcıların BKİ düzeyleri arttıkça kabızlık semptomlarında da artış tespit edilmiştir. Demir eksikliği anemisi olan ve sezgisel beslenmeyen kadınların %13.5'inde, sezgisel beslenen kadınların ise %21.2'sinde kabızlık semptomu bulunmuştur; Sezgisel beslenen ve beslenmeyen kadınların kabızlık düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir.

Elif Harputluoğlu
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Açıklanamayan infertilitesi olan kadınlarda metabolik sendrom parametrelerinin in vitro fertilizasyon sonuçlarına etkisi

İnfertilite, dünya çapında çiftlerin önemli bir kısmını etkileyen ve çeşitli faktörlere bağlı olarak gelişen kompleks bir durumdur. Metabolik sendrom (MetS), infertilite üzerinde olumsuz etkilere sahip olabilecek bir dizi risk faktörünü içerir. Bu tez çalışmasının amacı, MetS parametrelerinin açıklanamayan infertilitesi olan kadınlarda in-vitro fertilizasyon (IVF) sonuçları üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma, İstanbul'da bir in-vitro fertilizasyon merkezinde yürütülmüş, MetS tanısı almış 28 kadın ve metabolik sendrom tanısı olmayan 32 kadını kapsamıştır. İn-vitro fertilizasyon deneme sayısı ve gebelik durumu gibi önemli ölçütlerde de gruplar arasında belirgin farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Yaş, ağırlık, beden kütle indeksi (BKİ), bel ve kalça çevresi gibi antropometrik ölçümlerde ve kan basıncı ölçümlerinde anlamlı farklar bulunmuştur (p≤0,05). Biyokimyasal değişkenlerden yüksek dansiteli lipoprotein ve trigliserid (TG) düzeyleri gruplar arasında farklılık göstermiştir (p=0,001). Araştırmada, açıklanamayan infertilitesi olan kadınlarla kontrol grubu arasında potasyum ve karoten alımında anlamlı farklar tespit edilmiştir (sırası ile p=0,012 ve p=0,013). Vaka ve kontrol gruplarının enerji ve makrobesin alımları, önerilen günlük değerlerle karşılaştırıldığında, her iki grubun da Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022'nin önerdiği günlük enerji alımı olan 1800 kkal'ın altında olduğu görülmektedir. Vaka grubunun ortalama enerji alımı 1425 kkal, kontrol grubunun ise 1596 kkal olarak tespit edilmişti. Protein alım oranı (%), her iki grupta da TÜBER 2022 önerileri ile uyumlu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, MetS parametrelerinin açıklanamayan infertilite sorunu olan kadınlarda IVF sonuçları üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığı konusunda kesin bir ilişki kurulamadığını göstermektedir. Ancak, vaka ve kontrol grupları arasında potasyum ve karoten alımı açısından tespit edilen önemli farklılıklar, beslenme düzenlemelerinin ve yaşam tarzı değişikliklerinin üreme sağlığı üzerinde potansiyel olarak önemli etkileri olabileceğine dikkat çekmektedir. Bu, özellikle mikrobesin alımının yetersiz olduğu alanlarda beslenme müdahalelerinin IVF sonuçları üzerinde olumlu bir etkisi olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, infertilite tedavisi gören kadınlara yönelik beslenme ve yaşam tarzı müdahalelerinin, bireysel beslenme ihtiyaçlarını ve potansiyel MetS risk faktörlerini dikkate alarak özelleştirilmesinin önemi vurgulanmalıdır.

Hülya Arslantaş Gül
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2024
00