Kırşehir Ahi Evran University
Discipline

Department of Turkish and Social Sciences Education

Kırşehir Ahi Evran University

1,518

Archived Theses

5

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Naki Tezel'in "Türk Masalları" adlı kitabının çocuk edebiyatının temel ilkeleri bakımından incelenmesi

Masal türü, halk edebiyatı alanında çocuk eğitimine katkıları ile ön plana çıkan ürünlerden biridir. Masalların çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi, son yıllarda birçok araştırmacının akademik araştırma alanlarından biri olmuştur. Bu araştırmada ünlü masal araştırmacısı Naki Tezel tarafından derlenmiş masallardan oluşan "Türk Masalları" adlı eserin biçim ve içerik özellikleri çocuğa görelik ilkesi başta olmak üzere çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada, örneklem grubunda yer alan ve Naki Tezel tarafından derlenerek "Türk Masalları" adlı kitapta toplanan elli dört adet masal, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Masalların çözümlemesi; tasarım ve içerik özellikleri başlıkları altında gerçekleştirilmiştir. Tasarım özellikleri bölümünde masalların kapak, sayfa, punto, resim, boyut nitelikleri ele alınmış; içerik özellikleri başlığında masallar konu–kurgu, izlek– tema, ileti, dil ve anlatım, eğitsel ve yazınsal ilkeler karakter ve çevre özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Çözümlemeler çerçevesinde Naki Tezel'in "Türk Masalları" adlı VI eserinde yer alan masalların genel olarak çocuk okurlara okuma alışkanlığı kazandırabilecek ve estetik zevk verecek nitelikte olduğu fakat bazı masalların gerek tasarım gerekse de taşıdığı eğitsel değerler açısından çocuğa görelik prensibine ters düştüğü tespit edilmiştir.

EdebiyatEğitimMasallar+6
Erhan Kılıçaslan
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk edebiyatı eserlerine psikanalitik bir yaklaşım (Roald Dahl'ın çocuk kitapları örneği)

Yirminci yüzyılda Sigmund Freud'un yarattığı etkiyle bir bilim haline gelen psikanaliz, sanat-edebiyat yapıtlarının eleştirisinde büyük yer tutmuştur. Freud, sanatçının yaratma eylemi ile nevroz arasında sıkı bir ilişki bulmuş ve bilinçaltının yaratmadaki rolünü belirlemeye çalışmıştır. Yaratıcılığı gündüz düşlerine benzeten Freud; kendini gerçekleştirme olanağı bulamayan eski bir isteğin, tatmin edilmemiş arzuların, itilerin hayal dünyasında tatmin yolları aradığını ileri sürmüştür. Bu bakımdan edebi yapıtlar, yaratıcılarının gündüz düşlerini yansıtan somut bir belge niteliği taşımaktadır. Çağdaş psikanalize yön veren isimler arasında yer alan Jacques Lacan, bilinçdışının bir dil gibi yapılandığını söyler. Lacan, Freud'un işaret ettiği (rüya, dil sürçmesi, espri, histerik ve saplantılı belirtiler gibi) bilinçdışı oluşumlarını, Ferdinand de Saussure'ün yarattığı modern dilbilim araçlarıyla, özellikle de gösterge kavramıyla yeniden okumuş; psikanalize yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. Çalışma kapsamında Roald Dahl'ın çeviri çocuk edebiyatı eserleri, Freud ve Lacan'ın psikanalitik kuramı çerçevesinde yorumlanmış, çözümlenmiştir. Çalışmada Roald Dahl'ın bilinçaltının yaratmada rolü belirlenmiş, yapıtlardaki bilinçaltı- bilinçdışı unsurların işlerliği değerlendirilmiştir. Edebi yapıtın özünde bilinçdışı bir fantezinin olduğu düşünüldüğünde, bilinçdışı ögelerle bezenmiş iletilerin çocuk okura olan etkisi irdelenmiş; yapıtlardaki tüm dilbilimsel söylemler, semboller değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, Dahl'ın çocukluk çağındaki travmatik anılarının edebi hayatına da etki ettiği görülmüştür. Dahl'ın yapıtlarının temel kurgusu içerisinde tekrarlanan imgeler, belirli temalar yapısal olarak merkezi bir 'anlam'a işaret etmektedir. Yazarın simgesel düzenin acımasızlığından, ürkütücülüğünden bir başka âleme (kurguya) kaçışı, bilinçaltının yaratmadaki rolünü ifade etmektedir.

Dahl, RoaldEdebi eleştiriFreud, Sigmund+5
Abdurrahim Tunç
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Almıla Aydın'ın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi

Bu araştırmada, Almıla Aydın'ın çocuklar için yazmış olduğu eserlerin çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Almıla Aydın'ın 2019 yılına kadar yazmış olduğu 18 çocuk kitabı oluşturmaktadır. Eserler çocuğa görelik ilkesi başta tutularak tasarım ve resim, konu- kurgu, izlek, dil ve anlatım, kahramanlar, çevre, ileti, eğitsel ve yazınsal ilkeler başlıklarına göre incelenmiştir. Almıla Aydın'ın eserleri incelendiğinde kitapların yaş seviyelerine ve yazıldığı yaş seviyesinin özelliklerine göre yazıldığı gözlemlenmiştir. Eserlerin tasarım ve resim özellikleri bakımından yaş seviyelerine uygun olduğu ve resimlemelerinin seviye farklılıkları gözetilerek kullanıldığı görülmüştür. Eserlerde seçilen konu ve izlekler yaş seviyelerine uygun olarak kullanılmış ve çocukların ilgisini çekebilecek konulardan seçilmiştir. Kahramanlar küçük yaş seviyelerinde hayvanlardan; ileriki yaş seviyelerinde ise çocuklardan seçilmiştir. Bu durum çocukların kendisini kahramanın yerine koyarak kendisini esere ait hissetmesi bakımından başarılıdır. Yapıtlarda dil ve anlatım okuyucuya uygun olarak kullanılmış, çocukların anlamakta zorlanacağı dil ve anlatım unsurlarından uzak durulmuştur. Eğitsel ve yazınsal ilkeler bakımından incelendiğinde eserlerde öğretici unsurlar sezdirerek kullanılmış, eğitici unsurlar konu süzgecinden geçirilerek eğlenceli bir şekilde verilmiştir. Bütün bu bulgulardan yola çıkıldığında incelenen eserlerin çocuk edebiyatına ve çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Aydın, AlmılaÇocuk edebiyatıÇocuk kitapları
Kadir Bilgen
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Ahmet Şerif İzgören'in çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi

Bu araştırmada, Ahmet Şerif İzgören'in çocuklar için yazmış olduğu eserlerin çocuk edebiyatının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın materyalini Ahmet Şerif İzgören'in 2020 yılından önce kaleme aldığı sekiz çocuk kitabı oluşturmaktadır. Eserler çocuğa görelik ilkesi ön planda tutularak dış yapı, iç yapı ve eğitim ilkeleri başlıklarına göre incelenmiştir. Ahmet Şerif İzgören'in eserleri incelendiğinde hem iç yapı hem de dış yapı bakımından genel olarak çocuklara uygun olduğu tespit edilmiştir. İzgören'in eserlerinde hem iç yapı hem de dış yapı açısından çocuklara uygun olmayan bazı unsurlar da saptanmıştır. İncelenen eserlerin tamamının eğitim ilkeleri açısından hedef kitleye uygun olduğu sonucuna ulaşılmış ve çocukların kişiliğine katkı sunacak olumlu özelliklere sahip olduğu tespit edilmiştir.

HikayeYapısal özelliklerÇocuk edebiyatı+2
Mustafa Ceyhan
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin öğrencilerin okuduğunu anlama becerisini geliştirmeye etkisi

Bu çalışma ortaokul 5-8. sınıflarda okutulan Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin değerlendirme bölümündeki okuduğunu anlama sorularının, öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerine etkisini incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yapılarak betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Çalışmada Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerde 1928 soru incelenmiş, incelenen soruların 964 tanesi okuduğunu anlama sorusu olarak değerlendirilmeye alınmıştır. Bu sorular Türkçe Öğretim Programı'ndaki okuma kazanımları dikkate alınarak kazanımların bilişsel basamakları tespit edilmiş, kazanımların bilişsel düzeyi belirlendikten sonra kazanımlara uygun hazırlanan sorular dört sınıf düzeyinde okuma öncesi, okuma sırası ve okuma sonrası etkinlikler şeklinde değerlendirilmiştir. Son olarak Türkçe ders kitabında bulunan okuduğunu anlama sorularının sınıf ve yaş düzeylerine uygunluğu açısından değerlendirilmiş, Chall'ın gelişim basamaklarına göre yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda ortaokul 5-8. sınıf düzeyinde en fazla kavrama ve hatırlama basamaklarında sorular sorulduğu görülmüştür. Soruların Türkçe Öğretim Programı'ndaki kazanımların hedeflediği bilişsel beceri seviyelerine uygun olarak hazırlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf ve yaş düzeyi arttıkça soruların temsil ettiği bilişsel beceri seviyelerinde azalma olduğu görülmüş, ayrıca sorular hazırlanırken öğrencilerin sınıf ve yaş düzeylerinin dikkate alınmadığı sonucuna da ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Ders kitabı, Etkinlik, Okuma

Ders kitaplarıEtkinlikOkuma-anlama+5
Ezra Özenç
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Naki Tezel'in "Türk Masalları" kitabında toplumsal cinsiyet rolleri ve kadın–erkek ilişkileri

Sözlü edebiyat ürünlerinden olan masallar, çocukluktan itibaren karşılaştığımız ilk edebi türlerdendir. Olağanüstülükle süslü kurgu dünyasında tüm olmazları oldurup; anlatıcısına, dile getiremediği hislerini, hayallerini, sitemlerini, simgesel bir dille ifade etme fırsatı sunan masallar, insan gerçeğini hayalî unsurlar ile insana yansıtmaktadır. Anlatılarda çatışmanın zeminini oluşturan ödüllendirilen ve cezalandırılan davranış ile duygular toplumsal ahlakın bilgisini taşımaktadır. Toplum hayatını düzenleyen kurallar ve genel kabuller masal kahramanları üzerinden aktarılmaktadır.Naki Tezel'in derlediği "Türk Masalları" isimli kitapta bulunan elli dört masal metni, çalışma boyunca toplumsal cinsiyet rolleri ve kadın erkek ilişkileri merkezinde incelenmiştir. Olağanüstü kurgu içine yerleştirilen cinsiyetlere dair toplumsal kabuller ve beklentiler saptanmış, kimliklerin inşa süreçleri masal metinleri üzerinden izlenmiştir. Masal metinlerinden elde edilen toplumsal cinsiyete dair bulguların sosyolojik-psikolojik bağlamda değerlendirilmesi ve böylece kimliklerin yeniden üretim süreçlerine anlatıların etkisinin ortaya çıkarılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde yapılan literatür okumaları ile elde edilen bilgiler sunulmuş, kavramsal ve kuramsal çerçeve bilimsel bir zeminde tamamlanmıştır. İkinci bölümde çalışmanın örneklem grubunu oluşturan masal metinlerinin derleyicisi olan Naki Tezel'in biyografisi verilmiştir. Araştırmanın metodolojisinin açıklandığı üçüncü bölümden sonra incelenen masal metinlerinden elde edilen bulgular belirlenen başlıklar altında sunulmuştur. Tartışma, öneriler ve sonuçtan oluşan son bölümde elde edilen veriler daha önce yapılan araştırma sonuçları ile karşılaştırılmış, yorumlanmış, gelecek çalışmalardan beklentiler ile saptanan problemlere çözüm önerileri sunulmuştur. Türk masallarının cinsiyetçi söylem ışığında incelendiği çalışmamızda elde edilen veriler masal dünyasından yansıyan kadın ve erkek temsillerinin gerçek hayat karakterleri ile aynı minval üzere olduğunu göstermektedir. Türk toplumunun ataerkil yapısı ve bu yapı içinde şekillenen cinsiyet algısı masallarımızdaki kadın- erkek varlığı üzerinde açıkça görülmektedir.

Cinsiyet rolleriKadın-erkek ilişkileriMasallar+3
Kevser Taşçı
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk edebiyatı ve çocuk eğitimi çerçevesinde Şermin Yaşar'ın eserlerinin incelenmesi

Çocuk edebiyatı alanının yaygınlık kazanmaya başlaması, çeşitli türlerde eserlerin meydana gelmesine olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada; farklı türlerde nitelikli eserler kaleme alan, geniş kitlelere hitap eden yazar, Şermin Yaşar'ın çocuklara yönelik yazdığı eserleri, çocuk edebiyatının temel ilkeleri doğrultusunda incelenmiştir. Eserlerinin çocuk edebiyatı ve çocuk eğimindeki yeri ve önemi ortaya konmaya çalışılmıştır. Şermin Yaşar'ın 1 romanı, 4 masal kitabı ve 8 öyküsü çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, Şermin Yaşar'ın çocuk kitaplarının, çocuk edebiyatının temel ilkeleri olan içyapı ve dış yapı unsurları bakımından uygun olup olmadığını belirlemektir. Betimsel tarama modelinin kullanıldığı çalışmada, veriler doküman incelemesi tekniği ile toplanmış, içerik analizi yöntemi ile de analiz edilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde, çocuk edebiyatı ve çocuk eğitimi hakkında genel bilgilere, yazarın hayatına ve eserlerine yer verilmiştir. Bulgular kısmında Şermin Yaşar'ın eserleri içyapı ve dış yapı özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında ise yazarın eserlerinin genel olarak çocuk edebiyatı ilkelerine uygun olduğuna, anne- babalara, eğitimcilere ve akademisyenlere kaynak niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Yaşar, ŞerminÇocuk edebiyatıÇocuk eğitimi
Sonnur Başar
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'deki çocuk kütüphaneleri ile ilgili bir araştırma

Temel dil becerileri, çocukların hem akademik hayatına hem de sosyal hayatına etki eder. Bundan dolayı erken yaşta geliştirilecek olan dil becerileri, çocukların ileriki yaşamına olumlu etki edecektir. Çocukların yaşamını bu denli etkileyecek olan dil becerilerinin geliştirilmesi sürecini, okullar dışında da devam ettirmek sürecin kalıcılığını artıracaktır. Temel dil becerilerinin geliştirilmesi sürecine çocuk kütüphanelerinin dâhil edilmesi, çocuğun dil becerileri eğitimini sürekli hale getirmede de yardımcı olacaktır. Bundan dolayı çocuk kütüphanelerinin bugünkü durumunun bilinmesi, temel dil becerileri eğitimi için geliştirilecek hizmetlere katkı sağlayacaktır. Her şeyin değiştiği dünyada çocuk kütüphanelerinin de değişmesi, çağa ayak uydurması, çocuk kütüphanelerinin varlığının devamı konusunda önem taşımaktadır. Bu durumdan ötürü, geleneksel kütüphanelerin sunduğu kitap hizmeti dışında çocuklar için farklı hizmet türlerinin sağlanması, çocuk kütüphanelerinin geleceğini de etkileyecektir. Araştırmada Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bağımsız çocuk kütüphaneleri incelenmiştir. Çalışmada tarama deseni kullanılmıştır. Çocuk kütüphanelerinin mevcut durumu hakkında istatistiki bilgilere Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğünden ulaşılmıştır. Ayrıca çocuk kütüphanelerinin mevcut durumu hakkında daha fazla bilgi edinmek amacı ile velilere, çocuk kütüphanesini aktif kullanan çocuklara ve kütüphaneyi kullanmayan çocuklara uygulanmak üzere üç farklı yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Araştırmada bulgulardan hareketle çocuk kütüphanelerinin mevcut durumunun yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca velilerin ve çocukların görüşlerinin, çocuk kütüphanelerinin mevcut durumunun yetersiz olması ile örtüştüğü görülmüştür.

Dil becerileriDört dil becerisiKütüphaneler+3
Aladdin Aktürk
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

KKKTC 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan metinlerin çocuk edebiyatı bağlamında incelenmesi

Ders kitapları ve kitaplarda yer alan metinleröğrencilerin eğitim sürecinin önemli bir parçasıdır. Bu noktadan hareketle de ders kitaplarında yer alan metinlerin seçimi yapılırken hassas davranılmalıdır. Öğrencilerin Türkçeye ait bilgilerinin oluştuğu ve geliştiği ders olan Türkçe dersi ve haliyle Türkçe ders kitabı anadil öğretimi açısından da oldukça önemli bir konumdadır. Türk dilini doğru aktarmasının yanında kitapta yer verilen metinlerin de çocuğa ve çocuk edebiyatına uygun olması gereklidir.Doküman incelemesi yöntemiyle yapılan araştırmada, 2018 yılında basılmış olan KKTC Türkçe ders kitabında yer alan metinlerin biçim ve içerik yönünden çocuk edebiyatına uygun olup olmadıkları irdelenmiştir. Söz konusu çalışma sadece okuma metinleriyle sınırlandırılmış olup 48 metni kapsamaktadır. Bu metinler çocuk edebiyatının biçim ve içerik özellikleri kapsamında tek tek değerlendirilmiştir. Araştırmamızın sonucunda, metinlerin çoğunlukla çocuk edebiyatı özelliklerine uygun olduğu gözlemlenmiştir. Fakat bazı metinlerde yazım yanlışları, noktalama yanlışı, görsel içerik uyumsuzluğu, çocuklar açısından olumsuz örnek teşkil edecek; şiddet, ölüm gibi ifadelere rastlanmıştır. Sonuç olarak KKTC 5. Sınıf Türkçe ders kitabının genel itibariyle çocuk edebiyatına biçimsel ve içerik açısından uygun olduğu ancak daha özenli ve yanlışsız olması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Ders kitaplarıOrtaokullarTürkçe dersi+2
Barış Karaz
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Başbakan Necmettin Erbakan'ın konuşma metinlerinde söz varlığı

Bu çalışma, eski başbakanlarımızdan Prof. Dr. Necmettin Erbakan'ın başbakanlık döneminde yapmış olduğu konuşmalar incelenmek suretiyle, konuşmalarında geçen söz varlığı unsurlarının tespiti amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, TBMM Genel Kurul Konuşmaları ve TBMM Parti Grup Konuşmaları başlıkları altında toplam 19 konuşma metni incelenmiştir. Konuşma metinleri, belirlenen analiz çerçevesinde incelenmiş ve inceleme sonucunda belirlenen söz varlığı unsurları tasnif edilmiştir. Metindeki söz varlığı unsurları atasözleri, deyimler, kalıp sözler, terim anlam, kalıplaşmış ifadeler, tekrar öbekleri, argo ve yabancı sözcük kullanımı olmak üzere sekiz başlık altında incelenmiştir. Bunun yanı sıra, konuşmalarındaki mizahi ifadeler de incelenmiştir. Parti Grup Konuşmaları ve Meclis Genel Kurul Konuşmaları, içerdikleri söz varlığı unsurları altında ayrı ayrı belirlenmiştir. Ancak aynı ana başlık altında kullanılan tekrar edilmiş söz varlığı unsurlarından sadece biri alınmıştır. Bu çalışmada, sözcüklerin köken olarak ait olduğu diller belirlenmiştir. Ayrıca iki ana başlık altında 129 deyim, 146 terim, 48 tekrar öbeği, 80 kalıp söz, dokuz (9) kalıplaşmış ifade, üç (3) argo ve bir (1) atasözü tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, mizahi olduğu düşünülen 20 ifadenin de kullanıldığı sonucuna varılmıştır.

Erbakan, NecmettinKonuşmaSöz varlığı
Yasır Sevgili
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Tahir Alangu'nun "Billur Köşk Masalları" adlı kitabının çocuk edebiyatının temel ilkeleri bakımından incelenmesi

Bu çalışmada Tahir Alangu'nun "Billur Köşk Masalları" adlı derleme masal kitabı, çocuk edebiyatının temel ilkeleri bağlamında incelenmiştir. "Billur Köşk Masalları" adlı kitaptaki toplam on dört masal, nitel araştırma türlerinden olan doküman analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Kitapta geçen masallar, şekil ve içerik özelliklerinin alt başlıkları altında incelenmiştir. Şekil özelikleri başlığı altında masallarda boyutlar, kâğıdın cinsi, kapak ve cilt, sayfa düzeni, harfler, yazım ve noktalama işaretleri ve resim özellikleri ele alınmıştır. İçerik özellikleri başlığı altında masallar konu, tema, karakterler, dil ve anlatım, ileti, çevre ve eğitsel ilkeler açısından incelenmiştir. Yapılan incelemeden elde edilen sonuçlar ışığında Tahir Alangu'nun "Billur Köşk Masalları" adlı masal kitabının verdiği mesajların ve işlediği temaların büyük ölçüde çocuk okurlara uygun olduğu görülmüştür. Bu uygunluğun tüm masallar için söylenmesi doğru değildir. Kitaptaki bazı masallarda çocuklara uygun olmayan konuların kurgulandığı, taşıdığı eğitsel ilkeler yönüyle sakıncalı mesajların olduğu, çizilen görsellerin çocuklarda şiddet ve korku duygularını uyandıracak cinsten ögeleri barındırdığı ve çocukların seviyelerine uygun olmayan sözcüklerin kullanıldığı tespit edilmiştir.

Alangu, TahirMasal kitaplarıMasallar+2
Hüseyin Kudak
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk edebiyatından hareketle çocuk hakları ile ilgili bir araştırma

Çocuk edebiyatı eserleri kurguları içerisinde çeşitli mesajlar barındırmaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye' de satılan yerli ve yabancı çocuk kitaplarında çocuk haklarının düzeyi ve nasıl yer verildiğini belirlemektir. Bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın veri kaynağını, 2019 yılında Türkiye' de internet aramasında çıkan kitap satış mağazalarından Kitap Yurdu, İdefix ve D&R sitelerinde çok satılan yazınsal çocuk kitapları oluşturmaktadır. Bu kapsamda belirlenen 11 kitaptan doküman incelemesi yoluyla elde edilen veriler, betimsel olarak incelenmiştir. Araştırma ile Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde yer alan temel çocuk haklarından çocukların eşitliği hakkı, çocukların gelişme hakkı, çocukların korunması hakkı, çocukların büyümesi ve sağlığı hakkı, çocukların aşağılanmasının önlenmesi hakkı, çocukların katılım hakkı, birlikte yaşama kültürü, çocuk kültürü ilkesi esas alınarak okumalar gerçekleştirilmiştir. Çalışma ile beraber, çok satılan çocuk kitaplarında insan haklarından hareketle çocuk haklarının sezinletilmesine dönük iletilerin bulunduğu ve bu iletilerin bazılarının cümlelerde doğrudan aktarıldığı, bazılarının ise dolaylı (örtük) olarak verildiği görülmüştür. Çocukların çocuk hakları sözleşmesinde geçen esas haklarını duyumsatan ve iletilerini örtük olarak veren kitaplarla buluşturulması gerekir. Çocuklara dönük yazılan diğer yapıtların da aynı amaç ve bakış açısıyla incelenmesi gerektiği bu araştırma kapsamında varılan bir sonuçtur.

Çocuk Hakları SözleşmesiÇocuk edebiyatıÇocuk eğitimi+4
Lokman Seday
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Konuşma hayatın her alanında çok büyük bir paya sahiptir. Bireyin kendini ifade etmesinin yollarından biridir. Konuşma yeteneği sayesinde birey başkalarıyla iletişime geçebilmekte ve kendini ifade edebilmektedir. Yapılan bu araştırmada, ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmanın temelini oluşturan problem ve alt problemlere dayalı olarak nicel araştırma yöntemi benimsenerek gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemi çerçevesinde kullanılan araştırma desenlerinden tarama araştırması kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında 33 madde ve 5 alt boyuttan oluşan Ortaokul Öğrencileri İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma, Siirt ilinde öğrenim gören ve ortaokul 8.sınıfa giden 810 öğrenciye ulaşılıp elde edilen verilere dayanmaktadır. Verilerin analiz edilmesinde ise öğrencilere ait kişisel bilgilerin analizinde yüzde (%) ve frekans (f) değerleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında şu alt problemlere ulaşılmıştır. Bunlar öğrencilerin konuşma becerilerinin; cinsiyet değişkenine, evlerinde kütüphane olup olmama durumlarına, okudukları kitap sayısına ve ailenin ekonomik durumuna göre konuşma becerisi ve kaygıları arasında bir farklılık var mıdır? sorularına yanıt aranmaya çalışılmıştır. Çalışma bulguları neticesinde öğrencilerin konuşma becerileri ile cinsiyetleri, evlerinde kütüphane olma durumları ve kitap okuma sayısı durumlarına göre anlamlı bir fark bulunurken ailenin ekonomik durumuna yönelik bir farklılaşma tespit edilmemiştir. Araştırma sonuçlarından yola çıkılarak ileriye dönük yapılacak olan araştırmalar ve araştırmacılar için önerilerde bulunulmuştur.

KonuşmaKonuşma becerisiKonuşma kaygısı+4
Cemile Üzüm
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Dünya çocuk klasiklerinde çocuk kahramanların problem çözme becerileri

Bu çalışmada dünya çocuk klasiklerinden oluşan toplam 44 eser incelenmiştir. Bu eserlerde çocuk kahramanların problem çözme becerileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmadaki kitap seçiminde random tekniği kullanılmıştır. Seçilen eserlerden 22 tanesi çalışmaya uygun olarak esas alınmıştır. Geriye kalan 22 eser ise konu bakımından incelenerek çocuk ve çocuk edebiyatı ilkelerine uygun örnekler içermediğinden (argo, şiddet, cinsellik ve çocuk kahraman olmaması vb.) çalışmanın sonuç kısmında ayrıca belirtilmiştir. İncelenen eserlerde yer alan kahramanlar; gündelik yaşamlarında karşılaştıkları problemlere (aile bireyleri ile ilgili problemler, anlam ve kavramaya bağlı problemler, bireysel ifade ve anlatıma bağlı problemler, görev ve sorumluluğa bağlı problemler, hayvan ve diğer canlı türleri ile ilgili problemler, iletişime bağlı problemler, kişisel merak ve öğrenmeye bağlı problemler, korkuya bağlı problemler, maddi duruma bağlı problemler, diğer problemler) ne gibi çözümler aramaktadırlar, bu problemleri çözerken nasıl bir yol izlemektedirler ve kimlerden yardım almaktadırlar. Bu tür soruların cevapları çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmada, çocuk okurların gündelik hayatında son derece önemli yer tutan problem çözme, çıkarımda bulunma, analiz yapma ve değerlendirme gibi üst düzey bilişsel becerilerini geliştirebilecekleri düşünülmektedir.

KahramanlarKlasik edebiyatProblem çözme+7
Çağdaş Yılmaz
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin akademik başarısını artırmada masal ve drama ile zenginleştirilmiş uygulamaların etkisi

İnsan yaşantısındaki değişiklikler hayatın her alanında olduğu gibi eğitim alanında da birtakım yenilikleri zorunlu kılmaktadır. Masal ya da dramanın ders anlatımında kullanılmasına yönelik çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Ancak ikisinin birlikte kullanımının ilkokul öğrencilerindeki akademik başarıya etkisinin araştırıldığı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma ilkokul 4.sınıf öğrencilerinde akademik başarının artırılmasında masal ve drama ile zenginleştirilmiş uygulamaların etkisinin incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma Gaziantep ilindeki bir devlet okulunda 4. sınıfta bulunan denk hazırbulunuşluk seviyesindeki iki grupla yürütülmüş ve araştırmada deneysel desen kullanılmıştır. Öntest ile belirlenen denk bilgi birikimindeki iki grup, deney ve kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubuna masal ve drama ile zenginleştirilmiş ders planı uygulanırken kontrol grubuna geleneksel öğretim yöntem ve teknikleriyle ders anlatımı yapılmıştır. Gerçekleştirilen ders anlatımlarının ardından gruplara sontest uygulanmış ve sonuçlar SPSS programında incelenerek raporlanmıştır. Sonuç olarak masal ve drama etkinlikleriyle zenginleştirilmiş ders anlatımının yapıldığı deney grubunda geleneksel yöntemlerle ders anlatımı yapılan gruba göre ders başarısının anlamlı şekilde daha yüksek çıktığı tespit edilmiştir.

Akademik başarıDramaDrama eğitimi+4
Aykut Narin
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe eğitimi için yeni bir masal türü: Anti masallar ve anlatıların anti masal bağlamında yeniden üretimi

Masallar; kültürden kültüre, coğrafyadan coğrafyaya aktarılan ve toplum hafızasına yerleşerek yayılan türler olmalarının yanı sıra edebiyat-toplum ekseninde kültürel birtakım kodların ortaya konmasında da birer araç niteliğindedir. Yüzyıllardır derlenen masallar, üretimi olduğu ideolojilerin devamlılığını sağlamada önemli bir yere sahiptir. Toplumdaki baskın ideolojinin bahşettiği cinsiyet rolleri de masallar aracılığıyla yayılagelir. Bu açıdan bakıldığında masallar, gerek sahip oldukları gizil sembol ve iletilerle gerekse toplumsal cinsiyet rollerin aktarımı ile yeniden okumalara müsait ve irdelenebilir nitelikleri de bünyesinde barındırır. Anti masallar ise sahip oldukları söylem ile anlatılardaki geleneksel ileti ve rollere karşı yeni anlamlar üretir. Masallardaki gelenekselliğe karşın değişen dünya düzeninde rolleri geliştirir, değiştirir; gizil anlam ve sembolleri ifşa eder. Çalışma bir giriş ve dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın kuramsal çerçevesinden bahsedilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde masal kavramı üzerinden işlevleri sıralanmıştır. Akabinde geleneksel masallarda yer alan sembol ve iletiler ile toplumsal cinsiyet rolleri alt başlıklara ayrılarak irdelenmiştir. İkinci bölümde anti masal, bir tür olarak ele alınmış; seçili anti masal örnekleri, olay örgüleri ve özne-eylem tabloları eşliğinde sunulmuştur. İkinci bölümün sonuç kısmında ise geleneksel masallar ile anti masal örnekleri arasındaki farklılıkları somutlaştırmak adına alıntı cümleler eşliğinde karşılaştırmalara gidilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü anlatıların anti masal bağlamında yeniden üretimine ayrılmıştır. Değerlendirmelerden elde edilen sonuçlara, tartışmaya ve önerilere ayrıca yer verilmiştir. Tarafımızca altı adet eser, anti masal türüne uygun şekilde kaleme alınmıştır. Çalışmanın sonunda masallarda yer alan cinsiyet rollerine ilişkin kültürel simgeler ortaya konmuştur. Anti masal türünün dönüştürücü işlevi ile cinsiyet rollerine ilişkin standartların birer dayatma olduğu saptanmıştır. Anti masal türündeki eserlerin değişen dünya düzeninde ders kitaplarında yer alabileceği de ayrıca önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Anti masal, Türkçe eğitimi, Kurmaca metin, Yeniden üretim

Mehmet Miçooğulları
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe öğretmenlerine göre okul müdürlerinin iletişim becerileri ile okul kültürü arasındaki ilişki (Siirt ili örneği)

Bu araştırma ile Siirt ili örnekleminden hareketle okul müdürlerinin iletişim becerileri ile okul kültürü arasındaki ilişkinin Türkçe öğretmenlerinin bakış açılarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim- öğretim yılında Siirt'te kamu okullarında görev yapan 328 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Evrenden basit tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen 254 Türkçe öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Kamu okullarında görev yapan Türkçe öğretmenleri; okul müdürlerinin okul kültürleri ölçeğinin toplamında güçlü ancak geliştirilmesi gerektiğini, okul müdürlerinin iletişim becerileri ölçeğinin toplamında ise üst düzeyde etkili olduğunu düşünmektedirler. Cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, mesleki kıdem, çalışılan okuldaki görev süresi, medeni durum ve çalışılan okuldaki öğretmen sayısı değişkinlerine göre Türkçe öğretmenlerinin algılarında okul müdürlerinin okul kültürü düzeyleri ve iletişim becerileri benzemektedirler. Türkçe öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin iletişim becerileri ile okul kültürü düzeyleri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Türkçe öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin iletişimin becerileri onların okul kültürlerine ilişkin görüşlerini anlamlı kılmaktadır.

MüdürlerOkul kültürüOkul yöneticileri+6
Deniz Edip
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlere yönelik öğretmen görüşleri

Yabancılara Türkçe öğretimi alanı yurt içi ve yurt dışındaki Türkçe öğretim çalışmalarını dil öğretim merkezleri ve Türkçe ve Yabancı Dil Uygulama ve Araştırma Merkezleri (TÖMER) tarafından yürütmektedir. Bu kurumlarda çalışan öğretmenler, Türkçe öğretim çalışmalarını çeşitli kaynak kitap ve materyallerle sürdürmektedir. Yurt içi ve yurt dışındaki kurumlarda en fazla kullanılan ders kitabının Yunus Emre Enstitüsü tarafından yayınlanan Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretim merkezlerinde kullanılan Yabancılara Türkçe Öğretimi ders kitaplarındaki metinleri öğretmen görüşleri doğrultusunda incelemektir. Bu amaca ulaşmak için belirlenen yöntem, nitel araştırma modellerinden durum çalışmasıdır. Araştırmanın durumunu "Yedi iklim Türkçe Öğretim Seti ders kitaplarındaki metinlere yönelik öğretmen görüşleri" oluşturmaktadır. İlgili durumu betimlemek için oluşturulan çalışma grubu; yurt içindeki TÖMER birimlerinde görev yapan 19 öğretmen ve yurt dışındaki Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan 10 öğretmen olmak üzere toplam 29 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak mülakat tekniğiyle toplanmıştır. Toplanan veriler, Maxqda nitel analiz programı aracılığıyla içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerden elde edilen bulgular araştırmanın alt problem durumları bağlamında ele alınmıştır. Araştırma sonucunda; Yedi iklim Türkçe Öğretim Seti ders kitaplarında yer alan metinlerin yapısal özelliklerine ilişkin olumlu, içerik özelliklerine ilişkin olumsuz yönde görüş bildirilmiştir. Metin içeriklerine yönelik olumsuz görüşlerin, dil bilgisi öğretimine ilgili değerlendirmelerden kaynaklandığı görülmektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin ders kitabı kullanımında dil bilgisi öğretiminin zor olması, beceri öğretiminin yetersiz olması ve kitap odağının çoğunlukla öğretmen merkezli olması gibi durumlardan ötürü güçlüklerle karşılaştıkları tespit edilmiştir. Ders kitaplarının işlevselliğini artırmak amacıyla öğretmenler, kitap yapısına, içeriğine ve yabancılara Türkçe öğretim sürecine yönelik önerilerde bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretimi, Yedi İklim Türkçe öğretim seti, TÖMER, öğretmen.

Ders kitaplarıDil eğitimiKitaplar+6
İlknur Paçalı
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Aslı Der'in eserlerinde çocuk ve aile ilişkisi

Edebiyat, toplumu yönlendirmede ve geliştirmede temel bileşenlerin en önemlilerindendir. Bu bağlamda toplumun çekirdeği durumundaki aile ve ailenin toplumu yapılandırmada yetiştireceği çocukların önemi açıktır. Zira insana yapılan yatırım bir yönüyle topluma diğer yönüyle de medeniyete katkı sunmaktadır. Edebiyatın önemli dallarından biri olarak çocuk edebiyatı gerek çocukları gerekse aileleri yakından ilgilendirmektedir. Bu konuda günümüz yazarlarından Aslı Der'in eserleri içerik ve çeşitlilik yönüyle tarafımızca incelenmeye değer bulunmuştur. Araştırmamızda Aslı Der'e ait çocuk kitaplarının çocuk ve aile ilişkisi bağlamında veriler sunup sunmadığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Öncelikle çocuk edebiyatı başlığı altında kavramsal çerçeve ele alınmıştır. Araştırmada yazarın yedi kitabı incelenmiş ve veriler değerlendirilirken nitel araştırma tekniklerinden doküman incelenmesi yöntemiyle konu, çocuk ve aile özelinde ele alınmıştır. Araştırma neticesinde Aslı Der'in eserlerinin çocuk ve aile ilişkisi çerçevesinde zengin veriler sunduğu ve felsefik içerik barındıran mesajlarını fantastik ögelerle destekleyerek çocuklara ilettiği görülmüştür. Bu anlamda eserlerin tümünde aynı yoğunlukta olmamakla beraber çocuk aile ilişkisinde temel kabul edilebilecek sevgi, iletişim, empati, özlem ve güven gibi duyguların işlendiğine rastlanmıştır.

AileAile içi ilişkilerDer, Aslı+4
Tuğba Erdem
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul türkçe ders kitaplarında halk bilimi unsurları

Millî kültürün ve değerlerin aktarılması, evrensel kültür ve değerleri benimseyebilen bir nesil yetiştirmek ve onları çağdaş medeniyete taşımak, Türkiye'de ve diğer birçok ülkede her geçen gün daha büyük bir zorluk haline gelmektedir. Bu süreçte kültürel kimliğin oluşması ve devamlılığını sürdürmesi, halk kültürü ürünleri tarafından üstlenilen temel bir rol oynamaktadır. Halk bilimi, toplumun karakterini ve birliğini belirleme konusunda önemli bir faktör olarak kabul edilmektedir. Efsane, destan, masal, fıkra gibi halk edebiyatı ürünleri, geleneklerin aktarılmasında, eğitimde, yaratıcılıkta, sosyal eleştiride, eğlendirmede ve güldürmede farklı roller üstlenmektedirler. Bu tür ürünler, toplumsal birliği ve kimliği güçlendirmede etkilidirler. Türkiye'nin bu hedeflere ulaşması, millî kültürün zenginliğini korurken aynı zamanda evrensel değerleri benimsemesini sağlamak için çaba gerektiren bir görevdir. Bu, eğitim, kültürel etkinlikler ve toplumsal bilinç oluşturma yoluyla başarılabilir. Halk bilimi ve halk edebiyatı, bu dengeyi sağlamak ve toplumun kimliğini güçlendirmek için önemli bir rol oynarlar. Bu kapsamda, kültürel mirasın korunması, yeni nesillere aktarılması ve çağdaş medeniyet hedefine ulaşılması için gerekli olan stratejiler ve çabalar geliştirmeyi zorunlu kılmaktadır. Çalışmamız, ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında işlenen metinlerde halk bilimi unsurları, kültürel mirasın ve halk kültürünün eğitim sistemine ne ölçüde yansıtıldığını anlamak açısından önemli bir adımdır. Halk bilimi, toplumların geleneklerini, inançlarını, hikayelerini ve diğer kültürel öğelerini inceleyen bir alandır ve bu, millî kimliğin ve kültürün korunmasında önemli bir role sahiptir. Çalışmamızın ana amacı olan halk bilimi unsurlarının ders kitaplarında ne kadar yer aldığını ve hangi tür metinlerde bu unsurların bulunduğunu belirlemektir, Bu bağlamda, çalışmamız Türkçe öğretimini geleneksel kültür ve değerlerle nasıl bağlantılı hale getirebileceğini anlamaya yardımcı olmada önemli bir adımdır. Ayrıca, öğrencilere bu kültürel mirası aktarma ve anlamalarına yardımcı olmak için nasıl daha iyi öğretim materyalleri geliştirilebileceği konusunda öneriler sunmayı hedeflemektedir. Doküman analizi yöntemi kullanarak yaptığımız çalışmada, ders kitaplarındaki metinleri sistemli bir şekilde incelemek, halk bilimi unsurlarının nasıl temsil edildiğini ve hangi türlerde daha fazla vurgulandığını belirlenmiştir. Dolayısıyla bu çalışma, millî kültürün ve değerlerin eğitimdeki rolünü değerlendirmek ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasını desteklemek açısından önemli bir katkı sağlayacaktır.

Birsen İlbaylı
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde b1 seviyesi için metin uyarlama: Billur Köşk masalları örneği

Dil öğretimi sürecinde, dilin en etkili bir şekilde öğrenilmesini sağlayan araç gereçler genellikle metinlerdir. Dil öğretiminde son eğilimler, yapay ve kurallı metinlerin yerine edebî metinlere odaklanma yönündedir. Türkçeyi yeni öğrenmeye başlayan öğreniciler için dil öğretiminin ilerleyen aşamalarında, dil öğretim araç gereçleri arasına Türk edebiyatının önde gelen isimlerinin eserlerinden alıntılar eklenebilir ve bu sayede dilin işlevsel yönüne olan aşinalık arttırılabilir. Ayrıca, öğreniciler Türk edebiyatının önemli eserleri üzerinden Türk toplumunun dünyasını tanımaya ve anlamaya başlayarak Türklerin kültürel değerlerini ve Türkçenin inceliklerini kavramaya yönlendirilebilir. Bu durum da çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. MEB'in yüz temel eserleri içinde yer alan, Anadolu sahası anlatılarından biri olan "Billur Köşk Masalları" adlı eser çalışmanın evrenini oluştururken çalışmanın örneklemini ise eserde yer alan "Billur Köşk ile Elmas Gemi, Muradına Eren Dilber, Sefâ ile Cefâ ve Ali Cengiz Oyunu" adlı masallar oluşturmaktadır. Bu masallar yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında okuma araç gereci olarak kullanılmasına yönelik B1 düzeyine uyarlanması amaçlanmıştır. Tarama yöntemiyle B1 seviyesine uygun olmayan dil bilgisi yapıları ve sözcükler tespit edilmiştir. Uyarlama yapılırken uygun olmayan dil yapıları ve sözcüklerin tespitinde Diller İçin Avrupa Ortak Çerçeve Metni ve Yabancılara Türkçe Öğretimi Programı (Türkiye Maarif Vakfı) dışında YÖKTEZ ve Dergi Park Akademikteki uyarlama ile ilgili çalışmalardan ve Aydın (2015)'ın kelime sıklığı çalışmasından ve deyim ile atasözlerinin seviyeye uygun olanlarıyla değiştirilmesi için ilgili söz varlığı çalışmalarından da yararlanılmıştır. Sözlüksel sadeleştirme yapılan kelimeler kırmızı, deyimler ise koyu siyah renkle belirtilmiştir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde uzman değerlendirme formu, özgün ve B1 düzeyine uyarlanmış metinler olmak üzere toplam üç veri toplama aracı kullanılmıştır. Uygulama sürecinden önce araştırma kapsamına alınan "Billur Köşk Masalları" metin uyarlama tekniklerinden olan "Sadeleştirme", "Genişletme" ve "Kolaylaştırma" teknikleri kullanılmak suretiyle B1 düzeyine uyarlanmıştır. Uyarlama işleminden sonra uzman görüşüne başvurulmak üzere özgün ve uyarlanan metinler uzmanlara gönderilip verilen dönütlere göre düzeltmeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Billur Köşk Masalları, B1 düzeyi, Metin uyarlama, Okuma becerisi, Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi

Serhat Kıztanrı
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Judith Malika Liberman masallarının değerler eğitimi açısından incelenmesi

Bu çalışmada son dönem masal anlatıcılarından ve yazarlarından Judith Malika Liberman'ın masallarının değerler eğitimi açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Judith Malika Liberman'ın üç masal kitabı ve dört resimli masalı araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. Bu kapsamda "Masal Terapi", "Bir Masal İyi Gelir", "Masallarla Yola Çık", "Önce Hayal", "Yola Çık", "Taş Çorbası" ve "Mutluluk Bir Kıvılcım" masalları analiz edilmiştir. Araştırmanın asıl amacı, araştırmaya konu alan masallarda Milli Eğitim Bakanlığının 2019'da Türkçe Dersi Öğretim Programında belirlediği on kök değerin (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik) hangilerine yer verildiği ve ne sıklıkla işlendiğini tespit etmektir. Resimli masal kitapları ilkokul; masal kitapları da ortaokul ve lise seviyesindeki çocuklara uygundur. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Masallardaki değerler tespit edilerek elde edilen veriler not edilmiştir. Değerler tanımlanarak incelenen eserlerdeki iletiler sayfa numaralarıyla her değere ait tabloya yansıtılmıştır. 10 kök değer içerisinde en fazla öz denetim ve sevgi değerinin işlendiği görülmüştür. Saygı değeriyle ilgili tutumlara diğer değerlere oranla daha az rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Judith Malika Liberman, Masal, Değer, Değerler Eğitimi

Vildan Yaşar
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuk edebiyatı ve mitoloji: Dilge Güney örneği

İnsanlık; geçmişi, dünyanın oluşumunu, ayın, güneşin, yıldızların nereden geldiği ve nasıl oluştuğunu merak etmiştir. Merak etmekle kalmamış bunları ve oluşumlarını açıklamaya çalışmıştır. İşte bu merak ve açıklamalarla mitolojiler ortaya çıkmıştır. Bunun için mitolojiler yaratılışları anlatan ve açıklayan hikâyeler olarak tanımlanabilir. Mitolojiler incelendiğinde ait oldukları kültürlerin ortak değerleri olan tanrıların, kahramanların başlarından geçenleri anlattıkları görülür. İnsanlar, bunları anlatırken aynı zamanda kendi hayallerini de eklemiştir. Böylelikle mitolojiler gerçeklemesi imkânsız hayallerle zenginleşerek ilgi odağı olmuştur. Çünkü içlerinde bireylerin ilgisini çeken birçok unsuru barındırmışlardır. Çocuk edebiyatı da öznesi çocuk olduğu için zengin hayal gücü ürünü olan mitolojiye ilgi duymuştur. Olağanüstü güçlere sahip kahramanlar, doğal olarak çocukların ilgisini çekmiştir. Bu nedenle çocuk edebiyatı yazarları, kurgusal anlatıya zenginlik katmak için eserlerinde mitolojiden yararlanmaya başlamışlardır. Çocuklara kavratılmak istenen olumlu davranışlar ve yapılması uygun olmayan davranışlar mitolojik ögeler kullanılarak anlatılmıştır. Böylelikle çocukları hem eğlendirmek hem de eğlendirerek düşünmelerini sağlayıp hayatla ilgili yorumlar yapmaları amaçlanmıştır. Çocuk edebiyatı alanında eserler veren ve bu eserlerinde mitolojiyi kullanan yazarlardan biri de Dilge GÜNEY'dir. Çalışmada Dilge GÜNEY'in bütün eserleri incelenerek yazarın mitolojiyi ve mitolojik unsurları nasıl kullandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu mitolojik unsurların çocuklar için uygun olup olmadığı üzerinde durulmuştur. Belirlenen mitolojik unsurlar hakkında bilgiler kısaca açıklanarak kullanıldıkları eserlerde özelliklerine uygun kullanılıp kullanılmadığı incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma nitel araştırma modellerinden doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Dilge GÜNEY'in eserlerinde kullandığı mitolojik unsurlar incelenerek bu unsurların eserlere yaptığı katkılar incelenmeye çalışılmıştır. Yazarın mitolojiyi kullandığı eserlerin kullanmadığı eserlere göre içerik açısından daha zengin ve ilgi çekici olabileceği düşünülmektedir. Bu özelliklerinden dolayı çocuklar mitolojik unsurların kullanıldığı eserlere daha fazla yönelebilirler. Böylelikle mitolojik unsurların kullanıldığı eserlerin çocukların hayal dünyalarının zenginleşmesine, yaratıcı düşüncelerinin gelişmesine ve kelime hazinelerinin artmasına katkı sunabileceği sonucuna ulaşılabilir. Aynı zamanda çocukların hem kendi kültürlerine hem de diğer kültürlere ait değerleri öğrenmelerinde mitolojinin önemli bir yeri olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Dilge GÜNEY, Edebiyat, Çocuk Edebiyatı, Mitoloji, Çocuk Edebiyatı ve Mitoloji.

Özgür Topcuoğlu
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Yaşar Kemal ve Ö. Zülfü Livaneli'nin çocuk edebiyatı eserlerinde adalet ve özgürlük değerleri: Bir karşılaştırma

Bu araştırmada Yaşar Kemal'in "Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca" ve Zülfü Livaneli'nin "Son Ada'nın Çocukları" adlı çocuk eserlerinde adalet ve özgürlük değerlerinin nasıl temsil edildiğini karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çocuk edebiyatının, değerlerin çocuklara sezdirilmesinde ve toplumsal bilinç oluşturulmasından hareketle farklı anlatım şekillerine sahip iki distopik romanın bu değerleri hangi anlatı teknikleri, karakter davranışları, olay örgüleri ve sembolik öğeler aracılığıyla sunduğu ortaya konmuştur. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş; veri toplamada doküman incelemesi, analizde betimsel analiz kullanılmıştır. Eserler baştan sona okunarak adalet ve özgürlükle ilişkili bölümler fişlenmiş, temalar altında sınıflandırılmıştır. Değerlerin anlam katmanlarını belirlemede Rokeach, Nelson, Spranger ve Schwartz'ın değer sınıflandırmaları kuramsal çerçeve olarak kullanılmış; ayrıca bulgular, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde yer alan adalet, özgürlük, yardımseverlik, merhamet, sorumluluk, dürüstlük, vatanseverlik gibi temel değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, iki eserin değer eğitiminde hem ortak hem de birbirini tamamlayan yönlere sahip olduğunu göstermektedir. Yaşar Kemal'in eserinde adalet ve özgürlük değerleri, güçlü - zayıf ilişkisinin belirgin olduğu alegorik bir yapı içinde toplumsal düzeyde ele alınmakta; "Filler Sultanı" karakteri aracılığıyla otoritenin adaleti nasıl araçsallaştırabileceği çarpıcı biçimde ortaya konulmaktadır. Buna karşılık karıncaların kolektif mücadelesi haksızlık ve zulmün ancak dayanışma, vicdan ve ortak sorumluluk duygusuyla aşılabileceğini göstermekte; böylece adalet ve özgürlük değerlerinin toplumsal bilinç, birliktelik ve ortak iradeyle mümkün hâle geldiği vurgulanmaktadır. Zülfü Livaneli'nin eserinde ise değerlerin bireysel farkındalık, vicdan ve hak savunusu üzerinden işlendiği; çocuk karakterlerin otorite karşısında doğruyu savunma cesaretiyle adalet ve özgürlük kavramlarını içselleştirdikleri tespit edilmiştir. Livaneli, özgürlüğü "eyleme geçen vicdan" olarak tanımlamakta ve kötülük karşısında sessiz kalmanın da bir ahlaki sorumluluk olduğunu vurgulamaktadır. Dolayısıyla eserler, çocuklara adalet ve özgürlük değerlerini farklı eğitsel yaklaşımlar aracılığıyla kazandırmakta; Yaşar Kemal'in anlatısı toplumsal dayanışma ve ortak adalet bilincini öne çıkarırken, Zülfü Livaneli'nin eseri bireysel özgürlük, empati, düşünsel olgunluk ve demokratik farkındalığı desteklemektedir. Araştırma, çocuk edebiyatında değer aktarımının hem estetik hem pedagojik açıdan güçlü bir işleve sahip olduğunu; iki yazarın eserlerinin adalet ve özgürlük değerlerini çocuklara farklı fakat tamamlayıcı nitelikte sunduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Yaşar KEMAL, Zülfü LİVANELİ, çocuk edebiyatı, değerler, adalet, özgürlük, karşılaştırma.

Halil Fidan
Siirt University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin özür sözedimi üretimleri

Bu araştırmanın temel amacı ana dili Türkçe olan ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin özür yükümlülüğü doğuran çeşitli durumlarda özür dileme stratejilerini ne şekilde ve ne sıklıkta kullandıklarını betimlemek, cinsiyete bağlı olarak özür dileme stratejisi seçimlerindeki farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmanın bir diğer amacı ise ana dili Türkçe olan 5. sınıf öğrencilerinin özür yükümlülüğü doğuran çeşitli durumlarda tanımlanan suç eylemlerini ciddi bulma düzeylerini cinsiyete bağlı olarak incelemektir. Araştırmaya Karaman il merkezinde devlet okulunda öğrenim gören 363 ortaokul 5. sınıf öğrencisi katılmıştır. Veriler özür dileme yükümlülüğü doğuran on iki farklı durumu içeren Söylem Tamamlama Testi (STT) ve suçu ciddi bulma düzeyini ölçen dereceli puanlama anahtarı aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Elde edilen nitel veriler, Cohen & Olshtain'ın (1983) özür dileme stratejilerinin Hatipoğlu (2012) tarafından uyarlanan bir versiyonu ile nicel verilere dönüştürülmüş, (SPSS) 26.0 Statistics paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin özür dileme stratejilerinin kullanımında bazı bağlam değişkenlerine karşı duyarlılığa sahip oldukları ve sıklıkla açık özür ifadelerini kullanmaya eğilimli oldukları görülmüştür. Cinsiyete göre öğrencilerin suçun ciddiyetine yönelik algıları benzerlik gösterse de özür dileme ve dilememe tercihlerinde ve özür dileme stratejilerinin kullanımında anlamlı farklılık gözlemlenmiştir.

Ortaokul öğrencileriOrtaokullarSöz edimleri+3
Büşra Gociaoğlu
Hacettepe University · Institute of Educational Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

2018 ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki şiirler üzerine tematik bir inceleme ve şiirlerin ilgili programdaki kazanımlara uygunluğuna ilişkin bir değerlendirme

Şiir; ne bir düz yazı, ne de tek başına alt alta sıralanmış dizeler topluluğudur. Şiir; hayallerin, hüzünlerin, sevinçlerin ve fikirlerin ansızın bir pencereden taşıp sanata dönüştüğü bir varoluş sürecidir. Şiir, dizelerde yer alan seçilmiş kelimeler ve bu kelimeler arasındaki ses ve duygu uyumuyla çocuklara hem bir sanat zevki aşılamaktadır, hem de estetik bir bakış açısının temellerinin atılmasına yardımcı olmaktadır. Şiir öğretimi de bir tür olarak şiiri şekil ve içerik bakımından inceleyip onu var eden her unsuru anlamlandırmaya çalışır. Şiir öğretiminin temelinde tema, konu, içerik ve şekil özellikleri gibi ögelerin değerlendirilmesi vardır. Şiir öğretiminin en önemli işlevi; sanatsal ve estetik özellikli metinlere nasıl yaklaşılması gerektiği, hangi bakış açısıyla incelenmeye uygun olduğunu göstermektir. Türkçe ders kitaplarında öğretim programlarındaki kazanımlara ulaşmak için farklı türlerde metinler kullanılır. Şiir de ders kitaplarında yer alan türlerden birisidir. Şiir; duyguların ve hislerin tercümanı olan bir tür olduğu için, sadece edebi anlamda değil, öğretimde de büyük bir yer teşkil eder Bu çalışma, 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında hazırlanan ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerin tematik olarak incelemesi ve 2018 ilköğretim Türkçe dersi öğretim programındaki şiirle ilgili kazanımlara uygunluğunun belirlenmesi adına önemlidir. Ayrıca çalışmada, Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerin tematik yapısını belirleme ve bu şiirlerin öğretim programındaki hangi kazanımlara ilişkili olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma, nitel bir araştırmayı kapsamaktadır. Ders kitaplarındaki şiirleri belirlemek ve 2018 TDÖP' deki şiirle ilgili kazanımları belirlemek için doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Aynı zamanda ders kitaplarındaki şiirlerin tematik yapısını incelemek ve 2018 TDÖP' deki şiirle ilgili kazanımlarla ilişkisini belirlemek için içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında hazırlanan ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki şiir metinleri tematik olarak incelenmiştir. Şiirlerin tematik özellikleri taşıdığı ve 2018 TDÖP' de yer alan şiir ile ilgili kazanımlarla ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Ders kitaplarıEğitim programlarıKitaplar+5
Ömer Faruk Karakuş
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe öğretmenlerinin ölçme değerlendirme sürecini uygulama ve önemseme düzeyleri üzerine bir araştırma (Bitlis ili örneği)

Bu araştırmanın amacı; Türkçe öğretmenlerinin ölçme değerlendirme sürecini uygulama düzeylerini, bu süreçte kullandıkları araç, yöntem ve teknikleri ve bu araçlara ilişkin önemseme düzeylerini tespit etmektir. Çalışma Bitlis ilinin merkez ve ilçelerinde 2018 – 2019 eğitim öğretim yılında Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi okullarda Türkçe öğretmeni olarak görev yapmakta olan 151 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket tekniğinden yararlanılmıştır. Çalışmada kullanılan parametrik testler olan bağımsız iki grup T-testi ve One-way Anova varyans testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Türkçe öğretmenleri en çok sırasıyla okuma/yazma etkinlikleri, dinleme/konuşma etkinlikleri, kompozisyon ölçme değerlendirme araç, yöntem ve tekniklerini kullandıkları ve önemsedikleri tespit edilmiştir. Ayrıca Türkçe öğretmenlerinin cinsiyetine, yaşına, tecrübesine, sınıf mevcuduna göre ölçme değerlendirme araç, yöntem ve tekniklerini kullanım sıklığının ve önemseme düzeyinin farklılaştığı belirlenmiştir.

Ölçme araçlarıÖlçme-değerlendirme
İskender Barçin
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki görsellerin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre metin-görsel uyumu açısından incelenmesi

Türkçe dersleri metin odaklı işlenir ve metnin içeriği kadar metni resmetmede kullanılan görseller de önemlidir. Çünkü bu görseller metnin içeriği hakkında ön bilgi oluşturmakta ve metnin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır. Görseller öğrenciyi metni okumaya yönlendirmede de oldukça önemlidir. Türkçe ders kazanımlarından olan "Görsellerden hareketle metni yorumlar.", "Görsellerden ve başlıktan hareketle metnin konusunu tahmin eder.", "Görsellerle sunulan bilgileri, olayları, düşünceleri yorumlar ve değerlendirir." kazanımları görsellerin metin için ayrılmaz bir parçasını yapmaktadır. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı Türkçe ders kitaplarındaki görsellerin metnin içeriğini yansıtmadaki yeterliğini ortaya koymaktır. Araştırmada 2018 yılında yayımlanan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki zorunlu temalardaki metinlerin metin-görsel uyumu incelenmiştir. Bu araştırmada doküman incelemesi yapılmış olup araştırma nitel bir araştırmadır. Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde her sınıf düzeyinde 10 öğrenci ile zorunlu temalardaki metinler, metin – görsel uyumu açısından incelenmiştir. İkici bölümde ise Van ilinde görev yapmakta olan 10 Türkçe öğretmeni zorunlu temalardaki metinleri metin-görsel uyumu açısında incelemişlerdir. Öğretmenlerin ve öğrencilerin görüşlerinden hareketle varılan sonuçtan dört Türkçe ders kitabında yer alan zorunlu temalardaki okuma metinlerinde kullanılan görsellerin metinlerin içeriğini yansıtmada yetersiz kaldıkları tespit edilmiştir. Görsellerin çoğunluğunun metnin konusu hakkında ön bilgi oluşturmada, ana fikrini/duygusunu iletmede, öğrencilerde estetik duyarlılık ve metinlere karşı okuma isteği uyandırmada yeterli olmadıkları tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler:Türkçe ders kitabı, görsel, metin, metin-görsel uyumu

Ders kitaplarıGörsel uyumGörsel-işitsel uyum+6
Asuman Karakoyun
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Teknolojiye dayalı yürütülen Türkçe derslerinin öğretmen ve öğrenci görüşleri bağlamında değerlendirilmesi

Bu araştırma, teknolojiye dayalı yürütülen Türkçe derslerinin öğretmen ve öğrenci görüşleri bağlamında değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemiyle yapılan bu araştırmanın çalışma grubunu; Van ili, İpekyolu ilçesinde bulunan altı ortaokulda görev yapan 12 Türkçe öğretmeni ve bu öğretmenlerin derslerine girdiği 24 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları Türkçe öğretmenlerinin derslerinde teknolojiyi kullanma durumlarıyla ilgili öz değerlendirmeleri ve teknoloji destekli yürütülen Türkçe derslerinin etkililiği ile ilgili öğretmen ve öğrenci görüşlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında hem öğretmenler hem öğrenciler teknoloji kullanımının faydalı olabileceğini ifade etmişlerdir. Teknoloji kullanımının, öğrenme isteğini artırdığı, öğrenme materyallerinin daha çok duyuya hitap edecek şekilde etkileşimli olmasını sağlayabildiği, öğrenme kaynaklarının niceliği ve niteliğinin geliştirilmesine katkı sunduğu; ayrıca dört temel dil becerisi edindirme sürecinde yardımcı olabildiği görülmektedir. Öğretmenler tarafından teknoloji kullanımının dört temel dil becerisinden en çok dinleme becerisine katkı sağladığı belirtilmektedir. Öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun teknoloji kullanımı konusunda kendini kısmen yeterli veya yetersiz hissettiği görülmektedir. Öğrencilerin görüşlerine dair sonuçlara bakıldığında öğrenciler, teknoloji ile işlenen dersleri salt öğretmen anlatımıyla işlenen derslere tercih ettiklerini söylemektedir. Teknoloji destekli sürdürülen derslerin, dersleri sıkıcılıktan kurtardığı ve daha eğlenceli hale getirdiği de öğrencilerin büyük bir çoğunluğu tarafından belirtilmektedir. Öğretmenler ve öğrenciler teknoloji kavramını kolaylık tanımı üzerinden yapmakta ve zamandan tasarruf sağladığını ifade etmektedir. Ayrıca öğretmenler EBA'dan yararlandıklarını belirtirken öğrenciler de ders işleme sürecinde en çok EBA'daki içeriklerden faydalandıklarını belirtmektedir.

Bilgisayar destekli dil eğitimiBilgisayar destekli eğitimTeknoloji kullanımı+5
Fatma Nur Yürektürk
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

8. sınıf öğrencilerinin okuduğu ve dinlediği farklı türdeki metinleri özetleme becerilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Bu araştırmada, 8. sınıf öğrencilerinin dinledikleri ve okudukları metinleri özetleme becerileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı öğrencilerin dinledikleri ve okudukları metinleri özetleme becerilerinin öğrenme alanına, metin türüne, okul başarı seviyesine, cinsiyete, aylık okunan kitap sayısına, anne eğitim durumuna, baba eğitim durumuna, ailenin aylık gelir durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmektir. Tarama modelinde olan bu araştırmanın evrenini Muş ili Merkez ilçesindeki 8. sınıf öğrencileri, örneklemini ise aynı yerdeki dört ortaokulda öğrenim görmekte olan 190 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Merkez ilçedeki okullar, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan "Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezi Sınavı"nın başarı sonuçlarına göre başarı seviyesi yüksek, başarı seviyesi orta, başarı seviyesi düşük olarak üç seviyeye ayrılmıştır. Sayısal yakınlığı sağlamak için başarı seviyesi düşük ortaokullardan iki, diğer iki seviyeden birer okul belirlenmiştir. Dinleme öğrenme alanından bir hikâye edici, bir bilgilendirici; okuma öğrenme alanından da bir hikâye edici, bir bilgilendirici metin olmak üzere toplamda dört metin kullanılmıştır. Öğrencilerin bu metinlerden hareketle (dinleyerek/okuyarak) özet çıkarmaları istenmiştir. Söz konusu bu özetler çalışmanın verilerini oluşturmaktadır. Elde edilen özetler Okur (2011) tarafından geliştirilen "Özet Metinleri Değerlendirme Ölçeği"ne göre değerlendirilmiş, bunun sonucunda elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 21.0 Programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik testlerden t-testi, One Way ANOVA kullanılmış; ayrıca frekans (f), aritmetik ortalama (X), standart sapma (S) vb.ne de bakılmıştır. Yapılan analizlerin sonuçlarına göre öğrencilerin metinleri özetleme becerilerine bakıldığında; öğrenme alanına göre dinleme becerisinin, okul başarı seviyesine göre başarı seviyesi iyi olan okulların, cinsiyete göre kız öğrencilerin, aylık okuduğu kitap sayısına göre 4 ve üzeri kitap okuyan öğrencilerin, anne eğitim durumuna göre annesi ortaokul ve lise mezunu olan öğrencilerin, baba eğitim durumuna göre babası okuryazar, lise ve üniversite mezunu olan öğrencilerin, ailenin aylık gelir durumuna göre aylık gelir durumu orta düzey olan öğrencilerin özetleme becerilerinin daha iyi olduğu ve diğerlerine göre anlamlı farklılık arz ettiği görülmüştür. Metin türüne göre ise öğrencilerin özetleme becerileri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Bu sonuçlardan hareketle tartışma kısmında, araştırmanın bulguları benzer çalışmaların bulgularıyla karşılaştırılmış ve çeşitli değerlendirmeler yapılarak tartışılmıştır. Daha sonra Millî Eğitim Bakanlığına, öğretim programı hazırlayıcılarına, başta öğretmenler olmak üzere uygulayıcılara ve öğretmen adaylarına çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar sözcükler: 8. sınıf öğrencileri, farklı türde metinler, özetleme becerisi.

DinlemeDinleme-anlamaOkuma+5
Özkan Çetin
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metin ve etkinliklerin tür ile kazanımlar açısından değerlendirilmesi

Türkçe öğretiminin en önemli ve vazgeçilmez olan kaynağı ders kitaplarıdır. Ders kitabı; öğretmen ve öğrencilerin yol göstericisi ve dersin en kullanışlı yardımcısıdır. Türkçe ders kitapları yapısal olarak metinlerden ve metinlere bağlı etkinliklerden meydana gelir. Türkçe öğretiminin sağlıklı gerçekleşebilmesi için ders kitaplarının yeterli düzeyde olması gereklidir. Bu çalışmanın asıl amacı Türkçe ders kitaplarının metin türü ve etkinlikler konusunda yeterlilik düzeyini belirlemektir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerine göre desenlenmiştir ve çalışmada doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmanın dokümanları 2018'de okutulan dört ayrı Türkçe ders kitabı ve 2018 TDÖP'dir. Metin türü dağılımı verilerine ulaşmak amacıyla "Türkçe Ders Kitabı Metin Türü Sınıflama Formu" kullanılmıştır. Çalışmada 2018 yılında MEB tarafından okutulan MEB Yayınları 5. Sınıf Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe Ders Kitabı, Eksen Yayınclık 6. Sınıf Ortaokul Türkçe Ders Kitabı, Dersdestek Yayıncılık Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe 7 Ders Kitabı, MEB Yayınları 8. Sınıf Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Türkçe Ders Kitabı incelenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler betimsel analiz tekniğine göre analiz edilmiştir. Söz konusu kitaplardaki metinlerin tür dağılımları belirlenip yüzde ve frekans tablolarıyla yorumlanmıştır. Diğer yandan ders kitabındaki her etkinliğin uyumluluk gösterdiği kazanım saptanmış ve kazanımların kitapta kullanım sıklığı yüzde ve frekans tablolarıyla belirtilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre Türkçe ders kitaplarında temalara göre metin sayılarına dikkat edildiği, metin türlerinin dengeli bir dağılım göstermediği, bazı metin türlerine sıklıkla yer verildiği ve bazı metin türlerine hiç yer verilmediği, etkinliklerin büyük bir kısmının okuma beceri alanıyla ilgili olduğu, diğer beceri alanlarının göz ardı edildiği ve kazanımların etkinliklere göre dengeli dağılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. O halde Türkçe ders kitaplarında yer alan metin türlerinin dengeli bir dağılıma sahip olması gereklidir. Programda belirtilen her metin türüne ders kitaplarında yer verilmelidir. Türkçe ders kitabındaki etkinliklerin kazanımlara ve beceri alanlarına göre dengeli bir dağılım göstermesi gereklidir.

Akademik başarıDers kitaplarıEtkinlik+6
Veysel Çetinkaya
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Ortaokul Türkçe ders kitaplarının çocuk hakları açısından incelenmesi

Türkçe ders kitaplarının çocuk haklarının öğretilmesinde önemli bir rolü vardır. Türkçe ders kitapları ile öğrenciler çocuk haklarını öğrenerek bu haklarını uygulama fırsatı bulurlar. Bu doğrultuda hazırlanan Türkçe ders kitapları çocuklara anadillerini öğretmenin yanında çocuk hakları eğitiminin verilmesinde de etkili öğretim araçları niteliği kazanabilirler. Bu araştırmanın amacı ortaokulda okutulan Türkçe ders kitaplarındaki yazınsal metinlerde, hazırlık sorularında, ders içi ve ders dışı etkinliklerde, değerlendirme sorularında ve görsel metinlerde Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde çocuklara tanınan yaşama hakkı, gelişme hakkı, katılım hakkı ve koruma hakkının ne düzeyde yer aldığını belirlemektir. Araştırma doküman inceleme modelindedir. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını ortaokulda okutulan 5, 6, 7, 8. sınıf olmak üzere dört tane Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır. Çalışmada, ortaokulda okutulan Türkçe ders kitaplarında yer alan hazırlık soruları, yazınsal metinler, ders içi ve ders dışı etkinlikler, değerlendirme soruları ve görsel metinler çocuk hakları kapsamında incelemeye alınarak Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde çocuklara tanınan haklar belirlenmeye çalışılmıştır. Veri analizi frekans dağılımları ve yüzdelikler üzerinden yapılarak yorumlama işlemi yapılmıştır. Ortaokulda okutulan Türkçe ders kitaplarında çocuk haklarına yer verilme düzeyinin incelendiği bu çalışmanın sonucunda ilk dikkat çekici bulgu, kitaplarda çocukların gelişimsel ve yaşamsal hakları ile ilgili anlatımlara daha çok yer verilmesi iken; katılım ve koruma hakları ile ilgili anlatımlara ise daha az yer verilmiştir. Diğer bir önemli bulgu ise Türkçe ders kitaplarının yazınsal metinlerinde Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde çocuklara tanınan yaşama hakkı, gelişme hakkı, koruma hakkı ve katılım hakkı ile ilgili ifadelere daha fazla yer verilirken; Türkçe ders kitaplarında önerilen ders içi ve ders dışı etkinlikler, hazırlık soruları, değerlendirme soruları ve görsel metinlerde daha az yer verildiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca Türkçe ders kitaplarında çocukların gelişim düzeyleri ve çocuk hakları konularını anlama kapasiteleri dikkate alındığında ortaokulda üst sınıflara gidildikçe çocuk hakları konularına daha fazla yer verilmesi gerekirken; böyle bir seyir izlenmediği görülmüştür. Anahtar sözcükler: çocuk hakları, türkçe ders kitapları, birleşmiş milletler çocuk hakları sözleşmesi.

Ders kitaplarıOrtaokullarTürkçe dersi+4
Melik Çelik
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe öğretmeni adaylarının görüşlerine göre akademisyenlerin mesleki etik davranışları üzerine bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının görüşlerine göre akademisyenlerin mesleki etik davranışlarını belirlemektir. Bu temel amaç çerçevesinde Türkçe öğretmeni adaylarının derslerine giren ya da bulundukları kurumda görev yapan akademisyenlerin (öğretim üyesi, öğretim görevlisi, araştırma görevlisi) Türkçe öğretmeni adaylarına yaklaşımları, Türkçe öğretmeni adayları ile ilişkilerinde herhangi bir çıkar sağlayıp sağlamadıkları (karşılık bekleyip beklemedikleri), Türkçe öğretmeni adaylarının farklılıklarından dolayı kendilerine farklı bir yaklaşımda (olumlu-olumsuz) bulunup bulunmadıkları, mesleki bilinç ve yeterlikleri, ders ve okul içi/dışı, etik/etik dışı davranışları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma, nitel araştırma türlerinden biri olan 'temel nitel araştırma' desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 Eğitim ve Öğretim Yılı'nda, Türkiye'deki 6 (altı) üniversitenin eğitim fakültelerindeki Türkçe öğretmenliği programlarında öğrenim görmekte olan toplam 25 (yirmi beş) 4. sınıf Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Çalışmada veriler nitel araştırma yönteminin veri toplama tekniklerinden biri olan 'yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine göre toplanmıştır. Verilerin toplamasında araştırmacı tarafından geliştirilen Akademisyenlerin Mesleki Etik Davranışlarını Belirlemeye İlişkin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine göre çözümlenmiştir. Analiz sonucunda ulaşılan bulgular alan yazınında yer alan benzer çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmıştır. Çalışmanın sonunda, Türkçe öğretmeni adaylarının görüşlerine göre akademisyenlerin birçok olumlu davranışlarının olmasının yanı sıra olumsuz kategoride de birçok etik dışı davranış gösterdikleri belirlenmiştir.

Türkçe eğitimiTürkçe öğretimi
Ceylan Taş
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Aslı Der'in çocuk ve gençlik romanlarında çatışma ve çatışma çözme süreçleri üzerine bir inceleme

Yaşamın kendisi çatışma üzerine kuruludur. Bu nedenle erken yaşlardan itibaren çocuğun çatışmaları anlama ve bunları çözme konusunda bilinç edinmesi gerekmektedir. Örgün (formal) ya da yaygın (informal) eğitim ortamlarındaki çeşitli çalışmalar (yaratıcı drama, oyunla terapi, bibliyoterapi, video içerikleri…) dışında çocuk edebiyatı yapıtları çocuğun çatışma çözme becerisini destekleyecek araç gereçlerdendir. Bu yönüyle çalışmamızda Aslı Der'in çocuk romanlarındaki çatışma ve çatışma süreçleri incelenmiştir. Nitel araştırma deseninde yapılandırılan bu çalışmada verilerin toplanması için doküman incelemesine, verilerin çözümlenmesi için içerik analizine başvurulmuştur. Araştırmanın inceleme nesnelerini Aslı Der'in çocuk ve gençler için yazdığı 8 roman oluşturmaktadır. Söz konusu romanlar çatışma, çatışma türleri ve çatışma süreçleri bakımından incelenmiş, ulaşılan bulgular tablolar halinde sunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre çözümlenen romanlarda çatışma türlerinden kişi-kişi çatışması en fazla sıklığa sahipken, kişi-doğa çatışması en az sıklığa sahiptir. Ayrıca romanlarda teknoloji-doğa çatışmasıyla karşılaşılmamıştır. Çatışmayı ortaya çıkaran ana nedenler olarak duygular ön plana çıkarken, tutum ise en az sıklığa sahip olmuştur. Çatışma çözümünde karakterlerin çoğunlukla etkin olduğu tespit edilmiştir. Çatışmalar sonuç açısından çoğunlukla dönüştürücü bir güce sahipken, kayıpla neticelenen sonuçlar en az sıklığa sahiptir. Sonuç olarak Aslı Der'in çocuk ve gençlere seslenen romanlarındaki çatışma biçimleri ve çözümleri, bunları ortaya çıkardığı sonuçların çocuk okurun psikolojik, sosyal, bilişsel ve ahlaksal gelişimlerini destekleyecek bir niteliğe sahip olduğu söylenebilir.

Yağmur Temür
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sosyal bilgiler dersinde dijital oyunlardan yararlanmaya ilişkin öğretmen tutum ve görüşleri üzerine bir inceleme

Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler dersinde dijital oyunlardan yararlanmaya ilişkin öğretmenlerin tutum ve görüşlerini belirlemektir. Bu araştırmanın evrenini Van ili ve ilçelerinde görev yapan sosyal bilgiler giren öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini de İpekyolu İlçe Milli Eğitim, Tuşba İlçe Milli Eğitim, Edremit İlçe Milli Eğitim, Gevaş İlçe Milli Eğitim ve Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı ortaokullarda görev yapan sosyal bilgiler ve sosyal bilgiler dersine giren sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmaya gönüllü olarak 192 öğretmen katılmıştır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında Dijital Oyunlardan Yararlanma Ölçeği'nden (DOYÖ), nitel verilerin toplanmasında da yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri içerik analiz yöntemiyle, nicel verileri de SPSS 21.0 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizi için aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü varyans (OneWayAnova) testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda yapılandırılmış görüşme formu ve DOYÖ kullanılarak elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin genel olarak sosyal bilgiler derslerindeki konu ve kazanımları dijital oyunlar aracılığıyla öğretme konusunda olumlu görüşlere sahip olduğu ama bu konuyla ilgili deneyimlerinin olmadığı; DOYÖ'nun alt boyutları (derste dijital oyunlardan yararlanma ile ilgili tutumlar, dijital oyunların olumsuz yönlerine yönelik tutumlar, dijital oyunların olumlu yönlerine yönelik tutumlar, dijital oyunların sınıfta öğrenmeye ve öğrencilere etkisine yönelik tutumlar) ile öğretmen yaş grupları, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve cinsiyet gibi değişkenler açısından anlamlı bir farkın olmadığı tespit edilmiştir.

Ortaokul öğretmenleriOrtaokullarOyunla öğretim+6
Ayşe Altun
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Mustafa Kutlu'nun deneme türü eserlerinin değerler eğitimi bağlamında incelenmesi

Hızla değişen dünyada, toplumlar varlıklarını devam ettirebilmek için değerlerini korumak zorundadırlar. Çünkü sürekli gelişim hâlinde olan dünyada değerlerin korunması güç hâline gelmektedir. Bir toplumun huzur ve mutluluk içinde yaşamasının bir yolu da evrensel değerlere sahip bireyleri yetiştirmektir. Eğitim; değerlere sahip çıkacak, evrensel değerleri içselleştirecek bireyleri yetiştirmede önemli bir rol oynar. İnsanların dayanışma içinde olmaları, iletişim kurmaları eğitimle olur. Çünkü eğitimin işlevi sadece bilgi vermek değildir; bireyleri değişen dünyaya hazırlamak ve sahip olunan değerlerin korunması için bilinçlendirmektir. Eğitimde kullanılan edebî eserler, bireylerin bilinçlenmesi için önemli bir araçtır. Kitap okuyan bireyler, kendilerini eğitip geliştirebilirler. Edebî eserlerde yer alan iletiler, bireylerin gerçekte sahip oldukları değerleri korumalarını sağlar. Türk dili ve edebiyatı dersleri öğrencilere milli ve manevi değerleri metinler aracılığıyla aktarmada önemlidir. Mustafa Kutlu'nun, deneme türü kitapları değerleri aktarmada ve bireylere benimsetmede önemli bir yere sahiptir. Mustafa Kutlu deneme kitaplarında güncel sorunları, ülkemizde değişen değerleri sıkça işlemiş hem birey hem toplum açısından ele alarak milli ve manevî değerlerin önemini vurgulamıştır. Ayrıca Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinin önemli bir yerinin olması, deneme türü eserlerine olan ilginin artmasına katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı Mustafa Kutlu'nun denemelerinin değerler eğitimine katkısını incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın materyali Mustafa Kutlu'nun 12 deneme kitabı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından alanında uzman akademisyenlerin görüşleri ve 10 kök değer göz önünde bulundurularak ön inceleme sonucunda 20 değerin ele alındığı ''Değerler Formu'' oluşturulmuştur. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. İşlenen değerler ayrı başlıklar altında incelenmiş olup değerlerin yer aldığı deneme kitabı ve sayfa numaraları belirtilerek değerleri içeren cümleler alıntılanıp yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda en çok rastlanan değerin dini değerler ve çevreyi koruma değeri olduğu; en az işlenen değerin ise sabır değeri olduğu tespit edilmiştir. Mustafa Kutlu'nun deneme eserlerinin değerleri içermesi bakımından zengin olduğu sonucuna varılmış; değerler eğitiminde yazarın bu türdeki eserlerinin de kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Leman Gezer Yılmaz
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Yaratıcı drama etkinliklerinin 7.sınıf öğrencilerinin sesli okumalarına etkisi

Bu araştırmanın amacı, yaratıcı drama etkinliklerinin 7.sınıf öğrencilerinin sesli okumalarına etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada karma yöntem araştırma deseni çerçevesinde nicel ve nitel araştırma yönteminin veri toplama araçları ve veri analizi teknikleri kullanılmıştır. Yaratıcı drama uygulamalarının öğrencilerin sesli okumalarına etkisini incelemek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deneysel çalışma sonucunda öğrencilerde meydana gelen değişimler istatistiksel birtakım işlemlerle ortaya konulduktan sonra öğrencilerin kendi gelişimleri ile ilgili değerlendirmeleri araştırılmak istenmiş ve nitel araştırma yöntemi veri toplama tekniklerinden görüşme aracılığıyla öğrencilerden yaratıcı drama etkinliklerinin gelişimlerine etkisine yönelik görüşleri alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019–2020 eğitim-öğretim yılı Van'ın İpekyolu ilçesinde bir okuldaki 42 (21 deney grubu, 21 kontrol grubu) 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel verilerin analizi t- testi ile, nitel verilerin analizi ise içerik analizi ile yapılmıştır. Veri analizinde kodlayıcı güvenirliğine bakılmıştır. Araştırma sonucunda yapılan son test analizlerine göre deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark olduğu ve bu farkın deney grubu lehine olduğu görülmüştür. Yaratıcı drama etkinlikleri tamamlandıktan sonra deney grubundaki öğrencilerle yapılan görüşme sonuçlarına göre 7 tema elde edilmiştir. Bu temalar; yaratıcı drama kavramı, yaratıcı drama uygulamalarının öğrencilere katkısı, gerçeğe yakın canlandırma, gelişim, sesli okuma, ilgi ve okuma metinlerinde karakteri yansıtmadır. Yapılan deneysel çalışma sonucu ve öğrenci görüşleri yaratıcı drama etkinliklerinin öğrencilerin sesli okumalarını olumlu yönde geliştirdiğini göstermektedir. Bu sonuç yaratıcı drama etkinliklerinin özelde okuma becerisine genelde de Türkçe öğretim sürecinde katkısını ortaya koyması açısından önemlidir.

Okuma becerileriOrtaokul öğrencileriOrtaokullar+4
Nesrin Doğan
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'de 27 Mayıs 1960 Darbesi'nin ve 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ortaokul sosyal bilgiler dersine etkisi

Eğitim, bireylerin yetişmesi ve gelişmesi için geçmişten günümüze kadar vazgeçilmez bir unsur olarak kabul edilmiştir. Öncelikle ailede başlayan eğitim daha sonra okul ortamında devam etmektedir. Sosyal Bilgiler de bu eğitimin bir parçasını oluşturmaktadır. Diğer derslere oranla Sosyal Bilgiler dersi, kültürel özellikler ile maddi ve manevi değerlerin benimsetilmesi, vatandaşlık bilincinin yeni nesle aktarılması gibi nedenlerden ötürü devletler tarafından daha fazla önemsenebilmektedir. Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nde 1. Dünya Savaşı'nın yaşandığı yıllar ve sonrası, toplum yapısında meydana gelen sosyal bozukluklara çözüm bulmak ve vatandaşlık bilinci oluşturmak için 20.yüzyılda gelişme gösteren bir derstir. ABD'de meydana gelen; sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik alanlarda büyük dönüşüm beraberinde toplumu da etkilemiştir. Bu değişimler sonucunda toplumu etkileyen milliyetçilik, sanayi ve şehirleşme, kentlere göç, çarpık kentleşme, güvenlik problemi gibi ortaya çıkan sorunlara çözüm bulmak amacıyla Sosyal Bilgilerin gelişimi de hız kazanmıştır. Bu nedenlerden dolayı sosyal bilgiler dersi ilk kez 1916'da ABD'de gelişme göstermiştir. Sosyal Bilgiler, hem dünyada hem de Türkiye'de yaşanan önemli olaylardan direkt etkilenebilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de 27 Mayıs 1960 Darbesi'nin ve 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ortaokul Sosyal Bilgiler dersine etkisi araştırılmıştır. 1948 İlkokul Programı'nda Yurttaşlık Bilgisi, Coğrafya ve Tarih olarak okutulan bu dersler 27 Mayıs 1960 Darbesi'nden sonra 1962 İlkokul Programı'yla birlikte Toplum ve Ülke İncelemeleri adını almıştır. Akabinde 1968 İlkokul Programı'yla dersin adı Sosyal Bilgiler olarak değiştirilmiştir. 1971-1973 yılları arasında ise ortaokul kademesinde de okutulmaya başlanmıştır. Araştırma çalışmasında nitel yöntemlerden olan doküman analizi kullanılmıştır. Yararlanılan kaynaklar ise şunlardır; Tebliğler Dergisi, hükümet programları, eğitim programları, kararname ve yönergeler ile Eğitim Şûraları. Bunun yanında bu konu ile ilgili tez, makale, dergi ve kitaplardan incelemeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: 27 mayıs 1960 darbesi, sosyal bilgiler, eğitim, 12 mart 1971 muhtırası, ortaokul.

Songül Coşkun
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının eğitim durumları, akademik faaliyetleri ve eğitim-öğretim süreçlerinde yaşadıkları sorunlar

Bu çalışmanın amacı, Türkçe Öğretim Merkezlerinde (TÖMER) görev yapan öğretim elemanları ile ilgili bir durum analizi yapmak ve öğretim elemanlarının yaşadıkları sorunları tespit etmektir. Çalışmanın ilk boyutunda nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yapılırken ikinci boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla veriler toplanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve bu araştırma durum desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma evrenini Türkiye'de TÖMER'lerde görev yapmakta olan öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu seçkisiz örnekleme ile belirlenmiş, TÖMER'lerde görev yapan 14 eğitici oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Yapılandırılmış Görüş Bildirim Formu (YGBF)" ile "Öğretim Elemanı Kontrol Formu (ÖEKF)" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında veriler toplanırken TÖMER'lerde görev yapan 14 eğiticiden görüş alınmıştır. TÖMER'lerde görev yapan öğretim elemanlarıyla ilgili bilgi toplanırken incelenen TÖMER'lerden 91'inin de öğretim elemanlarıyla ilgili bilgilere ulaşılmıştır. Toplanan verilerin analizi yapılırken YGBF'de nitel veri çözümleme araçlarından içerik analizi, ÖEKF'de ise nitel veri analiz tekniklerinden betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda TÖMER'lerde çalışan öğretim görevlilerinin maddî imkânsızlıklar ve altyapı eksikliğinden, planlama ve yönetim sorunlarından, sınıf ve ders düzenlemesine yönelik uygulamalardan, dil ve dil bilgisi öğretiminden, materyal eksikliğinden, ölçme ve değerlendirme uygulamalarından kaynaklanan birtakım sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesine yönelik bir lisans programının olmayışının eğitim-öğretim uygulamalarına olumsuz yansıdığı görülmüş, TÖMER'lerin uluslararası ölçütlere göre akredite edilmesi gerektiği saptanmıştır. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik düzenlenen sertifika programlarının bu alanın işleyişini olumsuz yönde etkilediği bulgulanmıştır. TÖMER'lerde çalışan öğretim görevlilerinin bir kısmının Maarif Vakfı tarafından hazırlanan programı incelemedikleri görülmüş, inceleyen öğretim görevlilerinden büyük bir kısmının ise programın Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metnine uygun hazırlandığını düşündüğü tespit edilmiştir. Ayrıca TÖMER'lerde görev yapan müdürlerin, müdür yardımcılarının ve öğreticilerin genel itibariyle lisans, yüksek lisans ve doktora mezuniyetlerinin Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden olduğu tespit edilmiş ve incelenen kişilerin Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik yayın yüzdeliğine bakıldığında yayın sıklıklarının az olduğu görülmüştür.

Hazal Çeşit
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Çocuklara seslenen korku türündeki yapıtların yazınsal kurgu ve pedagojik işlev açısından incelenmesi

Çocuk, çevresinde olup bitenleri merakla keşfetmeye, tanımaya ve anlamlandırmaya çalışan bir bireydir. Yeterli düzeyde yaşam deneyimine sahip olmadığı için çocukların dış dünyadan daha fazla etkilendikleri ve içsel açıdan da değişim ve dönüşümlere daha açık oldukları bilinen bir gerçektir. Ayrıca daha geniş bir düş dünyasına sahip olan çocukların gelişimlerinin desteklenmesi açısından çocuk edebiyatı yapıtlarının önemli bir işlevi vardır. Özellikle çocukların farklı yazınsal türdeki yapıtlarla buluşması çocuğun yaşamı ve insanı farklı bakış açılarından, farklı boyutlardan görmesine hizmet eder. Bu açıdan insan doğasının korku yönünü merkeze alan korku türündeki yapıtlar çocuk okurun gelişimine destek verebilen özgül bir edebiyat alanıdır. Bu çalışmanın ana amacı çocuklara seslenen korku türündeki yapıtları yazınsal kurgu ve pedagojik işlev açısından incelemektir. Çalışmanın veri kaynağını, çocuklara seslenen 11 korku türündeki yapıt oluşturmaktadır. Veriler nitel araştırma yönteminin veri toplama tekniklerinden doküman inceleme yoluyla toplanmış, betimsel analiz yapılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda incelenen korku türündeki yapıtlarda yer alan temel karakterlerin çoğunlukla devingen ve açık karakterler olduğu, cinsiyetlerin eşit bir biçimde dağılım gösterdiği, yaş aralıklarının 7-14 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca söz konusu yapıtlarda olay örgüsünün genel olarak döngüsel olay örgüsü ile kurgulandığı; ele alınan yapıtlarda anlatıcıların senöyküsel, benöyküsel ve elöyküsel anlatım tarzını benimsedikleri; korku duyulan mekanın çoğunlukla karanlık bir oda olduğu ve zamanın ise gece olduğu görülmüştür. Yapıtlardaki korku kaynaklarının çeşitlilik gösterdiği, çoğunlukla fantastik figürlerin olduğu; temel karakterlerin korkularının üstesinden gelmek için geliştirdiği davranışın çoğunlukla korkularla yüzleşmek olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bununla birlikte çalışma kapsamında incelenen korku türündeki yapıtların değerler eğitimi açısından da zengin bir içeriğe sahip olduğu belirlenmiştir. Yapıtlarda hedef kitleyi olumsuz etkileyecek durumlara yer verilmediği gözlemlenmiştir. Yapıtların dil ve anlatım açısından yetkin bir biçimde düzenlendiği ortaya çıkarılmıştır. Sonuç olarak incelenen korku türü yapıtlarının çocuklarının korkularının üstesinden gelmek için pedagojik bir rol üstlenebileceği düşünülmektedir.

KorkuKurguPedagoji+2
Ekrem Öbüz
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

7. sınıf sosyal bilgiler dersinde etkinlik temelli öğretimin öğrencilerin akademik başarı ve derse karsı tutumlarına etkisi: Ekonomi ve sosyal hayat ünitesi örneği

Bu araştırma ile aktif öğrenme içerisinde yer alan etkinlik temelli yaklaşımın ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi akademik başarı ve tutumlarına etkisi incelenmiştir. Yapılan araştırmada nicel yöntem, ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel modeli uygulanmıştır. Araştırmada çalışma grubu olarak 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Van ili Tuşba ilçesine bağlı bir devlet okulunda öğrenim gören 7. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. 7/A ( Deney grubu), 7/B (Kontrol grubu) sınıflarındaki 44 öğrenciden oluşmuştur. Bu sınıflar seçilirken okul ortalama başarılarının benzer olmasına dikkat edilmiştir. Çalışma öncesinde gruplara başarı testi ve tutum ölçeğinin ön testi uygulanmıştır. Daha sonra 5 hafta (15 saat) ekonomi ve sosyal hayat ünitesi kazanımları kapsayacak şekilde kontrol grubuna geleneksel yöntem, deney grubuna etkinlik temelli öğretimle öğretilmiştir. Uygulama sonunda her iki gruba başarı testi ve tutum ölçeğinin son testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara bakıldığında deney grubundaki öğrencilerin başarı puanlarında ve derse karşı tutumlarında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Bu durumda etkinlik temelli öğretimin uygulanmasında öğrencilerin akademik başarısını ve sosyal bilgiler dersine karşı tutumunu olumlu yönde etkilediği gözlenmiştir.

Türkan Berkgil
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türk dünyası efsanelerinde Türk halk astronomisi ve eğitime yansımaları

Atlı göçebe hayat biçimini benimsemiş olan Eski Türkler, benimsedikleri hayat biçimi nedeniyle çevre şartlarından oldukça fazla etkilenmiştir. Çevre koşuları sadece günlük hayatlarını etkilemekle kalmamış dünyayı algılama biçimleri de bu çevre koşullarına göre biçimlenmiştir. Yılın farklı mevsimlerini farklı bölgelerde geçiren Eski Türkler zorlu iklim şartlarına karşı kendileri ile birlikte hayvanlarını muhafaza etmek, yönleri ve zamanı tayin edebilmek amacı ile kutsal gördükleri gökyüzünden faydalanmışlardır. Gökyüzü onlar için duyulan meraktan dolayı ve onlara sağlayacağı yarardan dolayı keşfedilmesi gereken bir yer olmuştur. Gökyüzünü çıplak gözle incelemenin mümkün olduğu eski zamanda gök cisimlerinin ortaya çıkışı hakkında fikir yürütmüş; bu cisimlerin gökyüzündeki hareketlerini, şekillerini, gökyüzünde göründükleri zamanı gözlemleyerek bir dünya tasavvuru oluşturmuşlardır. Bu çalışmada gök cisimleri ile ilgili metinlerden yola çıkarak halkın gökyüzü hakkındaki bilgisi ve oluşturdukları halk astronomisi ortaya konmuştur.

Gamze Ağırbaş Yaşar
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sosyal bilgiler öğretmenlerinin eleştirel dijital okuryazarlık düzeyinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin eleştirel dijital okuryazarlık düzeylerini tespit etmektir. Araştırmanın örneklemi 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Van ili merkez ve ilçelerinde bulunan ortaokullarda görev yapan 178 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak demografik bilgilerinin yer aldığı kişisel bilgi anketi ve Küslü (2022) tarafından geliştirilen eleştirel dijital okuryazarlık ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın verileri de SPSS 21.0 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki deneyimleri, öğrenim düzeyleri ve dijital beceri eğitimi alma durumları ile eleştirel dijital okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Zamana bağlı bir şekilde sosyal bilgiler öğretmenlerinin eleştirel dijital okuryazarlık puanları mesleki deneyim açısından yıllara göre giderek azaldığı gözlemlenmiştir. Eleştirel okuryazarlık becerisi hayat boyu kazanılması ve sürekli geliştirilmesi gereken bir beceridir. Bu açıdan topluma yön veren ve yarının geleceğini tayin edecek öğretmenlerin sürekli olarak eleştirel okuryazarlık becerilerini geliştirici faaliyetlere dahil olmalıdırlar.

Esasettin Şevgin
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital mahremiyete ilişkin metafor algıları üzerine bir inceleme

Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital mahremiyet kavramına ilişkin metaforik algılarını belirlemektir. Nitel araştırma deseninde yapılandırılan bu çalışmaya 150 sosyal bilgiler dersi öğretmeni katılmış, verilerin toplanması için araştırmacının geliştirdiği anket formundan, verilerin çözümlenmesi için içerik analizinden yararlanılmıştır. Veri kaybının önlenmesi ve bulguların somutlaştırılması için nitel araştırma yazılımlarından biri olan MAXQDA 2022 kullanılmıştır. Katılımcıların ürettikleri metaforlarda dijital mahremiyetle ev, özel yaşam ve gizlilik arasında metaforik bağ kurdukları tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların dijital mahremiyete dönük algılarının öncelikle "mekân ve yer" ana kategorisiyle ilişkili olduğu bulgulanmıştır. Katılımcıların dijital mahremiyete dönük ürettikleri metaforlara cinsiyet açısından bakıldığında kadınların dijital mahremiyeti özgür olma ve gizlilik ana kategorileriyle, erkek katılımcıların ise özel alanla ilişkilendirdikleri görülmüştür. Bu yönden kadın katılımcıların erkeklerle karşılaştırıldığında gizlilik konusunu daha fazla önemsedikleri söylenebilir. Üretilen metaforlar medeni durumlarına göre farklı bir eğilim sergilemiştir. Bekâr katılımcılar "hazine, anı, mabet" gibi metaforlar üretirken, evli katılımcılar sorumluluk ve yükümlülük bildiren metaforlar üretmişlerdir. Ayrıca evli katılımcılar gizlilik ve güvenlik içeren metaforlar da aktarmışlardır. Katılımcı sosyal bilgiler öğretmenlerinin ürettikleri metaforların yaş düzeyleri fark etmeksizin mekân ve yer, nesne ve eşya, hayat ana kategorileriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Özellikle gizlilik ana kategorisinin çeşitli yaş düzeylerinde daha çok önemsendiği gözlemlenmiştir. Katılımcılar tarafından üretilen metaforlara eğitim düzeyli açısından bakıldığında bir farklılaşmadan söz edilebilir. Lisans düzeyindeki katılımcılar bireysel yaşama dair metaforlar üretirken, lisansüstü düzeydeki katılımcıların ürettiği metaforlar en çok gizlilik kavramıyla ilişkili olmuştur.

Hande Görmen Şen
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

7. sınıf öğrencilerinin yazdıkları hikâye edici metinlerin tür ve karakter özellikleri açısından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı 7. sınıf öğrencilerinin yazdıkları hikâye edici metinleri tür ve karakter özellikleri açısından incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını oluşturan 7. sınıf öğrencilerinin yazdıkları hikâye edici metinler doküman incelemesi yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma materyalini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kırklareli ilinin Lüleburgaz ilçe merkezinde yer alan devlet ortaokullarını temsil ettiği düşünülen 8 ortaokulda eğitime devam eden 7. sınıf öğrencilerinin yazdıkları hikâye edici metinler oluşturmaktadır. Verilerin toplanması ve değerlendirmesinde ilgili alanyazından hareketle araştırmacı tarafından geliştirilen Hikâye Yazma Formu, Hikâye Değerlendirme Formu, Karakter Özellikleri Sınıflama Formu ve Karakter Geliştirme Yolları Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular oluşturulan tablolarla sunulmuş, bu tablolar içerisinde frekans ve yüzde hesaplamalarına yer verilmiştir. Elde edilen bulgular 7. sınıf öğrencilerinin yazdıkları hikâye edici metinlerden sunulan örneklerle desteklenmiştir. Çalışma kapsamında 7. sınıf öğrencileri tarafından yazılan 467 metinden 141'inin hikâye türünün özelliklerini yansıttığı belirlenmiştir. Öğrencilerin yazdığı hikâye edici metinlerde yer alan karakterlerin %53,58'i açık karakter, %46,42'si kapalı karakter, %28,50'si devingen karakter, %71,50'si durağan karakter özelliği göstermektedir. Karakterlerin sırasıyla %87,89 davranış ve eylemleriyle, %52,54 yazarın yorumuyla, %21,65 konuşmalarıyla, %15,92 diğer karakterlerin yorumuyla, %11,14 fiziksel özellikleriyle geliştirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuçlardan hareketle çeşitli önerilere yer verilmiştir.

Ceyda Çava
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Türkçe öğretmenlerinin Türkçe dersinde drama yöntemini uygulama durumları ve drama tekniklerine ilişkin öz yeterlilik algıları üzerine bir inceleme

Bu araştırmanın temel amacı Türkçe öğretmenlerin drama yöntemini uygulama ve drama tekniklerine ilişkin yeterliliklerin ne düzeyde bildiklerini ve bildiklerini ne düzeyde uyguladıklarını belirlemeye yönelik bir durumu tespit etmektir. Araştırmada nicel yöntemlerden olan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ortaokullarında görev yapan 133 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı kapsamında Karadağ, Çalışkan, Korkmaz ve Yüksel (2008) tarafından geliştirilen drama lideri olarak öğretmen ve eğitimsel drama uygulama yeterliği ölçeği ile Koç (2013) tarafından geliştirilen drama yöntemi tekniklerine ilişkin yeterlilik anketi veri toplam aracı olarak kullanılmıştır. Türkçe öğretmenlerinden toplanan verilerin analizi, iki farklı şekilde yapılmıştır. İlk olarak anket formundan elde edilen verilerin analizinde SPSS 21 programı kullanılmıştır, katılımcıların drama yöntemi tekniklerine yönelik yeterliklerini incelemek için elde edilen verilerin betimsel istatistiği yapılmıştır. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmenlerinin drama tekniklerinden en çok öykü- olay canlandırmasını, en az ise parmak oyunu tekniği hakkında bilgi sahibi oldukları, derslerde drama tekniklerini kullanma düzeylerine bakıldığında en yüksek kullandıkları tekniğin doğaçlama, en az kullandıkları tekniğin ise parmak oyunu olduğu tespit edilmiştir. Türkçe öğretmenleri drama yöntemini uygularken araç-gereç eksikliği, öğrenci sayısının fazla olması, velilerin tutumu, yönetimin tutumu, drama yöntemiyle ilgili bilgi eksikliği, ders konularının yetiştirilememesi ve sınıfın dar oluşu gibi sorunlar olduğunu dile getirmişlerdir. Türkçe öğretmenlerinin drama uygulama yeterlilik düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Türkçe öğretmenlerinin drama yöntemini uygulama yeterlik düzeyleri ile cinsiyet, mesleki kıdem yılı, tiyatroya gitme durumu, görev yeri ve sınıf mevcudu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılığın olmadığı; lisans döneminde drama dersi alma, herhangi bir kursta drama eğitimi alma, tiyatro metinlerini okuma ve inceleme değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.

Fatma Doğanoğlu
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Cumhuriyet dönemi toplumcu-gerçekçi yazarların romanlarında (1940-1960) öğretmen karakterler ve eğitim olgusu

Türk roman ve hikâyesinde 1940'lı yıllardan sonra daha fazla etkili olmaya başlayan toplumcu-gerçekçi anlayış, sol sosyalist ideolojiden beslenen yazarların eserleriyle 1980'li yıllara kadar varlığını kuvvetle sürdürür. Toplumdaki eşitsizliklerin, ezilen sınıfları konu edinerek verilecek mücadele yanı sıra sol siyasal ve kültürel bir mücadele ile ortadan kaldırılabileceğine inanan toplumcu-gerçekçi yazarlar; şiir, roman ve hikâye türü ürünlerinde sömürüyü, eşitsizliği ve ezen-ezilen ilişkisini yansıtmaya çalışırlar. 1940'ta, özellikle Köy Enstitüleri'nin açılmasıyla birlikte, pek çok toplumcu–gerçekçi yazar bu eğitim kurumunda yetişmeye başlar. Özellikle enstitü mezunu öğretmen kökenli yazarların, yazıldığı dönemde eğitimi ve öğretmeni merkeze alan romanları büyük ilgi uyandırır. Doküman incelemesine dayalı bu araştırma, söz konusu döneme ait, bilhassa 1940'ta Köy Enstitüleri'nin açılmasından 1960 Askerî Müdahalesi 'ne kadarki süreci kapsar. Tezimiz toplumcu-gerçekçi yazarların temsilî şahıs kadrosu içinde öğretmen karakterler barındıran ve öğretici karakterler vasıtasıyla eğitim mesajı veren toplam 10 eserden meydana gelmekte, bunlarda asıl çalışma evrenimizi oluşturmaktadır. Bu araştırmada 10 roman içerik analizine dayalı olarak 'öğretmenlik mesleği - eğitim' anlayışı ekseninde incelenecektir. Toplumcu-gerçekçi yazarların bu temelde incelenecek romanlarında; ideal eğitim ve ideal öğretmenlik mesajları belge tarama yöntemi ile tespit edilecek, söz konusu mesajlar betimsel analiz ve içerik analizi kullanılarak ayrı başlıklar altında detaylı şekilde yorumlanacaktır. Bu mesajların analizi sonucunda öğretmenlerin çalıştıkları yerlerdeki ekonomik yapının, öğretmen-halk ilişkisinin, halkın eğitim hakkındaki düşüncelerinin ve öğretmenlerin mesleklerini tercih nedenlerinin eğitimi nasıl etkilediği belirlenmeye çalışılacaktır. Ayrıca incelemeye esas romanlardaki öğretmen mesleği niteliklerinin ve davranışlarının yorumlanmasıyla birlikte eserlerde çizilen ideal öğretmen tipinin temel vasıfları aydınlatılmış olacaktır.

Ömer Koç
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Z kuşağı bağlamında Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarına bir bakış

Dünyada yaygın olarak görülen ekonomik ve sosyal yeniliklerle oluşmuş zaman aralıklarına kuşak denir. Diğer bir söylemle kuşak kavramı, yaklaşık olarak yakın zamanlarda doğmuş olup benzer durumlarla karşı karşıya kalan, benzer mesuliyetler almış oldukları için ortak algı, fikir ve davranışlara sahip kişiler topluluğu olarak isimlendirilmiştir. Her dönemde insanların sahip olduğu ortak özellikler, durumlar, olaylar vardır. Bu ortak yaşantı, durum ve olaylara göre kuşaklar sınıflandırmaya tabii tutulmuştur. Kuşak gruplandırılmasının yapılması birçok açıdan araştırmacının bilimsel çalışmalarda işini kolaylaştırmaktadır. Bu sebeple eğitim-öğretimde bireylerin içerisinde bulunduğu kuşağı bilmek, eğitimcileri bir adım daha başarıya yaklaştırmaktadır. Genellikle 21.yüzyılda kuşak gruplandırılması; Gelenekselciler, Bebek Patlaması, X, Y, Z kuşağı olarak yapılmaktadır. Bu çalışmada özellikle; Z kuşağının beklentileri sorgulanmış ve bu doğrultuda Türk Dili ve Edebiyatı ortaöğretim ders kitaplarındaki metinlerin Z kuşağına uygunlukları ortaya konulmuştur. Çalışmada betimsel araştırma yöntemi ile doküman analizi kullanılmıştır. Öncelikle yerli ve yabancı literatürde yer alan basılı ve dijital kaynaklar genel tarama modeli uygulanarak analiz edilmiştir. Elde edilen bilgiler sonucunda Z kuşağına uygunluk kriterlerinden oluşan madde havuzu oluşturulmuştur. Hazırlanan 40 maddelik taslak form, alan uzmanlarının görüş ve önerilerine sunulmuştur. Uzman görüşlerinden alınan dönütler doğrultusunda 30 maddenin uygun olduğu tespit edilmiştir. Düzenlenen forma pilot uygulama yapmak amacıyla 2 uzman tarafından 15 metin kod güvenirliliği yöntemiyle incelenmiştir. Kod güvenirliliği (% 82) olarak belirlenmiştir. Güvenirliliği ortaya konulan maddeler bütün metinlere uygulanmıştır. Ortaöğretim düzeyindeki 9., 10., 11. ve 12. sınıflara yönelik Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarında bulunan toplam 153 metnin Z kuşağına uygunluk durumları sayısal verilerle tablolar halinde sunulmuş ve yorumlanmıştır. Anahtar sözcükler: z kuşağı, ders kitapları, Türk dili ve edebiyatı, interaktif öğretim, modern öğretim materyalleri

Türk dili ve edebiyatı dersiZ kuşağı
Nesli Yıldız Aydın
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

İki dilli öğrencilerin Türkçe yazma yeterlikleri (Başarı, tutum, kaygı ve yazma stratejilerini uygulama) ve bu yeterliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı; iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma yeterliklerini (tutum, kaygı, başarı ve yazma stratejilerini uygulama) ve bu yeterliklerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap okuma, günlük tutma durumu, okunan kitap türü değişkenleriyle ilişkisini tespit etmektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma nicel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Van ili merkez ilçelerindeki ortaokullarda öğrenim gören 207 iki dilli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; "Üstbilişsel Yazma Stratejileri Ölçeği", "Yazma Tutumu Ölçeği", "Kompozisyon Değerlendirme Ölçeği" ve "Yazma Kaygısı Ölçeği" ile toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 21 paket programı kullanılarak parametrik ve non-parametrik analiz teknikleri ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma başarılarının "yüksek" seviyede olduğu bulgulanmıştır. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap okuma, günlük tutma durumu, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık iki dilli öğrencilerin yazma başarı düzeylerinin kadınlarda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Çalışmada iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma tutumunun "yüksek" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Buna karşılık kadınların ve günlük tutanların yazma tutumlarının daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca sonuçlara göre iki dilli öğrencilerin Türkçe yazma tutumlarında evde daha çok konuşulan dilin etkili olduğu görülmüştür. İki dilli öğrencilerin Türkçe yazma kaygısının "kısmen yüksek" düzeyde olduğu bulunmuştur. Bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık erkeklerin yazma kaygılarının kadınlara göre daha yüksek olduğu, iki dilli öğrencilerin Türkçe ii yazma kaygılarında evde daha çok konuşulan dilin etkili olduğu, günlük tutmayanların tutanlara oranla daha yüksek kaygı yaşadıkları belirlenmiştir. Çalışmada iki dilli öğrencilerin yazma stratejilerinin "yüksek" düzeyde olduğu bulgulanmıştır. İlgili bağımlı değişkenin sınıf düzeyi, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, evde konuşulan dil, evde TV izleme süresi, kitap okuma, okunan kitap türü değişkenleriyle olumlu-olumsuz bir ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşılık kadınların üstbilişsel yazma strateji düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu, günlük tutan öğrencilerin tutmayan öğrencilere göre daha yüksek üstbilişsel yazma stratejine sahip olduğu tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: iki dilli öğrenciler, Türkçe yazma yeterliği, başarı, kaygı, tutum, strateji, değişkenler

Furkan Can
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Samim Kocagöz'ün romanlarında eğitimin toplumsal değer kazanımları bağlamında incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Cumhuriyet Dönemi toplumcu – gerçekçi sanat anlayışını benimsemiş öncü yazarlardan biri olan Samim Kocagöz'ün romanlarında eğitimin rolünü toplumsal değer kazanımları bağlamında incelemektir. Bu kapsamda araştırmanın inceleme nesnesini Samim Kocagöz'ün 10 romanı oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi, içerik analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. İncelenen eserlerde toplam 197 eğitsel ileti tespit edilmiştir. Belirlenen eğitsel iletilerin kategorilere oransal dağılımı şu şekildedir: güç gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %15, başarı gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %13, geleneksellik gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %12, uyarılma gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %12, hazcılık gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %11, özyönelim gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %10, iyilikseverlik gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %9, evrenselcilik gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %8, güvenlik gelişimini destekleyen eğitsel iletiler %6, uyum gelişmini destekleyen eğitsel iletiler %4'tür. İncelenen romanlarda frekans değeri yüksek olan iletiler: sosyal güç (f=15), hayattan tat almak (f=14), cesur olmak (f=14), toplumsal başarı (f=8), hırslı olmak (f=8), yardımsever olmak (f=6) iken; yakın çevrenin iyiliğini gözetmek (f=1), bağışlayıcı olmak (f=1), dindarlık (f=1), iyiliğe karşı iyilik (f=1), aile güvenliği (f=1) bağlılık duygusuna sahip olmak (f=1) iletilerinin frekans değeri düşük düzeydedir. İncenelen eserlerin değerler eğitimi açısından zengin bir içeriğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda çalışma konusunu oluşturan eserlerin, çocukların ve gençlerin milli ve kültürel değerlerini daha iyi öğrenerek benimsemelerini sağlamada katkı sunacağı umulmaktadır.

EğitimKocagöz, SamimRoman+2
Reis Oğraş
Van Yüzüncü Yıl Üniversity · Institute of Educational Sciences
2024
00