Adalet algısı
90 theses under this subject heading
Örgütsel adalet algısının işe tutkunluk üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin aracı rolü
Bu araştırmanın amacı örgütsel adalet algısının işe tutkunluk üzerindeki etkisinde sinizmin aracı rolünün olup olmadığını araştırmaktadır. Bu amaçla bankacılık sektöründe çalışan 160 kişiye anket uygulanmıştır. Örgütsel adaletin ölçümünde Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilmiş ölçek, işe tutkunluk ölçümünde Utrecht (2003) tarafından geliştirilen ölçek, son olarak sinizmin ölçümünde Dean, Brandes ve Dharwadkar (1998) tarafından geliştirilen ve Türkiye'de geçerliliği ve güvenilirliliği test edilen ölçekler uzman görüşüne başvurularak anket haline getirilmiştir. Araştırmada yapılan analiz sonuçlarına göre, örgütsel adalet algısının işe tutkunluk üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin aracı rolünün olduğu ortaya çıkarılmıştır. İşgörenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasında negatif yönlü, örgütsel sinizm düzeyleri ile işe tutkunlukları arasında negatif yönlü ve örgütsel adalet algıları ile işe tutkunlukları arasında pozitif yönlü ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Literatürde yapılan incelemeler sonucunda, ilgili değişkenler içeren bu tür bir model oluşturulmamış olması ve bankacılık sektöründe de böyle bir çalışmaya çok sık rastlanmaması sebebiyle mevcut çalışmalardan farkını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, İşe Tutkunluk, Örgütsel Sinizm
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal adalet algı ve deneyimleri
Yirmibirinci yüzyıl, dünya genelinde yaşanan toplumsal, ekonomik ve kültürel değişimlerin en hızlı gerçekleştiği dönem olarak kabul edilmektedir. Gerçekleşen bu değişimler eğitim anlayışını doğrudan etkilemektedir. Eğitimin amaçlarından biri vatandaş yetiştirmektir. Küresel değişimler ile birlikte farklılıklara saygı duyma, hoşgörülü olma gibi birçok yeni özellik vatandaşlardan beklenir hale gelmiştir. Bu özelliklerden biri sosyal adalet bilincidir. Sosyal adalet, toplumsal hayat içerisinde her bireyin kendini güven ortamı içerisinde hissederek, ilgi ve ihtiyaçlarını en üst seviyede karşılayıp potansiyelini ortaya koymasını amaçlamaktadır. Bunun yanı sıra toplumsal yaşam içerisinde var olan ekonomik, sosyal ve politik ayrımcılıkların giderilmesini de amaçlamaktadır. Bu nedenle sosyal adalet farkındalığı küresel vatandaşların sahip olması gereken nitelikler arasında görülmektedir. Türkiye'de ortaokul düzeyinde sosyal bilgiler dersi doğrudan vatandaş yetiştirme amacını taşıyan bir ders olarak dikkat çekmektedir. Bu nedenle, sosyal bilgiler dersinde küresel vatandaş yetiştirme amacıyla sosyal adalet eğitimine de yer verilmesi beklenmektedir. Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal adalet algı ve deneyimlerine yönelik bilgi edinilmesidir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim desenine göre gerçekleştirilmiştir. Öğretmenler belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmıştır. İlk aşamada maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenen 10 öğretmen ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. İkinci aşamada, bu görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda öğretmenlerin hayata bakış açısı, mesleki deneyimleri, bulundukları okulun sosyo-ekonomik düzeyi, sosyal adalet konusundaki farkındalıkları, sosyal adalet eğitimine sınıf içerisinde yer verme düzeyleri gözetilerek görüşme yapılan 10 öğretmen arasından dört öğretmen belirlenmiştir. Belirlenen dört öğretmenin sınıfında sosyal adalet eğitimine ilişkin deneyimleri yaklaşık beş ay süresince katılımcı gözlem ile gözlenmiştir. Katılımcı gözlem sürecinin ardından tüm öğretmenlerle son görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ve gözlemlerden elde edilen veriler Nvivo 10 nitel veri analizi programı kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada öğretmenlerin çoğunun sosyal adalet kavramını, eşitlik ve adalet olarak değerlendirdikleri görülmüştür. Öğretmenlerin çoğu, sosyal adalet algılarının gelişiminde ailelerinin ve aldıkları eğitimlerin önemli olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin çoğu sosyal adalet eğitimini fırsat eşitliği yaratmak, sosyal adaleti kavram olarak öğretmek ve öğrencilere sosyal adaletle ilgili değerleri kazandırmak olarak değerlendirmişler ve sosyal adalet eğitiminde öğretmenlerin, öğrencilerine olumlu model olması, farklı düşünce ve kimliklere saygı göstermesi gerektiğini dile getirmişlerdir. Öğretmenlerin çoğu, sosyal bilgilerin vatandaş yetiştirme, bireyleri yaşama hazırlama ve sosyal bilimleri öğretme gibi temel amaçlarının var olduğunu belirterek sosyal adaletin, sosyal bilgiler dersi içerisinde önemli bir yeri olduğunu ifade etmişlerdir. Ancak sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında sosyal adaletin doğrudan yer almadığını söylemişlerdir. Ders içerisinde öğretmenlerin, öğrencilerde sosyal adalet bilincini geliştirmek adına yaptıkları etkinlikler sınırlı kalmaktadır. Öğretmenlerin çoğu, öğrencileri arasında ayrım yapmadıkları ve öğrencilerine karşı olumlu tutumlarda bulundukları görülmesine karşın ders içerisinde sosyal adaletin insan hakları, demokrasi ve çevre koruma boyutlarına kısmen değinmişlerdir. Sonuç olarak öğretmenlerin çoğunun sosyal adalet kavramını sınırlı bir şekilde algıladıkları ve bu doğrultuda ders içi deneyimlerinin de sınırlı kaldığı görülmektedir. Araştırmada, sosyal bilgiler programı ve ders kitaplarında sosyal adalete doğrudan yer verilmesi, öğretmenlerin farkındalıklarının artırılması adına MEB ile üniversitelerin işbirliği içerisinde sosyal adalet konusunda çalışmalar yapmaları ve araştırmacılara, STK'larla işbirliği içerisinde yapılabilecek eylem araştırmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, sosyal adalet, sosyal bilgiler eğitimi, sosyal adalet eğitimi.
İnsan kaynakları uygulamaları kapsamında örgütsel adalet algısının çalışanların örgütsel güveni üzerindeki etkisi
Günümüzde ağır rekabet koşulları altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışan örgütler; kendileri için vazgeçilmez olan insan unsurunun değerini anlamış, insanı temel alan uygulamalara başvurarak onların kuruma yönelik beslediği duygu, düşünce ve algılamalarına son derece önem vermeye başlamıştır. Bu bağlamda örgütler; adil uygulamaları etkin hale getirerek, çalışanların örgütsel güven duygusunu olumlu yönde pekiştirmeye ve böylece verimliliklerini arttırmaya çalışmaktadırlar. Bu çalışmada, insan kaynakları uygulamalarının boyutlarını oluşturan; personel seçimi, eğitim ve geliştirme, ücret yönetimi, ödüllendirme, kariyer planlama ve geliştirme, performans değerlendirme kapsamında algılanan örgütsel adaletin, çalışanların örgütsel güveni üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, Alanya ilçesinde dört ve beş yıldızlı otellerde anket çalışması gerçekleştirilerek elde edilin veriler, t-testi, Mann Whitney U Testi, Tek Yönlü Anova, Kruskall Wallis H Testi, Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizine tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda insan kaynakları uygulamaları ve örgütsel güven boyutlarının bazılarında, çalışanların demografik özelliklerine göre anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Bununla birlikte insan kaynakları uygulamaları boyutlarının örgütsel güven boyutları ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Son olarak da insan kaynakları uygulamaları boyutlarında adalet algısının, örgütsel güven boyutlarının her biri ve örgütsel güven üzerinde etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgüsel Adalet, İnsan Kaynakları Uygulamaları, Örgütsel Güven.
Ortaokul yöneticilerinin denetim becerilerinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerindeki rolü
Bu çalışmada ortaokul müdürlerinin denetim becerilerinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerindeki rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Çalışmanın örneklemini, Gaziantep ili merkez ilçelerinde bulunan ortaokullarda görev yapan 501 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Dağlı, Baysal ve Korkut (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan Örgütsel Adalet Ölçeği ve Özdemir (2019) tarafından geliştirilmiş Denetim Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon testleri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin genel örgütsel adalet algıları ve etkileşimsel adalet algıları yüksek, dağıtımsal ve işlemsel adalet algılarının ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Denetim becerilerine ilişkin bulgular, öğretmenlerin algısına göre okul müdürlerinin denetim becerilerinin iyi olduğunu göstermektedir. Öğretmen geliştirme ve farklılıklarla baş etme, okul müdürlerinin en başarılı oldukları alanlar olarak tespit edilmiştir. Demografik değişkenlerle yapılan karşılaştırmalar; öğretmenlerin işlemsel, dağıtımsal ve etkileşimsel adalet algılarının yaş, cinsiyet, kıdem ve yöneticilerle çalışma süresine göre farklılaştığını, okul müdürlerinin denetim becerilerinin ise yaşa göre farklılaştığını göstermiştir. Korelasyon analizine göre, okul müdürlerinin farklılıklarla baş etme ve öğretmeni geliştirme becerileri ile öğretmenlerin etkileşimsel ve genel örgütsel adalet algıları arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p<0.01). Okul müdürlerinin takım oluşturma becerileri ile örgütsel adaletin tüm boyutları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p<0.05). Elde edilen sonuçlar, diğer araştırmalar ile tartışılmıştır. Gelecek araştırmalarda denetim becerileri ve örgütsel adalet ilişkisinin farklı okul türlerinde ve örneklemlerde incelenmesi önerilmektedir.
İzlenim yönetimi taktiklerinin örgütsel sonuçlara etkisi üzerine bir araştırma
Bu çalışma, örgütlerde izlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki ilişkileri, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısı kapsamında incelemektedir. Mevcut izlenim yönetimi yazınında niteliklerini tanıtma, kendini sevdirme ve örnek birey olma taktiklerinin yaygın olarak alt kademeden üste doğru kullanıldığı belirtilmektedir. Bu kapsamda Fortune-Türkiye Dergisi ilk 500 şirket listesinden, sektör ve istihdam yapılarına göre seçilen 30 şirketteki beyaz yakalı çalışana anket uygulanmıştır. Geçerli 369 anketten elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmada öncelikle kuramsal çerçeve sunulmuş, ardından araştırma hipotezleri ve araştırma soruları belirlenmiştir. Açıklanan kuramsal ilişkiler daha sonra içsel-dışsal, gözlenen-gizli ve aracı değişkenler kapsamında yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılarak modellenmiştir. Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri, yol analizleri ve varyans analizleri ile korelasyon ve regresyon analizleri, tamamlayıcı istatistiki testlerle birlikte uygulanmıştır. Analiz sonuçları, hipotezlere ve araştırma sorularına ilişkin beklentileri desteklemektedir. İzlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki negatif ilişkilerde, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısının önemli bir aracı faktör olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İzlenim Yönetimi, Örgütsel Sinizm, Adaletsizlik Algısı, Performans Değerleme Sonuçları, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Aracılık Etkisi.
Okullarda sosyal adalet uygulamalarına ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Bu araştırmanın amacı, okullarda sosyal adaletin gerçekleşme düzeyine ilişkin okul yöneticileri ve öğretmenlerin algılarını belirleyerek mevcut sorunlara çözüm önerileri geliştirmek ve sosyal adalet kavramına ilişkin bir farkındalık oluşturmaktır. Nicel araştırma yöntemlerine göre gerçekleştirilen bu araştırma betimsel tarama modelinde desenlemiştir. Araştırmanın evreni, 2015-2016 yıllarında Batman'da eğitim veren ilkokul ve ortaokulda görev yapan öğretmen ve yöneticilerden oluşmaktadır. Örneklem seçiminde "basit tesadüfî örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı (Statistical Package for the Social Sciences) ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik yöntemler olarak t testi; nonparametrik yöntemler olarak Mann Whitney U ve Kruskall Wallis testleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar şöyledir: Hem okul yöneticileri hem de öğretmenler okullarda sosyal adaletin uygulanmasına ilişkin olumlu görüş beyan etmişlerdir. Bununla beraber okul yöneticilerinin öğretmenlere göre daha olumlu görüşe sahip oldukları gözlenmiştir. Öğretmenlerin sahip oldukları branş ve çalıştıkları okul düzeyi onların "sosyal adaletin algılanma düzeyine ilişkin görüşlerini" etkilememektedir. Hem yönetici hem de öğretmenlerin görüşlerine göre "dünya görüşleri, geldikleri bölge, cinsiyetleri, ekonomik durumlarına bakılmaksızın" tüm öğrenciler eşit muamele görmektedir. Okul ortamında kadın ya da erkek ayrımı yapmaksızın herkesin fikrini özgür bir şekilde ifade edebileceği rahat bir ortam sağlanması gerektiği önerilmektedir.
Geleneksel oyunlar ve eğitsel oyunların 4. sınıf öğrencilerinde adalet, yardımlaşma ve dürüstlük tutumuna olan etkisinin incelenmesi
Amaç: Bu araştırmanın amacı; 4.sınıf öğrencilerinin yardımlaşma, dürüstlük ve adalet değerlerine yönelik tutumlarının geliştirilmesinde, eğitsel ve geleneksel çocuk oyunlarının etkisinin olup olmadığının incelenmesidir. Ayrıca eğitsel ve geleneksel çocuk oyunu uygulamalarına katılan öğrencilerin cinsiyet değişkenine göre adalet, yardımlaşma ve dürüstlük tutumundaki farklılığı ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden deneysel araştırma modeli tercih edilmiştir. 2022- 2023 eğitim öğretim yılında Manisa İli Yunusemre İlçesinde bulunan Çağatay Uluçay İlkokulunda öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri, araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında ''Adaletli Davranış Ölçeği'', ''Dürüst Davranış Ölçeği'', ''Yardımsever Davranış Ölçeği'' ve ''Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Örneklem grubuna uygulanan ölçeklerden elde edilen sonuçların çarpıklık ve basıklık değerleri normal dağılıma uymadığı için parametrik olmayan test teknikleri kullanılmıştır. Bulgular: Adaletli davranış puanlarına yönelik sonuçlar incelendiğinde; kontrol grubunda ve geleneksel çocuk oyunları grubunda bencil davranma alt boyutu ile adaletli davranış toplam puanı açısından anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Dürüst davranış toplam puanı, yardımsever davranış toplam puanı ve yardımsever davranış alt boyutlarına yönelik sonuçlar incelendiğinde, eğitsel oyunlar grubunda ve geleneksel çocuk oyunları grubunda anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre yapılan analiz sonuçlarına göre ise sadece adaletli davranış toplam puanı açısından anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırma sonucuna göre geleneksel çocuk oyunları ve eğitsel oyunlarla desteklenen beden eğitimi ve oyun dersinin, 4. sınıf öğrencilerinde adalet, yardımlaşma ve dürüstlük tutumunu olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.
Örgüt kültürünün örgütsel adalet algısına etkisinde etik ilkelere ilişkin algıların aracılık rolü
Örgütsel adalet algısının, örgütsel bağlılık, iş tatmini, örgütsel vatandaşlık davranışı, işten ayrılma niyeti ve performans gibi birçok örgütsel değişkenle güçlü bir ilişkisi söz konusudur. Adalet algısının oluşmasında etken olan faktörlerin anlaşılması örgütsel değişkenlerin iyi yönetilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada örgütsel adalet algısının öncelleri olan etik ilkler algısının ve örgüt kültürünün, örgütsel adalet algısına olan etkisi incelenmiştir. Araştırma kapsamında Ankara'da bulunan üniversitelerin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde görev alan 406 akademik personelden toplanan veriler analiz edilmiştir. Veriler anket tekniği ile toplanmış ve demografik değişkenlerin dağılımı frekans analizi, ölçeklerin geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi, değişkenler arası ilişkiler korelasyon analizi, örgütsel değişkenlerin birbirini yordama gücü ise regresyon analizi ile test edilmiştir. Çalışma sonucunda örgüt kültürü ve akademisyenlerin etik ilkeler algısının, örgütsel adaletin yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca etik ilkeler algısının, örgüt kültürü ve örgütsel adalet algısı arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisi vardır.
Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları
Bu araştırmanın amacı, "Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algılarının" ne düzeyde olduğunu tespit etmektir. Veri toplama aracı olarak Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilen Polat (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Adalet Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın modeli, nicel araştırma paradigması içinde yer alan ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada örgütsel adalet, dağıtımsal adalet, işlemsel adalet ve etkileşimsel adaletin demografik değişkenlerle (cinsiyet, yaş, kıdem, kurumdaki görev süresi) ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini 559 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemi ile 269 sınıf öğretmeninden veri toplanmıştır. Veri analizleri için LISREL ve SPSS programları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin yüksek düzeyde örgütsel adalet algısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adaletin alt boyutlarında olan dağıtımsal adalet, işlemsel adalet ve etkileşimsel adalet algıları da yüksek düzeydedir. Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet ölçek toplamı, dağıtımsal adalet ve etkileşimsel adalet algılarının cinsiyet, kıdem ve kurumdaki görev süresi ile anlamlı bir farklılık olmadığı, yaş ile anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin işlemsel adalet algılarının cinsiyet, yaş, kıdem ve kurumdaki görev süresi ile anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel adalet algıları(Siirt ili örneği)
Bu araştırma ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel adalete dair algılarını saptamayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel ve nicel yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 2015- 2016 eğitim ve öğretim yılında Siirt iline bağlı ortaokullarda çalışan 68 yönetici ve 276 öğretmen katılmıştır. Araştırmının nicel boyutunda katılımcıların örgütsel adalet algıları "Örgütsel Adalet Ölçeği" ile belirlenmiştir. Verilerin analizi SPSS programı ile yapılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise 2017 - 2018 eğitim ve öğretim yılında Siirt iline bağlı ortaokullarda çalışan 22 yönetici ve 44 öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak örgütsel adalet algıları derinlemesine incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmada, yöneticilerin ve öğretmenlerin örgütsel adalet algıları kıdem, cinsiyet, medeni durum, branş değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ancak öğretmen ve yöneticilerin örgütsel adaletin işlemsel adalet alt boyutu ve etkileşimsel adalet alt boyutlarında yöneticilerin lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Araştrmada, ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının oluşmasında ders yükü, ders programları, nöbet, kutlama ve anma programları gibi etkinliklerdeki iş ve işlemlerin etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırmada katılımcılar okuldaki iş ve işlemlerle ilgili kararların alınmasında ve uygulanmasında; eşitlik, adalet, hakkaniyet, sevgi, saygı ve istişare gibi değerlerin ii yaşatılarak örgütsel adalet algısının geliştirilebileceğini belirtmişlerdir. Araştırmada ayrıca örgütsel adaletin okul iklimi üzerinde etkili olduğu, öğretmenlerin çalışma motivasyonu, örgütsel bağlılıkları, istek ve performansları ile ilişkili olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Bu nedenle okulun başarısını ve misyonunu gerçekleştirmesinde örgütsel adaletin oldukça önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Adalet, örgütsel adalet, dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel adalet
Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile motivasyonları arasındaki ilişki
Bu araştırma; öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile motivasyonları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntem ve tekniklerinden betimsel-ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Düzce ili Merkez ilçesinde bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve lise kademesinde görev yapan 575 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla Niehoff ile Moorman (1993) tarafından geliştirilen ve Polat (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Adalet Ölçeği ile Uçar (2015) tarafından geliştirilen "Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin örgütsel adalet algı düzeyleri orta düzeyin üzerinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel adalet algı düzeyleri cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş ve kıdem yılı değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin örgütsel adalet algı düzeyi ile çalışılan eğitim kademesi arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin motivasyon düzeyleri cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışılan eğitim kademesi, yaş ve kıdem yılı değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin örgütsel adalet algı düzeyi ile motivasyon düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki söz konusudur. Diğer bir bulguya göre ise öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının öğretmenlerin motivasyonunu anlamlı şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular çerçevesinde uygulayıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Hemşirelerde adalet algısının mobbing davranışları üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, hemşirelerde örgütsel adalet algısının maruz kalınan mobbing davranışları üzerine etkisini belirlemektir.Çalışma Ankara ilinde bir üniversite hastanesinde ve bir özel hastanede hemşireler üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya toplam 250 kişi katılmıştır. Hemşirelerin örgütsel adalet algılarını belirlemek için Colquitt tarafından(2001) geliştirilen, Özmen ve arkadaşları (2007) tarafından Türkçe ye uyarlanan, 20 maddeden oluşan ?örgütsel adalet algısı ölçeği? kullanılmıştır. Hemşirelerin mobbing davranışlarını belirlemek için ise Dilek ve Aytolan (2008) tarafından geliştirilen 33 maddelik ölçek kullanılmıştır. Araştırmayı analiz etmez için SPSS (11.5) programından yararlanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, hemşireler en çok dağıtımsal adalet algısı (2,62±1,35) boyutunda adaletsizlik algılamaktadırlar. İş yerinde psikolojik şiddet davranışlarına maruz kalan (ortalama skor >1 olanlar) hemşirelerin oranı %28'dir. Hemşirelerin dağıtımsal adalet algısı ile maruz kaldıkları mobbing davranışları (r=-,190; p<0,05) arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Hemşirelerin kişiler arası adalet algısı ile maruz kaldıkları mobbing davranışları (r=-,299;p<0,001) arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Hemşirelerin bilgisel adalet algısı ile maruz kaldıkları mobbing davranışları (r=- ,338; p<0,001) arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur.Sonuç olarak, hemşirelerin örgütsel adalet algılarının mobbing davranışları üzerinde %13,3 oranında etki ettikleri belirlenmiştir. Yöneticiler adaletsizlik algısına sebep olan etmenleri azaltarak ve mobbing maruziyeti azaltacak çalışmalar yapmalıdır.
Örgüt kültürünün ve örgütsel adaletin bilgi paylaşımı üzerine etkisi: Düzce Üniversitesi örneği
Bu çalışmanın temel amacı, örgütlerdeki kültür tipleri ile adalet algılarının bilgi paylaşımı niyetine ve bilgi paylaşım niyetinin bilgi paylaşma tutumu üzerine etkisini belirlemektir. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm örgüt, örgüt kültürü, örgütsel adalet ve örgütsel bilgi paylaşımı kavramlarının açıklandığı kuramsal çerçeveden oluşmaktadır. İkinci bölüm ise araştırmanın uygulama kısmını kapsamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve araştırma verileri anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Düzce Üniversitesi akademik ve idari personeli oluşturmaktadır. Düzce Üniversitesi Personel Daire Başkanlığından elde edilen verilere göre akademik ve idari personel sayısı 1765‟tir. Araştırmada 322 ankete ulaşılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; demografik özelliklerden idari personellerin statü ayrımının bilgi paylaşım niyeti noktasında farklılık olduğu görülmüştür. Örgüt kültürü tiplerinden hiyerarşi kültür tipinin bilgi paylaşma niyeti üzerinde etkili olduğu, örgütsel adalet boyutlarından da işlem adalet boyutunun bilgi paylaşma niyeti üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Son olarak bilgi paylaşım niyetinin ise bilgi paylaşma tutumu üzerinde pozitif yönde etkili olduğu saptanmıştır.
Sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarını etkileyen faktörler
Bu araştırma, sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarını etkileyen faktörleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı lisans programın dördüncü sınıfına devam etmekte olan 171 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ?İnsan Hakları Tutum Ölçeği? kullanılmıştır. Ölçek için yapılan güvenilirlik analizi sonucunda, iç tutarlılık katsayısı her bir boyut için .712 (Adalet Anlayışı), .865 (Dinî İnanç), .967 (Devlet Algısı) ve .711 (İdeoloji) şeklinde, ölçek genelinde ise .885 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada, ölçme aracı olarak kullanılan ?İnsan Hakları Tutum Ölçeği?nden elde edilen verilerin istatistiki analiziyle ulaşılan bulgular yorumlandıktan sonra şu sonuçlar ortaya konmuştur: 1. Sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutum puanlarının yüksek olduğu saptanmıştır. Ancak sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutumları cinsiyet, mezun olunan lise, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, yerleşim birimi ve bölge değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. 2. Sınıf öğretmenleri adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında adalet anlayışının etkili olduğu; ancak, sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında adalet anlayışının etkisinin cinsiyet, mezun olunan lise, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, yerleşim birimi ve bölge değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermediği görülmüştür. 3. Sınıf öğretmenleri adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında dinî inancının etkili olduğu; ancak sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında dinî inancının etkisi mezun olunan lise, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, yerleşim birimi ve bölge değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermediği görülmüştür. Sınıf öğretmeni adaylarının dinî inanç faktörüne ilişkin tutumları cinsiyet değişkenine göre ise anlamlı bir farklılık göstermiştir. Buna göre erkek sınıf öğretmeni adaylarının dinî inanç faktörüne ilişkin toplam puanları kızların toplam puanlarından daha fazladır. 4. Sınıf öğretmenleri adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında devlet algısının etkili olduğu; ancak, sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında devlet algısının etkisinin cinsiyet, mezun olunan lise, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, yerleşim birimi ve bölge değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır. 5. Sınıf öğretmenleri adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında ideolojinin etkili olduğu; ancak, sınıf öğretmeni adaylarının insan haklarına ilişkin tutumlarında ideolojinin etkisinin cinsiyet, mezun olunan lise, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, yerleşim birimi ve bölge değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır. 6. İnsan Hakları Tutum Ölçeği?nden elde edilen toplam puan ile adalet anlayışı faktörü arasında orta düzeyde bir ilişki, ölçekten elde edilen toplam puan ile dinî inanç faktörü arasında orta düzeyde bir ilişki; ölçekten elde edilen toplam puan ile devlet algısı faktörü arasında güçlü düzeyde bir ilişki ve ölçekten elde edilen toplam puan ile ideoloji faktörü arasında güçlü düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Çalışanların güç mesafesi ve örgütsel adalet algılarının politik davranışlar ile ilişkilerinin incelenmesi üzerine bir araştırma
Güç, sonucu başkalarının tutumlarını ve davranışlarını etkileyen politikalardır. Kaynağı ve türü ne olursa olsun, güç toplumda mesafe oluşmasına neden olur. Bireyler arasında gücün eşit şekilde dağılıp dağılmadığı, güç mesafesiyle açıklanabilir. Çalışanların, örgütlerindeki uygulamaları, prosedürleri ve olayları adalet algılarıyla değerlendirmeleri ise örgütsel adalet kavramına işaret etmektedir. Diğer yandan, kişileri, etkilemek ve ikna edebilmek ve neticesinde kişisel çıkar sağlamak maksadıyla kullanılan taktik ve stratejiler politik davranış olarak adlandırılmaktadır. Güç mesafesinin yüksek olduğu örgütlerde, politik davranışların daha sık görülmesi ve çalışanların örgütsel adalet algısının da olumsuz olması beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı, çalışanların güç mesafesi ve örgütsel adalet algıları ile politik davranışlar arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmada, 109 çalışandan anket tekniği ile toplanan veriler istatistiksel analizler yardımıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, güç mesafesi algısının azalmasıyla, politik davranışların ve politik davranışların boyutları olarak tavizci davranmanın, ikiyüzlü davranmanın, göze girmeye çalışmanın, koalisyon kurmanın ve çıkar odaklı davranmanın azalacağı belirlenmiştir. Ayrıca çalışanların örgütsel adalet algısının, politik davranışların çıkar odaklı davranmak boyutu üzerinde anlamlı ve negatif etkisinin olduğu, politik davranışların diğer boyutları olarak tavizci davranmak, ikiyüzlü davranmak, göze girmeye çalışmak ve koalisyon kurmak üzerinde ise benzer bir etkinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik karşılaştırmalı bir araştırma
Araştırmada öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi için çalışılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ve vakıf okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Evrendeki araştırma grubuna ulaşmanın zorluğundan dolayı örneklem seçilmiştir. Örneklem grubu Türkiye'nin yedi(7) coğrafi bölgesinde görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Örneklem grubundaki öğretmenler Marmara, İç Anadolu, Ege, Karadeniz, Akdeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden seçilmiş olup; örneklem sayısının belirlenmesinde basit tesadüfi örneklem formülünden yararlanılmıştır. Araştırmada problemi açıklamaya yönelik Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı kamu ve vakıf okullarındaki 679 öğretmene uygulanan örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki, anket sorularına verilen cevaplardan elde edilen verilerle analiz edilmiştir. Çalışmada iki ölçek kullanılmıştır. Birincisi, Yıldırım'ın (2002) kullandığı Niehoff ve Moorman (1993) tarafından hazırlanan 18 sorunun Doğan‟ın (2008) öğretmenlere uyarlamasıyla oluşturulmuş, beşli likert tipinde "Örgütsel Adalet" anketidir. Toplam 20 maddeden oluşan örgütsel adalet ölçeği; dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel adalet olmak üzere üç alt boyuttan meydana gelmektedir. İkincisi, Mowday, Steers ve Porter tarafından geliştirilen 15 maddelik örgütsel bağlılık ölçeğidir. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin örgütsel adalet algı boyutları ile örgütsel bağlılık seviyeleri arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu, en güçlü ilişkinin ise etkileşimsel adalet ile örgütsel bağlılık arasında olduğu, örgütsel adalet algıları ve örgütsel bağlılık seviyeleri arasında bazı demografik değişkenler açısından anlamlı ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir ve analizler yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, Dağıtımsal Adalet, Prosedürel Adalet, Etkileşimsel Adalet, Örgütsel Bağlılık
Örgütsel adaletin iş tatmini üzerine etkisi: Hakkâri il'i Merkez ilçesi devlet okullarında çalışan öğretmenler üzerinde bir araştırma
Eğitimin temel yapısını oluşturan öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve iş tatmin düzeyleri eğitimin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle öğretmeler bağlı bulunduğu kurum ya da okul üzerinde oluşturduğu örgütsel adalet algıları ile olumlu ya da olumsuz iş tatmin algısı oluştururlar. Bununla birlikte, işlerine yüksek motivasyon ile adapte olan, bunun yansıması olarak da daha verimli bir sonuç çıkaran, mutlu öğretmen - öğrenci profili yaratan bireylerin oluşumu gerçekleşebileceği gibi tam tersi de durumlar da yaşanabilir. Örgütsel adalet algısının önemli bir sonucu olan iş tatmini, okul yönetimin tarafsız yönetim biçimi, iletişim tarzı, karar verme sürecinde öğretmenlerin görüş ve düşüncelerine verilen önem derecesi, öğretmenlerin aldığı ücret, terfi ve çalışma koşulları gibi örgütsel faktörlerin yanı sıra bireysel faktörlerin etkisi ile de oluşmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada öğretmenlerin örgütsel adalet algısının iş tatmini üzerine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin demografik özelliklerinin örgütsel adalet ve iş tatmini algılarında farklılık oluşturup oluşturmadığı da analiz edilmektedir. Araştırmanın evrenini Hakkari İl'i Merkez İlçesi devlet okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada yapılacak anket sayısı basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak hesaplanmış, örneklem olarak 285 bulunmuş ve online olarak 290 öğretmene ulaşılarak anketlerin doldurulması öğretmenlerden rica edilmiştir. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve "İş Tatmini Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin prosedürel adalet, dağıtımsal adalet ve etkileşimsel adalet algı düzeylerinin, ortanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada öğretmenlerin iş tatmini düzeyleri incelendiğinde genel iş tatmin düzeyleri ile birlikte dışsal ve içsel iş tatmin düzeylerinin de ortanın üzerinde olduğu açıkça görülmektedir. Öğretmenlerin içsel tatminlerini birinci sırada dağıtımsal adalet, ikinci sırada etkileşimsel adalet ve üçüncü sırada ise prosedürel adalet algısı açıklamaktadır açıklayıcı tüm değişkenler istatistiksel olarak anlamlıdır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, İş Tatmini, Öğretmenler
Profesyonel futbolcuların örgütsel adalet algıları ve benlik saygıları ile iş doyumları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı profesyonel futbolcuların örgütsel adalet algıları ve benlik saygıları ile iş doyumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye Futbol Federasyonu 2010-2011 sezonunda, Spor Toto Süper Lig, Bank Asya Birinci Lig ve Spor Toto İkinci ve Üçüncü Futbol Liglerindeki takımlarında mücadele eden ve seçkisiz yolla seçilen 780 profesyonel futbolcu oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan profesyonel futbolcular; Türkiye Futbol Federasyon'unun Spor Toto Süper Lig'inden Trabzonspor A.Ş., Galatasaray A.Ş., Bursaspor, Kayserispor, Kasımpaşaspor, Kardemir D.Ç. Karabükspor, Manisaspor, M.K.E.Ankaragücü spor kulüpleri, Bank Asya Birinci Lig'inden Mersin İdmanyurdu, Orduspor, Çaykur Rizespor, Gaziantep Büyükşehir Belediyespor, T.K.İ. Tavşanlı Linyitspor, Denizlispor, Kartalspor ve Altay spor kulüpleri, Spor Toto İkinci Lig'iden Göztepe A.Ş., Akçaabat Sebatspor, Şanlıurfaspor, Alanyaspor, Ofspor, Sarıyer, 1461 Trabzonspor, Bozüyükspor, Turgutluspor, Adana Demirspor, Mardinspor, İskenderun Demir Çelikspor, Tokatspor, Spor Toto Üçüncü Lig'iden Denizli Belediyespor, İskenderunspor 1967, Ankara Keçiörensportif A.Ş., Antalya Kepez Belediyespor, Trabzon Arsinspor, Darıca Gençlerbirliği, 72 Batmanspor, Trabzon Yalıspor, İstanbul Anadolu Üsküdar 1908 Spor, Gümüşhanespor, İzmir Torbalıspor, Bursa Oyak Renaultspor futbol takımlarında futbol oynamaktadırlar.Araştırmada profesyonel futbolculara, araştırmacı tarafından hazırlanan ?Demografik Bilgi Formu?, ?Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri?, ?Örgütsel Adalet Algısı Ölçeği? ve ?Minnesota İş Doyumu Ölçeği? uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından toplanan veriler bilgisayara işlendikten sonra, eksik veya yanlış doldurulanlar araştırma dışında tutularak verilerin doğruluk ve varyans analizine uygunluğu için ön analizlerden geçirilmiştir. Bilgilerin analizinde SPSS for 17.0 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistik (Frekans, Yüzdelik, Ortalama ve Standart Sapma), Hiyerarşik Regresyon analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analizi tekniği, İki bağımsız ortam arasındaki farkın anlamlılığı testi (t testi) ve tek yönlü varyans analizi (f testi) (ANOVA) istatistiğinden çıkan değişiklikler arasındaki farklılığın kaynağını belirlemek amacıyla Tukey Çoklu Karşılaştırma (HSD) testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda ulaşılan bulgulara göre; profesyonel futbolcuların İş Doyumu puanları ile Örgütse Adalet Algıları ve Benlik Saygıları arasında anlamlı yönde korelasyonel ilişkiler olduğu belirlenmiş; yapılan hiyerarşik regresyon analizinde ise, Örgütsel Adalet Algısı ve Benlik Saygısı'nın profesyonel futbolcuların Genel İş Doyumu algılarını anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Araştırmada katılımcıların demografik özelliklerinin, örgütsel adalet algısı değişkenine göre değerlendirildiğinde yaş, medeni durum, toplam profesyonel oynama süreleri, yıllık kazanç ve lig kategorileri arasında anlamlı farklılıkların olduğu; benlik saygısı değişkenine bakıldığında ise; yaş, medeni durum, toplam profesyonel oynama süreleri, yıllık kazanç ve lig kategorileri arasında anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların iş doyumu algıları ile yaş (tüm alt boyutlarda), yıllık kazanç (tüm alt boyutlarda), toplam profesyonel oynama süreleri (genel doyum- içsel doyum boyutlarında) ve lig kategorileri (tüm alt boyutlarda) arasında anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında gelecekte yapılacak çalışmalar için bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar kelimeler: Profesyonel Futbolcu, Örgütsel Adalet, Benlik Saygısı, İş Doyumu
İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ve örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ve örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkiyi saptamak, örgütsel bağlılık ve örgütsel adalet düzeylerinin demografik değişkenlere göre (cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve bulundukları okulda hizmet süreleri) anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemektir.Bu araştırma, tarama modelinde betimsel çalışmadır. Çalışmanın örneklemini, Ankara ili merkez ilçelerinde (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Sincan, Yenimahalle, Pursaklar) bulunan resmi ilköğretim okullarında görevli 470 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama aracının ilk bölümünde, ?Kişisel Bilgiler?; ikinci bölümünde, ?Örgütsel Adalet Ölçeği?; üçüncü bölümünde ise, ?Örgüt Bağlılık Ölçeği? bulunmaktadır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesi amacıyla, Independent Sample t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA), Tukey testi, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizi yapılmıştır.Araştırmada, ilköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık alt boyutlarının genelde ?katılıyorum? düzeyinde, örgütsel adalet algıları alt boyutlarının ise ?kararsızlık? düzeyinde olduğu görülmüştür. Örgütsel bağlılık boyutları ile örgütsel adalet algısı boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğu, en güçlü ilişkinin ise işlemsel adalet ile özdeşleşme boyutu arasında olduğu bulunmuştur. Araştırma kapsamında örgütsel bağlılık ve örgütsel adalet algıları boyutları ile demografik özelliklerin bazı noktalarında anlamlı ilişkiler bulunmuş ve yorumlanmıştır. Örgütsel adalet algısı boyutlarında, demografik değişkenlere göre farklılık gözlenmezken, öğretmenlerin yalnızca etkileşimsel adalet algılarının cinsiyete göre farklılık gösterdiği, kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre etkileşimsel adalet algılarının yüksek olduğu görülmüştür. Örgütsel bağlılık boyutlarından uyum ve özdeşleşme boyutunda cinsiyete göre farklılık bulunmuş, içselleştirme bağlılık boyutunda farklılık gözlenmemiştir. Mesleki kıdem değişkeninde özdeşleşme ve İçselleştirme alt boyutlarında farklılık tespit edilirken, uyum boyutunda farklılık bulunmamıştır. Ayrıca, örgütsel adalet algısı boyutlarının, örgütsel bağlılık boyutlarının tümünde yordayıcı etkiye sahip olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Örgütsel bağlılık, Örgütsel Adalet, Öğretmen.
Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin performans değerlendirme sürecinde oluşan adalet algısının işten ayrılma niyetine etkisi
. Bu araştırma, Ankara'da bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde performans değerlendirme sürecinde oluşan adalet algısı ve bu algının işten ayrılma niyetine olan etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel olarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla yapılan çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; örgütsel adalet, performans değerlendirme süreci ve işten ayrılma niyeti ile ilgili literatür araştırması yapılmıştır. İkinci bölümde ise; performans değerlendirme sürecinde algılanan adalet algısının işten ayrılma niyetine etkisi analiz edilmiştir. Araştırma amacıyla örnekleme alınan hastanede, araştırmaya katılmayı kabul eden hemşirelere veri toplama formları dağıtılmış olup, 404 hemşireden eksiksiz veri alınmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre; adalet algısına bağlı işten ayrılma niyeti ile yaş, kurumda/meslekte çalışma yılı, eğitim düzeyi, çalışılan birim, çalışma saatleri, çalışılan pozisyon ve değerlendiricinin yaşının çalışana göre durumu değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Çalışmaya göre; performans değerlendirme sürecine yönelik toplam adalet algısının işten ayrılma niyetini istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı düzeyde etkilediği (p<0.01) ve bu etkiyi oluşturan tek adalet algısı alt boyutunun ise kişilerarası etkileşimsel adalet algısı olduğu belirlenmiştir (p>0.05). Bu amaçla çalışanların, motivasyonlarını ve performanslarını arttırarak işten ayrılma niyetlerini azaltmak için, ödüllendirme sistemlerinin ve kariyer planlarının adilliği gözden geçirilmelidir.Anahtar Kelimeler: Algı, örgütsel adalet, performans değerlendirme, işten ayrılma niyeti, hastane, hemşire
Akademik çalışanlarda örgütsel adalet ve sanal kaytarma ilişkisi
Bu çalışmada; üniversitelerdeki akademik personellerin örgütsel adalet algılarının belirlenerek sanal kaytarma ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada veriler anket yöntemi uygulanarak toplanmıştır. Anketler tüm katılımcılar tarafından gönüllülük esasıyla ceaplanmıştır. 271 kişinin katılmış olduğu çalışmada kayıp veriler dolayısıyla 257 kişinin verileri analize tabi tutulmuştur. Veriler SPSS 20 istatistik paket programıyla analiz edilmiş; güvenilirlik ve normallik, regresyon ve anova analizleri yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Mersin ilinde faaliyet gösteren Çağ Üniversitesi ve Adana ilinde faaliyet gösteren Çukurova Üniversitesi'nde çalışan akademik personel oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Moorman Niehoff (1993) tarafından geliştirilmiş olan örgütsel adalet ölçeği, Blanchard ve Henle (2008) tarafından geliştirilen sanal kaytarma ölçekleri kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda katılımcıların adalet konusunda verdikleri ceaplara bakıldığında çalışmakta oldukları örgütlerde adaletli bir anlayışın olduğu, örgütsel adalet algısının arttıkça sanal kaytarma düzeyinin arttığı görülmektedir. Ayrıca akademik personelin örgütsel adalet algısının cinsiyete göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersi adil olma değerinin öğretiminde, çoklu zekâ kuramının uygulanması
Bu araştırmada; İlköğretim 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi değer eğitiminde, çoklu zekâ kuramına göre hazırlanan eğitim durumlarıyla, geleneksel öğretim yöntemiyle verilecek eğitim durumlarının, öğrencilerin seçilen değere ilişkin görüşlerine ve değeri içselleştirmelerine yaptığı etkiyi karşılaştırmak amaçlanmıştır. Bu amaçla, değer olarak ?Adil Olma? değeri seçilmiştir.Araştırmanın örneklemini, 2008-2009 öğretim yılında Kırıkkale ili merkez ilçede yer alan resmi ilköğretim okulları arasından seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen Mustafa Necati İlköğretim Okulu ve Tınaz İlköğretim Okulu'nda okuyan beşinci sınıf öğrencileri oluşturmuştur.Araştırmada; ön test, son test kontrol gruplu deney deseni kullanılmıştır. Araştırmanın problemine ilişkin veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Adil Olma Ölçeği? ve ?Görüş Alma Formu? na verilecek öğrenci cevaplarının toplanmasıyla elde edilmiştir.Araştırmada; Adil Olma Ölçeği'nin verilerinin çözümlenmesinde, aritmetik ortalama, frekans ve standart sapma; öğrencilerin araştırmacının sorduğu sorulara verdikleri cevapların çözümlenmesinde ise verilen dokümanlar içerik analizine tabii tutulmuştur. Adil Olma Ölçeği ve dokümanların analizinde, deney ve kontrol gruplarına uygulanan ön test ve son test için bağımlı gruplarda ?t? testi uygulanmıştır. Deneysel işlemin etkili olup olmadığı iki grubun ön test ve son test puanlarının karşılaştırılması ile belirlenmiştir. Bu karşılaştırmada alınan iki ortalama arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı bağımsız gruplarda ?t? testi ile sınanmıştır.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Değer Eğitimi, Çoklu Zekâ Kuramı.
İşgörenlerin örgütsel adalet algısının iş tatmini ve performans üzerine etkisi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi gıda sektörü örneği
Bu araştırma örgütsel adalet algısının, iş tatmini ve performansla ilişkisini ayrıca, iş tatmini ile performans arasında anlamlı bir ilişkinin varlığını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde organize sanayi bölgelerindeki gıda sektöründe faaliyette bulunan firma işgörenlerinin örgütsel adalet algısını ölçmenin yanı sıra, işgörenlerin iş tatmini ve performans düzeylerini de ölçmek ve belirlemek araştırmanın bir diğer amacıdır. Araştırma aynı zamanda örgütsel adalet algısı, iş tatmini ve performansla ilgili daha önce yapılmış bilimsel çalışmaların teorik boyutlarını da ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, bilimsel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ile birlikte, örneklemi oluşturan Güneydoğu Anadolu Bölgesi organize sanayi bölgesi gıda sektöründe faaliyette bulunan firma işgörenlerine yönelik alan araştırması yapılmıştır. Yapılan alan araştırması sonucunda elde edilen veriler üzerinde, regresyon, korelasyon analizleri ve "Yapısal Eşitlik Modeli" ile de doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bunun yanı sıra hipotezlerde ortaya atılan farklılıkların tespiti için t-Testi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Yapısal Eşitlik Modeli ile regresyon ve korelasyon analizlerinde AMOS 18.0 programı kullanılmıştır. ANOVA ve t-Testi analizleri için SPSS 18.0 analiz programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgulara göre, örneklemi oluşturan işgörenlerin örgütsel adalet algılarının, onların iş tatmini düzeyi ve performanslarını önemli derecede etkilediğini nitelendirebilecek yeterli bulgulara ulaşılmıştır. Yapısal eşitlik modeli ile yapılan örgütsel adalet algısının, iş tatmini ve performans ile ilişkisine yönelik analiz sonucunda anlamlı bulgular elde edilmiştir. Bu bulgulara göre örgütsel adalet algısı ile iş tatmini ve performans arasında, ayrıca iş tatmini ve performans arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Buna göre örgütsel adalet algısının, işgörenlerin iş tatmini seviyesi ile performans seviyelerinin yükselmesinde etkili bir varlığı olduğu sonucundan söz edilebilir. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların, teorik kısım da ortaya atılan hipotezleri destekler nitelikte olduğunu göstermektedir. Ayrıca elde edilen sonuçlar konuyla ilgili, daha önce yapılan benzer nitelikteki diğer araştırma sonuçlarıyla da paralellik göstermektedir.
Ortaokul öğrencilerinin adalet, dürüstlük, saygı, sorumluluk ve barış değerleri hakkındaki algıları (Diyarbakır İli örneği)
Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin "adalet", "dürüstlük", "saygı", "sorumluluk" ve "barış" değerleri hakkındaki algıları ve bu algıların sınıf ve cinsiyet bakımından farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmanın verileri anket formu aracılığıyla sağlanmış olup araştırmada içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Anket formunda öğrencilerin cinsiyet, yaş, sınıf ve anne-babanın eğitim durumunu belirttikten sonra ilgili beş değer hakkında değerlendirmelerini yazmaları istenmiştir. Değerlerle ilgili değerlendirmeler uzman görüşü alınarak başlıklar altında kategorik hale getirilmiştir. Kategoriler IBM SPSS programına işlenerek ilgili değerlere ait frekans ve yüzde gibi değerler belirlenmiştir. Araştırma nitel olup tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu Diyarbakır ilindeki beş ortaokulda okumakta olan 5, 6, 7 ve 8. sınıflardan olmak üzere 572 öğrenci oluşturmaktadır. Bu okullar araştırmacı tarafından sosyal ve ekonomik faktörler dikkate alınarak örnekleme dâhil edilmiştir. Araştırmaya, 321 kız ve 251 erkek öğrenci katılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların en çok, adalet için "eşitlik", dürüstlük için "doğruluk veya yalan söylememek", saygı için "büyüklere karşı gelmemek", sorumluluk için "üzerine düşen görevi yapmak" ve barış için "küs olmamak ve kavga etmemek" değerlendirmesinde bulundukları görülmüştür.