Supervision of education
90 theses under this subject heading
Okul müdürlerinin denetim görevlerini yerine getirme düzeylerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı; öğretmen görüşlerine göre, "okul müdürlerinin denetim görevlerini yerine getirme düzeyleri"nin belirlenmesidir Araştırma, betimsel tarama modelinde nicel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini temsil edebilecek örnekleme ulaşmak için basit seçkisiz (random) örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Siirt ili merkez ve merkeze bağlı ilçe, belde ve köylerde bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve ortaöğretimde görev yapan 1783 (bin yedi yüz seksen üç) öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Gündüz (2015) tarafından geliştirilen okul müdürlerinin denetim görevini yerine getirme düzeylerini belirleme ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlemesi ile öğretmenlerin görüşlerine göre, okul müdürlerinin denetim görevlerini "orta" düzeyde yerine getirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, okul müdürlerinin öğretmen görüşlerine göre sırasıyla en yüksekten en düşüğe doğru " fiziki mekânların denetimi ", "öğretmeni denetleme" ve "eğitim-öğretimi denetleme" alt boyutlarında denetim görevlerini yerine getirdikleri tespit edilmiştir.
Okul müdürlerinin denetim rolleri ile öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri arasındaki ilişki
.Bu araştırmanın amacı okul müdürlerin denetim rolleri ile öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Tarama modeliyle desenlenmiş olan bu çalışmanın evrenini, 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılında Siirt il merkezi ve ilçelerinde okulöncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan 5813 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise olasılığa dayalı basit tesadüfi örnekleme yöntemine başvurularak belirlenmiştir. Araştırmaya 1103 öğretmen katılmıştır. Araştırmada okul yöneticilerinin denetim rollerini belirlemeye yönelik Bayraktutan (2011) tarafından geliştirilen ''Okul Yöneticilerinin Denetim Rolleri Ölçeği'' ile öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeylerini tespit edilmesinde Chao, O'Leary-Kelly, Wolf, Klein ve Gardner' in (1994) geliştirdiği ve Balcı, Öztürk, Saylık, Polatcan ve Bil (2016) tarafından Türkçe' ye uyarlanan "Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul müdürlerinin denetim rollerini yerine getirme düzeyleri ve öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmeleri yüksektir. Okul müdürlerinin denetim rollerini yerine getirme düzeylerine ilişkin öğretmen algıları ile cinsiyet, kıdem, yaş, medeni durum ve atama türü değişkenleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken branş, eğitim durumu ve okul müdürü ile çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmeye ilişkin algıları ile cinsiyet, medeni durum, branş, eğitim durumu ve atama türü değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme algıları ile kıdem, yaş ve okul müdürü ile çalışma süresi değişkenleri arasında ise anlamlı farklılık söz konusudur. Okul müdürlerin denetim rollerini yerine getirme düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme algıları arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu ve okul müdürlerinin denetim rollerinin, öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmelerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
İç denetim sisteminin Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütü denetim sistemine uyarlanması ve bir model önerisi
Bu araştırmanın amacı il milli eğitim müdürlükleri için çağdaş denetim yaklaşımlarına uygun bir denetim modeli sunmaktır. Bu modeli sunabilmek için iç denetim sisteminin benimsenme ve uygulanabilir bulunma düzeyi araştırılmıştır. Bunun yanında demografik değişkenler ile ilişkisine bakılarak; cinsiyet, yaş, kıdem, eğitim düzeyi, görev (meslek), branş, kurum ve çalıştığı yer değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırma karma araştırma yöntemi ile desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini Nevşehir ilinde MEB'e bağlı resmi kurum ve okullarda görev yapan 3576 öğretmen, 452 yönetici, 10 maarif müfettişi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Nicel veriler "İç Denetim Sisteminin Benimsenme ve Uygulanabilme Ölçeği" ile nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde nicel verilerin normal dağılım göstermediği anlaşılmış ve ikili küme karşılaştırmaları için "Mann Whitney U Testi", üç veya daha fazla küme karşılaştırmaları için "Kruskal Wallis H Testi" kullanılmıştır. Ayrıca iç denetimin benimsenme ve uygulanabilme düzeyinin sözel anlatıma dönüştürülmesi için ortalama ağırlığı hesaplanmıştır. Nitel verilerin analiz edilmesinde betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların iç denetim sistemini büyük ölçüde benimsedikleri ve il milli eğitim müdürlüklerinde uygulanabilir buldukları görülmüştür. Ayrıca katılımcıların görüşleri iç denetim sistemine entegre edilerek, il milli eğitim müdürlükleri için amaç, yapı ve süreç boyutunda bir denetim modeli oluşturulmuştur.
Ortaöğretim okullarında İngilizce öğretiminde alternatif denetim modeli olarak meslektaş denetimi modelinin öğretmen, okul ve denetim kategorilerine yönelik etkileri
Eğitim denetimi ve İngilizce öğretimi Türkiye'de halen büyük bir sorun olarak karşımızda durmaktadır. Öğrenciler liseden mezun olduklarında yaklaşık bin saatlik ders görmelerine rağmen çoğu başlangıç seviyesini bile geçememektedir, bu da boşa giden zaman ve enerji olarak ülkeye büyük maddi ve manevi yükler getirmektedir. Hem denetim sisteminde hem de İngilizce öğretiminde yapılan değişikliklere rağmen her ikisinde de istenilen kaliteye bir türlü ulaşılamamıştır. Bu çalışma önemlidir çünkü denetim sisteminde yapılacak bir değişiklik ile İngilizce öğretiminde de kalitenin arttırılmasının sağlanabileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca bu çalışma alanında tek olması açısından da önemlidir. Araştırmanın amacı, alternatif bir denetim modeli olarak ders denetiminde meslektaş denetiminin etkililiğini belirlemektir. Araştırma Türkiye'de ki ortaöğretim okullarında İngilizce dersinin öğretiminde öğretmenlerin kullandığı öğretim ilke ve yöntemleri, planlama ve sınıf yönetimi becerileri bağlamında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2014 – 2015 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ili, Bakırköy ve Bahçelievler ilçelerinde bulunan iki Anadolu lisesi, bir Anadolu imam hatip lisesi ve bir Sosyal bilimler lisesinde görev yapan, her okuldan araştırmaya katılmaya gönüllü üç İngilizce öğretmeni olmak üzere toplam 12 öğretmenden oluşmuştur. Araştırmada tek grup öntest- sontest yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Orta Öğretim Kurumlarında İngilizce Öğretiminde Alternatif Bir Denetim Modeli Olarak Meslektaş Denetiminin Etkinliliğine İlişkin İngilizce Öğretmenlerinin Görüşleri" formu, "İngilizce dersi gözlem formu" ve çalışma grubu ile yapılan görüşme ile elde edilmiştir. Çalışma grubuna araştırmanın başında araştırmacı tarafından meslektaş denetimi anlatılmış ve öğretmenlerin bu konuda bilgi sahibi olmaları sağlanmıştır. Çalışma grubunu oluşturan İngilizce öğretmenleri çalışmanın başında ve sonunda olmak üzere iki kez araştırmacı tarafından geliştirilen "Orta Öğretim Kurumlarında İngilizce Öğretiminde Alternatif Bir Denetim Modeli Olarak Meslektaş Denetiminin Etkinliliğine İlişkin İngilizce Öğretmenlerinin Görüşleri" formunu doldurmuştur. Bilgilendirme süreci sonunda çalışmaya katılan öğretmenler arasında ilk görüşme gerçekleştirilmiş ve uygulama planı yapılmıştır. Uygulama planında hangi öğretmenin dersinin ne zaman ve kim tarafından gözlemleneceği, hangi konunun anlatılacağı ve nasıl bir yöntem izlenenebileceği planlanmıştır. Planlamanın ardından gözlem süreci başlamış ve gruptaki üyeler sırayla birbirlerinin derslerini gözlemleyerek araştırmacı tarafından sağlanan sınıf gözlem formunu doldurmuşlardır. Sınıf gözlem formunda denetçiler hem yapılan uygulamaları tespit etmiş hem de önerilerini ve kendisi için yeni olan uygulamaları belirtmiştir. Gözlem sürecinin tamamlanmasının ardından son görüşme aşamasına geçilmiş ve bu aşamada öğretmenler tespitlerini belirtmişler ve önerilerini sunmuşlardır. Aşamaların tamamlanmasının ardından öğretmenlere "Orta Öğretim Kurumlarında İngilizce Öğretiminde Alternatif Bir Denetim Modeli Olarak Meslektaş Denetiminin Etkinliliğine İlişkin İngilizce Öğretmenlerinin Görüşleri" formu tekrar uygulanmıştır. Son olarak meslektaş denetiminin yararları, sınıklılıkları ve uygulanabilirliği ile ilgili öğretmenlerle görüşme yapılmıştır. Yukarıda belirtilen veri toplama materyalleri ile elde edilen verilerin analizi sonucunda; meslektaş denetiminin öğretmen, okul ve denetim kategorilerine yönelik önemli faydaları olduğu tespit edilmiştir. Özellikle öğretim kalitesinin arttırılmasında yararlı olabileceği, öğretmenlerin mesleki gelişimlerine fayda sağlayabileceği, öğretmenlerin güçlü ve zayıf yönlerini keşfetmelerine yardımcı olabileceği, okulda öğretmenler arasında birliğin ve beraberliğin arttırılmasına katkıda bulunabileceği ve okul kültürünü ve iklimini olumlu yönde etkileyebileceği anlaşılmıştır. Buna ilaveten, öğretimin planlanması, yöntem ve teknikler ve sınıf yönetimi bağlamında da öğretmenlerde profesyonel gelişim sağladığı anlaşılmıştır. Ancak, özellikle gözlemlerin planlanması sürecinde zorlukların ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca oluşturulacak çalışma gruplarının istekli öğretmenlerden oluşturulmasının önemi ya da kurumun böyle bir kültüre sahip olmasının gerekliliği gözlem sürecinde anlaşılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen diğer bir sonuç ise meslektaş denetimin uygulanabilir bir denetim modeli olduğudur. Özellikle kalitenin arttırılması bağlamında aynı işi yapan bireylerin birbirlerinden yararlanmalarının faydalı olacağı saptanmıştır. Bununla birlikte, bu yöntemin uygulanabilir olması için öğretmenler gözlem yaptıkları ders içinde özendirici ödüllerin sunulması gerekliliği vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: eğitim denetimi, meslektaş denetimi, yarı deneysel desen, gözlem, görüşme
Eğitim yönetimi ve denetimi alanında yapılmış lisans üstü tez çalışmalarının liderlik teması açısından incelenmesi
Eğitim yönetimi ve denetimi alanı ülkemizde son yıllarda oldukça artan bir ilgi görmektedir. Bu ilgi ile birlikte alanda çok sayıda yüksek lisans programı açılmış ve yapılan yüksek lisans çalışmalarında ciddi bir artış meydana gelmiştir. Bu artıştan eğitim yönetimi ve denetimi alanında liderlik çalışmaları da nasibini almıştır. Liderlik konulu çalışmalar hatırı sayılır bir noktaya ulaşmıştır. Bu çalışma bu liderlik araştırmaları ile ilgilenmektedir. Bu araştırma eğitim yönetimi ve denetimi alanında yapılmış yüksek lisans tez çalışmalarının liderlik tematiği açısından bir incelemesini sunmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmaların metodolojik, ve teorik analizi yapılmaktadır. Ayrıca bu çalışmaların liderlik yönelimleri ve sonuçları ele alınmaktadır. Erişime açık 34 adet yüksek lisans tezini nicel olarak inceleyen bu çalışma betimleyici bir çalışmadır. Araştırma sonuçlarına göre, tezler genellikle dönüşümcü liderlik tipini incelemektedir. Tezler yüksek bir oranla (%88.2) hipotezlerini onaylayan sonuçlar bulmuşlardır. Bununla birlikte hiç bir çalışma eleştirel bir bakış açısı geliştirememişlerdir. Tezler çoğunlukla nicel araştırma modellerini kullanmışlardır. Tezlerin örneklem büyüklükleri yeterli olarak saptanmıştır. Araştırma sonucunda alanın nitel araştırmalara ihtiyacı olduğu önerilmektedir. Eğitim sosyal ve kültürel bir alan olmasından hareketle sosyal ve kültürel metotlar ile yeni araştırmalara ihtiyaç vardır. Nitel araştırmalar alana dair bilgimizin derinliğini artırma ve alanın özerkliğini artırma potansiyeli taşımaktadırlar.
İlköğretim okulu yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerii ve bu çatışma yönetimi stillerinin öğretmenlerin stres düzeyine etkisi
Bu araştırmada, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okul yöneticilerinin kullandıkları çatışma yönetimi stillerinden tümleştirme, ödün verme, hükmetme, kaçınma ve uzlaşma stillerini algılaması ve bu çatışma yönetimi stillerinin öğretmenlerde yarattığı stres düzeyleri değerlendirilmiştir. Araştırma verileri Kütahya ilinin Simav ilçesindeki ilköğretim okullarından seçilen 205 kişilik öğretmen grubuna anket uygulanarak toplanmıştır.Beş bölüm olarak düzenlenen araştırmanın birinci bölümünde; problem, amaç, önem, sınırlılıklar ve tanımlar yer almıştır. İkinci bölümde, kavramsal çerçeve ve ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise; yöntem, araştırma modeli, evren ve örneklem, veri toplama aracı, anketin geçerlilik ve güvenirlik çalışması, verilerin çözümü ve yorumlanması yer almaktadır. Araştırmanın dördüncü bölümünde bulgular ve yorumlar, beşinci ve son bölümünde de sonuçlar ve öneriler yer almaktadır. Elde edilen veriler frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, varyans analizi, korelasyon teknikleri kullanılarak çözümlenmiş, yorumlanmış ve raporlaştırılmıştır.Araştırma sonuçları şu şekilde özetlenebilir: Öğretmen algılarına göre okul yöneticileri öğretmenlerle aralarında çıkan çatışmalarda en fazla tümleştirme stilini; daha sonra sırasıyla uzlaşma, kaçınma, ödün verme ve en az da hükmetme stilini kullanmaktadırlar. Tümleştirme, ödün verme, kaçınma ve uzlaşma stilleri öğretmenlerin stres düzeyleri ile olumsuz yönde bir ilişkiye sahipken, hükmetme stili olumlu yönde bir ilişkiye sahiptir. Bayan öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre okul müdürünün hükmetme stilini daha fazla kullandıklarını algıladıkları anlaşılmaktadır. En fazla stres yaratan çatışma stili hükmetme, en az stres yaratan çatışma stili ise uzlaşmadır.Anahtar Kelimeler: Çatışma, Çatışma Yönetimi, Çatışma Yönetim Stilleri/Stratejileri, Stres.
Maarif müfettişlerinin sınıf öğretmenlerine mesleki rehberlik yapma düzeyleri ile öğretmen motivasyonu arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, maarif müfettişlerinin sınıf öğretmenlerine mesleki rehberlik yapma düzeylerine ve bu davranışların öğretmenleri ne düzeyde motive ettiğine ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemek ve maarif müfettişlerinin mesleki rehberlik davranışları ile bu davranışların öğretmenleri motive etme düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın çalışma evrenini 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Uşak il merkezinde bulunan, 31 ilkokulda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem yöntemi kullanılmamış araştırma evrenindeki bütün öğretmenlere ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda, 216 öğretmene ulaşılmıştır. Hatalı ya da eksik doldurulan 19 ölçek çıkarıldıktan sonra 197 ölçek değerlendirmeye alınmıştır. Verilerin toplanmasında, Arslantaş (2007) tarafından geliştirilen 55 maddelik ölçek izin alınarak kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistiklerin yanı sıra T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, öğretmenlerin maarif müfettişlerinin mesleki rehberlik yapma rollerine ilişkin görüşlerinin birbirlerine benzer olduğu görülmekte ve müfettişlerin bu rollerini "az" derecede gerçekleştirdikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Maarif müfettişlerinin mesleki yardım ve rehberlik konularında gösterdiği davranışların öğretmenlerin motivasyonuna etkisi ise "orta" derecede çıkmıştır. Maarif müfettişlerinin mesleki rehberlik davranışlarını gösterme düzeyleri ile bu davranışların öğretmenleri motive etme derecesi arasında anlamlı pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Müfettiş, Rehberlik, Mesleki Rehberlik, Motivasyon, Öğretmen Motivasyonu
Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemlerinin tarihsel gelişim aşamalarının, örgütsel yapılarının, yönetim ve denetim alt sistemlerinin işleyişlerinin nasıl, benzer ve farklı yönlerinin neler olduğunu karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırma, bilimsel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemine dayalı olarak yürütülmüştür. Taranan kaynaklardan, iki ülkenin eğitim sistemleriyle ilgili yürürlükteki mevzuattan, resmi internet sayfalarında kayıtlı bilgi, belge ve dokümanlardan, uluslararası kuruluşların ilgili raporlarından, karşılaştırmalı eğitim alanına ait kitaplar, tezler ve yayımlanan makalelerden yararlanılmıştır. Paris'te Türkiye Cumhuriyeti ve Güney Kore UNESCO Daimi Temsilcilikleri, Ankara'da Güney Kore Ankara Büyükelçiliği ve Ankara Kore Kültür Merkezi, Doha'da Güney Kore Doha Büyükelçiliği'nden uzmanlarla irtibat kurulmuş, yardımlarıyla birincil kaynaklara ulaşılmıştır. T.C. Kültür Bakanlığı Milli Kütüphane Kore Kitaplığı ile çeşitli üniversite ve devlet kütüphanelerinin kaynakları taranmıştır. Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemleri bazı alt problemler çerçevesinde ele alınmıştır. Öncelikle iki ülke eğitim sistemlerinin tarihsel gelişim aşamalarına ilişkin bulgu ve yorumlara yer verilmiştir. Ardından eğitim sistemlerinin örgütsel yapıları incelenmiş, yasal mevzuata değinilmiş ve teşkilat yapılarına yer verilmiştir. Son olarak, Türkiye ve Güney Kore eğitim sistemlerinin yönetim ve denetim alt sistemleri ile finansmanları hakkında araştırma bulguları paylaşılmıştır. Çalışmada, her iki ülkenin de tarihsel süreçte ülke eğitimine etki eden zorluklarla karşılaştığı tespit edilmiştir. Örgütsel yapılanmalarında yasal mevzuat çerçevesinde merkeziyetçi yapıları olduğu gözlenmiştir. Ancak uygulamada, Güney Kore'nin yerel yönetimlere çeşitli yetkiler verdiği öğrenilmiştir. Ayrıca, sık değişen yasal düzenlemelerin düzensizliklere yol açtığı, eğitime ayrılan finansman miktarlarının yüksekliğinin eğitimi olumlu etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışmada ortaya çıkan bir diğer sonuç ise, merkeziyetçiliğin ve bürokrasinin azaldığı kurumlarda sorun çözme, denetleme ve gelişim çalışmalarının daha kolay yapılabildiğidir.
Müdür yardımcılarının okul müdürleri tarafından yetiştirilme düzeyleri ile okullarının gelişim gereksinimlerini belirleme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Araştırmanın amacı okul müdür yardımcılarının okul müdürleri tarafından yetiştirilme algıları ile okul gelişim ihtiyaçlarını belirleme düzeylerini arasındaki ilişkiyi incelemek ve bulgular doğrultusunda öneriler geliştirmektir. Araştırmanın yöntemi ilişkisel taramadır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İzmir ili merkez ilçelerindeki ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki devlet okullarında görev yapan müdür yardımcıları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın çalışma evreni olarak İzmir ili metropol ilçelerinde bulunan 785 resmi okul genel evrenin %43 oranını temsil eden Balçova, Bayraklı, Bornova, Buca, Çiğli, Karabağlar, Karşıyaka, Konak ve Narlıdere ilçelerindeki okullar seçilmiştir. 785 resmi öğretim kurumundan örneklem için 320 okul random olarak seçilmiştir. Okullardaki öğrenci sayılarına göre değişiklik gösterebilen müdür yardımcısı sayılarından dolayı araştırma 358 katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırmada Noe (1988) tarafından geliştirilen İbrahimoğlu, Uğurlu ve Kızıloğlu (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Mentorluk Fonksiyonları" Ölçeği ve Ubben, Hughes ve Norris (2004) tarafından geliştirilen, Dağ (2009) tarafından Türkçe'ye çevrilen "Okul Gelişim İhtiyaçlarının Belirlenmesi" adlı ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre okul müdürlerinin, okul müdür yardımcılarını yetiştirme düzeyleri müdür yardımcılarının görüşlerine göre "çoğu zaman" düzeyindedir. Okul müdürlerinin okul müdür yardımcılarını yetiştirme düzeyi, müdür yardımcılarının cinsiyet, kıdem, branş, mezun oldukları fakülte, yaş, bulundukları kurumdaki çalışma süreleri, eğitim düzeyleri, çalıştıkları okul kademesi, okullarındaki öğretmen sayısı ve okullarındaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Okul müdür yardımcılarının okullarının gelişim ihtiyaçlarını belirleyebilme düzeylerine ilişkin puan ortalamaları tüm alt boyutlarda "çoğu zaman" düzeyindedir. Okul müdür yardımcılarının okul gelişim ihtiyaçlarını belirleme düzeyi cinsiyet, kıdem, mezun olunan fakülte, yaş, kurumlarında çalışma süreleri, eğitim düzeyleri, yöneticilik kıdemi ve okullarındaki öğretmen sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Okul müdür yardımcılarının okul gelişim ihtiyaçlarını belirleme düzeyi branş, okul kademesi ve okullarındaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Okul müdür yardımcılarının okul müdürleri tarafından yetiştirilme düzeyi toplam puanları ile okul gelişim ihtiyaçlarını belirleyebilme alt boyutlarının tümü ile arasındaki ilişkinin olumlu olduğu görülmüştür. Regresyon analizi sonuçlarına göre okul müdürlerinin okul müdür yardımcılarını yetiştirmesinin, okul müdür yardımcılarının okullarının gelişim ihtiyaçlarını belirleyebilme alt boyutları üzerinde anlamlı bir açıklayıcı olduğu görülmüştür.
Öğretmenlerin mesleki gelişiminde gelişimsel denetimin rolü: Karma yöntem çalışması
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin geleneksel denetimin mesleki gelişime katkısına yönelik algılarını ve gelişimsel denetim uygulamalarının mesleki gelişim üzerindeki rolünü incelemektir. Çok aşamalı deneysel karma yöntem araştırması olarak tasarlanan araştırma temelde iki aşamadan oluşmaktadır. Her aşamada farklı çalışma grubu kullanılmıştır. Birinci (nicel) aşamadaki geleneksel denetime ilişkin mevcut durum analizinde, araştırmanın örneklemini, tabakalı küme örnekleme yöntemiyle belirlenen Denizli'deki resmi 59 ilkokul, 45 ortaokul ve 38 lise olmak üzere toplam 142 okul oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Denetimin Öğretmenlerin Mesleki Gelişimine Katkısı Ölçeği (DÖMGKÖ) ile toplanmıştır. İkinci (deney) aşama iki adımdan oluşmaktadır: Birinci adım, "Gelişimsel Denetim Modeli Yönetici Eğitimi" nin verildiği "eğitim adımı", ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen deney grubundaki 9 ilkokul yöneticisinden oluşmaktadır ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Yönetici Eğitimi Programı (YEP)" uygulanmıştır. Bu adımda, yönetici eğitiminin etkililiğini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Gelişimsel Denetime İlişkin Senaryo Rubriği" kullanılmıştır. İkinci adım, gelişimsel denetim bazlı ders denetimlerinin uygulandığı "uygulama adımı", ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen deney grubundaki 9 ilkokul yöneticisi, 37 deney grubunda ve 24 kontrol grubundaki ilkokul öğretmenlerinden oluşmaktadır. Veriler, deney ve kontrol grubundaki öğretmenlere uygulanan "DÖMGKÖ", "Mesleki Gelişime Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Öğretmenlerin Mesleki Gelişim Özyeterlikleri Ölçeği" ile toplanmıştır. Deney grubundaki öğretmenlerle araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak ön-son görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın nicel ve nitel verileri, karma yöntem gereği raporlama bölümünde entegre edilmiştir. Araştırmanın bulguları ışığında: geleneksel denetimin mesleki gelişime katkı sağlamadığı, gelişimsel denetimin mesleki gelişimi desteklediği, denetimin öğretmenlerin mesleki gelişime ilişkin tutumlarını ve özyeterliklerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Gelişimsel denetim uygulaması, geleneksel denetimin yol açtığı olumsuz psikolojik ortamı ortadan kaldırarak, denetimi profesyonel gelişimi destekleyen ve mesleki motivasyonu içselleştiren bir araç olarak konumlandırmıştır. Ayrıca, denetimin amacını "kontrol etme ve cezalandırma"dan "güven verme ve güçlendirme"ye başarıyla taşımış, mesleki bağlılığı doğrudan artırmıştır. Bu nedenle etkili okullar için, gelişimsel denetimin eğitim sistemine başarılı bir şekilde entegre edilmesi, denetmen yetkinliğinin sağlanması ve güven kültürünün kurumsallaştırılması vazgeçilmezdir.
Farklılaştırılmış denetim ve öğretmen gelişimi üzerine eylem araştırması
Bu araştırma, Glatthorn'un farklılaştırılmış denetim modelinin bir ilkokul ortamında uygulanmasını ele almaktadır. Geleneksel denetim yaklaşımlarının eğitim örgütleri için giderek yetersiz hale gelmesi ile öğretmenlerin mesleki gelişimini ön plana alan çağdaş yaklaşımlara olan ilgi artmaktadır. Çalışmada, Türkiye'de öğretmenlerde olumsuz algılar oluşturan geleneksel denetim uygulamalarından uzaklaşırken öğretmen özerkliği ve mesleki gelişimi desteklemek için Farklılaştırılmış Denetim Modeli'ni kurmak ve uygulamak amaçlanmıştır. Araştırma, eylem araştırması olarak tasarlanmış ve Stringer'ın Bak- Düşün- Harekete Geç modeli kullanılmıştır. Çalışma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında sınıf öğretmenlerinden oluşan on gönüllü öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler odak grup görüşmeleri, bireysel görüşmeler, gözlem formları ve araştırmacı günlüğü yoluyla toplanmıştır. Uygulama süreci boyunca öğretmenler, akran gözlemi, öz değerlendirme, işbirlikli planlama ve yansıtıcı uygulama dahil olmak üzere çeşitli mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmuştur. Araştırmacı, öğretmenlerin deneyimlerini paylaşabilecekleri, geribildirim sağlayabilecekleri ve denetim süreci sırasında ortaya çıkan sorunları işbirliğine dayalı olarak çözebilecekleri periyodik toplantılar düzenlenmiştir. Sonuçlar, Farklılaştırılmış Denetim Modeli'nin öğretmen güdülemesini artırdığını, mesleki sorumluluğu geliştirdiğini, sınıf içi uygulamaları iyileştirdiğini ve öğretmenler arasında daha güçlü ve iş birliğine dayalı ilişkiler kurulmasına katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Öğretmenler uygulanan denetim modelini mesleki gelişim süreci olarak gördüklerini ve bu süreçte daha yetkin ve güçlendirilmiş hissettiklerini belirtmiştir. Araştırmada Farklılaştırılmış Denetim Modeli'nin zaman ve kaynak kısıtlamaları, değişime karşı direnç ve sürekli desteğe gereksinim duyulması gibi zorlukları olduğu görülmüştür. Bulgulara dayanarak, okullarda Farklılaştırılmış Denetim'i uygulamak için bir kılavuz geliştirilmiştir. Ayrıca yönetsel izleme ve gelişim seçenekleri için uygulama kılavızu hazırlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, uygun yapısal, örgütsel ve yönetsel desteklerle Farklılaştırılmış Denetim'in etkili bir denetim modeli olarak uygulanabileceği, öğretmenlerin mesleki gelişimine ve okul gelişimine önemli ölçüde katkıda bulunabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Liselerde yöneticilerin ve öğretmenlerin görüşlerine göre denetim uygulamaları
Çalışmanın amacı devlet liselerinde, Millî eğitimin amaçlarının gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilecek nasıl bir denetim sistemi uygulanması gerektiğinin araştırılmasıdır. Bu nedenle ders denetimi görevini üstlenen okul müdürleri ve denetlenen rolündeki öğretmenlerin hem Millî eğitimin amaçlarına ilişkin farkındalığını belirlemek hem de denetimi kimin, hangi ölçütlerle ve nasıl yapması gerektiğine dair düşüncelerini tespit edebilmek amacıyla, ders denetimi ile ilgili görüşleri alınmıştır. Eğitim denetimi okulların amaçlarını gerçekleştirip gerçekleştiremediğinin ortaya çıkmasını sağlayacak önemli bir uygulamadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu Aydın ili Kuşadası ilçesinin devlet liselerindeki okul müdürleri ve farklı branşlardaki öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışma gurubunun belirlenmesinde maksimum çeşitlilik örneklemesi modelinden yararlanılmıştır. Veriler görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme soru formu ile okul müdürlerine ve öğretmenlere ayrı ayrı sorular sorularak görüşmeler yapılmıştır. Toplanan veriler araştırmanın problem durumu ve alt problemlerine göre analiz edilerek kodlanmıştır. Her tema için kategoriler oluşturarak anlamlı bulgular ortaya çıkarılmış ve bu bulgular içerik analizi yapılarak yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda okul müdürlerinin ders denetimi öncesi öğretmeni bilgilendirme; denetim esnasında müdürün ders giriş zamanı, derste kalış süresi, değerlendirme kriterleri; denetim sonrası ise geribildirim şekli hususlarında farklı uygulamalarda bulundukları görülmüştür. Okul müdürleri ders denetimlerinde ortak bir standardı yakalayamamışlardır. Ders denetimlerinin öğretmenlerin mesleki gelişimlerine destek olmak yerine genellikle öğretmeni kontrol etmek amacıyla yapılıyor olmasının aslında denetimi işlevsizleştirdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Denetimlerde MEB'in amaçlarının gerçekleşmesine dönük yaşanan başka bir sorunun da öğretmenlerin ders denetimlerini kişisel ve negatif olarak algılamaları olduğu tespit edilmiştir. Tüm bulgulara bakıldığında ideal bir ders denetimi sistemi için öncelikle Millî eğitimin amaç ve ilkelerine olan farkındalığı artırmak gerektiği ve uygulanan denetim modeli hakkında öğretmenlerin bilgilendirilmeye ihtiyaçları olduğu ortaya çıkmıştır. Okul müdürleri ve öğretmenler ders denetimlerinde her branştan uzman bir kişinin müdüre eşlik etmesinin yararlı olacağını belirtmişlerdir.
Eğitimde akreditasyonun okullar bağlamında incelenmesi
Bu araştırmada, eğitim kurumlarını akredite eden kuruluşlar ve esas aldıkları ölçütler incelenerek, bu bağlamda akreditasyonun; okullar açısından anlamı, önemi, işlevi ve gerekliliğinin araştırılması amaçlanmaktadır. Araştırma betimsel nitelikte olup, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu belirlenirken, amaçlı örnekleme ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında, Türkiye'nin farklı bölgelerinden akredite olmuş yedi özel okulun yetkilileri ile Adıyaman ilinde tüm kademelerden okullarda görev yapan 21 yönetici ve 17 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri nitel yöntem ile toplanmıştır. Veriler, kaynak taraması, belge/doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme formlarından yararlanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, betimsel ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye'de akredite olmuş eğitim kurumu sayısının az olduğu, bunların okul akreditasyonundan daha çok, üniversite düzeyinde olduğu, okul düzeyinde olanların ise devlet okullarından ziyade özel okullara yönelik olduğu belirlenmiştir. Okulların nitelik göstergeleri ile ilgili olarak katılımcılar; lise ve üniversite yerleştirme sınavı sonuçları, akademik başarı ve seviye tespit sınavı sonuçlarının öne çıkan göstergeler olduğunu belirtmişlerdir. Okulların değerlendirilmesi konusunda ulaşılan verilere göre ise, okulların değerlendirildiği, bunun daha çok müfettişler tarafından yapılan denetlemeler, il ve ilçe genelinde yapılan deneme sınavları ve MEB tarafından yapılan merkezi sınavlar ile gerçekleştiği belirlenmiştir. Akreditasyon konusunda katılımcılardan elde edilen bulgulara gelince, okul akreditasyonuna; okul gelişimi, yüksek kalitede bir eğitim-öğretim sunulması ve okulun belirli standartlara sahip olması için gerek duyulduğu belirlenmiştir. Araştırmanın bulgularına dayalı olarak, okul düzeyinde akreditasyonun yaygınlaştırılması, okul akreditasyonunda uzmanlaşmış yerli kuruluşların oluşturulması ve okulların akredite edilmesi ile okulların sunduğu eğitim hizmetlerinin daha nitelikli hale getirilmesini sağlayacak düzenlemelerin yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, okul, akreditasyon, okul akreditasyonu
Değişen liderlik rolleri perspektifinde okul yöneticilerinin öğretmen performansını yönetmesi
Okul yöneticilerinin öğretmen performansına bakış açısı geleneksel yönetici algılarının da etkisiyle uzun yıllar boyunca sadece öğretmen performansının ölçülmesi şeklinde olmuştur. Bu ölçme de öğretmenin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen standartlarına sahip olup olmadığının tespiti, öğretmenlerin birbirleriyle olan kıyaslamaları şeklinde sıralamalarının belirlenmesi, ders ortamlarında öğretmenlerin gözlemlenmesi sonucu sicil verilmesi gibi yöntemler kullanılmıştır. Bu anlamda okul yöneticilerinin öğretmen performansına bakış açısı değerlendirme ile sınırlı kalmıştır denilebilir. Diğer taraftan öğretmenlerin istenen performans standardının altında kaldığında neler yapılabileceği, tekrar nasıl motive edileceği, mevcut çalışanların performansının nasıl arttırılabileceği gibi sorunların çözümü ise böyle bir yaklaşımda cevapsız kalmıştır.Günümüzde ise okul yöneticilerinin değişen liderlik yaklaşımları çerçevesinde performansa bakış açıları da değişmiş ve performans değerlendirme yaklaşımı, yerini daha kapsamlı bir süreç olan performans yönetimine bırakmıştır.Buna göre okul yöneticisi dönüşümcü, müdahaleci, yenilikçi, vizyon sahibi, kolaylaştırıcı iç danışman ve gözlemci rolünü üstlenmiştir. Okul yöneticisinin sahip olması gereken her bir rol tek başına ciddi yetkinlikler gerektirirken; öğretmenin sürekli öğrenme, kendini geliştirme ve değişime hazır olması desteklenmelidir.Bir okul yöneticisi, öğretmenlerin sürekli gelişimleri, yeni bilgilerle donanımları ve değişikliklere ayak uydurmaları için sürekli geliştirme programları yapabilmelidir. Öğretmenlerin gelişmesini, okulun öncelikli bir amacı haline getirmelidir. Öğretmenleri geliştirmeye karşı duyarlılık geliştirerek, etkinlikleri öğretmenlerle birlikte planlaması, hizmetiçi eğitim etkinliğinin yararlı ve kalıcı olmasına katkıda bulunacaktır. Bu şekilde sürekli yetiştirilen, geliştirilen ve yetkinleştirilen öğretmenler, aldıkları eğitimi, sınıflarındaki öğrencilere yansıtacak, eğitim öğretimin niteliği artacak ve Türk Milli Eğitiminin amaçlarını gerçekleşme düzeyi yükselecektir.Anahtar Kelimeler: Yönetici liderlik rolleri, Performans yönetimi, performans değerlendirme, öğretmen gelişimi, paylaşılan vizyon.
İlköğretimde çalışan öğretmen ve yöneticilerin müfettişlerden beklentileri ve bunu gerçekleştirme düzeyi
Bu araştırmada İlköğretim Okullarında çalışan yönetici ve öğretmenlerin müfettişlerden beklentileri ve bunların gerçekleştirme düzeyinin belirlenmesine çalışılmıştır. Araştırmada yönetici ve öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek , beklentilerini uygulamadaki hali ile nasıl olması gerektiğini incelemek için bir anket geliştirilmiş ve bu anket araştırmanın temelini oluşturmuştur. Anket beşli Likert Ölçeği `ne göre hazırlanmıştır. Bu ölçekle uygulamadaki hali ile ; kesinlikle yeterli , yeterli , kararsızım, yetersiz. Nasıl olması gerektiği hali ile ; kesinlikle bekliyorum , bekliyorum, kararsızım, beklemiyorum, kesinlikle beklemiyorum, sorularına verilen cevaplarla hazırlanmıştır.Cinsiyet , branş , kıdem , okuldaki görev , geçirilen teftiş sayısı , teftişin yararları hakkındaki düşünceler karşılaştırılmıştır. İstatistik çözümlemelerde anlamlı bulunan ( p < 0,05) sonuçlar tablolarda gösterilmiş ve değerlendirilmiştir.Anlamlı farklılık gözlenmeyen gruplar ise tezde gösterilmiştir. Araştırmanın teorik kaynağı ise ilgili kaynaklardan sağlanmıştır. Araştırma İstanbul İl merkezinde bulunan Bayrampaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı İlköğretim Okullarından 8'i ile sınırlı tutulmuştur. Araştırmada yöneticilerin , müfettişlerden değerlendirmelerine ilişkin düzeye göre dağılımları , çoğunluğunun kararsız , yöneticilerin müfettiş davranışlarının nasıl olacağına ilişkin düzeye göre dağılımının çoğunluğunun kesinlikle beklediklerini , öğretmenlerin müfettişleri değerlendirmesine ilişkin düzeye göre dağılımları , çoğunluğunun yetersiz olduklarını , öğretmenlerin müfettiş davranışlarının nasıl olacağına ilişkin düzeye göre dağılımları , çoğunluğun kesinlikle beklediklerini ortaya çıkarmıştır. Teftişin , yönetici ve öğretmenlerin beklentilerini gerçekleştirmediği görülmüş , beklentilerinin gerçekleştirilmesi için öneriler geliştirilmiştir.
İlköğretim okulları öğretmenlerinin okul yöneticilerine yönelik çağdaş denetim algıları ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki (İstanbul ili Eyüp ilçesi örneği)
Tüm toplumların yoğun çaba ve kaynak sarfettiği eğitim sistemlerine ilgi her zaman yüksek olmuştur. Eğitim kurumlarının örgütsel bir nitelik kazanması sonucu okullar, yönetim biçimleri ve çalışan personelinin verimi bakımından incelenmesi gereken süreçler haline gelmişlerdir. Öğrenci nüfusunun birkaç Avrupa ülkesinin nüfusuna eşit olduğu ülkemizde eğitim yönetimi toplumun eğitilmiş birey ihtiyacını karşılama sürecini yönlendirmektedir.Bu güne kadar denetim, motivasyon ve iş doyumu konuları, ilgili anabilim dallarındaki araştırmacılar tarafından değişik açılardan ele alınmıştır.Fakat okul müdürleri tarafından yapılan denetim faaliyetleri bugüne kadar incelenmemiştir.Denetim konusunda geleneksel yaklaşımların terkedilmeye başlandığı, yeni bir takım açılımların yaşandığı günümüzde, okul müdürlerinin denetim fonksiyonu mercek altına alınmalıdır.İlköğretim okulu yöneticileri, öğretmenlerini etkili ve verimli kılabilmek için denetim görevlerini dikkatle yerine getirmek zorundadırlar.Bu araştırmada ilköğretim okulları öğretmenlerinin okul yöneticilerine yönelik çağdaş denetim algıları ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir.Araştırma konusu hakkında, ilgili literatür taraması yapılmıştır. İlgili kavramlar tanıtılmış ve motivasyon ile eğitim yönetimi ve denetimi konuları yeterince açıklanmaya çalışılmıştır. İlköğretim okulları öğretmenlerinin okul yöneticilerine yönelik çağdaş denetim algıları ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki anlamlı bir ilişkinin varlığı, bunun öğretmen motivasyonuna etkisi irdelenmiştir.Araştırmada, uygulanan anket aracılığıyla, öğretmenlerin, konuya ilişkin algıları değerlendirilmiştir.Anket sonuçlarının istatistiksel anlamda çözümlenmesinde SPSS programı kullanılmış, sonuçlar elde edilmiş, yorumlanmış ve sonuçlar tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Eğitim Yönetimi, Okul Yönetimi, İlköğretim, Motivasyon, Denetim
Okul ortamını güvensiz yapan etkenlerde öğretmenin ve yöneticilerin rolü
Araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin okul güvenliği üzerine etkilerini belirlemektir.Araştırma, birinci bölüm; giriş, problem durumu, problem cümlesi, alt problemler, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, sayıltılar, sınırlılıklar, tanımlar, ikinci bölüm; ilgili literatür, üçüncü bölüm; araştırma yöntemi, araştırma modeli, evren ve örneklem, verilerin toplanması, verilerin analizi, dördüncü bölüm; bulgular ve yorum, beşinci bölüm; sonuçlar, tartışmalar ve öneriler olmak üzere toplam beş bölüm altında toplanmıştır.Araştırmanın evrenini, İstanbul ili Anadolu yakası Kadıköy, Maltepe, Kartal ilçelerindeki ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenler ve bu okullarda okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem ise, evrenden rasgele seçilmiş ortaöğretim kurumlarında görev yapan 150 öğretmen ve bu kurumlarda okuyan 350 öğrenci olmak üzere toplam 500 kişiden oluşmaktadır. Veriler, çeşitli kaynakların taranmasıyla geliştirilen anket yoluyla öğretmen ve öğrencilerden elde edilmiştir. Anketten okul yöneticilerinin ve öğretmenlerinin okul güvenliği üzerine olumlu veya olumsuz etkilerinin düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır. Anket sonuçlarının yorumuna geçilmeden önce bu çalışmada geçen her türlü kavram açıklanmıştır. Güvenlik ile ilgili kavramlara, bu kavramlarla ilgili kuramlara, görüşlere yer verilmiştir. Ülkemizde ve yurt dışında okul güvenliği ile ilgili yapılan çalışmalara ve ilgili araştırmalara kısaca değinilmiştir.Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Elde edilen veriler amaçlara uygun olarak frekans ( N ), yüzde (%), aritmetik ortalama (x), standart sapma (Ss), serbestlik derecesi ( Sd ), t testi ve varyans ( Anova ), Post- Hoc Schefe testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Gruplar arasında anlamlı bir farkın olup olmadığı p< 0.05 düzeyinde test edilmiştir. Elde edilen bulgular tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.
İlköğretim okul müdürlerinin insan kaynaklarını yönetme yeterlilikleri
Bu araştırmanın amacı ilköğretim okul müdürlerinin insan kaynaklarını yönetme yeterliliğinin belirlenmesidir. Bu araştırmada tarama metodu kullanılmıştır.Araştırmanın evreni İstanbul'da Pendik ilçesindeki resmi ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerdir.Veriler öğretmenlerden geliştirilen anket yoluyla elde edilmiştir.Anketten ilköğretim okul müdürlerinin insan kaynaklarını yönetme yeterlilikleri belirlenmeye çalışılmıştır.Anket sonuçlarının yorumuna geçilmeden önce bu araştırmada geçen her türlü kavram açıklanmıştır.İnsan kaynakları ile ilgili her türlü kavrama,bu kavramlarla ilgili kuramlara ve görüşlere yer verilmiştir.Ardından insan kaynakları yönetiminin eğitim örgütlerinde uyarlanmasına geçilmiştir.Okullarda uygulanan insan kaynakları yönetimiyle ilgili kavramlar ve görüşler açıklanmıştır.Okul müdürlerinin okullarda, insan kaynakları yönetimi kapsamında hangi görevleri yapabilecekleri ve insan kaynaklarının yönetimin işlevleri konusunda bilgilere geniş yer verilmiştir. Okul müdürlerinin öğretmenleri etkili bir biçimde yönetebilmesi için öncelikle onların gereksinimlerini karşılamalıdır.Öğretmenlerin gereksinimleri karşılandığı ölçüde okul içinde kişisel verimlilikleri artırılabilir.Okulda mutlu olan öğretmen,sınıfta eğitim-öğretim çalışmalarını başarılı bir şekilde yerine getirir.Sınıftaki eğitimin-öğretimin etkililiği öğrencilerin başarılarını belirler.Başarılı okulların müdürleri,okuldaki insan kaynaklarını etkili ve verimli yönetebilen okul müdürleridir.Araştırmada anket aracılığıyla toplanan veriler bilgisayar ortamına girilerek istatiksel olarak analizi Windows SPSS-13 programı ile yapılmıştır.Deneklere ilişkin kişisel bilgiler frekans ve yüzde ile çözümlenmiştir.Verilerin analizinde ?İlköğretim okul müdürlerinin insan kaynaklarını yönetme yeterlilikleri? ölçeğinde yer alan sorularla ilgili öğretmen görüşleri arasında anlamlı farklılığın olup olamaması ile t testi ve tek yönlü varyans analizi uygulaması yapılmıştır.Elde edilen bulgular tartışılarak önerilerde bulunmuştur.
Maarif müfettişlerinin eğitimde yerelleşmenin okulların ekonomik sorunlarının çözümüne katkılarına dair görüşlerinin incelenmesi(İstanbul ili örneği)
Yerelleşme veya daha doğru kullanımla yerinden yönetim, yetkilerin yerel otoriteler tarafından kullanıldığı, yerel otoritelerin merkezi yönetimden bağımsız olarak kararlar verebildiği ve sorumluk üstlendiği yönetim biçimidir. Yerinden yönetim, bugün Dünya'da ve Türkiye'de üzerinde önemle durulan kavramlardan birisidir. Türkiye'de aşırı merkeziyetçi anlayıştan kaynaklanan hantal bir yapının olduğu ve bu durumun önemli problemlere sebep olduğu ile ilgili görüş ve tespitlere yaygın bir biçimde yer verilmektedir. Ayrıca, Türkiye'de eğitim sistemi içerisinde yer alan önemli problemlerden birisi de okulların ekonomik sorunlarıdır. Bu çalışmanın amacı; İstanbul ilinde görev yapan Maarif Müfettişleri örnekleminde, Maarif müfettişlerinin eğitimde yerelleşmenin okulların ekonomik sorunlarının çözümüne katkılarına dair görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma, kesitsel tarama modelinde nicel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini İstanbul'da 2015-2016 yıllarında görev yapmakta olan Maarif Müfettişleri oluşturmuştur. Örneklem ise bu evren içerisinden uygun (kolaycı) örnekleme yoluyla seçilen toplam 222 maarif müfettişinden oluşmuştur. Araştırmanın verileri toplam 21 kanıdan oluşan ve araştırmacı tarafından geliştirilen anket aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılardan elde edilen verilerin çözümlenmesi betimsel analiz yöntemiyle yapılmıştır. Sonuç olarak, Maarif Müfettişleri örnekleminde, Maarif Müfettişlerinin eğitimde yerelleşmenin okulların ekonomik sorunlarının çözümüne katkılarına dair görüşlerinin çeşitli değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin tespiti amacıyla yapılan farklılık analizlerinde; Cinsiyete göre yapılan analiz sonucunda, cinsiyete göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı, katılımcıların yaşlarına göre karşılaştırılması amacıyla yapılan analiz sonucunda göre anlamlı bir farklılık bulunduğu en fazla 42-48 yaş aralığında Maarif Müfettişinin ankete katıldığı, katılımcıların kıdem yıllarına göre karşılaştırılması amacıyla yapılan analiz sonucunda, kıdem yılına göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı, görev yapılan bölgeye göre yapılan analiz sonucunda yapılan bölgeye göre anlamlı bir farklılık bulunduğu, katılımcıların eğitim durumuna göre karşılaştırılması amacıyla yapılan analiz sonucunda eğitim durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı, katılımcıların branşlarına göre karşılaştırılması amacıyla yapılan analiz sonucunda branş değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür. Yerinden yönetim lehine olan sorulara katılımcıların verdiği cevapların katılım ortalamasının 2,98 olduğu, katılımcıların bu sorulara genel olarak "katılıyorum" cevabını verdikleri, cevaplar detaylı olarak incelendiğinde katılımcıların en fazla katıldıkları kanıların fiziki sorunların çözümü, okul aile birliklerine destek ve okul – çevre ilişkilerine katkı olduğu görülmüştür. Ayrıca, Maarif Müfettişlerine göre yerinden yönetim okulların ekonomik sorunlarının çözümüne önemli katkılar sağlayacaktır. Yerinden yönetim aleyhine olan sorulara katılımcıların verdiği cevapların katılım ortalamasının 1,36 olduğu, katılımcıların bu sorulara genel olarak "katılmıyorum" cevabını verdikleri, cevaplar detaylı olarak incelendiğinde katılımcıların en fazla katılmadıkları cevapların nitelikli personel eksikliğinin olmasının olumsuz sonuçlar doğuracağı ve fırsat eşitsizliğinin ortaya çıkacağı ile ilgili kanılar olduğu görülmüştür buradaki cevaplar da katılımcıların yerinden yönetimi destekleyici cevaplar verdiklerini göstermektedir.
Özel eğitim okullarını denetleyen eğitim denetmelerinin mesleki rehberlik görevleri ve iş başında yetiştirme rollerine ilişkin öğretmen görüşleri
Özel eğitim okulları ve bünyesinde özel alt sınıf bulunan ilköğretim okullarında çalışmakta olan öğretmenlerin özel eğitim okullarını denetleyen eğitim denetmenlerinin mesleki rehberlik ve iş başında yetiştirme rollerine ilişkin görüşleri hakkında bilgi edinmek araştırmanın amacını oluşturmaktadır.Araştırmanın örneklemini İstanbul İli Anadolu yakasında bulunan 26 tane okuldan küme örnekleme yöntemiyle random olarak seçilen 121 özel eğitim öğretmeni, 233 diğer öğretmenlik gruplarından oluşturmaktadır.Karan tarafından geliştirilen ÖZDİGO Ölçeği araştırmada verilerin toplanması amacıyla kullanılacak olup iki bölümden oluşmaktadır. Kullanılan "ÖZDİGO" Ölçeği (Özel Eğitimde Denetime İlişkin Görüş Ölçeği ) birinci bölümde araştırmaya katılan öğretmenlerin çeşitli değişkenlere ilişkin kişisel bilgileri yer almıştır. Ölçeğin ikinci bölümünde ise özel eğitim okullarını denetleyen eğitim denetmenlerinin mesleki rehberlik ve iş başında yetiştirme rollerinin öğretmenlerce algılanışını belirlemek üzere sorulan sorular bulunmaktadır.Elde edilen veriler, araştırmanın amaçları doğrultusunda çözümlenmiştir. Araştırmada kullanılan istatistiksel çözümlemelerde anlamlılık düzeyi 05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma verilerin istatistiksel çözümlenmesi "SPSS 17.00 for Windows" paket programı kullanılmıştır. Bu istatistiksel işlemler ile ilgili sonuçlar, araştırmanın bulgular ve yorum bölümünde tablolar halinde verilmiştir.Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular şunlardır.1.Araştırmayakatılan öğretmenlerin bazı demografik değişkenlere göre özel eğitimde mesleki rehberlik ve iş başında yetiştirme görevlerini gerçekleştirmeleri incelendiğinde; öğretmenlerin cinsiyetleri, yaşları, en son bitirdiği eğitim programı, öğretmenlikteki mesleki deneyimi, sorumlu oldukları sınıfların bulunduğu kademeler, mezun oldukları branşları, sınıflarında bulunan özel eğitim öğrencilerinin özür türleri ve çalıştıkları kurumların özellikleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.2.Özelgereksinimli öğrencilere nasıl eğitim verileceğine ilişkin eğitim alanlar ile almayanlar arasında özel eğitim okullarını denetleyen eğitim denetmenlerinin mesleki rehberlik ve işbaşında yetiştirme rollerinin algılanışı arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Özel eğitim alanında hiç bir eğitim almayanlar denetimdeki mesleki yardım ve rehberlik çalışmalarına daha olumsuz bakarlarken, özel eğitim alanında eğitim alanlar ise yapılan mesleki yardım ve rehberlik çalışmalarına daha olumlu bakmışlardır. Çünkü hiçbir eğitim almayan grubun çok fazla bilgiye ihtiyacı vardır ve yapılan mesleki yardım ile rehberlik onların bilgi gereksinimlerini karşılayamadığı için onları tatmin etmemektedir.3.Özel gereksinimli öğrencilere yönelik eğitim alan grupların ise hangi yollarla bu eğitimleri aldıkları araştırılmış ve gruplar arasındaki farklılık anlamlı bulunmuştur. Buna göre özel eğitim alanından mezun olanların bitirilen fakültede alınan özel eğitim dersi ile bilgi sahibi olanlardan, hizmet içi eğitim alanlardan ve diğer yollarla kendini geliştirenlerden daha fazla mesleki rehberliğe ve iş başında yetiştirilmeye ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Bunun sebebi ise kişinin alanda bilgi sahibi olduğu için kendi öğretmenliğinin yeterliliğini daha iyi tahlil edebilmesine, eksik yanlarını daha net bilmesine ve hangi yönlerden desteklenmesi gerektiğinin farkında olmasına bağlanabilir. Diğer yollarla kendi kendini geliştiren, özel eğitim okullarında çalışarak tecrübe kazanan, alanda yazılmış kitapları okuyup bilgi sahibi olan gurubun ise tüm gruplar arasında en az rehberliğe ve iş başında yetiştirilmeye ihtiyaç duyması bizlere aslında neyi bilip neyi bilmediğini, neye ihtiyaç duyduğundan emin olmadığını, bu sebeple yardım alma isteğinin azlığını açıklayabilir. Yine özel eğitime yönelik hizmet içi eğitim alan grubun bitirilen ya da devam edilen fakültede özel eğitim dersi alan grup ile diğer yollarla özel eğitim hakkında bilgi sahibi olan gruptan daha fazla mesleki yardım ve rehberliğe ihtiyaç duyması yukarıdaki sebeplere bağlanabilir.4.Bir öğretim yılında denetmenlerin kaç kez öğretmenlere rehberlik yaptığına ilişkin soruya araştırmaya katılan öğretmenlerden nerdeyse 1/3'ü hiç yanıtını vermiştir. Hiç diyen 111 öğretmenin soruya ilişkin görüşü düşündürücüdür. Oysa ki, ilgili yönetmelik bir öğretim yılının başında, sonunda ve gerekli görüldüğü hallerde rehberlik çalışmalarının yapılmasını söylemektedir. Soruya 87 öğretmen bilmiyorum yanıtını vermiştir. Bunun da sebebininkendilerine az sayıda veya hiç rehberlik yapılmamış olduğundan soruya cevap veremedikleri düşünülebilir. Buradan da öğretmenlerin özel eğitim okullarını denetleyen eğitim denetmenlerinin rehberliğini yetersiz bulduğu sonucu çıkarılabilir.
Orta okullarda görev yapan kadın ve erkek yöneticilerin stres düzeylerinin karşılaştırılması
Bu çalışma, ortaokullarda görev yapan kadın ve erkek yöneticilerin stres düzeylerini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma ölçeği İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan Beşiktaş, Zeytinburnu ve Esenler ilçelerindeki ilköğretim okullarında görev yapan yöneticilere uygulanmıştır. Araştırmada toplanan veriler SPSS programında analiz edilerek sonuçlara ulaşılmıştır.Bu araştırmada ortaokullarda görev yapan kadın ve erkek yöneticilerin stres düzeylerinin belirlenmesine yönelik, cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, kurumdaki görevi, yöneticilikte kıdem yılı, şu an çalıştığı kurumda kaç yıldır görev yaptığı, öğrenci sayısı, okul türü, öğretim şekli ve branş değişkenlerine göre farklılıkları incelenmiştir. Araştırma yapılırken okullar ziyaret edilmiş ve yöneticilere anket uygulaması yapılmıştır. Ortaokullarda görev yapan kadın ve erkek yöneticilerin stres düzeylerinin karşılaştırılması anketi dört alt faktörden oluşmaktadır. Veriler %(yüzde), t-testi, Anova (Tek yönlü varyans analizi) ve scheffe testi yapılarak yorumlanmıştır. Bu çalışma, kadın yöneticilerin erkek yöneticilere oranla olaylar karşısında daha çabuk etkilendikleri, sabırsız oldukları, başarısızlığa tahammül edemedikleri, yaşları ilerledikçe daha fazla stres yaşadıkları gibi sonuçları ortaya koymaktadır.
Aydınlanma düşüncesi çerçevesinde Jean Jack Rousseau'nun aydınlanma ve eğitim ile ilgili görüşleri
Bu araştırmanın konusu çağımızı etkileyen en önemli eğitim filozoflarından biri olan Jean Jeac Rousseau' dur. Çalışmamızıda Rousseau' nun felsefe anlayışı, önemli kavramları üzerinden aktarılmış, eğitim üzerine düşünceleri felsefesiyle ilişkilendirilerek sunulmuştur. Felsefesinde iki ana aspekt ön plana çıkmaktadır. Bunlar doğa ve çocuktur. İkisi de onun eğitim felsefesinde büyük önem taşımaktaydı. Onun felsefesinin nedeninin kavranması için, onun geçmişinin ve yazdığı bağlamın anlaşılması gereklidir. Bu sebeple Giriş bölümündeki kısa hayat hikayesi, eserleri ve aydınlanma, hangi olay ve durumların Rousseau'yu bu şekilde düşünmeye ve yazmaya teşvik ettiğini anlamamızı sağlamaktadır. 1.Bölüm onun eğitim felsefesini ele alır. Herhangi bir kişiye ait eğitim felsefesini anlamadan önce, eğitimin felsefesi hakkında genel bir görüşe sahip olunmalıdır. 2. Bölüm, Rousseau'nun eğitim felsefesini ele almaktadır. 3. Bölüm, Rousseau' nun eğitim üzerine tüm görüşlerini kapsayan önemli eseri, Emile' i ele almaktadır. 4. Bölüm onun etkisini ele almaktadır. Son olarak, sonuç bölümünde onun genel bir analizine değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Çocuk Eğitimi, Doğa, Emile, Aydınlanma, Özgürlük
İlköğretim okulu öğrencilerinin akademik başarıları ile algılanan aile yapısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bu araştırmada zihinsel olmayan etmenlerden aile faktörüyle ilköğretimdeki öğrencilerin akademik başarıları arasındaki ilişkiler belirlenmeye çalışılmıştır. Örgün eğitim kurumları olan okullarda planlı, programlı çalışılmasına rağmen öğrencilerin yetiştirilmesinde istenilen amaçlara ulaşılamamaktadır. Öğrencilerin akademik ilerlemelerinde, okula ve topluma uyumlarında problemler yaşanmaktadır. Eğitimde görülen problemlerin ortadan kaldırılması için eğitim-öğretim çalışmalarında okullarla birlikte çevrenin ve ailenin de katkıda bulunması zorunlu olmaktadır.Araştırma giriş, alanyazın taraması, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Avrupa yakasındaki devlet okulları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini Avrupa yakasındaki devlet okullarından on ilçedeki on okul, her okuldan da 30 öğrenci olmak üzere 300 öğrenci oluşturmuştur.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Bilgi toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. İstatiksel değerlendirmelerde frekans ve yüzdeler bulunmuş, öğrencilerin görüşleriyle ağırlıklı not ortalamalarının karşılaştırılmasında ki-kare analizi kullanılmıştır.Araştırmada eğitimli ailelerin, meslek açısından memurların, ortalama aylık geliri fazla olan, öğrenciye harçlık veren, evdeki kişi sayısı az olan, öğrencilerine çalışma odası sağlayan, meslek liselerinden çok liseleri düşünen, veli toplantılarına katılan, okulda yapılanları takip eden, öğrencilerine derslerinde yardım eden, ödevleri kontrol eden, ders kitapları dışındaki kitaplardan da yararlanan, okul araç-gereçlerini zamanında alan, çalışma odasında televizyon izlemeyen, ders notlarından haberdar olan, toplumsal olaylar ve güncel konuları konuşan, öğrencilerine söz hakkı veren ve huzurlu bir aile ortamı bulunan ailelerin öğrencileri düşük başarı grubuna oranla yüksek başarı grubunda yer aldıkları sonucuna ulaşılmıştır.
İlköğretim müfettişlerinin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkısı
Bu araştırma, ilköğretim müfettişlerinin öğretmenlerin mesleki gelişimine olan katkısını tespit etmek; öğretmenlerin beklentilerini ortaya çıkarmak ve bu konuda ortaya çıkan eksikliklerin giderilmesi hususunda öneriler sunmak amacıyla yapılmıştır.Araştırmada, ilköğretim okullarını denetlemekle görevli ilköğretim müfettişlerinin denetlemeler sırasında gösterdikleri tutum ve davranışlarla ilgili öğretmen görüşleri ile denetimle ilgili literatür taramasına yer verilmiştir. Araştırmada anket çalışmasından önce yapılan literatür taramasında öğretmenlerin hangi mesleki alanlarda ilköğretim müfettişlerinin katkılarına ihtiyaç duydukları araştırılmış, buna paralel olarak anket oluşturulmuştur. Hazırlanan bu anket İstanbul ilinin Bahçelievler, Bakırköy ve Güngören'den müteşekkil 3 ilçesinde uygulanmıştır.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma anketleri İstanbul ilinin Bahçelievler, Bakırköy ve Güngören'den müteşekkil 3 ilçesinde random(tesadüfî örneklem) yöntemiyle seçilmiş toplam 18 ilköğretim okulunda çeşitli branşlarda 323 öğretmene uygulanmıştır. Anketin ilk bölümünde ankete katılanlara (öğretmen) ?ait bilgilerden oluşan 6 soruluk bir bilgi formu yer almakta, ikinci bölümde ?ilköğretim müfettişlerinin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkısı? nı tespit etmeye yönelik toplam 30 soru bulunmaktadır.Araştırmaya katılan öğretmenlere uygulanan anketlerden elde edilen verilerin çözümlenmesinde ?SPSS 18.0 (Statistical Package For Social Sciences) ? istatistik programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatistikî olarak frekans (n), yüzde (%), ortalama (X), standart sapma (SS.) bulunmuştur. Cinsiyet ve okul değişkenleri için t ? testi çözümlemesi yapılmıştır. Kademe değişkeni için Kruskal-Wallis H Testi, yas, branş, meslekte çalışma süresi (kıdem) ile ilgili grup değişkenleri arasında farklılık olup olmadığını belirlemek için tek yönlü varyans (ANOVA) analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular için tablolar oluşturulmuş ve yorumlanmıştır.Bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Bunlar; birinci bölüm giriş, ikinci bölüm kuramsal bilgiler ve literatür taraması, üçüncü bölüm araştırmanın yöntemi, dördüncü bölüm bulgular, besinci bölüm sonuçlar ve tartışmalar, altıncı bölüm önerilerdir.